opgave 1De Nederlanders en hun vakantiebestemmingen


Welke bewering over bron 1 is juist? A Tussen 2004 en 2012 worden er elk jaar meer dan 18 miljoen binnenlandse vakanties gehouden. B In 2007 gingen Nederlanders het minst op vakantie. C Na 2007 worden er meer buitenlandse vakanties gehouden dan binnenlandse vakanties. D Vanaf 2009 daalt het aantal buitenlandse vakanties.

In de volgende uitspraken is een aantal begrippen uit het onderwerp de Nederlanders en hun vakantiebestemmingen gebruikt. Deze begrippen zijn vetgedrukt. 1 Isa is net in Tilburg komen wonen en heeft als recreant een dagexcursie gemaakt om de stad beter te leren kennen. 2 Sam en Teun brengen een midweek, van maandag tot en met vrijdag, in Amsterdam in een hotel door. Volgens Teun is hier sprake van een korte vakantie . 3 Tineke bespreekt een weekend in het Eftelinghotel in Kaatsheuvel met toegang tot het attractiepark. Dit noemen we een weekendarrangement . • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en geef bij elke uitspraak aan of het vetgedrukte begrip juist of onjuist gebruikt is. bron 2 Reisbureau bron 3 Toekomst reisbureaus 2015





Op de kaart in bron 5 zijn vijf plaatsen aangegeven met de letters P, Q, R, S en T. Deze plaatsen spelen binnen het toerisme elk een eigen rol. Achter welke letter staat een juiste combinatie van ligging van de plaats en rol binnen het toerisme? A P = Harlingen, historische stad Q = Emmen, luchthaven T = Renesse, veerdienst B P = Harlingen, veerdienst S = Eindhoven, badplaats R = Apeldoorn, historische stad C Q = Emmen, historische stad R = Maastricht, badplaats S = Eindhoven, luchthaven D Q = Emmen, dierenpark S = Eindhoven, luchthaven T = Renesse, badplaats E R = Eindhoven, luchthaven S = Kaatsheuvel, attractiepark T = Scheveningen, badplaats F R = Maastricht, veerdienst S = Eindhoven, attractiepark T = Zandvoort, badplaats





Er gaan steeds meer Nederlandse wintersporters naar Duitsland. Het Sauerland en het Zwarte Woud zijn belangrijke wintersportgebieden in Duitsland. Als wintersportgebied bieden ze nagenoeg hetzelfde. Toch trekt het Sauerland meer Nederlandse toeristen dan het Zwarte Woud. • Geef met behulp van de kaart uit bron 7 de oorzaak van het verschil in het aantal Nederlandse bezoekers tussen het Sauerland en het Zwarte Woud.

De meeste Nederlanders gaan met de auto naar hun wintersportbestemming. Er wordt ook wel gereisd per pendelbus. Met de trein gaat men nog minder en het vliegtuig wordt voor de wintersportvakanties het minst gebruikt. • Noem twee redenen waarom weinig mensen voor het vliegtuig zullen kiezen als vervoermiddel voor een wintersportvakantie.


Een echtpaar is een aantal jaren met kerst op skivakantie naar Berwang in Tirol geweest. Omdat ze ook wel eens met Kerstmis in Nederland willen zijn, hebben ze het plan om dit jaar begin november in Berwang te gaan skiën. • Is het op basis van de gegevens in bron 8 aan te raden om in november in Berwang op skivakantie te gaan? Geef een argument voor je keuze.

Je ziet in bron 8 dat in Berwang (Tirol) het verschil in sneeuwhoogte tussen het dal en de bergen, waar de pistes liggen, niet groot is. In veel andere wintersportplaatsen is dat verschil veel groter. • Noem de oorzaak van het relatief kleine verschil in sneeuwhoogte tussen het dal en de bergen rondom Berwang.







De familie Vermeulen maakt vanuit Amsterdam een wereldreis met als eerste vakantiebestemming Bali (Indonesië). Van daaruit vliegen ze naar het binnenland van Australië. Ze sluiten hun wereldreis af met een bezoek aan Beijing (China). • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de klimaatgrafieken uit bron 11 over op het antwoordblad en geef aan welke bestemming erbij hoort. Kies uit: Bali (Indonesië), Australië, Beijing (China).






bron 14 Port Zélande Port Zélande: alles voor een geweldige strandvakantie! De Nederlandse kust is een heerlijke vakantiebestemming voor jong en oud. In Port Zélande vind je alles wat je zoekt voor een fantastische strandvakantie. In dit vakantiepark aan het Grevelingenmeer dicht bij het strand heb je de keuze uit veel strandactiviteiten. Leer surfen of duiken, ga kitesurfen of blokarten (zie foto). Lekker op het strand zonnebaden kan ook. Geen zin in het strand, maar wel zin om te zwemmen? Het subtropisch zwemparadijs van Port Zélande zorgt voor uren zwemplezier. En er zijn nog veel meer activiteiten, zoals paardrijden, inlineskaten, bowlen of mountainbiken. Verder zijn binnen bereik: leuke oude stadjes, zoals Renesse, Brouwershaven, Ouddorp, Goedereede en Zierikzee. Ze liggen allemaal op maximaal 20 kilometer van Port Zélande.

Vakanties zijn in te delen naar de activiteiten die in de vakantie ondernomen wordt. In bron 14 is te lezen dat Port Zélande inspeelt op verschillende activiteiten van Nederlanders op vakantie. Achter welke letter staat bij elke soort vakantie een juist voorbeeld? culturele vakantie passieve vakantie sportieve vakantie A duiken oud stadje bezoeken zwemmen B subtropisch zwemparadijs bezoeken paardrijden duiken C oud stadje bezoeken zonnebaden surfen D stadswandeling Zierikzee duiken paardrijden



bron 16 Top tien buitenlandse vakantiebestemmingen van Nederlanders, 2009 Bestemming Vakanties (x 1000) Aantal vakanties naar accommodatievorm (x 1 miljoen) accommodatievorm 1 … 2 … 3 … 4 Spanje 5 Oostenrijk 6 Italië 7 Turkije 8 Groot-Brittannië 9 Griekenland 10 de Verenigde Staten 3.330 2.950 1.970 1.770 1.180 990 820 800 590 370 hotel, motel bungalow camping appartement overig 7,3 3,1 3,0 2,0 3,1

In bron 16 zijn de drie populairste vakantielanden van Nederlanders niet ingevuld. Achter welke letter staan de juiste landen onder het juiste cijfer? 1 2 3 A België Frankrijk Duitsland B Duitsland Frankrijk België C Duitsland Frankrijk Kroatië D Frankrijk Duitsland Egypte E Frankrijk Duitsland Zwitserland F Noorwegen Frankrijk Duitsland

opgave 2Omgaan met natuurlijke hulpbronnen


Water bevindt zich in drie verschillende vormen op aarde. De vorm waarin het zich bevindt is niet constant, maar verandert steeds. In bron 17 zijn de overgangen in verschijningsvorm met de cijfers 1, 2, 3 en 4 weergegeven. Achter welke letter staan de juiste cijfers bij de overgangen? bevriezen condenseren smelten verdampen A 1 3 2 4 B 2 3 1 4 C 2 3 4 1 D 3 1 4 2 E 3 2 4 1 F 4 1 3 2













Bestudeer bron 25. Tussen Breda en Terheijden hebben de gemeente Breda en Staatsbosbeheer de Vierde Bergboezem aangewezen die bij extreem hoogwater van de rivier de Mark mag overstromen. Hoe noemen we zo’n gebied? A een infiltratiegebied B een opvanggebied C een overloopgebied D een spaarbekken bron 26 Taken van de Vierde Bergboezem tussen Breda en Terheijden






Elektriciteitsopwekking en het aanleggen van een watervoorraad voor de inwoners en de staalindustrie in het Ruhrgebied waren de voornaamste redenen voor de aanleg van het stuwmeer achter de Möhneseedam in 1913. De oorspronkelijke functies (elektriciteitsopwekking en watervoorraad) zijn nog steeds belangrijk. Daarnaast kan het stuwmeer nog een andere functie hebben. • Welke functie? bron 29 Möhnesee




Twee leerlingen hebben een discussie over de waterkringloop en het beschikbare drinkwater. Hanneke zegt: “Door opwarming van de aarde vindt er meer verdamping plaats. Er zal dus meer waterdamp in de atmosfeer opgeslagen worden.” Wilbert zegt: “Door de opwarming van de aarde zullen de poolkappen smelten. Hierdoor zal de beschikbare hoeveelheid drinkwater toenemen.” Wat is juist? A Alleen de uitspraak van Hanneke is juist. B Alleen de uitspraak van Wilbert is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.



Bekijk bron 31 en bron 32. De vijf boeren uit bron 31 zijn op zoek naar een ideale plaats voor hun bedrijf. Daarbij zijn twee overwegingen van belang. 1 Het gewas moet bij het grondwater kunnen. 2 Het grondwaterpeil moet zo laag mogelijk zijn zodat het land goed bewerkt kan worden. • Neem de plaatsen P, Q en R uit bron 32 over op het antwoordblad en zet de achternamen erachter van de boer(en) uit bron 31, die op die plaats hun bedrijf willen hebben. Gebruik alle namen.


Melissa en Frank hebben een gesprek over de foto in bron 33. Frank zegt: “Op deze foto zien we de bovenloop van een regenrivier.” Melissa zegt: “Op deze foto zien we de bovenloop van een rivier. De toppen van het gebergte vormen de waterscheiding.” Wat is juist? A Alleen de uitspraak van Frank is juist. B Alleen de uitspraak van Melissa is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.



Uit bron 34 blijkt duidelijk dat het grootste gedeelte van het geproduceerde drinkwater afkomstig is uit het grondwater. Wat is hiervoor de juiste verklaring? A Duinwater en oppervlaktewater zijn vaak zout water en daarom ongeschikt voor drinkwater; grondwater is nooit zout. B Grondwater is meestal schoner dan oppervlaktewater het is dus goedkoper om te zuiveren tot drinkwater. C Het gebruik van grondwater tast het landschap niet aan en het gebruik van duinwater of oppervlaktewater wel. D Oppervlaktewater wordt gebruikt voor recreatie. Waterbedrijven mogen daarom dit water niet zomaar gebruiken als drinkwater. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
C
22p

31p

41p
C
51p
D
61p

71p

81p

92p

101p

111p

121p

131p

142p

151p

162p

171p
D
181p
B
191p
B
201p
C
211p
C
221p
B
231p

241p
D
251p
B
261p

272p

281p
C
291p
D
301p

312p

321p
C
332p

342p

352p

361p
C
371p

381p
A
391p
A
401p
A
412p

422p

431p
B
441p
B
451p
B