bronnen

Eindexamen maatschappijkunde vmbo kb 2010, tijdvak 1 (maatschappijleer 2)

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat

tekst 1
Boetes voor fraude DEN BOSCH - Drie mensen die in 2005 betrokken waren bij de stichting Meerzicht zijn gisteren wegens fraude en verduistering veroordeeld tot boetes van 2500 euro. De stichting Meerzicht hield zich…

Boetes voor fraude DEN BOSCH - Drie mensen die in 2005 betrokken waren bij de stichting Meerzicht zijn gisteren wegens fraude en verduistering veroordeeld tot boetes van 2500 euro. De stichting Meerzicht hield zich bezig met de ontwikkeling van een menukaart in braille. De stichting streek ten onrechte 60.000 euro subsidie op voor het weer aan het werk helpen van gehandicapten.

Naar: de Stentor van 21 oktober 2008
11p
Om welk soort misdrijf gaat het in tekst 1?
A georganiseerde misdaad
B terrorisme
C veel voorkomende criminaliteit
D witteboordencriminaliteit
Zie tekst 1.
22p
Fraude en verduistering zijn vormen van criminaliteit die gevolgen hebben op
materieel en immaterieel vlak.
Geef een materieel gevolg en een immaterieel gevolg van fraude en
verduistering.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een materieel gevolg is …
Een immaterieel gevolg is …
tekst 2
Speciale rechtbank huiselijk geweld Er moet een speciale rechtbank komen die zich uitsluitend bezighoudt met daders van huiselijk geweld. De korpsleiding van Hollands Midden heeft het plan bedacht, omdat ze meent dat…

Speciale rechtbank huiselijk geweld Er moet een speciale rechtbank komen die zich uitsluitend bezighoudt met daders van huiselijk geweld. De korpsleiding van Hollands Midden heeft het plan bedacht, omdat ze meent dat dit soort geweld speciale aandacht nodig heeft. Kinderen die thuis in aanraking komen met geweld, lopen namelijk een verhoogd risico op latere leeftijd in de criminaliteit terecht te komen. Bovendien zijn zij eerder geneigd zelf gewelddadig te worden binnenshuis.

naar: Het Algemeen Dagblad, editie het Groene Hart van 23 juni 2008
31p
Van welke verklaring van het ontstaan van crimineel gedrag is sprake in tekst 2?
A Bepaalde persoonlijkheidskenmerken leiden tot crimineel gedrag.
B Crimineel gedrag is het gevolg van aangeleerd gedrag.
C Crimineel gedrag komt door aangeboren eigenschappen van de crimineel.
D Groepsdruk kan leiden tot crimineel gedrag.
tekst 3
Een jeugdrechtszaak in Almelo Delict: onder andere poging tot diefstal met geweld tegen een bejaard paar in Haaksbergen, december 2007. Verdachte: jongen, 15 jaar Vonnis: 69 dagen cel, waarvan 30 voorwaardelijk,…

Een jeugdrechtszaak in Almelo Delict: onder andere poging tot diefstal met geweld tegen een bejaard paar in Haaksbergen, december 2007. Verdachte: jongen, 15 jaar Vonnis: 69 dagen cel, waarvan 30 voorwaardelijk, begeleiding van de reclassering, werkstraf van 28 uur vanwege een eerder strafbaar feit. De slachtoffers – een ouder echtpaar – zullen het nooit meer vergeten. Drie jongens in donkere kleding bellen aan, een willekeurige woning, een gewone straat in Haaksbergen, een koude decemberdag. Ze slaan de man die in de zeventig is, hard in het gezicht en kijken wat ze kunnen stelen. Eén van de jongens stond deze week terecht, vijftien jaar oud. Hij heeft 39 dagen in voorlopige hechtenis gezeten en een zwaar heropvoedingstraject bij de jeugdreclassering gevolgd. Het is typisch voor de Almelose aanpak: bekennende verdachten beginnen al aan een taak- of leerstraf voordat vonnis is gewezen.

naar: De Twentsche Courant Tubantia van 12 september 2008
Lees tekst 3.
41p
De rechter heeft aan het einde van de rechtszaak het vonnis uitgesproken.
Hoelang moet de 15-jarige jongen direct na afloop van de rechtszaak nog in
hechtenis?
A 0 dagen, want hij heeft al 39 dagen in voorlopige hechtenis gezeten.
B 30 dagen, maar als hij zich niet goed gedraagt, moet hij 69 dagen zitten.
C 39 dagen, want hij heeft al 30 dagen voorwaardelijk in de cel gezeten.
D 69 dagen, maar als hij zich goed gedraagt, mag hij na 39 dagen naar huis.
Zie tekst 3.
51p
Het vonnis in tekst 3 luidt onder andere: begeleiding van de reclassering en een
werkstraf van 28 uur.
Op welk doel van straffen ligt de nadruk bij deze straffen?
A afschrikken van anderen
B heropvoeding van de daders
C het voorkomen van eigenrichting
D vergelding
tekst 4
Zo verliep de rechtszitting:
Persoon A: “Hoe is het gegaan? Je hebt het heropvoedingstraject ‘de Twentse
Omslag’ gevolgd, maar zelf niet echt een omslag gemaakt, lees ik. Je dacht: ‘Ik
zit de tijd wel uit en dan ga ik gewoon weer buiten rondhangen.’ Klopt dat?”
Verdachte: “Wel een beetje, maar ik ga niet rondhangen. Ik zei dat zomaar.”
Medewerker reclassering: “Het ziet er somber uit, ik heb de indruk dat de
ouders het niet zo erg vinden. Ik zie weinig in verdere begeleiding.”
Persoon B: “We hebben het over een misdrijf. Bij een vorig incident was er al
een sombere toekomstverwachting voor jou. Laat me dit zeggen: als je zelf niets
doet, dan gaan we onderzoeken of een ondertoezichtstelling aan de orde is.
Snap je dat?”
Verdachte: “Ja.”
Persoon C: “Ik ben niet heel tevreden, maar alleen kritiek uiten vind ik niet
goed. Hij heeft zich wel degelijk ingespannen. Het gezin ook. De relatie met zijn
vader is beter. Die eet ‘s avonds thuis in plaats van op de zaak. Ik stel voor de
jongen een mannelijke begeleider te geven.”
Persoon A: “Ik vind de feiten bewezen. Het is nogal wat. Je zei bij de politie dat
jullie kwamen om een klap te geven en te jatten. De toekomst moet uitwijzen of
het beeld van je raadsman uitkomt. Je hebt het in eigen hand.”
naar: De Twentsche Courant Tubantia van 12 september 2008
61p
Tekst 4 is een kort verslag van de jeugdrechtszaak in Almelo tegen de 15-jarige
jongen uit tekst 3. In tekst 4 zijn de functies van de volgende personen
weggelaten: de advocaat, de officier van justitie en de rechter.
Welke functie moet je invullen bij de verschillende letters in de tekst?
Kies bij elke letter een andere functie.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Persoon A is …
Persoon B is …
Persoon C is …
71p
In tekst 4 zegt de medewerker van de reclassering: “Ik zie weinig in verdere
begeleiding.”
Eén van de taken van de reclassering is het begeleiden van verdachten en
veroordeelden. Wat is een andere taak van de reclassering?
A bepalen of iemand ontoerekeningsvatbaar is
B meebeslissen over de soort straf die de verdachte krijgt
C ontwikkelen en uitvoeren van taakstraffen
D opkomen voor de verdachte tijdens de rechtszaak
tekst 5
Avondklok voor jonge raddraaiers DEN HAAG - … kunnen straks een avondklok instellen voor kinderen onder de 12 jaar die op straat rondhangen en daar voortdurend overlast veroorzaken. De ouders moeten er dan voor…

Avondklok voor jonge raddraaiers DEN HAAG - … kunnen straks een avondklok instellen voor kinderen onder de 12 jaar die op straat rondhangen en daar voortdurend overlast veroorzaken. De ouders moeten er dan voor zorgen dat hun kind ‘s avonds niet alleen de straat opgaat. Ouders die dat verzuimen, zijn strafbaar. De Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met deze nieuwe bevoegdheid voor … , op voorstel van de PvdA.

naar: de Volkskrant van 8 april 2009
81p
Wie moeten er in tekst 5 tweemaal op de puntjes worden ingevuld?
A burgemeesters
B hoofdcommissarissen van politie
C officieren van Justitie
D wethouders
tekst 6
Eerst de veiligheid, dan het gevoel De criminaliteit in Nederland nam in 2007 verder af. Alleen, de Nederlander vóélt zich niet direct veel veiliger. In 2007 waren er minder moorden. Eerst maar wat cijfers over vorig…

Eerst de veiligheid, dan het gevoel De criminaliteit in Nederland nam in 2007 verder af. Alleen, de Nederlander vóélt zich niet direct veel veiliger. In 2007 waren er minder moorden. Eerst maar wat cijfers over vorig jaar: 11.000 auto’s minder opengebroken, ruim 700 minder mensen beroofd op straat, het aantal woninginbraken met 3.500 gedaald en er zijn 900 winkels, 1.300 scholen en 5.000 bedrijven minder bestolen. Al deze delictsvormen – op het aantal woninginbraken na – namen in 2006 ook al af. Kijk je verder terug in de tijd, dan blijkt het aantal slachtoffers de afgelopen vier jaar met vele tienduizenden afgenomen. Toch stijgt het veiligheidsgevoel van de burger maar mondjesmaat, zo blijkt uit de laatste Veiligheidsmonitor van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De reden is waarschijnlijk …

bron: www.ad.nl/misdaadmeter van 3 mei 2008
91p
Welke reden moet op de puntjes in tekst 6 worden ingevuld?
A dat daderonderzoek onzorgvuldig wordt uitgevoerd
B dat slachtofferonderzoek onzorgvuldig wordt uitgevoerd
C de objectieve berichtgeving in de media
D de sensationele berichtgeving in de media
tekst 7
Zero tolerance Wijkagenten kunnen helpen ‘probleemwijken’ te verbeteren. De agenten in de Amersfoortse wijk Kruiskamp geloven in ‘zero tolerance’. “We zijn er om boeven te vangen, we staan niets meer toe.” De…

Zero tolerance Wijkagenten kunnen helpen ‘probleemwijken’ te verbeteren. De agenten in de Amersfoortse wijk Kruiskamp geloven in ‘zero tolerance’. “We zijn er om boeven te vangen, we staan niets meer toe.” De criminaliteit is inmiddels sterk afgenomen.

naar: NRC Handelsblad van 2 augustus 2007
Lees tekst 7.
101p
Alle politieke partijen willen dat criminaliteit wordt aangepakt, maar ze
verschillen wel van mening hoe dat het beste kan gebeuren.
‘Zero tolerance’ (niets meer toestaan) is een van die standpunten.
Welke groep politieke partijen pleit normaal gesproken niet voor een ‘zero
tolerance’ aanpak?
A linkse partijen
B midden partijen
C rechtse partijen
tekst 8
Fietsers bekeurd bij verlichtingscontroles ZWOLLE - Bij verkeerscontroles zijn dinsdagochtend volop fietsers bekeurd op de Twistvlietweg. Er werd dertien keer bekeurd voor defecte fietsverlichting en twee keer voor…

Fietsers bekeurd bij verlichtingscontroles ZWOLLE - Bij verkeerscontroles zijn dinsdagochtend volop fietsers bekeurd op de Twistvlietweg. Er werd dertien keer bekeurd voor defecte fietsverlichting en twee keer voor rijden door rood licht. Daarnaast werd er een bromfietser bekeurd vanwege slechte remmen.

naar: de Stentor van 16 oktober 2008
111p
Op welke taak is de politie gericht in tekst 8?
A handhaving van de openbare orde
B opsporing van strafbare feiten
C preventie
D verlenen van hulp
tekst 9
OM gaat advocaat-generaal vervolgen Het OM heeft besloten om zijn eigen advocaat-generaal Jan K. te vervolgen. Hij wordt verdacht van het aannemen van smeergeld, valsheid in geschrifte en het oplichten van een…

OM gaat advocaat-generaal vervolgen Het OM heeft besloten om zijn eigen advocaat-generaal Jan K. te vervolgen. Hij wordt verdacht van het aannemen van smeergeld, valsheid in geschrifte en het oplichten van een verzekeringsbedrijf. De 58-jarige advocaat-generaal was onder meer hoofd van de afdeling zware en georganiseerde criminaliteit bij justitie in Arnhem. Vorig jaar werd hij al geschorst na een inval in zijn huis in Arnhem. Het proces tegen K. begint maandag bij de rechtbank in Den Bosch. Een 65-jarige Rotterdammer wordt ervan verdacht dat hij K. heeft omgekocht.

bron: NOS-teletekst van 4 juni 2008
121p
Welk begrip is van toepassing op tekst 9?
A klassenjustitie
B rechtsgelijkheid
C seponeren
tabel 1
Inbraken in woningen 100 aantal 88 92 inbraken 80 60 62 63 60 57 49 44 40 34 32 23 20 16 0 2004 2005 2006 2007 2008 prognose Legenda: effectief pogingen
bron: www.politiedeinzezulte.be van 31 maart 2008
Zie tabel 1.
131p
De politie van de Belgische gemeente Zulte heeft naar aanleiding van de
aangiftes de bovenstaande grafiek gemaakt. De linkerkolommen zijn de
daadwerkelijke inbraken, de rechterkolommen zijn de pogingen daartoe.
Naar aanleiding van welke gegevens is bovenstaande grafiek tot stand
gekomen?
A cijfers verkregen uit daderonderzoek
B cijfers verkregen uit slachtofferonderzoek
C geregistreerde cijfers over woninginbraken
tekst 10
Vernielers aangehouden DE MEERN – De politie heeft op 27 februari twee jongens van 10 en 17 jaar aangehouden naar aanleiding van een reeks vernielingen op een bouwplaats. Zij worden verdacht van het ingooien van…

Vernielers aangehouden DE MEERN – De politie heeft op 27 februari twee jongens van 10 en 17 jaar aangehouden naar aanleiding van een reeks vernielingen op een bouwplaats. Zij worden verdacht van het ingooien van ruiten en andere vernielingen. In totaal werden er de afgelopen maanden zo’n 100 ruiten vernield. De twee jongens bekenden hun aandeel in de reeks vernielingen.

naar: www.politie.nl van 12 maart 2008
Lees tekst 10.
142p
Hieronder volgen naar aanleiding van de tekst vier uitspraken:
1 De 10-jarige verdachte wordt niet vervolgd.
2 De 17-jarige verdachte wordt voorgeleid bij de kinderrechter.
3 Beide jongens kunnen terecht bij Slachtofferhulp.
4 Er is sprake van klassenjustitie: alleen jongeren worden voor vernielingen
opgepakt.
Welke twee uitspraken zijn juist?
Kies twee nummers uit bovenstaand rijtje.
tekst 11
“Veroordeelde moet straf ondergaan” DEN HAAG - Grofweg vijftigduizend veroordeelden die hun straf tot nu toe hebben ontlopen, moeten die de komende jaren alsnog ondergaan. Minister Hirsch Ballin (Justitie) heeft een…

“Veroordeelde moet straf ondergaan” DEN HAAG - Grofweg vijftigduizend veroordeelden die hun straf tot nu toe hebben ontlopen, moeten die de komende jaren alsnog ondergaan. Minister Hirsch Ballin (Justitie) heeft een reeks van maatregelen aangekondigd om veroordeelden op te sporen en achter de tralies te krijgen. Justitie reserveert de komende drie jaar vijfhonderd cellen voor de groep die zijn straf probeert te ontlopen. Na die periode moeten de achterstallige straffen zijn weggewerkt. Het team dat veroordeelden opspoort die nog een gevangenisstraf van ten minste driehonderd dagen moeten uitzitten, wordt verdubbeld tot twintig man. Veel veroordeelden ontlopen hun straf omdat ze onvindbaar zijn voor justitie.

naar: www.volkskrant.nl van 18 maart 2009
Lees tekst 11.
152p
De officier van justitie heeft drie hoofdtaken.
Welke hoofdtaak van de officier van justitie is volgens tekst 11 niet goed
uitgevoerd?
Noem ook een andere hoofdtaak van de officier van justitie.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De taak die niet goed is uitgevoerd, is …
Een andere hoofdtaak is …
161p
Hieronder staat een aantal beweringen over rechtsregels:
1 Alle rechtsregels staan in het Wetboek van Strafrecht.
2 Alle rechtsregels worden door de overheid vastgesteld.
3 Rechtsregels zijn gebaseerd op waarden.
4 Veel rechtsregels zijn ongeschreven regels.
Welke twee beweringen zijn juist?
Kies twee nummers uit bovenstaand rijtje.
tekst 12
Celstraffen na grote kaasroof Vijftien maanden voor diefstal van 29.000 kilo kaas in Zeewolde LELYSTAD - De rechtbank in Lelystad heeft gisteren celstraffen opgelegd voor een grote kaasroof bij een transportbedrijf…

Celstraffen na grote kaasroof Vijftien maanden voor diefstal van 29.000 kilo kaas in Zeewolde LELYSTAD - De rechtbank in Lelystad heeft gisteren celstraffen opgelegd voor een grote kaasroof bij een transportbedrijf in Zeewolde. De twee hoofdverdachten kregen 15 maanden gevangenisstraf, waarvan drie voorwaardelijk. Vijf andere verdachten zijn veroordeeld tot werkstraffen tussen de 40 en 240 uur. Magazijnmedewerkers ontvreemdden eind 2007 gedurende enkele maanden in totaal 29.000 kilo kaas. Die kaas had een waarde van bijna 1 miljoen euro en werd door de verdachten doorverkocht op de markt en aan handelaren.

naar: de Stentor van 24 september 2008
171p
Welke verklaring voor crimineel gedrag past het beste bij het gedrag van de
magazijnmedewerkers in tekst 12?
A Criminaliteit is een aangeboren eigenschap.
B Criminaliteit is een gevolg van gebrek aan maatschappelijke bindingen.
C De gelegenheid maakt de dief.
D De samenleving wordt steeds anoniemer.
tekst 13
Bezuiniging sociale advocatuur brengt … terug Tientallen jaren heeft de overheid ervoor gezorgd dat iedereen op basis van gelijkheid, recht kon halen en krijgen. Ook de mensen met een kleine portemonnee kwamen in…

Bezuiniging sociale advocatuur brengt … terug Tientallen jaren heeft de overheid ervoor gezorgd dat iedereen op basis van gelijkheid, recht kon halen en krijgen. Ook de mensen met een kleine portemonnee kwamen in aanmerking voor een gratis – of goedkope – advocaat. Opeenvolgende bezuinigingen hebben er sinds de jaren tachtig echter toe geleid dat het percentage burgers dat gebruik kon maken van gefinancierde rechtsbijstand daalde van 80 tot 43 procent. Daarmee komt het principe dat iedereen voor de wet gelijk is en gelijke toegang tot rechtsbijstand moet hebben in gevaar. De nu opnieuw aangekondigde bezuinigingen kunnen maar tot één gevolg leiden: … komt terug.

naar: een ingezonden stuk in de Gelderlander van 26 november 2008
181p
In tekst 13 lees je de mening van een Tweede Kamerlid van de SP.
Wat moet er in tekst 13 tweemaal op de puntjes worden ingevuld?
A fraude
B klassenjustitie
C verborgen criminaliteit
D witteboordencriminaliteit
tekst 14
Overtreding meldingsplicht Vastgoedhandelaar veroordeeld tot 75.000 euro boete De Amsterdamse rechtbank heeft vrijdagmiddag een Haagse vastgoedhandelaar veroordeeld tot 75.000 euro boete wegens het niet melden van…

Overtreding meldingsplicht Vastgoedhandelaar veroordeeld tot 75.000 euro boete De Amsterdamse rechtbank heeft vrijdagmiddag een Haagse vastgoedhandelaar veroordeeld tot 75.000 euro boete wegens het niet melden van aandelen- transacties toen hij nog topman was van een vastgoedfonds. Voor handel met voorkennis werd hij vrijgesproken.

naar: Het Financieele Dagblad van 3 april 2009
Lees tekst 14.
192p
Er zijn vijf doelen van straffen:
1 beveiligen van de maatschappij
2 genoegdoening aan het slachtoffer
3 het voorkomen van eigenrichting
4 preventie
5 vergelding
Op welke twee doelen van straffen ligt de nadruk bij de straf van de Haagse
vastgoedhandelaar?
Kies twee nummers uit bovenstaand rijtje.
201p
De overheid omschrijft strafbaar gedrag in wetten.
In welk wetboek of in welke wet is het strafbare gedrag uit tekst 14 opgenomen?
A Opiumwet
B Wet Economische Delicten
C Wetboek van Strafrecht
D Wetboek van Strafvordering
tekst 15
Drugshandel rond metro te lijf SPIJKENISSE - De omgeving van het spoor achter metrostation De Akkers in Spijkenisse wordt beter verlicht, om het drugshandelaren die er actief zijn, moeilijker te maken.
naar: www.ad.nl van 15 februari 2009
Lees tekst 15.
211p
Er zijn verschillende soorten van overheidsbeleid om crimineel gedrag te
bestrijden.
Onder welk overheidsbeleid valt het plaatsen van nieuwe verlichting?
A opsporingsbeleid
B preventief beleid
C repressief beleid
D vervolgingsbeleid
tekst 16
In steden stijgt het aantal moorden RIJSWIJK - Het aantal moorden in de grote steden is in 2007 fors toegenomen, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In heel Nederland zijn in 2007 in…

In steden stijgt het aantal moorden RIJSWIJK - Het aantal moorden in de grote steden is in 2007 fors toegenomen, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In heel Nederland zijn in 2007 in totaal 164 mensen slachtoffer geworden van moord of doodslag. Dat zijn er vijf meer dan in 2006. In de gemeenten met minder dan 250.000 inwoners daalde het aantal slachtoffers van levensdelicten.

naar: de Stentor van 21 oktober 2008
Lees tekst 16.
221p
Om een beeld te krijgen van de omvang van de criminaliteit in Nederland wordt
gebruik gemaakt van verschillende soorten onderzoeken en statistieken.
Op welk onderzoek of op welke statistiek zullen de cijfers uit tekst 16 gebaseerd
zijn?
A daderonderzoek
B politiestatistieken
C slachtofferonderzoek
D vervolgingsstatistieken
232p
Hieronder staat een aantal misdrijven en overtredingen:
1 door rood licht rijden
2 fraude
3 verkrachting
4 vernieling
5 wildplassen
6 winkeldiefstal
Welke twee misdrijven vallen onder veel voorkomende criminaliteit?
Kies twee nummers uit bovenstaand rijtje.

opgave 2Politiek en beleid

tekst 17 naar: www.cbs.nl van 13 augustus 2008
In tekst 17 staan mogelijkheden van burgers om de politieke besluitvorming te beïnvloeden. → Noem nog twee andere mogelijkheden.
tabel 2 bron: www.cbs.nl van 13 augustus 2008 Zie tabel 2.
Van de personen die op een of andere manier hebben geprobeerd invloed uit te oefenen op de politiek, is in tabel 2 aangegeven op welke partij zij hebben gestemd, en of zij man of vrouw zijn. In één partij zijn de vrouwen in deze vijf jaar politiek actiever geweest dan de mannen. Tot welke stroming…

Van de personen die op een of andere manier hebben geprobeerd invloed uit te oefenen op de politiek, is in tabel 2 aangegeven op welke partij zij hebben gestemd, en of zij man of vrouw zijn. In één partij zijn de vrouwen in deze vijf jaar politiek actiever geweest dan de mannen. Tot welke stroming behoort deze partij? A de christendemocratische stroming B de ecologische stroming C de liberale stroming D de sociaaldemocratische stroming

cartoon 1 Op het shirt staat “Beijing 2008”, op de brandende krant staat “vrije pers”. bron: www.tomjanssen.net
In 2008 werden de Olympische Spelen in China gehouden. → Vindt de tekenaar, uitgaande van cartoon 1, China een democratie of een dictatuur? Geef een verklaring voor je antwoord. tekst 18 bron: zwolle.sp.nl van 30 juni 2009
Politieke partijen hebben verschillende taken. Over welke taak van politieke partijen gaat tekst 18? A het formuleren van een verkiezingsprogramma B het leveren van mensen voor de gemeenteraad C het uitoefenen van invloed op gemeenteraadsleden D het uitvoeren van besluiten van de gemeenteraad
tekst 19 naar: NRC Handelsblad van 3 december 2008 Lees tekst 19
De senaat (= de Eerste Kamer) telt een bepaald aantal senaatsleden. Uit de stemmingsuitslag blijkt dat niet alle senaatsleden bij de stemming aanwezig waren. Hoeveel senaatsleden waren afwezig? A 2 leden B 3 leden C 27 leden D 77 leden
afbeelding 1 Tekst luidt: “Al jaren word ik door Connie geholpen bij het wassen. Maar Connie is te duur, zeggen ze. Nu komt er een vreemde. En daarna, weer een vreemde. Ik kan me net zo goed voor heel Nederland uitkleden.” bron: de Volkskrant van 6 februari 2008 Zie afbeelding 1 en tekst 20
In februari 2008 verscheen er een tv-spotje van een politieke partij op de tv. Je zag een oude dame, die haar kleren uittrok. Ze protesteerde daarmee tegen de bezuinigingen in de thuiszorg, waardoor dure opgeleide krachten moesten verdwijnen en er steeds maar weer andere, veel goedkopere…

In februari 2008 verscheen er een tv-spotje van een politieke partij op de tv. Je zag een oude dame, die haar kleren uittrok. Ze protesteerde daarmee tegen de bezuinigingen in de thuiszorg, waardoor dure opgeleide krachten moesten verdwijnen en er steeds maar weer andere, veel goedkopere verzorgers, in haar huis kwamen. Over dit soort bezuinigingen bestaan er bij de politieke stromingen verschillende meningen: Mening 1: Mening 2: Mensen die thuiszorg Mensen die thuiszorg nodig hebben, hadden nodig hebben, kunnen zich hiervoor kunnen hun familie of vrienden verzekeren. Het is in inschakelen. Als dit niet eerste instantie de lukt, wordt het een taak verantwoordelijkheid van van de overheid. de burgers zelf. De uitspraken zijn niet letterlijk van partijen afkomstig, maar gebaseerd op uitgangspunten van politieke stromingen: A. de sociaaldemocratische stroming B. de liberale stroming C. de christendemocratische stroming. → Welke mening hoort bij welke politieke stroming? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul de juiste letter van de stroming in (A, B of C). Mening 1: … Mening 2: … Mening 3: …

tekst 21 naar: www.bwmagazine.nl van 13 juni 2008 Lees tekst 21.
Wie heeft (hebben) deze nieuwe Europese wet goedgekeurd? A alleen de meerderheid van het Europees Parlement B de meerderheid van het Europees Parlement en alle ministers van Verkeer C de meerderheid van het Europees Parlement en de staatshoofden van alle EU-landen tekst 22 naar: Elsevier van 10…

Wie heeft (hebben) deze nieuwe Europese wet goedgekeurd? A alleen de meerderheid van het Europees Parlement B de meerderheid van het Europees Parlement en alle ministers van Verkeer C de meerderheid van het Europees Parlement en de staatshoofden van alle EU-landen tekst 22 naar: Elsevier van 10 juni 2008 Lees tekst 22.

Noem twee machtsmiddelen die Elco Brinkman heeft om het politieke besluitvormingsproces te beïnvloeden.
tekst 23 naar: www.nu.nl van 23 februari 2008 Lees tekst 23.
Wie is verantwoordelijk voor de gemaakte fout? A de ambtenaren die de betaling goedkeurden B de hoogste ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken C de minister van Buitenlandse Zaken D de minister-president foto 1 Minister van Defensie Eimert van Middelkoop (ChristenUnie) bron:…

Wie is verantwoordelijk voor de gemaakte fout? A de ambtenaren die de betaling goedkeurden B de hoogste ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken C de minister van Buitenlandse Zaken D de minister-president foto 1 Minister van Defensie Eimert van Middelkoop (ChristenUnie) bron: www.regering.nl

In een parlementaire democratie liggen de bevoegdheden van bestuurders, zoals die van minister Van Middelkoop, vast. Zo weet iedereen wie welke besluiten kan nemen. Waarin zijn de bevoegdheden van bestuurders vastgelegd? A in de Grondwet B in het Parlementaire Recht C in het Wetboek van…

In een parlementaire democratie liggen de bevoegdheden van bestuurders, zoals die van minister Van Middelkoop, vast. Zo weet iedereen wie welke besluiten kan nemen. Waarin zijn de bevoegdheden van bestuurders vastgelegd? A in de Grondwet B in het Parlementaire Recht C in het Wetboek van Bevoegdheden D in het Wetboek van Strafrecht

tekst 24 bron: de Volkskrant van 24 september 2008 Lees tekst 24.
Stel dat het voorstel van het Europees Parlement een Europese wet of regel wordt. Welke van de onderstaande stellingen is dan waar? A De Nederlandse rechters kunnen beslissen dat de strengere eisen niet in Nederland gelden. B De Nederlandse regering zal moeten zorgen voor de uitvoering van de…

Stel dat het voorstel van het Europees Parlement een Europese wet of regel wordt. Welke van de onderstaande stellingen is dan waar? A De Nederlandse rechters kunnen beslissen dat de strengere eisen niet in Nederland gelden. B De Nederlandse regering zal moeten zorgen voor de uitvoering van de strengere eisen. C De Provinciale Staten moeten eerst instemmen met de beslissing over de strengere eisen. D De Tweede Kamer kan beslissen dat de strengere eisen niet in Nederland gelden. tekst 25 naar: www.telegraaf.nl van 3 februari 2009

In tekst 25 kun je lezen waarom de SP een referendum een goede zaak vindt. Aan het houden van referenda zitten ook nadelen. Zo vinden tegenstanders dat het te veel geld en tijd kost. → Noem twee andere nadelen van een referendum.
tekst 26 naar: de Stentor van 26 januari 2009
Uit tekst 26 kun je verschillende conclusies trekken. 1 83% van de Nederlanders vindt dat Willem-Alexander klaar is om koning te worden. 2 54% van de Nederlanders is voorstander van de monarchie. 3 10% van de Nederlanders vindt dat het koningshuis moet worden afgeschaft. → Geef van elke conclusie…

Uit tekst 26 kun je verschillende conclusies trekken. 1 83% van de Nederlanders vindt dat Willem-Alexander klaar is om koning te worden. 2 54% van de Nederlanders is voorstander van de monarchie. 3 10% van de Nederlanders vindt dat het koningshuis moet worden afgeschaft. → Geef van elke conclusie aan of deze juist is of onjuist. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul in het antwoord aan. Conclusie 1 is … Conclusie 2 is … Conclusie 3 is … cartoon 2 Op het koffertje staat “derde dinsdag in september”, onder de cartoon staat “crisispakket”. bron: het Parool van maart 2009

opgave als beeld van het examen
Waarover gaat cartoon 2? A de aanpassing van de begroting B de coalitievorming C het regeerakkoord D problemen met de kabinetsformatie
De koningin speelt een rol bij de kabinetsformatie. Welke van de onderstaande uitspraken met betrekking tot de kabinetsformatie is onjuist ? A De koningin beëdigt de kabinetsleden en stelt hen aan het Nederlandse volk voor op het bordes van paleis Huis ten Bosch. B De koningin benoemt de…

De koningin speelt een rol bij de kabinetsformatie. Welke van de onderstaande uitspraken met betrekking tot de kabinetsformatie is onjuist ? A De koningin beëdigt de kabinetsleden en stelt hen aan het Nederlandse volk voor op het bordes van paleis Huis ten Bosch. B De koningin benoemt de informateur. C De koningin geeft politiek inhoudelijke adviezen over het regeerakkoord. D De koningin krijgt direct na de verkiezingen bezoek van de leiders van de politieke partijen die in de Tweede Kamer gekozen zijn. tekst 27 naar: www.human.nl van 15 oktober 2008 Lees tekst 27.

‘Kinderen horen niet in vreemdelingenbewaring’ is een samenwerkingsverband van verschillende maatschappelijke organisaties, waaronder SAMAH en Amnesty International. SAMAH, Amnesty International en het samenwerkingsverband ‘Kinderen horen niet in vreemdelingenbewaring’ zijn belangengroepen.…

‘Kinderen horen niet in vreemdelingenbewaring’ is een samenwerkingsverband van verschillende maatschappelijke organisaties, waaronder SAMAH en Amnesty International. SAMAH, Amnesty International en het samenwerkingsverband ‘Kinderen horen niet in vreemdelingenbewaring’ zijn belangengroepen. Belangen- of pressiegroepen hebben twee kenmerken. → Noem deze twee kenmerken en geef van beide kenmerken een voorbeeld uit tekst 27. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan: Kenmerk 1: … Voorbeeld uit tekst 27: … Kenmerk 2: … Voorbeeld uit tekst 27: …

tekst 28 naar: www.telegraaf.nl van 3 februari 2009
Welk woord moet op de puntjes in tekst 28 worden ingevuld? A christendemocratische B liberale C pragmatische D sociaaldemocratische
De heer Rutte is fractievoorzitter. Wat betekent dat? A Hij is de leider van alle Tweede Kamerleden van de VVD. B Hij is de voorzitter van de Provinciale Staten. C Hij is minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. D Hij is premier en dus voorzitter van de ministerraad. Zie tekst 28.
Welke functie van de media vervult NRC Handelsblad door het plaatsen van het stuk van de heren Rutte en Blok? A de amusementsfunctie: het ingezonden stuk in de krant is vooral bedoeld ter ontspanning B de informatieve functie: deze plannen zullen uitgevoerd worden en het is belangrijk dat iedereen…

Welke functie van de media vervult NRC Handelsblad door het plaatsen van het stuk van de heren Rutte en Blok? A de amusementsfunctie: het ingezonden stuk in de krant is vooral bedoeld ter ontspanning B de informatieve functie: deze plannen zullen uitgevoerd worden en het is belangrijk dat iedereen daarvan af weet C de opiniërende functie: het lezen van het ingezonden stuk helpt bij het vormen van een mening over dit onderwerp D de waakhondfunctie: door het plaatsen van deze brief voert NRC Handelsblad zijn controlerende taak uit

De rechtsextremistische stroming heeft enkele kenmerkende uitgangspunten. Welke van de hieronder genoemde uitgangspunten behoort niet bij deze stroming? A centraal leiderschap B groot nationalistisch besef C internationale solidariteit D ongelijkwaardigheid met betrekking tot ras
tekst 29 naar: www.volkskrant.nl van 9 september 2008
De Tweede Kamer heeft verschillende taken. Welke taak van de Tweede Kamer herken je in tekst 29? A controlerende taak B rechterlijke taak C uitvoerende taak D wetgevende taak tekst 30 bron: www.loenen.nl van april 2009
Het bestuur van een gemeente bestaat uit wethouders, de burgemeester (samen het college van Burgemeester en Wethouders) en de gemeenteraad. In tekst 30 zijn deze namen weggelaten. Wat moet twee keer op de puntjes bij het cijfer 1 staan, en wat moet op de puntjes bij het cijfer 2 staan? A 1 = de…

Het bestuur van een gemeente bestaat uit wethouders, de burgemeester (samen het college van Burgemeester en Wethouders) en de gemeenteraad. In tekst 30 zijn deze namen weggelaten. Wat moet twee keer op de puntjes bij het cijfer 1 staan, en wat moet op de puntjes bij het cijfer 2 staan? A 1 = de gemeenteraad en 2 = de burgemeester B 1 = de gemeenteraad en 2 = het college van Burgemeester en Wethouders C 1 = het college van Burgemeester en Wethouders en 2 = de burgemeester D 1 = het college van Burgemeester en Wethouders en 2 = de gemeenteraad