Eindexamen maatschappijkunde vmbo bb 2006, tijdvak 1 (maatschappijleer 2)

Wat herken je duidelijk in tekst 1? A discriminatie B een stereotypering C een vooroordeel tekst 2 MINISTER DONNER VAN JUSTITIE EN VVD-TWEEDE-KAMERLID AYAAN HIRSI ALI STELLEN CONTROLE OP VROUWENBESNIJDENIS VOOR. SOMALISCHE HULPVERLENERS VREZEN GEVOLGEN VOORSTELLEN. "WAAR BEMOEIEN DIE NEDERLANDERS ZICH MEE?" bron: NRC Handelsblad van 28 februari 2004

Veel Somalische meisjes worden in Somalië besneden. Vrouwenbesnijdenis is in Nederland strafbaar. Het beleid van de overheid is erop gericht vrouwenbesnijdenis te bestrijden. Als dit inderdaad lukt, wat is dan het gevolg? Het gevolg is dat A de eigen Somalische culturele identiteit wordt versterkt. B elkaars cultuur wordt overgenomen. C Somaliërs zich aanpassen aan de westerse cultuur.

→ Wie van de onderstaande personen kan in Nederland een verblijfsvergunning krijgen? Omcirkel per mogelijkheid het juiste antwoord. Iemand 1 die een goede baan verliest in Peru. 2 die gevlucht is uit een land vanwege zijn politieke voorkeur. 3 uit Algerije die graag wil werken in Nederland. 4 die vervolgd wordt vanwege zijn godsdienstige overtuiging. tekst 4 bron: Het NOS-Journaal van 20.00 uur van 10 augustus 2004

Welke conclusie naar aanleiding van tekst 4 is juist? A De Nederlandse bevolking is in 2003 afgenomen. B Het percentage allochtonen in Nederland is in 2003 afgenomen. C In 2003 hebben meer mensen Nederland verlaten dan dat er binnen zijn gekomen. D In 2003 zijn meer mensen Nederland binnen gekomen dan dat er zijn weggegaan.

→ Is er in tekst 5 sprake van discriminatie? Leg uit waarom wel of waarom niet. Let op: Antwoorden zoals: dat moet iedereen maar voor zich zelf weten, worden niet goed gerekend! Je krijgt alleen een punt voor de argumentatie, niet voor de keuze. Doe het zo: Ja, want ………………………………………………………………………………… of Nee, want ………………………………………………………………………………...

tabel 1 grote verschillen in taalbeheersing problemen met Nederlands gesprek 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Turken beheersing en gebruik van het Marokkanen Surinamers Antillianen soms problemen met Nederlands bij het lezen 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Turken Marokkanen Surinamers Antillianen problemen met Nederlands met kinderen 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Turken Marokkanen Surinamers Antillianen bron: NRC Handelsblad

Op deze school is Lonsdale-kleding verboden. → Wat vind jij van deze maatregel? Geef een een goed argument voor je mening. Doe het zo: mening 1 Ik vind de maatregel van de directie van het Dockingacollege juist, want …………………………………............................................................……………….… of mening 2 Ik vind de maatregel van de directie van het Dockingacollege niet juist, want want ..………………………………………......................................................………………..

Welke oorzaak voor racisme herken je in tekst 9? A De jongeren dragen Lonsdale-kleding. B De jongeren hebben een verkeerde opvoeding gehad. C De leerlingen zitten op een vmbo afdeling. D De werkgelegenheidsvooruitzichten voor jongeren zijn slecht. cartoon 1 bron: Bob & Ab in het Onderwijsblad van 11 september 2004

In Nederland zijn er verschillende culturen met hun eigen kenmerken. Hieronder volgt een aantal kenmerken van de Nederlandse of Turkse cultuur. a grote waarde hechten aan de familie-eer b het individu vaak belangrijker vinden dan de groep c persoonlijke vrijheid d de uitgebreide familie staat centraal → Welk kenmerk hoort bij welke cultuur? Zet de letters van het kenmerk in de juiste kolom. Nederlandse cultuur Turkse cultuur

Het beleid van de Nederlandse regering is erop gericht om allochtonen een betere positie op de arbeidsmarkt te geven. Welke maatregel van de overheid is daar een duidelijk voorbeeld van? A Allochtonen mogen niet te veel met elkaar werken. B Allochtonen moeten verplicht Nederlands praten met hun kinderen. C Allochtonen moeten een inburgingscursus gaan volgen.

Het kabinet-Balkenende wilde 100 miljoen bezuinigen op kinderen met een achterstand op school. Voor D66 ging dit te ver en samen met het CDA en de VVD is deze bezuiniging ongedaan gemaakt. D66 wil juist meer geld aan het onderwijs besteden. → Noem nog twee maatregelen van de overheid die de positie van allochtonen in het onderwijs kan verbeteren. Doe het zo: Maatregel 1 ………………………………………………………………………………………… Maatregel 2 …………………………………………………………………………………………

Cuba is een duidelijk voorbeeld van een dictatuur. Welk kenmerk maakt Cuba tot een dictatuur? A De president heeft uiteindelijk altijd het laatste woord. B Het leger speelt een onbelangrijke rol in de samenleving. C Persvrijheid is een van de grondrechten op Cuba. tekst 12 naar: het Dagblad van het Noorden van 17 augustus 2004

De uitdrukking in cartoon 2 wordt vaak gebruikt in een bepaalde politieke stroming. Welke politieke stroming heeft de mening dat Nederland vol is? A de christen-democratische stroming B de rechts-extremistische stroming C de sociaal-democratische stroming tekst 13 naar: het Dagblad van het Noorden van 11 augustus 2004

Wat moet er gebeuren om de voorstellen van het kabinet uit tekst 13 inderdaad te kunnen uitvoeren? A De ambtenaren van het Ministerie van Onderwijs moeten het goedvinden. B De directeuren van de basisscholen moeten uiteindelijk hun toestemming geven. C De meerderheid van de Tweede en Eerste Kamer moet er mee instemmen. D Het Europees Parlement moet de voorstellen eerst goedkeuren.

Stel: Jij woont in Soest en bent afhankelijk van de genoemde treinverbinding (in tekst 14) om naar school te kunnen gaan. Je wilt iets doen om de trein toch in de toekomst op station Soest te laten stoppen. Je kunt kiezen uit drie mogelijkheden: 1 Je stelt de Nederlandse Spoorwegen een eis om aan jouw wens te voldoen. Zo niet, dan wordt de spoorweg geblokkeerd. 2 Je probeert meer mensen voor jouw idee te winnen en richt een actiegroep op. 3 Je houdt een hongerstaking; net zo lang totdat de Nederlandse Spoorwegen hun plannen intrekken. → Welke van de drie genoemde mogelijkheden past het meest in onze democratische samenleving? Doe het zo: Mogelijkheid nummer ………………………………………………………………….……………

In tekst 15 staat dat de Nationale Ombudsman klachten heeft ontvangen over het werk van de IND. Er volgen vier mogelijkheden van personen of groepen van wie die klachten kunnen komen. 1 individuele burgers 2 gemeenteraden 3 politieke partijen 4 belangenorganisaties → Welke twee van de vier gegeven personen of groepen kunnen een klacht indienen bij de Nationale Ombudsman? Vul de juiste nummers van de mogelijkheden in. Nummer …..….. en ……..…

Een minister krijgt niet altijd een wetsvoorstel erdoorheen zoals hij het wil. Het komt vaak voor dat het voorstel moet worden aangepast om een meerderheid vóór het wetsvoorstel te krijgen. Hoe heet het resultaat als verschillende partijen uiteindelijk tot overeenstemming komen? A een compromis B een nederlaag van de minister C een overwinning van de Kamerleden D een schikking

Partijen hebben verschillende uitgangspunten. Welk uitgangspunt van een liberale partij herken je in tekst 17? Een liberale partij probeert A de zwakkeren in de samenleving zo veel mogelijk te steunen. B het bedrijfsleven zo veel mogelijk de ruimte te geven bij hun werk. C het milieu voorop te stellen bij het nemen van beslissingen. D maatschappelijke groeperingen te betrekken bij het oplossen van problemen.

De minister-president van de Nederlandse regering praat wekelijks met de koningin. Waarom vinden deze gesprekken plaats? A De koningin keurt de aangenomen wetsvoorstellen goed of af. B De koningin wordt geïnformeerd over de stand van zaken in het land. C De minister-president krijgt instructies over het beleid dat gevoerd moet worden. D De minister-president vertelt welke openingen de koningin moet gaan verrichten.

Wat is het politieke gevolg van het overlijden van prins Bernard? A Er moeten nieuwe verkiezingen komen voor de Tweede Kamer. B Er zijn geen politieke gevolgen door het overlijden van de prins. C Het kabinet mag gedurende zes weken geen nieuwe wetten voorstellen. D Voorlopig hoeft de koningin geen nieuwe wetten te ondertekenen.

Het parlement heeft een beperkte invloed op het regeringsbeleid, maar tussen de partijen in de Kamers zijn ook nog verschillen wat betreft de invloed die ze hebben. Hieronder volgen drie begrippen: 1 oppositiepartijen 2 partijen die niet in de regering zitten, maar de regering wel steunen 3 regeringspartijen → Zet de drie begrippen in de juiste volgorde: van meeste invloed op het regeringsbeleid tot de minste invloed op het regeringsbeleid. Doe het zo (vul de juiste nummers in): De meeste invloed heeft …………., daarna ……………….. en de minste invloed heeft …………… Let op: de laatste vraag van dit examen staa t op de volgende pagina.