bronnen

Eindexamen nederlands havo 2004, tijdvak 2

opgave 1Tekst 1 Misdaad uit de anonimiteit

11p
Welke uitspraak over alinea 1 is juist?
Alinea 1
A bevat een anekdote die dient ter introductie van het onderwerp van het artikel.
B dient ter verklaring van de titel boven het artikel.
C formuleert de probleemstelling die de kern van het artikel vormt.
D noemt de aanleiding die aan het schrijven van dit artikel ten grondslag ligt.
“Dat staat een goede aanpak in de weg.” (regels 17-18)
21p
Welke aanpak is volgens de auteur de goede?
A het uitbreiden van de bevoegdheden van de politie
B het verzwaren van de straffen en het verhogen van de pakkans
C meer oog krijgen voor degene die een strafbaar feit pleegt
D preventief fouilleren en een algemene identificatieplicht
Het lage opsporingspercentage bij de politie is volgens Mariëtte Christophe misleidend.
(zie regels 29-31)
32p
Leg uit waarom ze dit lage opsporingspercentage misleidend noemt.
Gebruik maximaal 20 woorden.
In alinea 3 gaat Christophe in op de kritiek op het lage oplossingspercentage bij de politie.
41p
Van welk type argumentatie bedient ze zich?
Ze bedient zich van argumentatie op basis van
A feiten.
B geloof.
C gezag.
D intuïtie.
51p
Met welk begrip kan de functie van alinea 3 ten opzichte van alinea 1 en 2 samen het beste
getypeerd worden?
A conclusie
B stelling
C tegenstelling
D tegenwerping
“De oude maatschappelijke idealen over ‘het beter maken’ van de misdadiger zijn ingeruild
voor een hardere houding.” (regels 64-67)
62p
Wat is het verschil in houding van de burgers tegenover het straffen volgens de ‘oude’ en
de ‘nieuwe’ manier?
Gebruik maximaal 20 woorden.
“Toch verdient deze aanpak de voorkeur boven andere vormen van
criminaliteitspreventie …” (regels 193-195)
71p
Met welk argument keurt de auteur die andere vormen van criminaliteitspreventie af?
fragment1 De Duitse politie lost verhoudingsgewijs driemaal zoveel misdrijven op als de Nederlandse,
ontdekten de hoogleraren Tak en Fiselier een jaar geleden. Oplossingspercentages zeggen echter
lang niet alles over de inspanningen en successen van de politie. Dat is ook de conclusie van
Caroline Liedenbaum na een vergelijkend onderzoek tussen Munster en Utrecht, steden die qua
inwoneraantal en aantal agenten vergelijkbaar zijn.
Utrecht kampt wel met een beduidend hogere criminaliteit. Neem het aantal autokraken. In 2002
ruim 19000 tegenover 2100 in Munster. Een misdrijf dat bovendien niet eenvoudig is op te lossen en
daarmee wordt meteen al duidelijk waarom er geen harde conclusies mogen worden getrokken uit het
naast elkaar leggen van Duitse en Nederlandse opsporingscijfers.
“Een misdrijf dat in Utrecht veel vaker voorkomt dan in Munster en waarvan de dader ook nog
moeilijk is op te sporen, zoals bij autokraken, heeft een sterk negatief effect op het aantal opgeloste
misdrijven en verbloemt de successen. Het is daarom belangrijk de oorzaken te weten van het grote
verschil”, zo stelt Liedenbaum.
Zij bespeurde een duidelijk verschil in werkwijze aan weerskanten van de grens. Een belangrijk
verschil is dat de Duitsers een hogere prioriteit geven aan recherchewerk. Een beduidend groter
deel van de agenten is fulltime bezig met recherche. In Munster zijn twee keer zoveel rechercheurs,
en de Utrechtse rechercheurs zijn daarbij ook nog verplicht een deel van hun tijd te besteden aan
surveillance en noodhulp. Liedenbaum: “Dat vinden ze zelf prima, omdat het hun werk afwisselend
maakt, maar het heeft wel een nadelig effect op de opsporing. Met hetzelfde aantal agenten slaagt de
politie in Munster erin procentueel twee keer zoveel misdrijven op te lossen.”
De Nederlandse politie is onderbezet vergeleken met die van Duitsland. Zij stuurt onder druk van
maatschappij en politiek meer blauw op straat om iets te doen aan het gevoel van onveiligheid dat
veel burgers hebben. Dat leidt tot meer zaken op het bureau van de rechercheur. De toch al
onderbezette recherche kan het aantal zaken niet meer aan. Dat heeft gevolgen voor het
opsporingsonderzoek. De onveiligheid op straat neemt daardoor niet af. Het is een vicieuze cirkel.
naar: Marjon Bolwijn, de Volkskrant, 23 mei 2003
Mariëtte Christophe (tekst 1) en Caroline Liedenbaum (fragment 1) reageren beiden op het
lage opsporingspercentage van de Nederlandse politie.
81p
In welk opzicht komen hun visies op het lage opsporingspercentage overeen?
Liedenbaum probeert de verschillen in opsporingspercentages tussen Nederland en
Duitsland te verklaren.
92p
Noem drie verklaringen van Caroline Liedenbaum.
101p
Van welke wijze van argumenteren maakt Liedenbaum gebruik?
Zij argumenteert op basis van
A kenmerken/eigenschappen.
B oorzaak en gevolg.
C overeenkomst/vergelijking.
D voorbeelden.
fragment 2 Het imago van de politie is de laatste tien jaar aanzienlijk verslechterd. Dit geslonken gezag moet
weer groeien, daarover is iedereen het eens. Maar dat kan nooit meer met van bovenaf opgelegde
macht, zoals in de jaren vijftig – het moet een nieuw gezag zijn dat van onderaf wordt toegekend.
En dat begint allemaal op straat, in de wijk, waar burgers en agenten elkaar weer moeten ontmoeten.
De wijkagent, die nu op de onderste sport van de carrièreladder van de politie staat, zou juist de
commissaris van de straat moeten zijn. Niet langer de begrijpende diender op de fiets, maar iemand
die handelend optreedt, bekeuringen uitdeelt en zichtbaar repressief is als daar aanleiding toe is.
Hij is de aangewezene om op te treden als grenzen worden overschreden.
naar: Hans Marijnissen, De hond zoekt zijn tanden, Trouw, 21 december 2002
In fragment 2 wordt, net als in de tekst Misdaad uit de anonimiteit, een nieuwe werkwijze
van de politie voorgesteld.
113p
Komt de reden die hiervoor in fragment 2 wordt gegeven overeen met die in de tekst
Misdaad uit de anonimiteit? Verklaar je antwoord.
Gebruik maximaal 30 woorden.
121p
Wat is de belangrijkste functie van alinea 10?
In alinea 10 wordt
A een afweging gemaakt tussen de ‘oude’ en ‘nieuwe’ aanpak.
B een gevolg besproken van de beleidskeuzes van politie en overheid.
C een kanttekening geplaatst bij de persoonsgerichte aanpak.
D een toelichting gegeven op nieuwe vormen van criminaliteitsbestrijding.
131p
Wat is de belangrijkste functie van alinea 11?
In alinea 11 wordt
A een afweging gemaakt.
B een samenvatting van het voorafgaande gegeven.
C een tegenstelling geformuleerd.
D een verklaring gegeven.
“Een dadergerichte aanpak biedt een alternatief met zoveel perspectief dat de wet er
desnoods voor zou moeten worden aangepast.” (regels 202-205)
142p
In welk opzicht zou de wet aangepast moeten worden?
Gebruik maximaal 20 woorden.
151p
Welke van onderstaande zinnen geeft de hoofdgedachte van de tekst het beste weer?
A De neiging van de politie om met preventief fouilleren en een algemene identificatieplicht
de criminaliteit te bestrijden komt voort uit een onjuiste visie op het probleem.
B Maatregelen als preventieve fouillering en een algemene identificatieplicht zijn weinig
bruikbaar om de criminaliteitsbestrijding effectiever te maken.
C Misdaadbestrijding levert naar verwachting het meeste rendement op als de opsporing
gericht wordt op de persoon van de dader.
D Op het gebied van de criminaliteitsbestrijding leiden cynisme en onwetendheid bij de
politici tot te weinig aandacht voor de reclassering van de dader.
Hieronder staan, in willekeurige volgorde, vijf kopjes die in de tekst Misdaad uit de
anonimiteit gebruikt zouden kunnen zijn:
1 Anonimiteit schijn
2 Beleidsverandering noodzakelijk
3 Criminaliteit anoniem gevaar
4 Harde aanpak ineffectief
5 Privé-sfeer bedreigd.
161p
Welk van deze kopjes zou het beste passen boven alinea 1?
171p
Welk van deze kopjes zou het beste passen boven alinea 4?
181p
Welk van deze kopjes zou het beste passen boven alinea 5?
191p
Welke van onderstaande zinnen omschrijft het beste het tekstdoel?
Het doel van de tekst Misdaad uit de anonimiteit is vooral
A de lezer aan het denken te zetten over de gevolgen van een hardere houding tegenover
criminaliteitsbestrijding.
B de lezer erop te wijzen dat de criminaliteitsbestrijding gediend zou zijn met een
persoonsgerichte preventie.
C de lezer op de hoogte te stellen van de stand van zaken op het gebied van de
criminaliteitsbestrijding.
D de lezer te stimuleren zelf actiever deel te nemen aan de criminaliteitsbestrijding in de eigen
buurt.
201p
Hoe kan de houding van de auteur ten opzichte van het onderwerp van de tekst het beste
omschreven worden?
A geëmotioneerd
B kritisch
C neutraal

opgave 2Tekst 2 De eeuw van het oude

2121p
Maak een goedlopende samenvatting in correct Nederlands van maximaal 180 woorden van
de tekst De eeuw van het oude. Zorg ervoor dat je samenvatting begrijpelijk is voor iemand
die de oorspronkelijke tekst niet kent. Uit je samenvatting moet duidelijk worden:
• hoe men vandaag de dag tegen het verschijnsel ‘oud’ en ‘jong’ aankijkt, welke
ontwikkeling wordt verwacht en welk probleem zich daarbij voordoet;
• welke belangrijke veranderingen zich in het denken over het verschijnsel ‘oud’ hebben
voorgedaan in de loop der tijd;
• welke paradox zich voordoet met betrekking tot het verschijnsel ‘oud’ en welke
maatschappelijke problemen daaruit zouden kunnen voortvloeien;
• hoe deze maatschappelijke problemen kunnen worden voorkomen.
√(Einde)
Lees verder