bronnen

Eindexamen muziek havo 2009, tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteG. Bouzignac - Noe Pastores

cd1 track 2
Dit vragenblok is gebaseerd op het motet ‘Noe Pastores’ van de Franse componist Guillaume Bouzignac (1590 - 1643). In dit motet wordt de geboorte van Christus aangekondigd. De herders, voorgesteld door het koor,…

Dit vragenblok is gebaseerd op het motet ‘Noe Pastores’ van de Franse componist Guillaume Bouzignac (1590 - 1643). In dit motet wordt de geboorte van Christus aangekondigd. De herders, voorgesteld door het koor, verbazen zich over de opwinding in de kerstnacht en stellen diverse vragen. Deze worden beantwoord door de engel Gabriël, voorgesteld door een sopraansolist. Het woord ‘noë’ komt vaak voor in dit stuk en wordt gebruikt als een aanduiding van vreugde. De klank is een halve toon lager dan de notatie. De altpartij wordt zowel door mannen als vrouwen gezongen.

Aan het begin zingen achtereenvolgens drie stempartijen, afgewisseld door het
koor, de woorden ‘Noe Noe’.
11p
Welk alternatief geeft de volgorde van die stempartijen correct weer? (Omcirkel
het juiste alternatief.)
Na een korte leestijd hoor je het fragment drie keer.
A tenor koor sopraan koor alt
koor
B tenor koor alt
koor sopraan koor
C bas koor sopraan koor tenor koor
D bas koor tenor koor sopraan koor
cd1 track 3
Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.
De drie stempartijen zingen onderstaande motieven.
figuur bij de opgave
21p
In welke volgorde worden deze motieven gezongen? Let op: één van deze
motieven wordt ook in een ander octaaf gezongen.
.... - koor -.... - koor -.... - koor
cd1 track 4
Je hoort het zojuist beluisterde fragment en het vervolg daarop. In dat vervolg
zingt de sopraansolist de onderstaande melodie.
figuur bij de opgave
Direct na deze melodie verandert het ritme van de koorstemmen.
32p
Beschrijf het ritme van het eerste gedeelte (vóór de melodie van de
sopraansolist) en het tweede gedeelte (na de melodie van de sopraansolist).
Laat de slotmaten met de woorden ‘canticum novum’ buiten beschouwing.
Je hoort het fragment drie keer.
1e gedeelte.....................................................................................................
2e gedeelte.....................................................................................................
cd1 track 5
Je hoort twee keer het slot van het zojuist beluisterde fragment.
41p
Hoe is de slotklank samengesteld? (Omcirkel het juiste alternatief.)
A unisono
B kwint (open samenklank)
C kleine drieklank (mineur)
D grote drieklank (majeur)
cd1 track 6
Van het vervolg is de tekst van de koorpartijen met vertaling afgedrukt.
Dum silentium tenerent omnia Terwijl alles stil is
et nox in suo cursu iter abiret en de nacht van zijn baan afdwaalt
52p
Geef aan de hand van twee aspecten aan hoe de tekst muzikaal wordt
uitgebeeld. Laat de Gloria-inzet van de solist buiten beschouwing.
Je hoort het fragment twee keer.
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
cd1 track 7
Van het volgende fragment staan de partij van de sopraansolist en de vertaling
van de tekst afgedrukt.
figuur bij de opgave
Solist: Gloria. (Koor ertussendoor: Wie is het?) Solist: Ik ben Gabriël.
De Gloria-inzetten zijn heel opvallend en klinken als een trompetmotief waarmee
iets belangrijks wordt aangekondigd.
62p
Geef aan hoe dit door de melodieopbouw wordt gerealiseerd (twee aspecten).
Je hoort het fragment twee keer.
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
cd1 track 8
Van het volgende fragment staat de sopraanpartij onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
72p
Noteer de ontbrekende noten (toonhoogte en ritme).
Je hoort het fragment vier keer.
cd1 track 9
Van het volgende fragment staat de sopraanpartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
Er ontbreken twee voortekens.
82p
Noteer deze voor de betreffende noten.
Je hoort het fragment drie keer.

opgave 2fragment niet op de siteF. Schubert - Pianotrio nr. 2, 2e deel

cd1 track 10
Dit vragenblok gaat over een deel uit een trio voor piano, viool en cello van Franz Schubert (1797 - 1828).
Na een inleiding van twee maten volgt het thema dat door de cello wordt
gespeeld. Je kunt het thema opdelen in vier gedeeltes die hieronder in
willekeurige volgorde staan afgedrukt.
figuur bij de opgave
91p
Geef met de cijfers aan in welke volgorde ze gespeeld worden. Het eerste cijfer
is gegeven.
Inleiding van twee maten - 1 - … - … - tussenstuk van twee maten - …
In het tussenstuk van twee maten klinkt een aantal keer een dalend interval.
101p
Welk interval is dat?
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................
cd1 track 11
Van de eerste zes maten staat de cellopartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
Het ritme van de pianopartij bestaat voornamelijk uit achtste notenwaarden.
In de maten 1, 2 en 6 worden ook andere notenwaarden gespeeld.
111p
Welk ritme wordt in de maten 1, 2 en 6 gespeeld? (Omcirkel het juiste
alternatief.)
Je hoort het fragment twee keer.
figuur bij de opgave
cd1 track 12
Je hoort twee andere fragmenten waarin het begin van het thema wordt
gespeeld.
123p
Benoem voor beide fragmenten de rol van elk instrument. Kies steeds één of
twee uit de volgende: melodie, tegenmelodie, begeleiding.
Je hoort eerst twee keer fragment 1, daarna twee keer fragment 2.
fragment 1: viool......................................
cello......................................
piano......................................
fragment 2: viool......................................
cello......................................
piano...................................... en............................................
cd1 track 13
In het volgende fragment wordt drie keer het begin van het thema ingezet.
131p
Geef de technische term voor wat er bij de inzetten met de toonsoort gebeurt.
Je hoort het fragment één keer.
........................................................................................................................
cd1 track 14
Van het zojuist beluisterde fragment staan de laatste twee maten van de
vioolpartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
Je hoort deze twee maten met het vervolg.
141p
Welke notenwaarden spelen de viool en cello in dat vervolg?
........................................................................................................................
151p
Welke ritmische figuur wordt steeds door de piano gespeeld?
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................
cd1 track 15
Let bij het volgende fragment op de vioolpartij en de lage (linkerhand)partij van
de piano.
Tot twee maten voor het eind is er bijna steeds een bepaalde relatie tussen
deze twee partijen.
161p
Geef de technische term voor deze relatie.
........................................................................................................................
171p
Geef de technische term voor de richting waarin deze partijen zich in de laatste
twee maten ten opzichte van elkaar bewegen.
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................
cd1 track 16
Van het slot staat de vioolpartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
181p
In welke toonsoort staat dit fragment?
Je hoort het fragment één keer.
........................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteMusical Hair - Walking in Space, 3-5-0-0

cd1 track 17
Dit vragenblok gaat over de nummers ‘Walking in Space’ en ‘3-5-0-0’ uit de musical Hair uit 1968. Deze musical gaat over de levensstijl van een stel hippies en over liefde, maar is ook een protest tegen de rol van…

Dit vragenblok gaat over de nummers ‘Walking in Space’ en ‘3-5-0-0’ uit de musical Hair uit 1968. Deze musical gaat over de levensstijl van een stel hippies en over liefde, maar is ook een protest tegen de rol van Amerika in de Vietnam- oorlog.

De vragen 19 t/m 24 gaan over het nummer ‘Walking in Space’.
Je hoort een fragment vanaf het begin, waarin de gitaar steeds een motief
herhaalt. Dit motief staat hieronder afgedrukt op de toonhoogte waarop het voor
het eerst klinkt.
figuur bij de opgave
Dit motief wordt soms op een andere toonhoogte gespeeld. De basgitaar speelt
dit motief een aantal keren mee.
191p
Hoe vaak speelt de basgitaar dit motief mee op de afgedrukte toonhoogte?
Laat het octaafverschil tussen gitaar en basgitaar buiten beschouwing.
Je hoort het fragment twee keer.
........................................................................................................................
cd1 track 18
Van de eerste zin van de zangpartij staan de melodie (ritmisch vereenvoudigd)
en de tekst afgedrukt, van de tweede zin alleen de tekst. Beide zinnen bestaan
uit vier onderdeeltjes van twee maten, aangegeven met de letters a-b-c-d. Elk
onderdeeltje wordt door een andere stem gezongen.
figuur bij de opgave
2. Lights low, lights low, flames high, flames high
Bij één onderdeeltje is er in zin 2 een dalende kwartsprong.
201p
Welk onderdeeltje is dat?
........................................................................................................................
Bij één van de onderdeeltjes is de toonhoogte van zin 1 en zin 2 exact gelijk.
211p
Welk onderdeeltje is dat?
Je hoort het fragment twee keer.
........................................................................................................................
cd1 track 19
In het volgende fragment speelt de basgitaar, met uitzondering van de laatste
maat, steeds hetzelfde ritme.
221p
Noteer één maat van dit ritme.
figuur bij de opgave
231p
Welke notenwaarde wordt bijna voortdurend op de hi-hat gespeeld?
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................
cd1 track 20
In het volgende fragment speelt de basgitaar per maat steeds hetzelfde ritme.
figuur bij de opgave
Dit ritme staat afgedrukt, maar er ontbreken twee overbindingsbogen.
242p
Noteer deze overbindingsbogen.
Je hoort het fragment twee keer.
cd1 track 21
De volgende vragen gaan over het nummer ‘3-5-0-0’, dat gaat over de
verschrikkingen van de oorlog in Vietnam. Het nummer is opgebouwd uit een
intro en twee gezongen gedeeltes.
Je hoort de intro twee keer. Hierin creëert de gitarist een sfeer die associaties
met oorlogsgeluiden oproept.
252p
Noem twee manieren waarop de gitarist dat doet.
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
cd1 track 22
De beide gezongen gedeeltes van dit nummer verschillen qua sfeer en
muziekstijl sterk van elkaar. Zo bestaat het eerste gedeelte uit één couplet,
terwijl het tweede gedeelte uit drie coupletten bestaat. Ook wordt er aan het
begin van het tweede gedeelte gefluisterd gezongen.
263p
Geef aan de hand van nog drie aspecten aan hoe deze veranderde sfeer in het
tweede gedeelte wordt verkregen. Laat tempo en dynamiek buiten beschouwing.
Je hoort eerst één keer het eerste gedeelte en daarna twee keer het tweede
gedeelte.
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
3.....................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteE. Grieg - Sigurd Jorsalfar suite, deel 1

cd2 track 1
Dit vragenblok gaat over een deel uit de Sigurd Jorsalfar suite van de Noorse componist Edvard Grieg (1843 - 1907). De muziek is gecomponeerd als toneelmuziek bij een literair drama over het leven van de Noorse…

Dit vragenblok gaat over een deel uit de Sigurd Jorsalfar suite van de Noorse componist Edvard Grieg (1843 - 1907). De muziek is gecomponeerd als toneelmuziek bij een literair drama over het leven van de Noorse koning Sigurd I. Het deel staat in een ABA vorm.

Het A-gedeelte begint met een thema van vier maten dat enigszins gevarieerd
herhaald wordt.
272p
Noem twee verschillen tussen het thema en de herhaling. Ga bij je antwoord uit
van de herhaling. Laat de dynamiek buiten beschouwing.
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
281p
Noem de technische term voor de speelwijze van de begeleidende
strijkinstrumenten.
Je hoort het fragment drie keer.
........................................................................................................................
cd2 track 2
Het volgende fragment is zes maten lang.
291p
Geef de technische term voor de wijze waarop de melodie-onderdelen in de
hoge strijkerspartijen elkaar opvolgen. Beperk je tot maat 1 t/m 4.
........................................................................................................................
301p
Welke compositietechniek wordt toegepast tussen de hoge en lage
strijkerspartijen onderling?
Je hoort het fragment twee keer.
........................................................................................................................
cd2 track 3
Van het begin van het B-gedeelte staat van maat 1 en 2 de melodie van de
dwarsfluit genoteerd, van maat 3 en 4 de melodie van de hobo.
figuur bij de opgave
Deze melodie wordt herhaald. In de herhaling is er in de afgedrukte
hobomelodie één verandering (een voorteken).
311p
Noteer het ontbrekende voorteken voor de betreffende noot.
Je hoort het fragment twee keer.
cd2 track 4
Het ritme van de begeleidende partijen uit het zojuist beluisterde fragment staat
onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
322p
Noteer het ontbrekende ritme van de begeleiding.
Je hoort het fragment nog drie keer.
cd2 track 5
Je hoort het vervolg op het zojuist beluisterde fragment twee keer.
332p
Welke twee houten blaasinstrumenten spelen hierin mee?
........................................................ en......................................................
cd2 track 6
Na een korte leestijd hoor je één keer het hele A-gedeelte.
341p
Welk alternatief geeft het vormschema hiervan correct weer? Een letter duurt
vier maten. (Omcirkel het juiste alternatief.)
A a - a’ - b - a’ - a’’ - a’’’ - slot
B a - a’ - b - a’ - a’’ - b’ - slot
C a - a’ - b - b’ - a’’ - a’’’ - slot
D a - a’ - b - b’ - a’’ - c - slot
cd2 track 7
Je hoort het slot van het zojuist beluisterde fragment twee keer.
353p
Hoe wordt dit slot gerealiseerd (drie aspecten)?
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
3.....................................................................................................................

opgave 5fragment niet op de siteM. Ravel - L’Enfant et les Sortilèges

cd2 track 8
Dit vragenblok gaat over gedeeltes uit ‘L’Enfant et les Sortilèges’ (Het kind en de betoveringen) van de Franse componist Maurice Ravel (1875 - 1937). Het verhaal gaat over een zevenjarig jongetje dat zich heel…

Dit vragenblok gaat over gedeeltes uit ‘L’Enfant et les Sortilèges’ (Het kind en de betoveringen) van de Franse componist Maurice Ravel (1875 - 1937). Het verhaal gaat over een zevenjarig jongetje dat zich heel vervelend gedraagt. Als zijn moeder hem bestraft, koelt hij zijn woede op het meubilair in zijn kamer. Tot zijn schrik komen zijn spullen tot leven en beginnen zich tegen hem te keren.

Je hoort het begin één keer.
De melodie wordt gespeeld door twee dezelfde instrumenten.
361p
Welke instrumenten zijn dat?
........................................................................................................................
Gedurende het hele fragment bestaan de samenklanken uit slechts twee
verschillende intervallen. Maat 1 staat afgedrukt. Van beide intervallen zijn de
eerstklinkende omcirkeld.
figuur bij de opgave
372p
Benoem deze twee intervallen.
1..................................................... 2........................................................
cd2 track 9
In het volgende fragment zingt het kind dat het overal zin in heeft, behalve het
maken van zijn huiswerk. De zangpartij vertoont kenmerken van een recitatief.
381p
Noem voor de zangpartij een kenmerk van een recitatief.
Je hoort het fragment één keer.
........................................................................................................................
cd2 track 10
In het volgende fragment is het kind heel erg boos en begint met allerlei spullen
uit zijn kamer te gooien.
392p
Noem een manier waarop dit gedrag in de partij van de piano wordt verklankt.
........................................................................................................................
Noem een andere manier waarop dit gedrag in de partij van de houtblazers
wordt verklankt.
........................................................................................................................
Laat de dynamiek buiten beschouwing.
Je hoort het fragment twee keer.
cd2 track 11
In het volgende fragment komen de meubels tot leven. Twee stoelen voeren al
dansend een gesprek.
Van het begin van het fragment staat het ritme van de begeleiding afgedrukt,
maar zonder maatstrepen.
figuur bij de opgave
401p
In wat voor maatsoort staat deze dans? (Omcirkel het juiste alternatief.)
Je hoort het fragment twee keer.
A 2/4
B 3/4
C 6/8
D 12/8
cd2 track 12
In het volgende fragment is een Chinees theekopje aan het woord. Het begin
van de zangpartij staat afgedrukt. De tekst bestaat uit Chinese woorden en
Chinees aandoende klanken.
figuur bij de opgave
Ook het gebruik van een bepaald soort toonladder draagt bij aan de Chinese
sfeer.
411p
Welke soort toonladder is dat?
Je hoort het fragment één keer.
........................................................................................................................
cd2 track 13
Je hoort een gedeelte waarin een oude man het kind achtervolgt met het
opsommen van getallen. Een kinderkoor doet ook mee. In het fragment wordt
eerst naar een climax toegewerkt, die vervolgens snel wordt afgebouwd.
424p
Noem voor de zang twee manieren waarop naar de climax wordt toegewerkt.
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
Noem voor de zang tevens twee manieren waarop de climax wordt afgebouwd.
1.....................................................................................................................
2.....................................................................................................................
Laat in beide gevallen de melodierichting buiten beschouwing.
Je hoort het fragment drie keer.

opgave 6fragment niet op de siteThe Eagles - Last Good Time in Town

cd2 track 14 Je hoort twee keer het begin van de instrumentale inleiding.
Noem drie van de zes slaginstrumenten. Laat het drumstel buiten beschouwing. 1 ..................................................................................................................... 2…

Noem drie van de zes slaginstrumenten. Laat het drumstel buiten beschouwing. 1 ..................................................................................................................... 2 ..................................................................................................................... 3 ..................................................................................................................... cd2 track 15 Je hoort één keer een ander gedeelte van de intro. Hierin herhaalt de basgitaar voortdurend een motief.

Welk notenvoorbeeld geeft dit basmotief het beste weer? (Omcirkel het juiste alternatief.)
cd2 track 16 Van het begin van couplet 1 staat de tekst afgedrukt. 1 I like to go out every now and then 2 I can't wait to do it again 3 But I haven't had the time 4 Lately 5 I like to step out every once in a while 6 I kind of like to do it in style 7 I haven't had the time 8 Lately
Noteer, gelet op de melodie, met letters de vorm van dit couplet. De eerste letter is gegeven. Je hoeft geen accenten te gebruiken. Dit fragment is grotendeels gebaseerd op het onderliggend akkoord van regel 1.
Bij welke regel of regels wordt een ander akkoord gebruikt? Je hoort het fragment drie keer. ........................................................................................................................ cd2 track 17 Van het slot van couplet 1 staat de tekst afgedrukt. 1 Lately I've been…

Bij welke regel of regels wordt een ander akkoord gebruikt? Je hoort het fragment drie keer. ........................................................................................................................ cd2 track 17 Van het slot van couplet 1 staat de tekst afgedrukt. 1 Lately I've been stayin' at home 2 Stayin' at home, stayin' at home 3 Workin' the crosswords, turn off the phone 4 Turn off the phone, turn off the phone

Uit hoeveel verschillende tonen bestaat de melodie van regel 1 en 3? Je hoort het fragment één keer. ........................................................................................................................ cd2 track 18 Je hoort het zojuist beluisterde gedeelte nog drie keer. Het…

Uit hoeveel verschillende tonen bestaat de melodie van regel 1 en 3? Je hoort het fragment één keer. ........................................................................................................................ cd2 track 18 Je hoort het zojuist beluisterde gedeelte nog drie keer. Het ritme van de gefluisterde regel 2 is gelijk aan dat van regel 4.

Noteer het ritme (inclusief de rusten) van één van de regels 2 of 4.
cd2 track 19 Je hoort nog één keer het begin van couplet 1. Daarna hoor je twee keer het refrein.
Noem drie verschillen tussen het refrein en het couplet. Eén antwoord moet betrekking hebben op de zang. Ga bij je antwoord uit van het refrein. zang ................................................................................................................ overige…

Noem drie verschillen tussen het refrein en het couplet. Eén antwoord moet betrekking hebben op de zang. Ga bij je antwoord uit van het refrein. zang ................................................................................................................ overige ............................................................................................................ overige ............................................................................................................ cd2 track 20 Je hoort eerst een fragment van deze song waarin je achtereenvolgens de volgende, al eerder beluisterde onderdelen hoort: − het eerste gedeelte van een couplet − het slot van een couplet − een gedeelte van het refrein. Daarna hoor je één keer een langer fragment, waarin de gitaar een improvisatie speelt. Deze improvisatie is gebaseerd op de begeleiding bij een of meer van bovengenoemde onderdelen.

Welke onderdelen zijn dat achtereenvolgens? ........................................................................................................................ cd2 track 21 Je hoort twee keer het slot.
Beschrijf hoe hierin naar het einde wordt toegewerkt (drie aspecten). 1 ..................................................................................................................... 2…

Beschrijf hoe hierin naar het einde wordt toegewerkt (drie aspecten). 1 ..................................................................................................................... 2 ..................................................................................................................... 3 ..................................................................................................................... Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.