Eindexamen economie vmbo bb 2008, tijdvak 1

Een aantal mensen uit ontwikkelingslanden trekt naar het rijke Westen op zoek naar (beter) werk. Veel regeringen in het Westen zijn hier tegen. Ze nemen daarom maatregelen, zoals strenge immigratiewetten en strenge douanecontroles. Niet iedereen is tegen deze zogenaamde arbeidsmigratie (het verhuizen van mensen) naar het Westen. Sommigen zien hier juist wel voordelen in. → Noem zo’n voordeel. ............................................................................................................................

Volgens anderen kan je beter de oorzaak van de arbeidsmigratie (het verhuizen van mensen naar het Westen) tegengaan. Dat kan door de arme landen te helpen. Zo zouden de invoerrechten op producten uit ontwikkelingslanden verlaagd kunnen worden. Leg uit waarom dat de arme landen kan helpen. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Het doel van de hulp aan ontwikkelingslanden is ervoor te zorgen dat ontwikkelingslanden zich uiteindelijk zelf kunnen redden. Meer voedsel is dan een eerste middel. Hieronder staan drie stappen. In welke regel staan de stappen in een zodanige volgorde dat een logische gedachtegang ontstaat? 1 inkomen neemt toe 2 mensen worden gezonder 3 mensen kunnen harder werken A meer voedsel → 1 → 2 → 3 → ontwikkelingslanden kunnen zichzelf redden B meer voedsel → 1 → 3 → 2 → ontwikkelingslanden kunnen zichzelf redden C meer voedsel → 2 → 1 → 3 → ontwikkelingslanden kunnen zichzelf redden D meer voedsel → 2 → 3 → 1 → ontwikkelingslanden kunnen zichzelf redden E meer voedsel → 3 → 1 → 2 → ontwikkelingslanden kunnen zichzelf redden F meer voedsel → 3 → 2 → 1 → ontwikkelingslanden kunnen zichzelf redden

Als een van de beste manieren om ontwikkelingslanden te helpen wordt vaak beter onderwijs genoemd. Leg uit waarom beter onderwijs de groei van de economie in ontwikkelingslanden kan bevorderen. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Voor een kast van het type ‘Rococo’ heeft Thom de volgende offerte (prijsopgave) gemaakt. Onderdeel Kosten/Opbrengsten Totaal Arbeid 9 uur € 45 per uur € Hout, lijm etc. € 55 € 55 Overige kosten € 40 € 40 Winst 25% van de totale kosten € Totaal   € → Vul de ontbrekende getallen in het overzicht van Thom in.

Thom: “Wat ik bij mijn baas nooit hoefde te doen, doe ik nu volop: rekenen! Want als ik niet goed kan rekenen, dan werk ik de hele maand voor niets.” Wat Thom de afgelopen maand heeft gemaakt en verkocht heeft hij netjes bijgehouden: Hieronder staan twee uitspraken. → Zet bij elke uitspraak een kruisje op de juiste plaats. De totale afzet van Thom is 20 stuks. De totale omzet van Thom is € 13.000

Al dat gereken is niet echt Thoms hobby. Hij heeft een administratiekantoor gevraagd zijn boekhouding te doen. Aan het eind van het jaar krijgt Thom van zijn boekhouder de resultatenrekening. Die ziet er als volgt uit: opbrengsten   100 kasten ‘Rustiek’ à € 500 per stuk € 50.000 50 kasten ‘Modern’ à € 750 per stuk € 37.500 totaal opbrengsten € kosten   inkopen hout en andere materialen € 37.000 kosten administratiekantoor € 5.000 huisvestingskosten € 20.000 afschrijvingskosten € 5.000 totaal kosten € WINST € → Vul de ontbrekende gegevens in.

Na het tweede jaar bekijkt Thom het resultaat van opnieuw een jaar hard werken als zelfstandig ondernemer. Hij heeft € 22.000 verdiend. Zijn uitkering bedroeg indertijd € 23.000 euro. → Wat had Thom volgens jou het beste kunnen doen: wel of niet een eigen bedrijf beginnen? Geef een argument voor je mening. ............................................................................................................................

We leven nu in 2008. Sinds 2005 hebben twaalf landen zich aangesloten bij de Europese Unie (EU). Een aantal van die landen bevindt zich in Oost-Europa. De integratie van de landen uit Oost-Europa verloopt moeizaam. Hieronder staan twee uitspraken. Welke uitspraak geeft een juiste verklaring voor de moeilijke integratie? → Zet bij elke uitspraak een kruisje in de juiste kolom. Er wonen maar weinig mensen in Oost-Europa. De economie van de Oost-Europese landen is minder ver ontwikkeld dan die van de West-Europese landen.

Bosnië hoorde niet tot de twaalf landen die sinds 2005 lid zijn geworden van de EU. Maar veel mensen in Bosnië wilden dat wel graag. Hieronder staan twee uitspraken. → Zet bij elke uitspraak een kruisje op de juiste plaats. Als Bosnië toetreedt tot de EU, kan Bosnië zonder handelsbelemmeringen naar de EU-landen exporteren. Als Bosnië toetreedt tot de EU zal het, net als andere nieuwe landen die toetreden tot de EU, subsidie krijgen.

Veel Nederlandse consumenten doen inkopen in Duitsland en veel Duitse consumenten winkelen in Nederland. Hetzelfde geldt voor Nederlandse en Duitse bedrijven. Duitsland en Nederland zijn belangrijke handelspartners van elkaar. → Geef hiervoor een oorzaak. ............................................................................................................................

Welke voordelen biedt de EU voor Olja als ze een restaurantje wil beginnen in Italië? Hieronder staan twee uitspraken. → Zet bij elke uitspraak een kruisje op de juiste plaats. Er is tussen Nederland en Italië vrij verkeer van goederen juist onjuist en/Er is diensten. tussen Nederland en Italië vrij verkeer van personen.

Olja zegt: “Ondanks het feit dat een restaurantje in Italië me helemaal te gek lijkt, zou ik nog liever teruggaan naar Bosnië. De economie moet daar weer helemaal opgebouwd worden.” → Noem een manier waarop Olja kan helpen de economie van Bosnië te verbeteren. ............................................................................................................................

Het Florence Nightingale Instituut in Zetten is een kennisinstituut op het gebied van verpleging en verzorging. Meer publiciteit zal het instituut meer inkomsten kunnen opleveren. → Leg uit waarom dat het geval is. ............................................................................................................................

Bekijk het financieel overzicht over de jaren 2003, 2004 en 2005. Kosten 2003 2004 2005 Personeelskosten 152.400 181.000 177.000 Vrijwilligers 1.600 3.000 2.600 Afschrijvingen 14.000 14.000 15.000 Huisvesting 196.000 195.000 198.000 Bureaukosten 18.000 27.000 19.000 Inkopen winkel 6.900 2.500 1.900 Inkopen catering 10.000 19.000 15.000 Diverse kosten en verrekeningen -73.000 -5000 21.000 Totaal 325.900 436.500 449.500 Alle bedragen zijn in euro’s. Welke juiste conclusie kun je uit het financieel overzicht trekken met betrekking tot de vrijwilligers? A In 2004 waren de kosten van de vrijwilligers het hoogst. B In 2005 waren er 400 vrijwilligers minder dan in 2004. C Van 2003 tot 2005 steeg het aantal vrijwilligers. D Vrijwilligers kosten het museum niets.

Bekijk onderstaand financieel overzicht van het Florence Nightingale Instituut. Inkomsten 2003 2004 2005 Subsidies 350.000 392.000 460.000 Donaties en giften 12.000 15.000 11.000 Sponsoring 0 100 0 Subsidies speciale activiteiten 196.000 20.000 45.000 Verkoop kaartjes 24.000 21.000 18.000 Museumwinkel 8.000 10.000 3.500 Catering 10.000 19.000 22.000 Diversen 20.000 15.000 26.000 Totaal 620.000 492.100 585.500 Alle bedragen zijn in euro’s. Uit het overzicht blijkt dat het Florence Nightingale Instituut grotendeels afhankelijk is van subsidies. Gretha vindt deze grote afhankelijkheid van subsidies een probleem. → Geef een argument voor de mening van Gretha. ............................................................................................................................

Gretha en Marjo vinden dat het FNI minder afhankelijk van subsidies moet worden. Ze bespreken verschillende mogelijkheden. Marjo denkt dat het vergroten van de eigen inkomsten een oplossing kan zijn. Gretha denkt aan het aantrekken van sponsors. (Sponsoring is het schenken van bedragen door bedrijven aan instellingen. De bedrijven willen hiermee naamsbekendheid krijgen). Hieronder staan drie uitspraken van Gretha en/of Marjo. Zet bij elke uitspraak een kruisje in de juiste kolom. Door commerciële activiteiten te organiseren wordt het FNI minder afhankelijk van de subsidies. Door het aantrekken van sponsors wordt de afhankelijkheid van het FNI minder groot. Geld lenen vermindert de afhankelijkheid van het FNI.

Henk gaat ook spijkerbroeken van het merk Kuyichi verkopen. Kuyichi wordt in ons land nog niet zoveel verkocht. De prijs kan hiervoor niet de reden zijn, omdat een Kuyichi spijkerbroek even duur is als andere merken spijkerbroeken. → Geef een reden waarom de consument spijkerbroeken van het merk Kuyichi nog niet zoveel koopt. ............................................................................................................................

Met een aantal klasgenoten heb je enkele merken spijkerbroeken getest. De resultaten staan in het volgende schema. merk prijs in € afwerking sterkte krimp kleurechtheid kwaliteit + + = zeer goed + = goed +/- = redelijk - = matig Welk merk spijkerbroek is de beste aanschaf als je let op de prijs- kwaliteitverhouding? A merk A B merk B C merk C D merk D

Bekijk onderstaande tabel. merk prijs in € afwerking sterkte krimp kleurechtheid kwaliteit Om een nog beter inzicht te krijgen in de prijs-kwaliteitverhouding, kun je de testresultaten in een diagram plaatsen. Merk E is al in het diagram ingevuld met de letter E. → Waar moet je merk C in het diagram plaatsen? Geef merk C op de juiste plaats in het diagram aan. 120 prijs in € 100 80 60 * 40 E 20 0 matig redelijk goed (-) (+/-) (+) kwaliteit