bij dit examen
LET OP: Je kunt dit examen maken met de 52e druk of met de 51e druk van de atlas.
Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 52e of de 51e.
Elke opgave bestaat uit enkele vragen. Bij elke vraag kun je, indien gewenst, de atlas gebruiken.
De kaartnummers in de vragen verwijzen naar de 52e druk, of, als ze tussen haakjes staan, naar de
51e druk van de atlas.
opgave 1Migratie en vervoer (opgave 1)
Niet-westerse allochtonen wonen in de meeste grote steden nabij het centrum. Eén van de
oorzaken daarvan is de aanwezigheid van specifieke voorzieningen.
12p
Geef nog een economische en een sociale oorzaak voor dit spreidingspatroon.
In de grote steden van Nederland wijkt het spreidingspatroon van allochtonen uit de
Europese Unie sterk af van het spreidingspatroon van niet-westerse allochtonen.
22p
Noem twee kenmerken van wijken waarin EU-migranten vooral woonachtig zijn.
31p
Met welke geografische term wordt de ruimtelijke scheiding van verschillende sociale en/of
etnische groepen aangeduid?
Spreiding is heel goed mogelijkIn Rotterdam wil men kansarme nieuwkomers spreiden over de stad. Woningbouwcorporatie
‘Woonbron Maasoevers’ wil wel meewerken.
Kan een woningbouwcorporatie kansarme nieuwkomers spreiden over de stad, zodat
‘zwarte’ wijken minder te lijden krijgen onder overlast en verloedering en ‘witte’ wijken een
wat groter aandeel in de opvang van kansarme nieuwkomers krijgen? (…)
bron: Pama, Gretha, Spreiding is heel goed mogelijk, NRC, 10 september 2003
42p
Beredeneer waarom het voor kansarme nieuwkomers gunstig kan zijn als zij in een ‘witte’
wijk gaan wonen.
opgave 3Migratie en vervoer (opgave 3)
De kaarten 62E-F (51e druk: 182E-F) laten de te kiezen tracés van de HSL zien. De twee
meer westelijk gelegen tracés maken een omweg, met als gevolg extra kosten en een langere
reistijd. Dit was voor de Nederlandse overheid een van de redenen om deze tracés af te
wijzen.
111p
Geef nog een reden om de twee meer westelijk gelegen tracés af te wijzen.
Zie kaartblad 62 (51e druk: 182).
De ruimtelijke kwaliteit van een gebied kun je aangeven met drie begrippen, waarvan
‘gebruikswaarde’ er één is.
Bij de aanleg van de HSL is geprobeerd de ruimtelijke kwaliteit van het gebied waar de
HSL doorheen loopt zo min mogelijk aan te tasten.
122p
Met behulp van welke twee andere begrippen kun je de ruimtelijke kwaliteit van een gebied
beoordelen?
Bij de aanleg van de HSL-Zuid heeft men geprobeerd het landschap tussen Rotterdam en
Schiphol zoveel mogelijk te ontzien.
132p
Op welke twee manieren, af te leiden van kaart 62C (51e druk: 182C), heeft men dat
geprobeerd?
opgave 4Migratie en vervoer (opgave 4)
Havens en vervoer over water,
1991
Rotterdam Hamburg Bremen AAAmmmsssttteeerrrdddaaammm Londen Duinkerken Antwerpen Duisburg Le Havre Lyon Genua Marseille Legenda: 0 150 300 km havens: goederen, Vervoer over water gelost en geladen (1991) Zee Rivier of kanaal 100 mln ton G in o m ed il e jo re e n n v t e o r n v o p e e r r jaar 100 of meer 50 mln ton (bij benadering) 50-100 20-50 25 mln ton 1-5 5-10 10-20 Stukgoed Massagoederen
bron: Citogroep
Op bron 3 zijn de belangrijkste West-Europese havensteden te zien. Op het eerste gezicht is
de positie van de Rotterdamse haven onaantastbaar, zeker op de ruimtelijke schaal van
Nederland.
Uit onderzoek blijkt echter dat als je kijkt naar de toegevoegde waarde per geloste of
geladen ton, in het Amsterdamse havengebied drie maal zoveel toegevoegde waarde
gecreëerd wordt als in het Rotterdamse havengebied.
142p
Waardoor was en is de toegevoegde waarde per geloste of geladen ton in het Rotterdamse
havengebied zoveel kleiner dan in het Amsterdamse havengebied?
Vanuit de havensteden Rotterdam en Amsterdam lopen hoofdverbindingen van
goederenstromen naar België en Duitsland. De groei van dit goederenvervoer kan niet meer
alleen over de weg plaatsvinden, maar er zal steeds meer sprake zijn van intermodaal
transport. Bij intermodaal transport worden goederen van de ene modaliteit naar de andere
modaliteit overgezet voor een zo efficiënt mogelijk transport. Daarom zullen verder
landinwaarts multimodale transportcentra aangelegd worden.
Eén van de redenen om steeds meer te streven naar intermodaal transport is het tegengaan
van milieuvervuiling.
152p
Geef met behulp van een kaart uit de atlas nog een andere reden om het goederenvervoer
over de weg te verminderen.
Noteer ook het gebruikte kaartnummer en -letter.
Zowel in Venlo als in Duisburg vinden we multimodale transportcentra (MTC).
Opvallend is dat deze beide MTC’s ruimtelijk gezien erg dicht bij elkaar liggen.
161p
Hoe groot is de afstand Venlo-Duisburg hemelsbreed in kilometers?
Er zijn redenen om aan te nemen dat Duisburg in de toekomst succesvoller zal gaan
functioneren. Dat heeft te maken met de gunstiger geografische ligging van deze stad
vergeleken met die van Venlo.
172p
Waarom ligt Duisburg geografisch gezien gunstiger dan Venlo?
opgave 5Natuur en milieu (opgave 5)
Gebruik bij deze opgave het kaartblad ‘Eigen omgeving, löss- en duinlandschappen’.
Het lösslandschap en het duinlandschap hebben voor Nederlandse begrippen een aanzienlijk
reliëf.
181p
Noem een exogeen proces dat in combinatie met opheffing het reliëf van Zuid-Limburg
heeft gevormd.
In het löss- en het duinlandschap is de overheersende grondsoort aan de oppervlakte
verschillend. Toch zijn beide grondsoorten op dezelfde manier afgezet.
191p
Welk natuurlijk transportmiddel is verantwoordelijk voor de afzetting van de grondsoort die
in beide landschappen het meest aan de oppervlakte voorkomt?
Het reliëf in het duinlandschap is niet alleen door natuurlijke processen maar ook door
menselijk ingrijpen gevormd.
201p
Op welke manier heeft de mens het reliëf in het oude duinlandschap beïnvloed?
Duinecotopen worden onder andere verstoord door verdroging.
212p
Leg uit waarom in het duingebied de verdroging op de noordhelling van een duin kleiner is
dan op de zuidhelling.
Naast verdroging hebben duinecotopen ook te lijden van vermesting.
222p
Noem twee gevolgen van deze processen voor de vegetatie.
Zie kaarten 19A-B (51e druk: 15A-B).
232p
Verklaar het overheersend agrarisch bodemgebruik ten noorden van Eys.
In beide landschappen komen verschillende gradiënten voor: bijvoorbeeld van nat naar
droog en van hoog naar laag.
241p
Geef een gradiënt die van nature
wel in het duinlandschap voorkomt maar
niet in het
lösslandschap en die verband houdt met de kustligging.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave 6Natuur en milieu (opgave 6)
Voor de zoetwatervoorziening zijn we in ons land aangewezen op interne en externe
bronnen. Een van de externe bronnen is rivierwater uit de Maas.
Uit kaartblad 47 (51e druk: 43) blijkt dat onder andere de Biesbos een belangrijke rol speelt
bij de watervoorziening in ons land via de spaarbekkens.
Het natuurlijk milieu kan een viertal functies vervullen: de draagfunctie, de
informatiefunctie, de productiefunctie en de regulatiefunctie.
De spaarbekkens in de Biesbos vervullen twee van deze functies.
254p
Geef van elke functie aan op welke wijze de spaarbekkens deze vervullen.
Uit kaartblad 47 (51e druk: 43) blijkt dat de duinen een belangrijke bijdrage leveren aan de
productie van drinkwater.
Stelling: vanuit milieuoogpunt is het minder gewenst het hele jaar door water uit de
(Andelse) Maas te gebruiken om in de duinen te laten infiltreren.
262p
Is op basis van gegevens van kaartblad 47 (51e druk: 43) deze stelling juist of onjuist?
Motiveer je antwoord.
In de late 19e eeuw en de eerste helft van de 20e eeuw werd in het kustgebied van
West-Nederland het drinkwater vooral uit de jonge duinen gewonnen en niet uit de oude
duinen.
272p
Leg met behulp van kaart 19C (51e druk: 15C) uit dat de jonge duinen beter geschikt zijn
voor drinkwaterwinning dan de oude duinen.
Het zoete water in West-Nederland vormt een onderdeel van de milieugebruiksruimte zoet
water.
Volgens kaartblad 45E (51e druk: 41E) heeft Noord-Nederland vóór de Rijnkanalisatie te
weinig zoet water uit de rivieren ontvangen. Om de beschikbaarheid van zoet water voor
Noord-Nederland te vergroten, is de Neder-Rijn (Lek) gekanaliseerd. Met de kanalisatie van
de Neder-Rijn (Lek) is gestart in 1954.
De kanalisatie van de Neder-Rijn (Lek) was vanuit milieuoogpunt alleen goed mogelijk als
tegelijkertijd ook de Haringvlietsluis zou worden aangelegd.
282p
Waarom was vanuit milieuoogpunt de aanleg van de Haringvlietsluis een voorwaarde om
via kanalisatie van de Neder-Rijn (Lek) meer water naar Noord-Nederland te laten stromen?
Er zijn plannen om in het Haringvliet de sluizen permanent een stukje open te zetten.
292p
Beredeneer waardoor de biodiversiteit in het Haringvliet als gevolg hiervan zal toenemen.
