opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat

Vreemdgaande vips1) beschermd Meer dan dertig profvoetballers, tv-sterren, filmacteurs en bankiers die er minnaressen op nahielden, hebben de laatste tijd bij de Britse rechter succesvol een publicatieverbod geëist van hun buitenechtelijke affaires. Critici stellen dat door de verboden op publicatie discriminatie ontstaat: alleen de superrijken kunnen advocaten inhuren en zaken aanspannen. noot 1 vip = zeer belangrijk persoon (very important person)

Taakstraf voor vrouw van rapper De politierechter in Amsterdam heeft de vrouw van een rapper maandag veroordeeld tot een taakstraf van 150 uur en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden wegens verboden wapenbezit en bedreiging.

Boete voor voetballer De Engelse voetbalbond FA heeft een speler van Liverpool een boete van 12 duizend euro gegeven voor zijn tweet over scheidsrechter Howard Webb. De spits van Liverpool kreeg ook het dringende advies voortaan beter na te denken over zijn tweets. De voetballer plaatste onlangs na een verloren wedstrijd tegen Manchester United een bewerkte foto van Webb op zijn twitterpagina. Daarop had de scheidsrechter een Manchester United-shirt aan. De voetballer noemde het ‘een grap’ dat Webb een van de beste scheidsrechters zou zijn. De FA nam de zaak hoog op.

Tegelterreur Ouderen van een woonzorgcentrum in Delft zijn doodsbang nadat vandalen zich tijdens de jaarwisseling opnieuw met stoeptegels hebben uitgeleefd op een groot aantal ramen. In totaal werden vijftien ruiten met bruut geweld ingegooid. Tijdens oud en nieuw 2009 moesten 26 ramen, gemaakt van speciaal gelaagd glas, eraan geloven. De totale schade aan het verzorgingshuis bedroeg destijds 25.000 euro. Het recent gebouwde centrum, dat aan de buitengevel is uitgerust met een aantal camera’s, ligt midden in een beruchte Delftse wijk met veel hangjongeren. “Er sneuvelen aan de lopende band ramen. Bejaarden voelen zich er al lange tijd niet meer veilig”, zegt raadslid Jan Peter de Wit van oppositiepartij Leefbaar Delft.

Veel mensen begrijpen de rechtsstaat niet De sympathieke broers Anker waren bijna volkshelden, met gebrek aan poeha en met hun liefde voor voetbalclub sc Heerenveen. Maar nu hebben ze het bij veel mensen verbruid: sinds december hebben de twee advocaten ongeveer vijfhonderd dreigmails en -brieven ontvangen. De reden: ze verdedigen de pedofiel R.M., ‘het monster van Riga’. De mensen die de gebroeders Anker bedreigen, begrijpen niet – of willen niet begrijpen – hoe de rechtsstaat werkt.

Frauderen Ik weet niet hoe ik verwacht had dat hij eruit zou zien, C.H., oud- bestuursvoorzitter van het Bouwfonds en een van de belangrijkste verdachten in de vastgoed-fraudezaak. Een streepjespak? Streepjespakken zijn geloof ik niet meer in de mode bij de mannen van het grote geld. Het verhoor door de rechter afgelopen week klinkt als een beleefd gesprek. Zij begrijpen elkaar, de rechter en de verdachte. Dat is bij veel strafzaken anders. Je vraagt je af hoe het met zo’n keurige meneer zo ver heeft kunnen komen. Als de rechters bewezen achten wat hem ten laste wordt gelegd, dan is hij een opmerkelijk grote boef, die met honderdduizenden euro’s aan de haal is gegaan. Ik denk dat ook op dit niveau geldt dat …… . Daarbij gaat het om twee elementen: het gemak waarmee voordeel te behalen is, en de omvang daarvan.

Internetfraude Internet biedt talloze aantrekkelijke mogelijkheden. Helaas ook voor oplichters en andere criminelen. Wees dus op uw hoede. Vooral als een aanbod te mooi lijkt om waar te zijn. Met onderstaande tips verkleint u de kans op een teleurstelling. Als het te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat meestal ook zo. Leg telefonisch contact met elkaar, maak duidelijke afspraken met elkaar en bewaar alle informatie: gegevens koper/verkoper, advertentietekst, betaalgegevens, e-mails, enzovoort. Stel de verkoper vragen als er onduidelijkheden zijn, bijvoorbeeld of het artikel authentiek (geen namaak) en wettelijk toegestaan is. Doe bij oplichting altijd aangifte bij de politie.


Britse jongen (9) dronken achter het stuur LONDEN - Een 9-jarige jongen uit Groot-Brittannië is gearresteerd voor rijden onder invloed. Toen agenten zijn leeftijd hoorden, moesten ze hem echter laten gaan omdat hij te jong is om verantwoordelijk te worden gehouden voor zijn daden.

‘Je bent iemand, want je hebt een vuurwapen’ Schietpartijen met dodelijke afloop die kort geleden hebben plaatsgevonden, onderstreepten dat Antilliaanse jongens vooral snel naar een wapen grijpen. Burgemeester Ahmed Aboutaleb bevestigde dit vorige week in de Rotterdamse gemeenteraad: “Het bezit van vuurwapens is bij Antillianen niet hoger dan bij andere groepen, maar Antilliaanse jongeren gebruiken het vuurwapen wel sneller.” “We moeten onze kinderen duidelijk maken dat je een loser bent als je een vuurwapen draagt”, vindt Ed Gumbs van het Platform van Politici van Antilliaanse en Arubaanse Afkomst. “Hoe kan het dat een deel van de Antilliaanse jongens dat hier amper drie, vier maanden is al weet hoe het aan een vuurwapen moet komen?” Dat antwoord is niet moeilijk volgens Glenn Helberg, voorzitter van het Overlegorgaan Caribische Nederlanders: “De eerste tien jaar van zijn leven vraagt zo’n jongen die later ontspoort steeds: waar is mijn vader? Tussen zijn 10de en 12de levensjaar zie je hem verharden, want die vader komt niet meer. Misschien zit zijn moeder in de gevangenis en wordt hij opgevoed door een ander. Hij is veel op straat. Daar voelt hij liefde. Eerst krijgt hij een cola


Bekrasser van auto’s opgepakt De politie heeft de mogelijke dader gepakt die in Den Haag talloze auto’s heeft bekrast. Het gaat om een 37-jarige Hagenaar. Afgelopen week was het opnieuw raak rond de Kortenhoefsestraat. Meerdere auto’s werden vernield. De politie startte direct een onderzoek.

Politie Heerlen negeert blowverbod De politie slingert blowers in Heerlen niet op de bon, ondanks dat daar sinds donderdag een blowverbod geldt. Dat zei een woordvoerder van de politie. Woensdag oordeelde de Raad van State dat zo’n verbod niet in de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) thuishoort. Desondanks besloot locoburgemeester Lex Smeets (PvdA) woensdag het blowverbod door te zetten. De politie wacht echter af. “Het … zit ons dwars. Blowen mag niet, maar het is inmiddels zo alledaags. Je kunt mensen hooguit een waarschuwing geven of wegsturen,” zo lichtte de woordvoerder toe.
opgave 2Politiek en beleid






Het politieke besluitvormingsproces verloopt in een aantal fasen. In welke fase van het proces bevindt zich de kwestie van de btw-verhoging op theaterkaartjes in tekst 15? A fase 1: erkennen van wensen als politieke problemen B fase 2: vergelijken/afwegen van problemen of het bedenken van oplossingen C fase 3: beslissen over problemen D fase 4: uitvoeren van besluiten



Een belangengroep kan macht uitoefenen met behulp van machtsmiddelen of machtsbronnen. Stel dat Toos en Henk een belangengroep zouden oprichten. • Over welk machtsmiddel of welke machtsbron zou de belangengroep volgens Toos en Henk in de cartoon dan in ieder geval beschikken? Noem nog een ander machtsmiddel of andere machtsbron die een belangengroep kan hebben. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Machtsmiddel of -bron in de cartoon: … Ander machtsmiddel / andere machtsbron: …




Tekst 18 is met de afbeelding in september 2011 in Dagblad de Pers verschenen. Een parlementaire democratie heeft verschillende kenmerken. Over het ontbreken van welk kenmerk gaat tekst 18? over het ontbreken van het kenmerk A alle burgers zijn voor de wet gelijk B de politieke macht ligt namens de burgers bij het parlement C er is persvrijheid D er zijn vrije verkiezingen tekst 19 naar: www.trouw.nl van 4 december 2010



In de gemeenteraad van Groningen zitten zowel landelijke partijen als lokale partijen. Welke politieke stroming is de grootste in de Groningse gemeenteraad als je alleen uitgaat van de landelijke politieke partijen? A de christendemocratische stroming B de ecologische stroming C de liberale stroming D de sociaaldemocratische stroming


Tekst 20 gaat over de situatie in Libië in maart 2011, toen Khadafi nog aan de macht was. Er bestaan verschillende staats- en regeringsvormen in de wereld. Welke staats- of regeringsvorm is te herkennen in tekst 20? A een democratie B een dictatuur C een monarchie D een republiek tekst 21 bron: www.brabant.nl van 16 september 2011







Wat wordt bedoeld met ministeriële verantwoordelijkheid? A De minister-president is verantwoordelijk voor het regelen van overleg met de koningin. B De minister-president is verantwoordelijk voor de troonopvolging. C De ministers zijn verantwoordelijk voor overleg met het parlement. D De ministers zijn verantwoordelijk voor wat de koning(in) zegt en doet in het openbaar.


In het kabinet-Balkenende IV (2007-2010) was de CDA-er Piet Hein Donner minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Na de verkiezingen in 2010 werd de VVD-er Henk Kamp minister van SZW. CDA-er Donner werd minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Wat gebeurde er na de verkiezingen met de ambtenaren van het ministerie van SZW? A Alle ambtenaren moesten met minister Donner mee naar het ministerie van BZK. B De ambtenaren die CDA stemmen, moesten met minister Donner mee naar het ministerie van BZK. C De ambtenaren konden blijven werken op het ministerie van SZW.


Het weer invoeren van de grenscontroles is volgens sommigen in strijd met een uitgangspunt van de Europese samenwerking. Welk uitgangspunt is dit? A het beschermen van de rechten van de consument B het bevorderen van vrij verkeer van goederen en mensen C het garanderen van eerlijke concurrentie D het verbeteren van stabiliteit en veiligheid in Europa

Politieke partijen spelen een belangrijke rol in de politiek. Hieronder staan enkele beweringen over politieke partijen: 1 Elke politieke partij komt op voor de belangen van één bepaalde bevolkingsgroep. 2 Elke politieke partij wil mensen leveren voor politieke functies. 3 Politieke partijen beslissen wie er op de verkiezingslijsten komen. 4 Politieke partijen houden contact met hun eigen Kamerleden. • Geef van elke bewering aan of deze juist is of onjuist. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. Bewering 1 is … Bewering 2 is … Bewering 3 is … Bewering 4 is … Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.






Welke partijen moeten op de puntjes in tekst 26 worden ingevuld? A ChristenUnie, CDA en GroenLinks B ChristenUnie, SGP en GroenLinks C PvdA, SGP en GroenLinks D PvdA, SP en GroenLinks Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
B
21p
E
31p

41p
B
52p

62p

71p

81p
D
91p
D
101p
A
111p
C
122p

131p
D
141p
A
151p
C
161p
A
171p
A
181p
C
191p
A
201p

211p
A
221p
A
232p

241p
B
251p
B
261p
A
271p
C
282p

292p

302p

311p
C
321p
A
331p
D
341p
B
351p
B
361p
B
371p
D
381p
A
391p
D
401p
D
411p
C
421p
B
432p

441p
C
451p

461p
B
471p

481p
D