bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2007, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A

naslag(1) B (2) XB (3) B XB

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de…

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 2Ontwerpen

figuur bij de opgave
Door de vergrijzing van de bevolking komen er steeds meer fietsen
voor oudere mensen.
Daarbij is niet alleen het model van de fiets belangrijk, maar ook het gewicht.
11p
Welk metaal zou een ontwerper kiezen, om een zo licht mogelijke fiets te
bouwen?
A aluminium
B koper
C nikkel
D ijzer

opgave 3Teclubrander

Bij een practicum leert Piet een teclubrander aansteken.
Om de brander veilig te kunnen aansteken, moet hij
rekening houden met de stand van de gaskraan en de
luchtregelschijf.
figuur bij de opgave
21p
In welke van de onderstaande tekeningen staan de gaskraan en de
luchtregelschijf juist getekend om de brander te kunnen aansteken?
A
B
C
D

opgave 4Batterijen

+ + + + _ _ _ _
31p
Een normale staafbatterij levert een spanning van 1,5 volt.
In bovenstaande figuur zie je 4 staafbatterijen met elkaar verbonden.
Op welke spanning brandt het lampje?
A 1,5 volt
B 3 volt
C 4,5 volt
D 6 volt
41p
Op welke manier zijn de batterijen geschakeld?
A in serie
B parallel
C andere manier

opgave 5Lampen en schakelaars

opgave als beeld van het examen
Twee lampen kunnen afzonderlijk worden aan- en uitgedaan met twee schakelaars. Hierboven zijn vier schema’s getekend. Sommige schema’s zijn goed, sommige schema’s zijn niet goed. → In welke schema’s zijn de schakelaars goed getekend en in welke niet? Zet in de onderstaande tabel kruisjes in de…

Twee lampen kunnen afzonderlijk worden aan- en uitgedaan met twee schakelaars. Hierboven zijn vier schema’s getekend. Sommige schema’s zijn goed, sommige schema’s zijn niet goed. → In welke schema’s zijn de schakelaars goed getekend en in welke niet? Zet in de onderstaande tabel kruisjes in de juiste kolom. schema 1 goed niet goed schema schema 2 3 schema 4

opgave 6Keukenweegschaal

61p
Lenie weegt op een keukenweegschaal 200 g rozijnen.
Zie de foto hiernaast.
Hoeveel krachten werken er op de rozijnen?
A 0
B 1
C 2
D 3
figuur bij de opgave
73p
200 g rozijnen komt overeen met een zwaartekracht van 2 N.
Teken in de foto hieronder de zwaartekracht (2 N) op de rozijnen.
Het aangrijpingspunt van de kracht is in de tekening met een stip aangegeven.
De krachtenschaal is 1 cm 0,5 N.
figuur bij de opgave
81p
Hoe groot is de nettokracht op de rozijnen als de weegschaal in evenwicht is?
A 0 N
B 1 N
C 2 N
D 4 N

opgave 7Vuurtoren

91p
De lens in een vuurtoren maakt van een
divergerende bundel een bijna evenwijdige bundel.
Zie de tekening hieronder.
L
Welke lens kan hiervoor worden gebruikt?
A een positieve lens
figuur bij de opgave
B een negatieve lens
C zowel een positieve lens als een negatieve lens

opgave 8Camera

figuur bij de opgave
In een wegwerpcamera zit een eenvoudige lens.
Op de foto hiernaast is zo’n camera van opzij gefotografeerd.
De plaats van de lens in de camera en het filmvlak is met
wit aangegeven.
figuur bij de opgave
101p
Welke lens moet in de camera zitten om een scherpe afbeelding op het filmvlak
te krijgen?
A
B
C

opgave 9Fotograferen in het donker

figuur bij de opgave
In het donker kan men foto’s maken van voorwerpen die warmte uitstralen.
Dit kan met een speciale camera die gevoelig is voor warmte.
111p
Voor welke straling is zo’n camera vooral gevoelig?
A infrarood
B ultraviolet
C zowel voor infrarood als voor ultraviolet

opgave 10Wielrenner

121p
Wielrenner Bart Voskamp heeft een zwarte wieIrennersbroek.
Hoe komt het dat wij die broek zwart zien?
A Alleen de donkere kleuren van het licht worden
geabsorbeerd.
B Alle kleuren van het licht worden geabsorbeerd.
C Alleen de lichte kleuren van het licht worden weerkaatst.
D Alle kleuren van het licht worden weerkaatst.
figuur bij de opgave

opgave 11Practicum

Een bekerglas water met een temperatuur van 50 o C wordt gedurende 7 minuten verwarmd. Jenneke en Sterre meten elke minuut de temperatuur van het water. In de tabel hieronder staan de resultaten. tijd (min.) temp ( o C) 0 50 1 60 2 70 3 80 4 90 5 98 6 100 7 100
Zet de gevonden waarden in het diagram hieronder en teken de grafiek. koken van water 120 temp ( C) 100 80 60 40 20 0 0 1 2 3 4 5 6 tijd (min)
opgave als beeld van het examen
Twee andere leerlingen meten het afkoelen van een glas water. De resultaten staan in het diagram hieronder. Anne heeft twijfels bij de juistheid van de metingen. Ze vraagt klasgenoten om hun mening: − Auke zegt dat de temperatuur niet precies elke minuut is afgelezen. − Jelle zegt dat bij het…

Twee andere leerlingen meten het afkoelen van een glas water. De resultaten staan in het diagram hieronder. Anne heeft twijfels bij de juistheid van de metingen. Ze vraagt klasgenoten om hun mening: − Auke zegt dat de temperatuur niet precies elke minuut is afgelezen. − Jelle zegt dat bij het afkoelen van water de temperatuur een grillig verloop heeft. − Petra zegt dat op een bepaald moment de temperatuur verkeerd is afgelezen. Wie heeft gelijk? A Auke B Jelle C Petra

opgave 12Bandschuurmachine

Bart heeft voor het schuren van een parketvloer een bandschuurmachine
gekocht.
Na het uitpakken van de machine leest Bart het instructieboekje.
Hij ziet het volgende:
Krachtige 850 W motor 280 m/min werkt op lichtnet (230V) elektronische snelheidsregeling TUV/GS/CE keurmerk
152p
Hoe groot is het vermogen van de schuurmachine?
............................................................................................................................
163p
Bart is 4 uur bezig met het schuren van de parketvloer.
Bereken hoeveel kWh de bandschuurmachine in die 4 uur gebruikt.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 13Lampen

173p
Een accu heeft een spanning van 12 V.
Vijf lampen worden één voor één apart aangesloten op de accu.
De gegevens van de lampen staan in de tabel hieronder.
Wat gebeurt er?
Zet achter elke lamp een kruisje op de juiste plaats.
lamp brandt lamp brandt lamp gaat lamp goed niet of zwak kapot 3 V / 0,5 A 24 V / 12 W 12 V / 60 W 230 V / 10 W 12 V / 5 W

opgave 14Bijzondere weerstand

R1 R5 K1 V5 K1:1 R2 R6 T2 R4 H1 V6 ?
Hiernaast is het schema van een
elektronische thermostaat getekend.
Daarin zit een temperatuurgevoelige
weerstand.
Deze weerstand hoort op de plaats van
het grijze vlak te worden getekend.
181p
Welke symbool moet op die plaats worden getekend?
A
B
- C
D

opgave 15Krachten op een auto

193p
Op een rijdende auto werken verschillende krachten.
Drie van deze krachten zijn:
− de aandrijfkracht (Fa)
− de wrijvingskracht (Fw)
− de zwaartekracht (Fz)
Teken deze drie krachten in de juiste richting in de tekening van de auto.
Laat de krachten beginnen in de zwarte stip en schrijf de juiste letter bij elke
kracht.
figuur bij de opgave
201p
Als de auto rijdt, zijn er tegenwerkende krachten.
Zijn de tegenwerkende krachten afhankelijk van de snelheid van de auto?
A Nee, de tegenwerkende krachten zijn niet afhankelijk van de snelheid van de
auto.
B Ja, als de snelheid toeneemt, worden de tegenwerkende krachten groter.
C Ja, als de snelheid toeneemt, worden de tegenwerkende krachten kleiner.

opgave 16Schaatsrecord

213p
In 2006 waren in Turijn de Olympische
Winterspelen.
De Nederlandse Ireen Wüst behaalde een
gouden medaille op de 3000 m.
Ze reed die afstand in 4 minuten en 2 seconden
(242 s).
Bereken haar gemiddelde snelheid.
figuur bij de opgave
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 17PC-7 Turbo Trainer

221p
Voor de opleiding van piloten, gebruikt de
Koninklijke Luchtmacht de
Pilatus PC-7 Turbo Trainer.
Tijdens een oefenvlucht legt het vliegtuig een
afstand van 1000 km af.
De tijdsduur tussen start en landing is 2,5 uur.
Dit komt neer op 400 km/h.
Wat wordt hiermee bedoeld?
figuur bij de opgave
A De gemiddelde snelheid is 400 km/h.
B De maximum snelheid is 400 km/h
C De snelheid op elk moment tijdens de vlucht is 400 km/h
231p
De maximale vlieghoogte van de Pilatus PC-7 is 7500 m.
Een leerlingpiloot krijgt de opdracht om te stijgen van 1000 m naar maximale
vlieghoogte.
Hij moet dat doen met een stijgsnelheid van 500 meter/minuut.
Na hoeveel minuten bereikt het toestel de maximale vlieghoogte?
A 1,3 minuten
B 7,5 minuten
C 13 minuten
D 15 minuten

opgave 18Overheadprojector

spiegel lens In de afbeelding hiernaast zie je een overheadprojector. De projector heeft een lens en een spiegel. Een lichtstraal gaat van de bron door de lens en via de spiegel naar het scherm. Er wordt een scherp beeld gevormd op het scherm.
Hierboven zie je een schematische tekening van een overheadprojector. Er zijn drie afstanden aangegeven. Welke is de beeldafstand van de lens? A afstand a B afstand b C afstand c D afstand b + afstand c

opgave 19Frituurvet

251p
Als een frituurpan na gebruik afkoelt, zal de vloeibare olie stollen tot vet.
Vergelijk de aantrekkingskracht tussen de moleculen bij vloeibare olie en die bij
het gestolde vet.
Wat is juist?
A De aantrekkingskracht tussen de moleculen bij vloeibare olie is gelijk aan
die bij vet.
B De aantrekkingskracht tussen de moleculen bij vloeibare olie is groter dan
die bij vet.
C De aantrekkingskracht tussen de moleculen bij vloeibare olie is kleiner dan
die bij vet.

opgave 20Thermosfles

261p
Lia neemt op haar fietstocht een geheel stalen thermosfles mee.
Deze is beter geschikt dan een thermosfles met een binnenkant van glas, die
vaak in huis wordt gebruikt.
Waarom is een geheel stalen thermosfles meer geschikt?
A Staal is niet breekbaar, glas wel.
B Staal geleidt de warmte minder goed dan glas.
C Staal isoleert beter dan glas.

opgave 21Licht

In zonlicht komen naast de kleuren van de regenboog ook andere soorten licht voor: ultraviolet en infrarood licht.
271p
Welke van deze soorten licht kan een mens niet zien?
A alleen infrarood licht
B alleen ultraviolet licht
C zowel infrarood als ultraviolet licht
281p
Welke van deze soorten licht is warmtestraling?
A alleen infrarood licht
B alleen ultraviolet licht
C zowel infrarood als ultraviolet licht
291p
Je ligt op het strand.
Waar wordt je bruin van?
A alleen infrarood licht
B alleen ultraviolet licht
C zowel infrarood als ultraviolet licht

opgave 22Twee schaduwen

303p
Ali en Glenn staan in de buurt van een lamp.
Van beiden wordt een schaduw op straat gevormd.
Zie de onderstaande figuur.
1
2 3
4
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
Laat in de tekening met getekende lichtstralen zien op welke plaats zich de
lamp bevindt.

opgave 23Pictogrammen

312p
In het gootsteenkastje ziet Wim een paar flessen staan.
Hij bekijkt de pictogrammen die erop staan.
1
2
Wat betekenen deze pictogrammen?
1 =......................................................................................................................
2 =......................................................................................................................