bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2008, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A

naslag(1) B (2) XB (3) B XB

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de…

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 2Stoffen

11p
Mariska doet een proef in het natuurkundelokaal.
Een mengsel van alcohol en water wordt verwarmd tot alle vloeistof is verdampt.
Welke van deze twee vloeistoffen is het eerst verdampt?
A alcohol
B water
C Dat hangt er vanaf hoe snel je het mengsel verwarmt.

opgave 3Het stollen van kaarsvet

21p
Tijdens het stollen van kaarsvet blijft de temperatuur constant.
Zie de grafiek hieronder.
100,0 90,0 80,0 70,0 60,0 50,0 40,0
0,0 2,0 4,0 6,0 8,0 10,0 12,0 14,0 16,0 18,0 20,0 22,0 24,0 26,0
tijd(min)
Bij welke temperatuur stolt kaarsvet?
.............. °C

opgave 4Welke vloeistof?

31p
Van een vloeistof zijn de volgende gegevens bekend:
− smeltpunt: −116 °C (157 K)
− kookpunt: 35 °C (308 K)
Om welke vloeistof gaat het?
A alcohol
B benzine
C ether
D petroleum

opgave 5Schakelaar en lampen

41p
Hieronder zie je drie schema’s van een drukschakelaar met twee lampen.
figuur bij de opgave
B
figuur bij de opgave
In welke schema’s zijn de lampen parallel geschakeld?
A in de schema’s A en B
B in de schema’s B en C
C in de schema’s A en C
D alleen in schema C

opgave 6Wasmachine

53p
Het verwarmingselement van een wasmachine levert een
vermogen van 2000 W.
Het element van de machine heeft 0,5 kWh energie nodig om
het water te verwarmen.
Bereken hoeveel tijd nodig is om het water te verwarmen.
................................................................................................
figuur bij de opgave
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 7Geluidssterkte

61p
Twee leerlingen meten met een dB-meter het lawaai in de buurt van een school.
Op een bepaald moment is de geluidssterkte 83 dB.
Waarmee is dit het beste vergelijkbaar?
A een motorfiets
B een stille straat
C een telefoongesprek
D een vrachtwagen dichtbij

opgave 8Gitaar

figuur bij de opgave
71p
Lisanne spant een snaar van haar gitaar strakker.
Wat gebeurt er?
A De frequentie van het geluid wordt kleiner.
B De frequentie van het geluid wordt groter.
C De geluidssterkte neemt af.
D De geluidssterkte neemt toe.

opgave 9Muggenverdrijver

81p
Een muggenverdrijver maakt geluid met een frequentie van 40 000 Hz.
vleermuis roodborstje bruinvis dolfijn sprinkhaan kat kikker hond mens 0 20 50 100 500 1000 5000 10.000 50.000 100.000 0 2000 20.000 frequentie (Hz)
Hoort een kat het geluid van deze muggenverdrijver?
A Nee, een kat hoort pas geluid bij een frequentie van meer dan 80 Hz.
B Nee, een kat hoort geen geluid met een frequentie van 40 000 Hz.
C Ja, een kat kan geluid met een frequentie van 40 000 Hz horen.

opgave 10Woonerf

93p
Een scooter rijdt 11 m/s (ongeveer 40 km/h).
Hij nadert een woonerf, waar maar 30 km/h mag worden gereden.
Op het moment dat hij het bord ziet, rijdt hij nog 0,6 s door met dezelfde
snelheid, voordat hij afremt naar 30 km/h.
Bereken de afstand die hij rijdt in die 0,6 s.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 11Marathon

101p
Anton en Corné lopen de marathon.
Door de drukte starten zij niet op hetzelfde moment.
Het startschot is op t = 0 s.
Zie de grafiek.
1000 afstand (m) 900 CCoorrnnØe 800 AAnnttoonn 700 600 500 400 300 200 100 0 0 30 60 90 120 150 180 210 240 t (s)
Op welk tijdstip na het startschot passeren ze elkaar?
............................... s

opgave 12ICE

figuur bij de opgave
111p
De ICE trein naar Duitsland heeft tussen Amsterdam en Oberhausen (220 km)
een gemiddelde snelheid van 110 km/h.
Wat is juist?
A De reis tussen Amsterdam en Oberhausen duurt minder dan twee uur.
B De reis tussen Amsterdam en Oberhausen duurt meer dan twee uur.
C De reis tussen Amsterdam en Oberhausen duurt precies twee uur.

opgave 13Pictogrammen

opgave als beeld van het examen
Op een tube lijm staan twee pictogrammen. Zie de foto. → Wat betekenen deze pictogrammen? Geef je antwoord met kruisjes op de juiste plaats in de tabel. brandgevaarlijk wel irriterend giftig bijtend (corrosief)

opgave 14Soortelijke weerstand

131p
De weerstand van een draad hangt af van de soort stof, de lengte en de dikte
van de draad.
Hieronder zie je vier stukken draad getekend.
Ze zijn allemaal van dezelfde stof.
Welk stuk draad heeft de grootste weerstand?
A
figuur bij de opgave
B
figuur bij de opgave
C
figuur bij de opgave
D
figuur bij de opgave

opgave 15Geleiders en isolatoren

142p
Niet alle materialen zijn goede stroomgeleiders.
Er zijn geleiders en isolatoren.
Welk materiaal is een geleider en welk materiaal is geen geleider?
Geef je antwoord door kruisjes te zetten op de juiste plaats.
materiaal geleider geen geleider aluminium glas kurk messing ijzer

opgave 16Accuboormachine

153p
Op de accu van een accuboormachine staan de volgende gegevens:
figuur bij de opgave
De capaciteit van de accu is 1,4 Ah.
Dat betekent dat de accu 1 uur lang een stroom van 1,4 A kan leveren.
De formule is:
capaciteit = stroomsterkte × tijdsduur
De boormachine wordt een kwartier (0,25 uur) maximaal belast.
Dan is de accu leeg.
Bereken de stroomsterkte bij maximale belasting.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 17Lawaai

161p
Ronald wil nagaan of zijn mobiel gevaar oplevert voor zijn gehoor.
Hij meet de geluidssterkte van zijn mobiel met een dB-meter.
Ronald kan op verschillende plaatsen meten. Zie de foto.
figuur bij de opgave
Op welke plaats moet Ronald de decibelmeter houden?
A op plaats 1
B op plaats 2
C op plaats 3
D op plaats 4
171p
Tot welke grens mag het geluid van een MP3-speler ten hoogste zijn, zodat het
geen gevaar voor het gehoor oplevert?
........................ dB

opgave 18Zoemer

181p
Joop doet een proef.
figuur bij de opgave
Een stolp is aangesloten op een vacuümpomp.
Onder de stolp wordt een zoemer gehangen.
De vacuümpomp wordt aangezet.
Het geluid van de zoemer wordt minder sterk, totdat hij het niet meer hoort.
Wat toont deze proef aan?
A Dat er een tussenstof nodig is om geluid te horen.
B Dat de geluidssnelheid in vacuüm kleiner wordt.
C Dat de geluidssterkte in een gesloten ruimte niet verandert.

opgave 19Mobiele kraan

193p
Aan een kraan hangt een bak met betonmortel.
Op de katrol van de kraan werkt een kracht van 15 000 N.
Teken de kracht van de bak op de katrol.
De kracht moet de juiste grootte en de juiste richting hebben.
Laat de kracht aangrijpen in de witte stip op de katrol.
De krachtenschaal is 1 cm 3000 N.
figuur bij de opgave
201p
De katrol en de bak hangen met twee kabels aan de kraan.
Zie de tekening hiernaast.
Hoe groot is de kracht in elke kabel?
A 7500 N
B 15 000 N
C 30 000 N
figuur bij de opgave

opgave 20Kniptang

211p
Peter knipt een draad door.
In welke situatie kan hij dat doen met de kleinste kracht?
A
B
C

opgave 21Luchtverontreiniging

opgave als beeld van het examen
Hieronder zie je vier foto’s. foto 1 foto 2 → Geef aan of de foto's voorbeelden van luchtverontreiniging zijn of niet. foto 1 luchtverontreiniging wel luchtverontreiniging geen foto foto 2 3 foto 4

opgave 22GFT afval

231p
Peter wil wat spullen weggooien.
Wat mag in de GFT-bak?
A batterij
B frituurvet
C leeg melkpak
D tuinafval

opgave 23Spanning meten

242p
Hieronder staat het schema van een schakeling van een batterij, een weerstand
en een LED.
figuur bij de opgave
Teken in het schema een voltmeter die de spanning over de LED meet.

opgave 24NTC-weerstand

opgave als beeld van het examen
De weerstand van een NTC verandert met de temperatuur. In de tabel hieronder staan meetwaarden van een bepaalde NTC-weerstand. temperatuur ( o C) weerstand (k Ω ) 0 10,0 10 4,5 20 2,4 30 1,7 40 1,2 50 0,8 60 0,6 → Zet de punten in het diagram en teken een vloeiende lijn door de punten. 10 weerstand…

De weerstand van een NTC verandert met de temperatuur. In de tabel hieronder staan meetwaarden van een bepaalde NTC-weerstand. temperatuur ( o C) weerstand (k Ω ) 0 10,0 10 4,5 20 2,4 30 1,7 40 1,2 50 0,8 60 0,6 → Zet de punten in het diagram en teken een vloeiende lijn door de punten. 10 weerstand (k ) 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 10 20 30 40 50 60 temperatuur ( C)

opgave 25Aardlekschakelaar

opgave als beeld van het examen
In woningen moet de elektrische installatie beveiligd zijn met een aardlekschakelaar. Wat is het symbool van een aardlekschakelaar? A B

opgave 26Bladblazer

271p
Op een bladblazer staat dat hij maximaal 96,5 dB(A) produceert.
figuur bij de opgave
Hoe schadelijk is deze geluidssterkte voor het gehoor?
A veilig geluid
B gevaarlijk geluid, kans op gehoorbeschadiging
C toenemende kans op gehoorbeschadiging
281p
De bladblazer produceert op een bepaald moment een geluidssterkte van 89 dB.
In het diagram kun je zien hoe lang je zonder gehoorschade geluid kunt
verdragen.
9 tijd (in uren) 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 80 82 84 86 88 90 92 94 96 geluidssterkte (in dB)
Hoe lang kun je naar geluid van 89 dB luisteren zonder kans op
gehoorbeschadiging?
............................. uur

opgave 27Echo

291p
Echo wordt hinderlijk als het tijdsverschil tussen het directe geluid en het
weerkaatste geluid meer dan 0,1 s is.
In BINAS kun je de geluidssnelheid in lucht (288 K) opzoeken.
Welke afstand legt het geluid af in 0,1 s?
A 17 m
B 34 m
C 68 m

opgave 28Roltrap

figuur bij de opgave
303p
Een roltrap legt in 30 s een afstand van 12 m af.
Bereken de snelheid van de roltrap.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
311p
De roltrap beweegt met constante snelheid naar boven.
Op de roltrap staat een persoon met een gewicht van 700 N.
Welke kracht oefent de roltrap uit op de persoon?
A meer dan 700 N
B 700 N
C minder dan 700 N

opgave 29Grootheden en eenheden

opgave als beeld van het examen
In de tabel hieronder staan vier grootheden: spanning, stroomsterkte, energie en vermogen. → Kruis aan welke eenheid bij welke grootheid hoort. spanning A kWh stroomsterkte energie vermogen

opgave 30Elektronica

331p
Hieronder staat het schema van een knipperlicht.
+ R3 9V 2k7 T2 BC5478 R1 D1 150k 1N4148 02 R2 150k T1 C1 8C5478 R4 202 100 -
Op welke spanning kan de schakeling worden aangesloten?
.......................... volt
341p
Hoeveel LED’s zijn er getekend in het schema?
A 1
B 2
C 3
D 4

opgave 31Blikjestelefoon

351p
Suzan en Mario maken een blikjestelefoon.
Twee blikjes zijn verbonden met een ijzerdraadje
van 10 m lengte.
Mario spreekt in het ene blik, Suzan luistert op 10 m
afstand.
Welk geluid bereikt Suzan het eerst?
A het geluid door de lucht
B het geluid door het ijzerdraadje
C Het geluid door de lucht bereikt Suzan op hetzelfde
moment als het geluid door het ijzerdraadje.
figuur bij de opgave
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 32Krachtmeters

Hieronder zie je vier krachtmeters getekend.
1,0 N 0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1
10 N 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 2
100 N 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 3
3 N 0 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 4
361p
Welke krachtmeter wijst de grootste kracht aan?
A krachtmeter 1
B krachtmeter 2
C krachtmeter 3
D krachtmeter 4
371p
Nico moet een kracht meten van ongeveer 5 N.
Met welke krachtmeter kan hij de nauwkeurigste meting doen?
A krachtmeter 1
B krachtmeter 2
C krachtmeter 3
D krachtmeter 4