bronnen

Eindexamen muziek havo 2001, tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteAnoniem – Ic sach in enen rozengaerde

cd1-track 2 De vragen 1 t/m 7 gaan over een middeleeuws lied (ca. 1400) uit de Nederlanden. De inleiding is een soort estampie: een dans opgebouwd uit korte muzikale zinnen die elk eindigen met een kort refrein. Van de instrumentale inleiding hoor je het eerste gedeelte dat uit vier zinnen bestaat.…

cd1-track 2 De vragen 1 t/m 7 gaan over een middeleeuws lied (ca. 1400) uit de Nederlanden. De inleiding is een soort estampie: een dans opgebouwd uit korte muzikale zinnen die elk eindigen met een kort refrein. Van de instrumentale inleiding hoor je het eerste gedeelte dat uit vier zinnen bestaat. Drie instrumenten spelen, geheel of gedeeltelijk, de melodie.

■ Noem twee van deze instrumenten . Je hoort het fragment twee keer. 1 ......................................................................................................................................................... 2…

■ Noem twee van deze instrumenten . Je hoort het fragment twee keer. 1 ......................................................................................................................................................... 2 ......................................................................................................................................................... cd1-track 3 Je hoort dit fragment nog twee keer. De melodie van de eerste twee zinnen staat afgedrukt. De refreinen zijn aangegeven met haken.

■ Op welke manier wordt het refrein telkens benadrukt, gelet op de instrumentatie? ............................................................................................................................................................. Zowel de notatie als de uitvoering suggereren een bepaalde…

■ Op welke manier wordt het refrein telkens benadrukt, gelet op de instrumentatie? ............................................................................................................................................................. Zowel de notatie als de uitvoering suggereren een bepaalde maatsoort.

■ Welke maatsoort is dat? ............................................................................................................................................................. cd1-track 4 Ook het tweede gedeelte van de inleiding bestaat uit vier zinnen. Hierin komen twee nieuwe melodieën…

■ Welke maatsoort is dat? ............................................................................................................................................................. cd1-track 4 Ook het tweede gedeelte van de inleiding bestaat uit vier zinnen. Hierin komen twee nieuwe melodieën voor die wij a en b noemen. De vorm staat afgedrukt. De beide refreinen zijn dezelfde als in het notenvoorbeeld van vraag 2. a – refrein 1 a – refrein 2 b – refrein 1 b – refrein 2 Je hoort dit fragment eerst één keer ter oriëntatie. Je hoort het fragment nog twee keer.

■ Noem één verschil tussen de a-melodie en de b-melodie. Ga bij je antwoord uit van de b-melodie. .............................................................................................................................................................
cd1-track 5 Van het eerste couplet staat de tekst met de vertaling afgedrukt. Hierin betrapt de hoofdpersoon zijn vroegere geliefde met een veel oudere man. 1. Ic sach in enen rozengaerde Ik zag in een rozentuin een vrouw 2. Van sconen bloumen maken eenen hoet van mooie bloemen een krans vlechten…

cd1-track 5 Van het eerste couplet staat de tekst met de vertaling afgedrukt. Hierin betrapt de hoofdpersoon zijn vroegere geliefde met een veel oudere man. 1. Ic sach in enen rozengaerde Ik zag in een rozentuin een vrouw 2. Van sconen bloumen maken eenen hoet van mooie bloemen een krans vlechten 3. Die gaf een wijf van reinen aerde Ze gaf hem aan 4. Eenen ouden grisen man die bi haer stoet een grijsaard die bij haar stond. 5. Totem so sprac dat beilde zoet: De mooie vrouw zei tegen hem: 6. ’Here, ic hebbe u in rechter waerde ’Heer, ik acht u hoog; 7. U eyghin vry uit vrije wil 8. So gevic my!’ geef ik mij aan u!’ 9. Mettien sprac hi: Hij sprak terstond: 10. ’Des dankic di’. ’Daarvoor ben ik je dankbaar’. 11. Hi sat daer bi Hij ging bij haar zitten 12. Met sinen langhen baerde. met zijn lange baard. Dit lied wordt uitgevoerd als een soort rollenspel.

■ Beschrijf op welke manier dat gebeurt. Betrek in je antwoord in ieder geval de stemsoorten van de personages. Na een korte leestijd hoor je het couplet twee keer.…

■ Beschrijf op welke manier dat gebeurt. Betrek in je antwoord in ieder geval de stemsoorten van de personages. Na een korte leestijd hoor je het couplet twee keer. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. cd1-track 6 Van het laatste couplet staat de tekst afgedrukt. a Ghestadich hout hi hert en zinne. Hij is trouw en … Sijn duecht verchiert sijn anscijn scoon. deugdzaam en hij ziet er goed uit. … Hier omme eist recht dat icken minne, Daarom is het terecht dat ik hem bemin, … Den hoet en ic, dat es sijn loon. De krans en ikzelf vormen zijn beloning. … Hu minne es hoon, ghi sijts ghewoon! Jouw liefde is bedrog, dat is je gewoonte! … Dus willic houden dat ic kinne. Daarom heb ik liever iemand die ik kan vertrouwen. De kerel grijs De oude vent Was haer amijs. was haar minnaar. Na haer avijs Naar haar mening Haddi den prijs. was hij de beste. De vrauw jolijs De amoureuze vrouw Die nammen bi den kinne. nam hem bij z’n kin.

■ Geef met nog vijf letters de vorm van de eerste zes regels weer. Je hoeft geen accenten te gebruiken. Je hoort de eerste zes regels twee keer. cd1-track 7 Je hoort het hele laatste couplet twee keer. Op de meeste lettergrepen wordt slechts één toon gezongen (syllabisch), maar met een zekere…

■ Geef met nog vijf letters de vorm van de eerste zes regels weer. Je hoeft geen accenten te gebruiken. Je hoort de eerste zes regels twee keer. cd1-track 7 Je hoort het hele laatste couplet twee keer. Op de meeste lettergrepen wordt slechts één toon gezongen (syllabisch), maar met een zekere regelmaat worden sommige lettergrepen over twee of meer tonen verdeeld.

■ Onderstreep in de tekst bij vraag 6 alle lettergrepen waarop twee of meer tonen gezongen worden.Twee lettergrepen zijn gegeven.

opgave 2fragment niet op de siteG.B. Pergolesi – Stabat mater, ’Sancta mater, istud agas’

cd1-track8 De vragen 8 t/m 14 zijn gebaseerd op een gedeelte uit het Stabat mater van Giovanni
Battista Pergolesi (1710–1736).
Het begin van de sopraanpartij is afgedrukt.
figuur bij de opgave
Op grond van onder andere de soort ritmische motieven en notenwaarden kun je deze
melodie verdelen in drie gedeeltes. Het eerste gedeelte is met een haak aangegeven.
82p
Geef in het notenvoorbeeld met nog twee haken de verdeling van deze melodie aan.
Je hoort het fragment twee keer.
cd1-track 9 Het notenvoorbeeld van vraag 8 is nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
Je hoort dit fragment en het vervolg erop twee keer.
92p
Welk gedeelte wordt, met slechts kleine veranderingen, in dat vervolg herhaald?
Geef dit in het notenvoorbeeld met één haak () aan.
cd1-track 10 Je hoort het instrumentale tussenspel en het vocale vervolg erop twee keer.
101p
Wat gebeurt er in dat vervolg met de toonsoort? (Omcirkel het juiste alternatief.)
A blijft majeur
B wordt majeur
C blijft mineur
D wordt mineur
cd1-track11 Je hoort twee keer het vocale gedeelte van het zojuist beluisterde fragment.
111p
Geef de term voor de wijze waarop de zangstemmen zich overwegend ten opzichte van
elkaar bewegen.
.............................................................................................................................................................
121p
Hoe noemt men een dergelijke compositie, gelet op het aantal zangstemmen?
.............................................................................................................................................................
cd1-track 12 Het zojuist beluisterde fragment bestaat uit twee onderdelen. De sopraanpartij van het
eerste onderdeel is afgedrukt.
figuur bij de opgave
132p
Noem één verschil tussen beide onderdelen.
Ga bij je antwoord uit van het tweede onderdeel. Laat het slot van beide onderdelen en
de tekst buiten beschouwing.
Je hoort het fragment twee keer.
.............................................................................................................................................................
cd1-track 13 Het begin van de bij vraag 8 en 9 afgedrukte melodie is nog eens afgedrukt.
figuur bij de opgave
In het volgende fragment wordt eveneens gebruik gemaakt van deze melodie.
Het eerste motief wijkt nu af.
142p
Wat is de belangrijkste verandering?
Je hoort het fragment twee keer.
.............................................................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteI. Berlin – The song is ended

cd1-track 14 De vragen 15 t/m 22 gaan over een song van Irving Berlin, uitgevoerd door Louis Armstrong en The Mills Brothers. Je hoort de korte intro en couplet 1 twee keer. De tekst staat afgedrukt. a The song is ended, but the melody lingers on.You and the song have gone, but the melody lingers…

cd1-track 14 De vragen 15 t/m 22 gaan over een song van Irving Berlin, uitgevoerd door Louis Armstrong en The Mills Brothers. Je hoort de korte intro en couplet 1 twee keer. De tekst staat afgedrukt. a The song is ended, but the melody lingers on.You and the song have gone, but the melody lingers on. … The moon descending, but it’s found the break of dawn.You and the song have gone, but the melody lingers on. … Beneath the light of the moon we sang a lovesong that ended too soon. … The song is ended, but the melody lingers on.You and the song have gone, but the melody lingers on.

■ Welk instrument speelt de korte intro? .............................................................................................................................................................
■ Geef voor de tekstregels met nog drie letters de vorm van het couplet weer.Accenten zijn niet nodig. cd1-track 15 De tekst van het tweede couplet staat afgedrukt. 1. The song is ended, but the melody lingers on. 2. You and the song have gone, but the melody lingers on. 3. The moon’s descended,…

■ Geef voor de tekstregels met nog drie letters de vorm van het couplet weer.Accenten zijn niet nodig. cd1-track 15 De tekst van het tweede couplet staat afgedrukt. 1. The song is ended, but the melody lingers on. 2. You and the song have gone, but the melody lingers on. 3. The moon’s descended, but it’s found(ed) the break of dawn. 4. You and the song have gone, but the melody lingers on. 5. Beneath the light of the moon 6. We sang a lovesong that ended too soon. 7. The song is ended, but the melody lingers on. 8. You and the song have gone, but the melody lingers on. Het koortje zingt vier woorden precies tegelijk met de solozanger. In de tekst zijn twee van die woorden onderstreept.

■ Onderstreep in de tekst de twee overige woorden waar dit het geval is. N.B. De solozanger herhaalt geen woorden. Je hoort het couplet twee keer. cd1-track 16 Je hoort een gedeelte van de laatste regel drie keer.
■ Welke melodie wordt hier door het koortje gezongen? De notatie is een halve toon lager dan de werkelijke klank. (Omcirkel het juiste alternatief.)
cd1-track 17 Je hoort nog één keer het begin van couplet 2 en daarna twee keer een ander fragment. De rol van het koortje is in deze fragmenten verschillend.
■ Beschrijf de rol van het koortje in beide fragmenten. Laat het verschil in notenwaarden en het neuriën buiten beschouwing. fragment 1 ........................................................................................................................................ fragment 2…

■ Beschrijf de rol van het koortje in beide fragmenten. Laat het verschil in notenwaarden en het neuriën buiten beschouwing. fragment 1 ........................................................................................................................................ fragment 2 ........................................................................................................................................ cd1-track 18 Je hoort het laatste fragment nog twee keer.

■ Welk instrument speelt de solo? .............................................................................................................................................................
■ Hoe bewegen de zangstemmen zich ten opzichte van elkaar? (Omcirkel het juiste alternatief.) A unisono B parallel C in tegenbeweging D deels unisono, deels parallel cd1-track 19 In het volgende fragment worden door het koortje instrumenten geïmiteerd.
■ Welke instrumentengroep wordt hier geïmiteerd? Laat de bas buiten beschouwing. Je hoort het fragment twee keer. .............................................................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteP.I. Tsjaikovsky – Fantasie-ouverture Romeo en Julia

cd2-track1 De vragen 23 t/m 29 gaan over de ouverture Romeo en Julia van Peter Iljitsj Tsjaikovsky
(1840–1893).
Dit werk is geschreven naar aanleiding van het gelijknamige toneelstuk van William
Shakespeare. De vragen hebben betrekking op de drie belangrijkste thema’s van deze
compositie.
figuur bij de opgave
Van thema 1 staat het begin van de melodie afgedrukt.
234p
Noteer de rest van de melodie (toonhoogte en ritme).
Je hoort eerst één keer het hele thema en daarna drie keer de maten 7 t/m 10.
cd2-track2 Je hoort twee keer het laatste gedeelte van thema 1 en het vervolg daarop.
242p
Wat is het verschil tussen thema 1 en het vervolg, gelet op instrumentatie of meerstemmige
schrijfwijze?
Ga bij je antwoord uit van het vervolg.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 3 Je hoort een nieuw fragment waarin thema 1 wordt gebruikt, daarna het fragment van vraag
23, en tenslotte nog eens het nieuwe fragment.
254p
Noem twee verschillen tussen dit nieuwe fragment en het fragment van vraag 23, gelet op
de begeleiding en de instrumentatie van de melodie.
begeleiding.......................................................................................................................................
instrumentatie van de melodie......................................................................................................
Ga bij je antwoord uit van het nieuwe fragment.
cd2-track 4
figuur bij de opgave
Thema 2 staat afgedrukt. Hierin is met een pijl één plaats aangegeven waar een slag op
het bekken klinkt.
262p
Geef met pijlen nog drie plaatsen aan waar dat gebeurt.
Je hoort het fragment drie keer.
cd2-track 5 Van thema 3 is het begin afgedrukt. De notatie is een halve toon lager dan de klank.
figuur bij de opgave
In de begeleiding speelt onder andere de hoorn een tegenmelodie.
272p
Beschrijf de melodie van deze hoornpartij, gelet op melodierichting of motiefgebruik.
(Het antwoord ’sequens’ alleen is niet voldoende.)
Je hoort het fragment twee keer.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 6 Je hoort thema 3 in zijn geheel, maar nu gespeeld door de strijkers en een hele toon hoger
klinkend dan staat afgedrukt bij vraag 27.
Dit thema heeft een A-B-A vorm, waarbij het notenvoorbeeld van vraag 27 het A-gedeelte
is.
281p
Geef de technische term voor het dynamisch verloop in het B-gedeelte.
Je hoort het fragment twee keer.
.............................................................................................................................................................
cd2-track7 In het volgende fragment spelen de trompetten twee keer een melodie die afgeleid is van
thema 1. Het ritme van deze melodie is afgedrukt.
figuur bij de opgave
Boven het ritme van de trompetten staat onvolledig het ritme van de rest van het orkest
(maat 1 en 3).
294p
Noteer het ritme van maat 2 en 4 van de rest van het orkest.
Je hoort het fragment vier keer.

opgave 5fragment niet op de siteD. Sjostakovitsj – Preludium en fuga op. 87, nr. 1

cd2-track8 De vragen 30 t/m 40 zijn gebaseerd op een preludium en fuga voor piano van Dimitri
Sjostakovitsj (1906–1975).
De eerste zeven vragen gaan over het preludium.
Je hoort één keer het begin.
301p
Geef de technische term voor de meerstemmige schrijfwijze van dit fragment.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 9 Van de eerste acht maten is de melodie afgedrukt.
figuur bij de opgave
Eén voorteken is weggelaten.
311p
Plaats dit voor de betreffende noot.
Je hoort het fragment twee keer.
cd2-track 10 Je hoort het zojuist beluisterde fragment en het vervolg daarop. In dit vervolg wordt de
bij vraag 31 afgedrukte melodie opnieuw ingezet.
321p
Geef in het notenvoorbeeld met een pijl aan vanaf waar de melodie in de ’herhaling’
afwijkt.
Je hoort het fragment twee keer.
cd2-track11 Van het volgende fragment is de partituur afgedrukt.
figuur bij de opgave
332p
Beschrijf kort de relatie tussen de eerste en de tweede helft van dit fragment, gelet op de
melodie.
.............................................................................................................................................................
341p
Geef de technische term voor de wijze waarop de melodie en de baspartij zich ten
opzichte van elkaar bewegen.
Je hoort het fragment drie keer.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 12 Je hoort een langer fragment van dit preludium drie keer. In het eerste deel daarvan wordt
de muzikale spanning opgebouwd, in het tweede deel wordt deze afgebouwd.
354p
Noem twee middelen waarmee de muzikale spanning wordt opgebouwd.
1.........................................................................................................................................................
2.........................................................................................................................................................
cd2-track 13 Je hoort drie keer het slot van het preludium.
361p
Hoeveel verschillende basnoten worden hier gespeeld?
.............................................................................................................................................................
cd2-track 14 De volgende vragen gaan over de fuga.
figuur bij de opgave
Van het fugathema is het ritme onvolledig afgedrukt.
372p
Noteer het ontbrekende ritme in de maten 2 en 3.
Je hoort het fragment vier keer.
cd2-track 15 Je hoort drie keer de eerste thema-inzet en het vervolg daarop.
In dit vervolg hoor je de tweede thema-inzet met een tegenmelodie.
381p
Van welke notenwaarde maakt die tegenmelodie voornamelijk gebruik?
.............................................................................................................................................................
cd2-track16 Je hoort een langer fragment drie keer.
392p
Geef met de afkortingen van de zangstemmen (s – a – t – b) de volgorde van de thema-
inzetten aan.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 17 Je hoort een ander fragment twee keer.
401p
Hoeveel thema-inzetten zijn er in dit fragment?
.............................................................................................................................................................

opgave 6fragment niet op de siteThe Beach Boys – God only knows

cd2-track18 De vragen 41 t/m 48 gaan over een nummer uit 1966 van The Beach Boys.
De muziekfragmenten komen uit verschillende opnames.
Je hoort drie keer een studio-opname van couplet 1 (zonder zang).
412p
Op welke tellen in de maat speelt de drum (tom-tom)?
.............................................................................................................................................................
cd2-track 19 Je hoort één keer een andere studio-opname van couplet 1.
Hierin komt een soort ’clip-clop’ geluid voor.
421p
Welk slaginstrument hoor je nog meer naast de ’clip-clop’?
.............................................................................................................................................................
cd2-track 20 Je hoort één keer couplet 1 en 2 met zang erbij.
432p
Noem één verschil tussen couplet 1 en 2 gelet op de instrumentatie.
Ga bij je antwoord uit van couplet 2.
.............................................................................................................................................................
cd2-track 21 Je hoort een ander couplet drie keer. De zang is hier driestemmig:
• De bovenstem zingt op de klank ’oe-hoe’.
• De middenstem zingt op ’duh-duh-duh’.
• De onderstem zingt op ’pa-pa-pa(m)’.
442p
Noem één verschil tussen de boven- en onderstem, gelet op het ritme.
Ga bij je antwoord uit van de onderstem.
.............................................................................................................................................................
cd2-track22 Je hoort een fragment uit het slot twee keer.
451p
Welk ritme wordt daarin een aantal keer gespeeld door de snaartrom?
(Omcirkel het juiste alternatief.)
A B C D
cd2-track 23 Je hoort nog één keer het fragment van vraag 45, maar dan in een andere uitvoering.
461p
Geef de Italiaanse term voor deze wijze van uitvoeren.
.............................................................................................................................................................
figuur bij de opgave
Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog drie keer.
Elke stem heeft een korte melodie die steeds herhaald wordt. De melodie van stem 1 staat
afgedrukt. Stem 2 zingt een imitatie van de afgedrukte melodie. Stem 3 zingt een tegenstem.
471p
Geef in het notenvoorbeeld met een pijl aan bij welke noot stem 2 de imitatie inzet.
cd2-track 25 Je hoort een fragment uit de originele opname, daarna een fragment uit een alternatieve
versie, en dit twee keer.
In de alternatieve versie hoor je onder andere extra stemmen die in kwartnoten zingen.
482p
Welke functie in het geheel hebben die extra stemmen overgenomen, vergeleken met de
originele opname?
.............................................................................................................................................................
Einde