Eindexamen nederlands vmbo bb 2012, tijdvak 1

Kusje op de zere plek 1 Het Juliana Kinderziekenhuis 4 (JKZ) in Den Haag gaat als eerste in Nederland hypnose toepassen bij patiënten. Hypnose is een toestand van diepe ontspanning. Daardoor kan iemand zich sterk concentreren en ontdekken hoe klachten en pro- blemen zijn ontstaan, hoe en waar ze precies worden ervaren en hoe men ze vervolgens kan verminderen of oplossen. Kan hypnose pijn ver- lichten of is het slechts een 5 placebo: een fopmiddel? 2 “Denk aan een gebeurtenis of een verhaal waar je je heel prettig bij voelt. Als je van Harry Potter houdt, stel je dan voor dat je hem heel precies voor je ziet. Laat hem dan zijn magische krachten inzetten op de plek waar jij pijn hebt. Zo zou een hypnose kunnen verlopen voor een kind dat in de stoel zit bij de tandarts”, zegt psychiater Henri Berk van de Nederlandse Vereniging voor Hypnose (NVH). De NVH is een vereniging van 350 6 hulpverleners (zoals tandartsen, huisartsen en psychiaters) die hypnose toepassen bij hun behandelingen. 3 “Hypnose is een vorm van dag- dromen. Mensen zijn niet helemaal weg, ze blijven op hun hoede. Hyp- nose ‘doet’ niets met je. Dat is wel het beeld dat we hebben door de trucs van hypnotiseurs met hun voorstellingen waarbij goochelarij en verbeelding zijn vermengd.” Hypnose heeft een slechte naam gekregen door mensen als Rasti Rostelli, die met spectaculaire shows door het land trokken. Toneelhypnose is echter iets heel anders. Ze halen een grote groep makkelijk te beïn- 7 vloeden mensen op het toneel en laten deze mensen rare kunstjes doen. Zo ontstaat een fout beeld.

Ontwikkelingshulp kun je zelf doen 1 Iedere keer als een nieuwe rege- ring moet gaan bezuinigen, wordt er al snel geroepen dat ‘er wel wat min- der geld naar Ontwikkelingshulp kan’. Grote groepen mensen in de samenleving gaan dan op hun ach- terste benen staan en spreken er schande van. Ook in 2010 kwamen de ministers met een voorstel om 4 maar liefst 900 miljoen euro aan ontwikkelingshulp te schrappen. Er klonken veel protesten. Het meest opvallend was de reactie van een groep bekende ondernemers en zakenmensen: “Dan gaan we het maar zelf doen!”, was hun stellige voornemen. 2 “Dit is leuker dan geld verdienen! Veel leuker zelfs”, zegt Carel van Bem- melen. Samen met een groep onder- nemers en zakenmensen lanceerde hij gisteren zijn plan. De groep die zich Katakle noemt, wil in zeven jaar de honger in het Afrikaanse land Benin uitroeien. “Daarvoor is tot 2019 maar 1 miljoen euro per jaar nodig”, zegt Van Bemmelen. “Als je het uitrekent, is het echt belachelijk weinig. Met acht euro per jaar kun je één persoon voor altijd van honger verlossen.” 5 3 Van Bemmelen is onder meer directeur van Neerlands Glorie (van de reclame “U moet de groenten van HAK hebben”) en commissaris bij een aan- tal andere grote Nederlandse bedrij- ven. Een paar jaar geleden was hij in het Afrikaanse land Benin, toen hij kennis maakte met ‘The Hunger Project’ (het Honger Project). “Dat zat zo goed in elkaar; als het een bedrijf was geweest, had ik het meteen ge- kocht”, zegt hij. “Het idee om ontwikke- lingshulp bedrijfsmatig aan te pakken liet mij niet los en dus richtte ik de

nemersvaardigheden en landbouw- technieken. 6 Het grote verschil met het echte Ministerie voor Ontwikkelingssamen- werking is dat Katakle rechtstreeks met de mensen werkt waar het geld voor bedoeld is. Van Bemmelen legt uit: “Zo blijft er nergens geld hangen bij mensen die het niet nodig hebben. Vrij naar een artikel van Edward Deiters, www.depers.nl, maandag 8 november 2010

Leeftijdsgrens voor schoonheidsoperaties? 1 We zijn ons allemaal bewust van de schade die alcohol kan toebren- gen aan de hersenen, met name bij opgroeiende kinderen. Voor het ko- pen van een glaasje bier geldt daar- om in ons land al jaren een mini- mumleeftijd. Wie zichzelf echter knapper wil laten worden door mid- del van een operatie, een zogenaam- de cosmetische ingreep, hoeft daar- 4 voor niet aan bepaalde leeftijdseis te voldoen. Sommige mensen vin- den dat niet logisch en pleiten voor een verbod op deze operaties. Ka- merleden hebben hierover vragen gesteld aan de Minister van Volks- gezondheid. 2 De Minister van Volksgezondheid heeft in zijn antwoord uitgelegd, dat een leeftijdsgrens voor dit soort opera- ties weinig nut heeft. De voornaamste reden daarvoor is, dat ze nou eenmaal weinig voorkomen bij jongeren onder achttien jaar. De enige operaties die op heel jonge leeftijd worden uitge- voerd, zijn correcties van flaporen. Dat gebeurt vooral bij kinderen tussen 5 en 5 8 jaar. Voor ingrepen bij kinderen tot twaalf jaar is altijd toestemming van de ouders nodig. Tussen de twaalf en zestien jaar moeten de ouders op de hoogte zijn van het feit dat hun kind geopereerd gaat worden. Vanaf het zestiende levensjaar mag de patiënt het echter zelf bepalen. De minister vindt het niet nodig om daar iets aan te veranderen. 3 Jaarlijks vinden naar schatting 6 dertigduizend cosmetische operaties plaats, een aantal dat in de loop der jaren licht stijgt. Volgens schattingen wordt minder dan één procent van de ingrepen uitgevoerd bij minderjarigen. Pas wanneer dat massaal zou gebeu-

Nieuwe maatregel tegen spijbelen 1 Spijbelen is een bekend pro- bleem onder schoolgaande jeugd. Met name in de leeftijdsgroep van zestien- en zeventienjarigen is de uitval groot. Er wordt steeds ge- zocht naar een succesvolle aanpak, omdat het belang van een afgeronde schoolopleiding enorm is. In een on- zekere economie en een moeilijke arbeidsmarkt kan een diploma van beslissende betekenis zijn. In Rot- terdam is men gestart met de invoe- ring van een nieuwe landelijke maat- regel: ouders van spijbelende tie- ners lopen het risico hun kinderbij- slag te verliezen. 2 Leerplichtambtenaren in Rotterdam passen deze maatregel al sinds 1 juli 2010 toe. Dat gebeurt echter niet zo- 5 maar bij ieder spijbelend kind. Het is een laatste middel dat leerplichtambte- naren kunnen inzetten. “Als het ouders en jongeren niet lukt om een einde te maken aan het schoolverzuim, on- danks voorlichting, ondanks maatrege- len om dat te voorkómen én hulp, geeft de leerplichtambtenaar een waarschu- wing,” vertelt Karin van Wylick, team- leider Leerplicht van de dienst Jeugd, 6 Onderwijs en Samenleving. 3 “Wanneer er dan nog steeds niets verbetert, gaan de leerplichtambtena- ren het gesprek aan met de ouders.” Tijdens dit gesprek wordt een officieel contract opgesteld, waarin alle betrok- kenen afspraken maken die moeten leiden tot verbetering. Komen de ou- ders deze afspraken niet na? Dan stort de Sociale Verzekeringsbank de kin- derbijslag niet meer op de rekening. 4 Voor wie is de maatregel bedoeld? “Het gaat hierbij om zestien- en Vrij naar een artikel op www.rotterdam.nl, 26 augustus 2010

Jullie worden bedankt! Alle huisartsen, assistenten, huisartsenposten, prikkers, zorgverleners in de ziekenhuizen, verloskundigen, virologen en andere specialisten, beantwoorders van vragen, apothekers, GGD’ers, thuiszorgers, priklijnverdelers, EHBO’ers, administratief-, logistiek- en distributiemedewerkers, gemeentepersoneel, hulpdiensten, ziekenverzorgers, coördinators, alle vele anderen en – niet te vergeten – de troostteddyberen: heel erg veel dank voor jullie, vaak vrijwillige, inzet bij de aanpak van de Mexicaanse griep. Het was een enorme klus die dankzij íedereen die heeft meegeholpen, succesvol is verlopen. Nogmaals: bedankt! minister Ab Klink Zo houden we grip op griep Ministerie van Volksgezondheid,