opgave 1Opgave 1 − Globalisering van Inditex
Wereld
Opgave 1 − Globalisering van Inditex
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Het Spaanse modebedrijf Inditex is een mondiaal georiënteerd bedrijf.
Toch heeft het bedrijf niet in alle landen ter wereld winkels gevestigd.
12pGeef hiervoor een reden
− vanuit de politieke dimensie;
− vanuit de sociaal-culturele dimensie.
Inditex richt zich voor de verkoop van hun kleding steeds meer op
gebieden buiten Europa.
22pGeef
− een demografische ontwikkeling binnen Europa waarom Inditex dat
doet;
− een economische ontwikkeling buiten Europa waarom Inditex dat
doet.
Gebruik bron 1.
In 2015 kocht Inditex voor 300 miljoen dollar een gebouw in het centrum
van New York om er een Zarawinkel te openen. Ondanks de
koopkrachtige bevolking en het grote aantal toeristen in New York, is deze
winkel nauwelijks winstgevend.
32pBeredeneer met bron 1 waarom Inditex toch besloot juist in het centrum
van New York deze winkel te openen.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Je kunt stellen dat de kledingproductie van Inditex plaatsvindt in een
perifeer gebied, maar je kunt ook stellen dat dit in een centrumgebied
gebeurt.
42pBeredeneer dat dit afhankelijk is van het schaalniveau waarop je kijkt.
opgave 2Opgave 2 − Groot-Brittannië stopt ontwikkelingshulp aan India
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik bron 1 en atlaskaart 266D.
Landen die van Groot-Brittannië ontwikkelingshulp ontvangen, zijn vaak
voormalige koloniën van Groot-Brittannië.
51pWelk land, dat meer dan 250 miljoen pond heeft ontvangen in 2013, is
geen kolonie van Groot-Brittannië geweest?
Voor Indiërs is Groot-Brittannië al decennialang een belangrijke
migratiebestemming.
62pGeef
− een positief gevolg van deze migratie voor de economische
ontwikkeling van India;
− een negatief gevolg van deze migratie voor de economische
ontwikkeling van India.
Gebruik bron 2.
71pGeef aan dat de huidige handelsrelatie tussen Groot-Brittannië en India
niet meer past in de traditionele centrum-periferieverhoudingen.
In het verleden hebben veel Britse bedrijven hun callcenters en helpdesks
verplaatst naar India. De laatste jaren halen zij deze werkzaamheden
vaak weer terug naar Groot-Brittannië.
82pGeef twee redenen waarom Britse bedrijven dit doen.
Niet iedereen in Groot-Brittannië was het eens met de beslissing om de
ontwikkelingshulp aan India stop te zetten (zie bron 2).
93pGeef
− een argument vóór het stopzetten van ontwikkelingshulp aan India;
− twee argumenten tegen het stopzetten van ontwikkelingshulp aan
India.
opgave 3Opgave 3 − Hawaii en de Azoren
Aarde
Opgave 3 − Hawaii en de Azoren
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik de atlas.
Het eiland Hawaii maakt deel uit van een keten van eilanden midden in de
Grote Oceaan. Deze keten van eilanden wordt de Hawaiirug genoemd.
102pBeschrijf het ontstaan van deze keten van eilanden.
Gebruik bron 1.
Uit de vulkaanvorm van Mauna Kea kun je eigenschappen van het magma
afleiden en de naam van het gesteente waaruit Mauna Kea bestaat.
113pGeef
− de vulkaanvorm van Mauna Kea;
− een eigenschap van het magma;
− de naam van het gesteente waaruit Mauna Kea vooral bestaat.
Gebruik de atlas.
De Azoren zijn een groep vulkanische eilanden midden in de
Atlantische Oceaan. Deze eilandengroep maakt deel uit van een
langgerekte rug op de oceaanbodem, waar vulkanisme plaatsvindt.
122pBeschrijf het ontstaan van het vulkanisme op deze langgerekte rug.
Gebruik de atlas.
Hawaii, dat in de Grote Oceaan ligt, heeft vaker te maken met tsunami's
dan de Azoren die in de Atlantische Oceaan liggen.
132pLeg uit dat Hawaii vaker te maken heeft met tsunami's dan de Azoren.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 4Opgave 4 − Fossielen zoeken bij de Jurassic Coast
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Gebruik de bronnen 1 tot en met 3.
Ongeveer 60 miljoen jaar geleden lag de Jurassic Coast bij een
convergente plaatgrens.
141pWelke aanwijzing geeft een van de bronnen hiervoor?
Gebruik de bronnen 1 tot en met 3.
Langs de Jurassic Coast worden veel fossielen gevonden. Dit heeft te
maken met de gesteenten die hier aan het aardoppervlak liggen.
152pGeef
− de naam van de hoofdgroep waartoe de gesteenten behoren die langs
de Jurassic Coast aan het aardoppervlak liggen;
− de oorzaak waardoor in de twee andere hoofdgroepen van gesteenten
geen fossielen gevonden worden.
Gebruik de bronnen 2 en 3.
Bij Lulworth Cove en Stair Hole worden op het kiezelstrand veel fossielen
gevonden.
162pBeschrijf het exogene proces dat ervoor zorgt dat de fossielen op het
strand terechtkomen.
Gebruik de kaartbladen 70 en 76.
In Frankrijk bestaat een kust die erg lijkt op de Jurassic Coast. Ook daar
worden dicht bij elkaar fossielen uit het hele Mesozoïcum gevonden.
171pWelke kust is dat?
Kies uit:
− de noordkust van Bretagne
− de zuidkust van Bretagne
− de noordkust van Normandië
− de westkust van Normandië
opgave 5Opgave 5 − Klimaten en landschappen in Brazilië
Ontwikkelingsland − Brazilië
Opgave 5 − Klimaten en landschappen in Brazilië
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik bron 1 en de atlas.
De klimaatgrafieken a tot en met d in bron 1 horen bij de steden Brasília,
Manaus, Porto Alegre en São Paulo.
182pNoteer de letters van de vier klimaatgrafieken op je antwoordblad.
Schrijf achter elke letter de naam van de juiste stad.
Gebruik de atlas.
Hieronder staan kenmerken van drie landschappen in Brazilië: caatinga,
cerrado en selva.
a Dit landschap bestaat uit een steppeachtige vegetatie.
b Dit landschap bestaat uit tropisch regenwoud.
c Door de halfjaarlijkse verschuiving van de ITCZ zijn de verschillen in
neerslag tussen de seizoenen groot.
d Er is een droge periode van ongeveer negen maanden.
e Grote delen van dit gebied staan door het geringe reliëf regelmatig
onder water.
f Voor de aanleg van onder andere sojaplantages wordt de
savanneachtige vegetatie gekapt.
193pNoteer de namen van deze drie landschappen op je antwoordblad.
Schrijf achter elk landschap de letters van de twee bijbehorende
kenmerken.
In Brazilië worden biobrandstoffen geproduceerd. Het gebruik van
biobrandstoffen heeft voordelen en nadelen voor mens en natuur.
203pNeem onderstaande tabel over op je antwoordblad.
Vul de tabel verder in.
opgave 6Opgave 6 − Demografie en welvaart in Brazilië
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Hieronder staan drie stellingen over de bronnen 1 en 2.
Stelling a: de groene druk in Brazilië is tussen 2000 en 2015 afgenomen.
Stelling b: de natuurlijke bevolkingsgroei in Brazilië is de laatste twintig
jaar afgenomen.
Stelling c: in de bevolkingsdiagrammen van Brazilië is het proces van
mestizering te herkennen.
212pNoteer de letters a, b en c op je antwoordblad.
Schrijf achter elke letter of de stelling juist of onjuist is.
Gebruik bron 1.
Sinds het einde van de twintigste eeuw draagt het sociaal-economisch
beleid van Brazilië bij aan economische groei. Gezinsplanning is een
onderdeel van dit beleid.
222pBeredeneer dat gezinsplanning in Brazilië heeft bijgedragen aan
economische groei.
Gebruik kaartblad 229.
De deelstaat Bahia heeft een vertrekoverschot. De sterk verstedelijkte
deelstaat Rio de Janeiro heeft een vestigingsoverschot. Toch is de
bevolkingsgroei in Bahia groter dan in de deelstaat Rio de Janeiro.
232pBeredeneer waarom de bevolkingsgroei in de deelstaat Bahia groter is
dan in de sterk verstedelijkte deelstaat Rio de Janeiro.
Gebruik de kaartbladen 228 tot en met 231.
In Brazilië bestaat zowel op nationaal schaalniveau als op het
schaalniveau van de stad een verband tussen etniciteit en welvaart.
242pNoteer deze twee schaalniveaus op je antwoordblad.
Schrijf achter elk schaalniveau twee atlaskaarten waarmee je dit verband
tussen etniciteit en welvaart kunt aantonen.
opgave 7Opgave 7 − De Neder-Rijn bij Arnhem
Leefomgeving
Opgave 7 − De Neder-Rijn bij Arnhem
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik de kaartbladen 36 en 37.
In de twintigste eeuw is het overstromingsrisico langs de Neder-Rijn
toegenomen. Het veranderde bodemgebruik in het stroomgebied van de
Neder-Rijn en een verandering van het klimaat zijn hiervan belangrijke
oorzaken.
252pGeef
− een verandering van het bodemgebruik in het stroomgebied van de
Neder-Rijn waardoor het overstromingsrisico is toegenomen;
− een verandering van het klimaat waardoor het overstromingsrisico is
toegenomen.
Gebruik bron 1.
In het gebied Meinerswijk zijn maatregelen genomen om bij hoogwater de
waterstand in de Neder-Rijn te verlagen.
262pNoteer twee van deze maatregelen uit bron 1 op je antwoordblad.
Geef voor elke maatregel aan waardoor de waterstand in de Neder-Rijn
lager wordt.
Gebruik de overzichtskaart van Midden-Nederland.
De maatregelen die zijn genomen in het gebied Meinerswijk zorgen niet
alleen bij Arnhem voor een lager overstromingsrisico. Door deze
maatregelen is het overstromingsrisico langs de hele Neder-Rijn lager
geworden.
272pLeg uit dat door de maatregelen in het gebied Meinerswijk het
overstromingsrisico langs de hele Neder-Rijn lager is geworden.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik bron 1.
De ontwikkeling van het gebied Meinerswijk draagt niet alleen bij aan een
lager overstromingsrisico, maar kan ook de aantrekkelijkheid van Arnhem
vergroten.
282pBeredeneer dat de ontwikkeling van het gebied Meinerswijk de
aantrekkelijkheid van Arnhem kan vergroten.
opgave 8Opgave 8 − Aandachtswijken in Utrecht
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
De wijken Kanaleneiland-Noord, Ondiep en Overvecht-Zuid zijn gebouwd
in verschillende periodes.
291pNoteer de namen van deze drie wijken in de volgorde waarin ze gebouwd
zijn, van vroeger naar later.
Gebruik bron 2.
De eerste bewoners van de wijk Kanaleneiland-Noord waren vooral jonge
gezinnen. Vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw vertrokken veel
van deze eerste bewoners uit de wijk, waardoor de
bewonerssamenstelling veranderde.
302pGeef
− twee woningkenmerken die bijdroegen aan het vertrek van de eerste
bewoners uit Kanaleneiland-Noord;
− een sociaal-economisch kenmerk van de bewoners die vanaf de jaren
zeventig in Kanaleneiland-Noord kwamen wonen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Een van de drie aandachtswijken heeft kenmerken waardoor het proces
van gentrification op gang zou kunnen komen.
313pWelke wijk is dit?
Geef twee kenmerken van deze wijk waardoor het proces van
gentrification daar op gang zou kunnen komen.
Om de leefbaarheid in aandachtswijken te verbeteren kunnen gemeentes
aanpassingen doen in de woningvoorraad en in de openbare ruimte.
322pGeef voor elk van deze twee punten een aanpassing die gemeentes
kunnen doen om de leefbaarheid in aandachtswijken te verbeteren.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
