opgave 1Opgave 1 − Speciale Economische Zones in India
Aanwijzingen voor de kandidaat
Bij een aantal vragen in dit examen is een cursieve regel achter de eigenlijke vraagzin opgenomen. In deze cursieve regel staat precies vermeld welke antwoordelementen in het antwoord aanwezig moeten zijn om de maximale score te behalen. LET OP: De cursieve regel achter de vraagzin kan − afhankelijk van de feitelijke vraag − bijvoorbeeld vermelden: − dat een verklaring een situatiebeschrijving en een algemene regel (= verklarend principe) moet bevatten. − dat een uitleg bij een ‘Leg uit waarom vraag’ of ‘Leg uit waardoor vraag’ een oorzaak en een gevolg moet bevatten. − enzovoorts Je kunt dit examen maken met de 52e druk of met de 53e druk van de atlas. Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 52e of de 53e. Elke opgave bestaat uit enkele vragen. Bij elke vraag kun je, indien gewenst, de atlas gebruiken. De kaartnummers in de vragen verwijzen naar de 52e druk, of, als ze tussen haakjes staan, naar de 53e druk van de atlas.
Wereld
Opgave 1 − Speciale Economische Zones in India
Gebruik de bronnen 1 tot en met 3 van het bronnenboekje.
Net als China heeft ook India een groot aantal gebieden aangewezen als
Speciale Economische Zones (SEZ’s). Er is echter een opvallend verschil
tussen het spreidingspatroon van de SEZ’s in beide landen.
11pWelk verschil wordt hier bedoeld?
De minister van Handel en Industrie van India is voorstander van het oprichten
en in stand houden van SEZ’s. Andere Indiase ministers, zoals de ministers van
Financiën en van Volksgezondheid, zetten echter vraagtekens achter de
betekenis van de SEZ’s voor het land.
21pGeef een mogelijk argument van de Indiase minister van Financiën tegen de
oprichting van SEZ’s in India.
31pGeef een mogelijk argument van de Indiase minister van Volkshuisvesting tegen
de oprichting van SEZ’s in India.
In de Indiase steden komen moderne IT-/elektronicabedrijven en ambachtelijke
bedrijfjes die elektronica repareren naast elkaar voor.
41pMet welk begrip kun je dit verschijnsel aanduiden?
Onder andere door de instelling van SEZ’s is de economische positie van India
in het centrum-periferiemodel veranderd in de afgelopen twintig jaar.
51pWelke verandering in positie binnen het centrum-periferiemodel heeft India in de
afgelopen twintig jaar doorgemaakt?
Door de economische groei in India neemt de welvaart toe.
62pGeef één negatief milieueffect hiervan op lokale schaal en één op mondiale
schaal.
opgave 2Opgave 2 − Afrikaanse migranten
Gebruik bron 4 van het bronnenboekje.
Aanvankelijk reisden veel Afrikaanse migranten via Marokko naar Spanje. Maar
doordat de Marokkaanse en de Spaanse overheid strenger controleren in de
Straat van Gibraltar en bij de grens tussen Ceuta en Melilla, steken veel
Afrikanen nu vanuit West-Afrika over naar de Canarische Eilanden.
72pGeef twee redenen waarom door globalisering deze migratiestroom uit Afrika
toeneemt.
De Franse regering is bang dat Afrikaanse migranten geen werk kunnen vinden
op de Franse of Europese arbeidsmarkt.
82pSelecteer uit de Grote Bosatlas Statistiek één gegeven voor Frankrijk en één
gegeven voor Afrikaanse landen (bijvoorbeeld Senegal of Ivoorkust) waarmee je
aannemelijk kunt maken dat Afrikaanse migranten niet gemakkelijk werk zullen
vinden in Frankrijk of Europa.
In bron 4 staat dat Frankrijk en Spanje, in het kader van deze
migratieproblematiek, microkredieten willen geven aan inwoners van landen ten
zuiden van de Sahara.
92pBeredeneer op welke manier microkredieten de migratieproblematiek kunnen
verminderen.
opgave 3Opgave 3 − De reizen van Columbus
Aarde
Opgave 3 − De reizen van Columbus
Gebruik bron 5 van het bronnenboekje en het kaartblad DE AARDE-Klimaat.
Columbus zeilde bij zijn reizen niet in een rechte lijn de Atlantische Oceaan
over.
101pWaarom voer Columbus op de heenreizen eerst naar het zuidwesten? Gebruik
in je antwoord een gegeven van het kaartblad DE AARDE-Klimaat.
111pWaarom voer Columbus op de terugreizen eerst naar het noordoosten? Gebruik
in je antwoord een gegeven van het kaartblad DE AARDE-Klimaat.
Ruim 350 jaar voordat de Wet van Buys Ballot werd geformuleerd, maakte
Columbus al gebruik van de principes waarop deze wet is gebaseerd.
122pHoe luidt de Wet van Buys Ballot?
Een belangrijke schakel in de mondiale luchtstromen vormen de
hogedrukgebieden op 30 graden noorder- en zuiderbreedte.
132pLeg uit waardoor er rond de 30 graden noorder- en zuiderbreedte
hogedrukgebieden liggen.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
opgave 4Opgave 4 − Bodemaantasting in semi-aride gebieden
(Sahelzone in Afrika)
Gebruik de bronnen 6 en 7 van het bronnenboekje.
Maak bij deze opgave, behalve van de in de vragen genoemde kaarten, ook
gebruik van de kaartbladen Aarde Oorspronkelijke Plantengroei, Aarde
Klimaatgebieden en Zeestromen, en Afrika Temperatuur en Neerslag.
Volgens bron 6 valt er in de Sahelzone in de maand mei minder neerslag dan in
de maand juli.
142pBeredeneer dat de bodemaantasting door neerslag in mei toch groter is dan in
juli.
Naast bodemaantasting door neerslag komt in de Sahelzone ook winderosie
voor.
In februari en maart is de bodem in de Sahelzone het meest gevoelig voor
winderosie.
152pGeef daarvoor de twee argumenten die je kunt afleiden uit de bronnen.
De foto van bron 7 is genomen in het gebied waar volgens kaart 177B
(53e druk: 219C) vooral bodemaantasting door wind voorkomt.
161pNoem een specifiek landschapselement afgebeeld in bron 7 waaraan je kunt
zien dat op lokale schaal ook bodemaantasting door water voorkomt.
De bodemaantasting door water in dit gebied wordt vooral veroorzaakt door een
specifiek kenmerk van de neerslag in de Sahelzone.
opgave 5Opgave 5 − Platentektoniek en de gevolgen ervan voor
Ontwikkelingsland − Indonesië
Opgave 5 − Platentektoniek en de gevolgen ervan voor
Indonesië
Gebruik de bronnen 8 en 9 van het bronnenboekje.
Indonesië wordt geregeld getroffen door aardbevingen en vulkaanuitbarstingen.
Deze zijn een gevolg van het bewegen van platen.
181pMet welke term wordt het aandrijfmechanisme van de platentektoniek
aangeduid?
193pSchrijf de cijfers 1, 2 en 3 uit bron 8 op je antwoordblad en schrijf erachter op
welke manier in deze drie stappen een zeebeving tot een tsunami kan leiden.
In Indonesië ontstaan bij vulkanische uitbarstingen soms modderstromen die
lahars worden genoemd.
203pAan welke drie voorwaarden moet voldaan zijn, wil er een lahar kunnen
ontstaan?
211pWelk eruptietype van vulkanen komt in Indonesië het meeste voor?
opgave 6Opgave 6 − Natuurlijke hulpbronnen
Veel natuurlijke hulpbronnen van Indonesië zijn tot nu toe niet of nauwelijks
onderzocht of in kaart gebracht.
222pGeef twee fysischgeografische factoren die dit mede veroorzaakt hebben.
Eén van de belangrijkste natuurlijke hulpbronnen van Indonesië is hout.
De regering van Indonesië wil graag dat er in de houtindustrie meer
exportvalorisatie plaatsvindt.
232pBeredeneer waarom de regering van Indonesië dit graag wil.
De vele natuurlijke hulpbronnen hebben de Indonesische bevolking tot nu toe
weinig welvaart opgeleverd.
242pGeef hiervoor twee politieke redenen.
opgave 7Opgave 7 − Venlo: duurzame stad, kennisstad en draaipunt
Leefomgeving
Opgave 7 − Venlo: duurzame stad, kennisstad en draaipunt
Gebruik de bronnen 10 tot en met 13 van het bronnenboekje.
De regio Venlo is nu al het derde draaipunt van Nederland (bron 13), terwijl het
op nationaal schaalniveau een perifere ligging heeft.
252pGeef twee factoren waarmee je kunt verklaren waarom Venlo zo’n belangrijk
draaipunt van goederenstromen is geworden.
In de regio Venlo werken overheid en bedrijfsleven samen aan het
cradle-to-cradle concept (zie bron 11).
261pMet welk begrip wordt deze vorm van samenwerking aangeduid?
Mede dankzij de ontwikkeling van het cradle-to-cradle concept kan Venlo
uitgroeien tot een zogenaamde creatieve stad.
272pBeredeneer hoe de ontwikkeling van Venlo tot creatieve stad kan leiden tot een
sterke lokale economie.
De A74 moet een verbinding vormen tussen de A73 en de Duitse Autobahn
(snelweg) A61 waardoor Venlo een betere verbinding met Duitsland krijgt.
Volgens de opvattingen van sommige milieugroeperingen kan de aanleg van
de A74 de duurzame ontwikkeling van de regio Venlo in gevaar brengen.
Volgens de opvattingen van sommige verkeersdeskundigen kan de aanleg van
de A74 juist een positieve bijdrage leveren aan de duurzame ontwikkeling van
de regio Venlo.
282pGeef bij één van beide opvattingen een passende redenering.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave 8Opgave 8 − De Waal
Gebruik bron 14 van het bronnenboekje.
De Waal is de drukst bevaren rivier van ons land en van erg groot belang voor
het transport tussen Rotterdam en het achterland. Ten behoeve van de
scheepvaart zijn er kribben aangelegd in de Waal.
293pBeredeneer in drie stappen waardoor kribben de bevaarbaarheid van de Waal
bevorderen.
Naast het bevorderen van de bevaarbaarheid hebben kribben nog een andere
functie.
301pWelke functie wordt bedoeld?
De ‘Gamerensche Waarden’ (ten westen van Zaltbommel) zijn brede
uiterwaarden.
312pLeg uit waardoor het (waterstaatkundig gezien) gunstig is dat juist hier de
uiterwaarden breed zijn.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
