bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie havo 2021, tijdvak 1

opgave 1Opgave 1

Het ICT bedrijf Kanon bv wil zeggenschap verwerven binnen een
software-ontwikkelingsbedrijf: Ace. Hierdoor kunnen de belangen van
Kanon beter gewaarborgd worden. Kanon verwerft op 30 november 2020
15% van de geplaatste aandelen van Acé tegen de beurskoers € 8,60 per
aandeel Acé. Deze beurskoers ligt 37% boven de gemiddelde koers van
Acé van de laatste 12 maanden voor het overnamebod.
11p
Bereken de gemiddelde koers van Acé van de laatste 12 maanden voor
het overnamebod. Rond hierbij af op hele centen.
Hieronder is een deel van de creditzijde van de balans van Acé per
30 november 2020 vermeld.
getallen × € 1
Aandelenkapitaal 42.441.000 Agioreserve 512.026.000 Algemene reserve - / 1) 91.870.000 - Winstreserve 169.742.000 Eigen vermogen 632.339.000
noot 1 -/- betekent negatief
De nominale waarde van een aandeel Acé bedraagt € 0,50.
22p
Bereken het bedrag dat Kanon voor het gewenste aandelenpakket Acé
biedt.
Op de balans van Kanon komen onder andere de volgende posten voor:
− Deelnemingen, als onderdeel van de financiële vaste activa
− Effecten
32p
Motiveer onder welke balanspost (Deelnemingen of Effecten) bij Kanon de
gekochte aandelen Acé opgenomen zullen worden. Betrek in de motivatie
zowel “Deelnemingen” als “Effecten”.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 en 2.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
figuur bij de opgave
Telefoonprovider Super Mobile betrad per 1 januari 2020 de Nederlandse
markt. Om ontevreden klanten beter van dienst te kunnen zijn, startte
Super Mobile op 1 oktober 2020 met een proef: een eigen callcenter. Het
callcenter verwerkt vragen, klachten, wijzigingsverzoeken en dergelijke
naar aanleiding van binnenkomende telefoontjes, e-mails en
chatberichten.
Over de proef is het volgende bekend:
Het callcenter is gevestigd in hetzelfde gebouw als het hoofdkantoor en kan daar gebruikmaken van services zoals HRM (Human Resource Management) en ICT. Het callcenter ontvangt van het hoofdkantoor een vergoeding per…

Het callcenter is gevestigd in hetzelfde gebouw als het hoofdkantoor en kan daar gebruikmaken van services zoals HRM (Human Resource Management) en ICT. Het callcenter ontvangt van het hoofdkantoor een vergoeding per klantcontact om de kosten te dekken. De proef wordt in januari 2021 geëvalueerd.

Nieuwe medewerkers
De afdeling HRM had voor de te verrichten werkzaamheden in het
callcenter een voorkeur voor het in loondienst nemen van werknemers
boven het contracteren van zzp’ers.
42p
Geef twee niet-financiële redenen waarom HRM-afdelingen er de
voorkeur aan geven om voor te verrichten werkzaamheden werknemers in
loondienst te nemen in plaats van zzp’ers te contracteren.
Er werden 15 werknemers aangesteld. Deze kregen een individuele
arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. De duur van de
arbeidsovereenkomst is van 1 oktober 2020 tot en met 31 januari 2021.
52p
Noem twee voordelen voor Super Mobile van een individuele
arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd in vergelijking met een
individuele arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
Evaluatie van de proefperiode
De directie van Super Mobile beoordeelt het functioneren van het
callcenter in het vierde kwartaal van 2020 op basis van financiële en niet-
financiële prestaties. Zij zal overwegen het callcenter te continueren als
voldaan wordt aan twee criteria:
− de niet-financiële prestaties van het callcenter leveren een voldoende
(≥ 6,0) rapportcijfer op;
− het gerealiseerde financiële resultaat van het callcenter over het
vierde kwartaal 2020 is positief.
Niet-financiële prestaties (zie informatiebron 1)
63p
Bereken het rapportcijfer van het callcenter voor de niet-financiële
prestaties.
Ga hierbij als volgt te werk:
− Beantwoord de vraag of tabel 1 de kritische succesfactoren of de
prestatie-indicatoren bevat.
− Koppel de kritische succesfactoren aan de bijbehorende prestatie-
indicatoren.
− Bereken vervolgens het gewogen gemiddelde rapportcijfer.
Financiële prestaties
76puitwerkbijlage
Bereken het gerealiseerde resultaat van het callcenter over het vierde
kwartaal van 2020 (zie informatiebron 2).
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.
Uit de evaluatie van de proefperiode blijkt dat niet aan alle criteria wordt
voldaan.
De directie van het hoofdkantoor gaat in januari 2021 in overleg met de
ondernemingsraad (OR). De directie maakt aan de OR van
Super Mobile bekend dat zij overweegt om het callcenter per
1 februari 2021 te sluiten (optie B, zie onder). De OR adviseert om het
callcenter niet te sluiten, omdat het niet in het belang van de onderneming
is. De directie neemt dit advies echter niet over. Desondanks komt de OR
met een tegenvoorstel (optie A, zie onder).
De OR heeft in het algemeen vier bevoegdheden of rechten. De OR van
Super Mobile maakt al gebruik van haar adviesrecht.
81p
Van welk ander recht maakt de OR van Super Mobile gebruik?
De opties houden in:
− Optie A: de OR stelt een hogere vergoeding per klantcontact door het
hoofdkantoor voor, waardoor het callcenter kostendekkend wordt.
− Optie B: de directie sluit het eigen callcenter en gaat gebruikmaken
van een extern callcenter in India (outsourcing) per 1 februari 2021
tegen betaling van een tarief per afgenomen uur dienstverlening.
Uitwerking optie A
91p
Bereken hoe hoog de vergoeding per gerealiseerd klantcontact zal
moeten zijn, zodat het callcenter tenminste kostendekkend is in het eerste
kwartaal 2021. Ga hierbij uit van hetzelfde aantal gerealiseerde
klantcontacten en dezelfde kosten als in het vierde kwartaal 2020.
Deze hogere vergoeding wordt door de directie van Super Mobile
afgewezen. Daarom resteert alleen optie B.
Uitwerking optie B
Bij outsourcing zijn de computers van het callcenter nog op een andere
afdeling te gebruiken. Dat speelt dus geen rol bij de keuze om wel of niet
optie B uit te voeren.
Het gebruik van outsourcing heeft een positief financieel effect. Bij
outsourcing wordt alleen voor productieve tijd betaald, dat wil zeggen voor
de tijd dat er contact is met een klant. Er wordt niet betaald voor de tijd
om te wachten op een oproep, voor koffiepauzes of voor scholingstijd,
zoals in het eigen callcenter wel het geval is.
gebruik van 1 betaald uur aantal klantcontacten per betaald uur eigen callcenter 48 minuten 12 minuten productief niet productief 8 outsourcing 60 minuten …………….. productief (vraag 11)
101p
Toon aan dat in het eigen callcenter het aantal gerealiseerde
klantcontacten per betaald uur 8 is (zie informatiebron 2).
De duur van een klantcontact is bij het eigen callcenter even lang als bij
outsourcing.
111p
Bereken het aantal klantcontacten per betaald uur indien gekozen wordt
voor outsourcing.
Ga voor de beantwoording van vraag 12 en 13 uit van het aantal
gerealiseerde contacten in het vierde kwartaal 2020.
121p
Bereken het totale aantal benodigde uren indien gekozen wordt voor
outsourcing.
Het tarief per uur dat het externe callcenter vraagt is € 30.
De directie stelt dat de totale kosten per kwartaal van het eigen callcenter
hoger zijn dan de totale kosten per kwartaal bij outsourcing bij elke
vergoeding door het hoofdkantoor.
131p
Toon dit aan.

opgave 3Opgave 3

Piet verdiept zich in de wereld van het beleggen. Hij onderzoekt
beleggingen in obligaties met korte looptijd en obligaties met lange
looptijd.
142p
Noem een voordeel voor een belegger van obligaties met een korte
looptijd ten opzichte van obligaties met een lange looptijd. Motiveer het
antwoord.
Een brede spreiding van de beleggingsportefeuille over obligaties van
verschillende uitgevende partijen is van groot belang. Daarbij geldt: hoe
… (1) … de kredietwaardigheid van de uitgevers van de obligaties,
hoe … (2) … spreiding noodzakelijk is.
Een belegger die obligaties van een onderneming in bezit heeft, is …(3)…
van die onderneming.
153p
Maak bovenstaande zinnen economisch correct. Kies uit:
bij (1) lager / hoger
bij (2) meer / minder
bij (3) een schuldeiser / een schuldenaar
Stelling: een belegger kan in jaren van een verwacht dalend
interestpercentage op de kapitaalmarkt beter kiezen voor een belegging in
aandelen dan in obligaties.
162p
Geef een argument voor deze stelling.
Piet is een belegger die hoopt dat hij zijn studerende kinderen
over 12 jaar financieel kan ondersteunen. Een adviseur vertelt Piet dat hij
daarom nu alvast in aandelen moet gaan beleggen in plaats van
obligaties.
171p
Geef een economisch argument om in deze situatie te beleggen in
aandelen in plaats van in obligaties.

opgave 4Opgave 4

Edo en Jesse hebben op 1 januari 2019 een woning gekocht zonder
Nationale Hypotheek Garantie (NHG).
W. Assuur heeft Edo en Jesse bij de keuze van een geschikte
hypothecaire lening geholpen. Zij heeft hen onder andere gewezen op
twee aflossingsvormen: lineair of door middel van annuïteiten.
De gekozen hypothecaire lening heeft een looptijd van 30 jaar en een vast
interestpercentage gedurende 10 jaar. De hypotheekakte is opgemaakt op
het kantoor van H. van den Bergh.
In onderstaande grafiek zijn voor 2019, 2020 en 2021 de waarde van de
woning van Edo en Jesse en hun hypothecaire schuld in beeld gebracht.
Alle bedragen zijn per 1 januari.
figuur bij de opgave
182p
Leg met behulp van bovenstaande grafiek en een berekening uit voor
welke vorm van aflossing Edo en Jesse hebben gekozen.
Tijdens het koopproces van de woning hebben Edo en Jesse te maken
gekregen met de kredietverstrekker en drie andere beroepsgroepen: de
hypotheekadviseur, de makelaar en de notaris.
192p
Geef voor zowel W. Assuur als voor H. van den Bergh aan tot welke van
deze drie beroepsgroepen deze persoon behoort.
De basisinterest die de kredietverstrekker in rekening brengt, is de
interest voor hypothecaire leningen met NHG. NHG is een borgstelling
voor de kredietverstrekker. Wanneer de geldlener in betalingsgebreke
blijft, kan de kredietverstrekker zich wenden tot NHG. NHG is er alleen
voor woningen tot een maximale aankoopprijs van € 310.000 (in 2020).
Bovenop deze basisinterest komt een interestopslag die afhangt van de
verhouding tussen hypothecaire schuld en woningwaarde (hypothecaire
schuld / woningwaarde x 100%).
In de onderstaande tabel zijn de interestpercentages te zien die de
kredietverstrekker hanteert.
      (hypothecaire schuld / woningwaarde) x 100% zonder NHG vast interest- percentage gedurende periode: basis- interest met NHG ≤ 40% ≤ 50% ≤ 60% ≤ 70% ≤ 80% ≤ 90% ≤ 100% >100% 1 jaar 1,20% 1,25% 1,30% 1,35% 1,40% 1,50% 1,55% 1,60% 1,85% 2 jaar 1,24% 1,29% 1,34% 1,39% 1,44% 1,54% 1,59% 1,64% 1,89%

      (hypothecaire schuld / woningwaarde) x 100% zonder NHG vast interest- percentage gedurende periode: basis- interest met NHG ≤ 40% ≤ 50% ≤ 60% ≤ 70% ≤ 80% ≤ 90% ≤ 100% >100% 1 jaar 1,20% 1,25% 1,30% 1,35% 1,40% 1,50% 1,55% 1,60% 1,85% 2 jaar 1,24% 1,29% 1,34% 1,39% 1,44% 1,54% 1,59% 1,64% 1,89% 5 jaar 1,25% 1,30% 1,35% 1,40% 1,45% 1,55% 1,60% 1,65% 1,90% 6 jaar 1,26% 1,31% 1,36% 1,41% 1,46% 1,56% 1,61% 1,66% 1,91% 10 jaar 1,33% 1,38% 1,43% 1,48% 1,53% 1,63% 1,68% 1,73% 1,98% 12 jaar 1,64% 1,69% 1,74% 1,79% 1,84% 1,94% 1,99% 2,04% 2,29% 15 jaar 1,72% 1,77% 1,82% 1,87% 1,92% 2,02% 2,07% 2,12% 2,37% 20 jaar 1,80% 1,85% 1,90% 1,95% 2,00% 2,10% 2,15% 2,20% 2,45% 30 jaar 2,14% 2,19% 2,24% 2,29% 2,34% 2,44% 2,49% 2,54% 2,79%

202p
Leg uit dat de kredietverstrekker de hoogte van de interestopslag laat
afhangen van de verhouding hypothecaire schuld en woningwaarde,
gemeten via (hypothecaire schuld / woningwaarde x 100%).
212p
Bereken de opslag op de basisinterest met NHG die de kredietverstrekker
heeft toegepast bij het afsluiten van de lening van Edo en Jesse in 2019.
Gebruik zowel de grafiek als de tabel.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 3 tot en met 5.
Willem en Liesbeth zijn in gemeenschap van goederen getrouwd en
hebben een zoon (Ivan) en een kleinkind (Erik, kind van Ivan). Willem en
Liesbeth wonen al jaren in een sociale huurwoning. In 2013 hebben ze
een geldprijs van € 55.000 netto in de loterij gewonnen. Ze nemen zich
voor om Ivan en Erik eind 2020 een bedrag te schenken.
Het gewonnen geld hebben ze op 1 januari 2014 op een spaardeposito
gestort (zie informatiebron 3). Op 1 januari 2016 hebben ze eenmalig
€ 5.000 op deze rekening bijgestort. Willem en Liesbeth hebben geen
ander vermogen dan het spaardeposito.
Willem en Liesbeth hebben in 2020 een te groot vermogen en daardoor
geen recht op huurtoeslag in 2020 (zie informatiebron 4).
223p
Toon aan dat Willem en Liesbeth in het jaar 2020 geen recht hebben op
huurtoeslag. Bereken hiervoor het saldo op het spaardeposito op
1 januari 2020.
231p
Bereken het bedrag aan huurtoeslag dat Willem en Liesbeth in 2020 zijn
misgelopen doordat ze geen recht meer hadden op huurtoeslag.
De schenkingsplannen van eind 2020 worden bijgesteld.
Willem en Liesbeth hebben op dat moment een slechte relatie met Ivan en
besluiten om op 31 december 2020 alleen een schenking van € 10.000 te
doen aan hun kleinkind Erik.
242p
Bereken de schenkbelasting over de schenking aan Erik (zie
informatiebron 5).
Om de schenking aan Erik te kunnen betalen, nemen Willem en Liesbeth
op 31 december 2020 eenmalig een bedrag van het spaardeposito op, na
aftrek van de boete.
Diezelfde dag nog maken ze de schenking over aan Erik.
De schenking aan Erik kan gevolgen hebben voor het recht op
huurtoeslag over 2021 en 2022.
Vermogen onder de vermogensgrens?
254p
Toon met een berekening van het vermogen van Willem en Liesbeth aan
dat zij nu zowel in 2021 als in 2022 wel recht zullen hebben op
huurtoeslag. Geef de berekening voor zowel 2021 als voor 2022.
Ga er hierbij van uit dat de vermogensgrens in 2021 en 2022 gelijk is aan
die in 2020.
De buurman heeft nog een tip voor Willem en Liesbeth in verband met
hun slechte relatie met Ivan. De tip houdt in: “onterf Ivan en verklein door
middel van schenkingen aan Erik de legitieme portie van Ivan.”
262p
Leg uit wat de buurman met deze tip bedoelt.
Ga hierbij als volgt te werk:
− Wat wordt verstaan onder legitieme portie?
− Leg uit dat door schenkingen de legitieme portie van Ivan afneemt.

opgave 6Opgave 6

In deze opgave is het btw-tarief 21%.
Annemiek en haar zakenpartner Rianna hebben een
relatiebemiddelingsbureau: Only1 vof. De administratie wordt door
Annemiek gedaan. Op 30 december 2020 heeft ze onderstaande
(gedeeltelijk ingevulde) overzichten opgesteld voor de nog niet afgesloten
maand december 2020.
Liquiditeitsoverzicht van december 2020, getallen x € 1 1 uitgaven   ontvangsten   marketing 555 relatiebemiddeling 9.680 huur -     overig 250     afgedragen btw 2.800     privé-onttrekking Rianna 2.000     privé-onttrekking Annemiek 3.000     …………. ………….     …………. ………….     …………. ………….     …………. …

Liquiditeitsoverzicht van december 2020, getallen x € 1 1 uitgaven   ontvangsten   marketing 555 relatiebemiddeling 9.680 huur -     overig 250     afgedragen btw 2.800     privé-onttrekking Rianna 2.000     privé-onttrekking Annemiek 3.000     …………. ………….     …………. ………….     …………. ………….     …………. ………….    

Winst- en verliesrekening over december 2020, getallen x € 1 kosten   opbrengsten   marketingkosten 450 relatiebemiddeling 7.500 huurkosten 460     overige kosten 240     afschrijvingskosten 200     ……………. ………….     …………… ………….     ……………. ………….     ……………. ………….     ……………. ………….     ……………. ………….    
Annemiek moet op 31 december 2020 nog enkele financiële feiten in deze
overzichten verwerken.
a Only1 heeft een banklening. Op 31 december 2020 worden de
interest van € 600 over geheel 2020 en de jaarlijkse aflossing van
€ 2.000 betaald.
b Op 31 december 2020 komen er nog ontvangsten binnen van facturen
die in november zijn verzonden voor verleende bemiddelingsdiensten
van Only1. Het gaat om een totaalbedrag van € 2.178 inclusief 21%
btw. De btw is al eerder verrekend met de Belastingdienst.
Only1 bepaalt het resultaat elke maand.
274puitwerkbijlage
Geef voor elk van de twee financiële feiten (a en b) aan wat de
consequenties ervan zijn voor zowel het liquiditeitsoverzicht als de winst-
en verliesrekening.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in (naam van de
post, bedrag en juiste plek).
Volgens de overeenkomst met de kredietverstrekker mag het eigen
vermogen van Only1 aan het einde van een maand nooit minder zijn dan
aan het begin van die maand.
283p
Toon met een berekening aan of Only1 zich op 31 december 2020 aan
deze overeenkomst met de kredietverstrekker houdt.
Annemiek vertelt haar zakenpartner Rianna, dat ze in de maand februari
2021 met haar levenspartner Nick wil gaan trouwen. Op dit moment
hebben Annemiek en Nick een samenlevingscontract. Om de kosten van
de notaris te voorkomen, trouwt Annemiek het liefst in wettelijke
(beperkte) gemeenschap van goederen, maar Nick is bang dat er dan een
kans bestaat dat hij in dat geval ook opdraait voor de schulden van Only1.
292p
Met welke aanpassing van de rechtsvorm van Only1 kunnen de zorgen
van Nick worden weggenomen? Motiveer het antwoord.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.