Eindexamen nederlands vmbo kb 2015, tijdvak 1

Zoekend lezen

Lees eerst de vragen en zoek vervolgens de antwoorden op in de tekst.

1 Hoe lang kun je een geopende verpakking met vers, onbehandeld

vruchtensap ongeveer bewaren?

2 Zit sinaasappelsap met vruchtvlees vol met vezels?

3 In de tekst lees je over technieken om de houdbaarheid van sap te

verlengen. Geef de naam van een van die technieken.

4 Wat is de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine C voor

volwassenen?

5 Sinaasappelsap is zuur en dat kan leiden tot tanderosie.

Welke tip lees je in dit artikel?

6 Hoeveel sappen kun je alleen in een jerrycan kopen?

7 Welk merk sap bevat het meeste vitamine C?

8 In welke winkel kun je ‘Naturis’ kopen?

9 Wat betekent ‘g’ in de tabel?

10 Welk merk sap heeft het rapportcijfer ‘6,1’ voor smaak?

Vat de tekst ‘Lachen voor de wetenschap’ samen in maximaal 230

woorden.

Besteed daarbij alleen aandacht aan de volgende punten:

1 het doel waarom wetenschappers een lach-database hebben

samengesteld;

2 wat onderzoekers nog meer ontdekten;

3 drie opdrachten die de proefpersonen zelf moesten uitvoeren;

4 twee voorbeelden van zaken die de proefpersonen daarna bij andere

proefpersonen moesten inschatten;

5 twee verschillende toepassingsmogelijkheden waarvoor de software

gebruikt kan worden;

6 wat er voor de toekomst nog nodig is om de lach-database echt te

gaan gebruiken voor allerlei toepassingen;

7 twee conclusies uit het onderzoek.

Maak er een samenhangend geheel van. Gebruik geen telegramstijl.

Noem niet onnodig voorbeelden. Tel de woorden en zet het aantal onder

de samenvatting. Zet de titel erboven.

Wie worden er in deze advertentie bedankt?

alle medewerkers van Unicef

alle reizigers die bij Djoser een reis naar naar Sri Lanka, Mexico,

Jemen of Mozambique hebben geboekt

alle reizigers die bij Djoser een vakantie geboekt hebben en die een

bijdrage hebben overgemaakt

alle reizigers die bij Djoser een verre vakantie geboekt hebben

Op welke manier is de afbeelding gebruikt?

De afbeelding

geeft een beeld van de werkzaamheden van Djoser.

haalt reizigers over om schoolspullen te verzamelen.

laat de reizigers weten waar het geld in is geïnvesteerd.

laat zien dat het belangrijk is om geld te investeren in onderwijs.

Op de afbeelding zie je een kind dat voor een schoolbord staat.

Welke zin uit de advertentie sluit het beste aan bij de afbeelding?

Als reisorganisatie geniet Djoser van de gastvrijheid van een land.

Dit bedrag wordt door Djoser verdubbeld.

Djoser doet dit door UNICEF te steunen, zodat kinderen in het land

zelf er structureel beter van worden.

Hoog tijd om alle Djoserreizigers te bedanken voor hun bijdrage!

De titel van de tekst is ‘Van light word je niet per definitie lichter’.

Welke zin uit alinea 4 sluit het beste aan bij de titel van deze tekst?

Wat is het verband tussen alinea 4 en alinea 5?

Alinea 5 geeft adviezen bij wat er in alinea 4 staat.

Alinea 5 geeft een verklaring bij alinea 4.

Alinea 5 spreekt het gestelde in alinea 4 tegen.

Alinea 5 versterkt het gestelde in alinea 4.

Welk kopje past het beste bij alinea 4?

Calorierijk

Kcal

Term ‘light’

Verpakking

Welk kopje past het beste bij alinea 5?

Aanbevelingen

Light chips eten

Producten vergelijken

Verpakking leren lezen

In alinea 5 staat de volgende zin: “Een ‘goed’ voorbeeld hiervan vormen

light chips.” (regels 76-77)

Welke uitspraak past het beste bij deze zin?

Light chips zijn

een goed voorbeeld van een light product, omdat ze minder vet

bevatten.

een goed voorbeeld van een light product, omdat ze vaak goedkoper

zijn.

geen goed voorbeeld van een light product, omdat alle chips slecht

voor je gezondheid zijn.

geen goed voorbeeld van een light product, omdat ze veel

koolhydraten en eiwitten bevatten.

In welke alinea krijg je antwoord op de vraag wanneer een product ‘light’

mag heten?

in alinea 2

in alinea 3

in alinea 4

in alinea 5

Wat is de functie van de laatste alinea?

de lezer een advies geven

de lezer oproepen tot nadenken

de lezer overhalen om light producten te kopen

de lezer waarschuwen voor de gevaren van light producten

Bij het artikel is een tabel opgenomen waarin je kunt zien hoeveel

calorieën light producten en gewone producten hebben.

Leg uit waarom deze tabel is opgenomen bij deze tekst.

Gebruik voor je antwoord maximaal 30 woorden.

In alinea 1 wordt het onderwerp van de tekst onder meer ingeleid door het

noemen van een aanleiding.

Op welke manier wordt het onderwerp nog meer ingeleid?

Dit gebeurt door

de geschiedenis van het centrale onderwerp te schetsen.

een aspect van het centrale onderwerp te presenteren.

een samenvatting van het onderwerp vooraf te geven.

verschillende belangrijke meningen over het onderwerp te noemen.

In alinea 1 worden twee redenen genoemd waarom vogelzang

hartverwarmend is.

Welke twee redenen zijn dat?

In de alinea’s 3 en 4 wordt gesproken over vocaal leren.

Welke drie groepen vogels kunnen vocaal leren, volgens de tekst?

In alinea 3 wordt vocaal leren uitgelegd als het vermogen om geluiden na

te bootsen.

Welke twee andere omschrijvingen dan ‘vocaal leren’ worden in alinea

3 en in alinea 6 gebruikt om dat nabootsen van geluiden aan te

geven?

Geef in de uitwerkbijlage per alinea één omschrijving.

Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van de alinea’s 3 tot en met 5?

Alle dieren hebben een auditief vermogen

Alle dieren kennen een spraakvermogen

Spraak van mens en dier kent overeenkomsten

Spraak van mens en dier ontstaat instinctief

Wat is het verband tussen alinea 4 en alinea 5?

Alinea 4 en alinea 5 vormen een tegenstelling.

Alinea 4 en alinea 5 vormen samen een opsomming.

Alinea 5 geeft een voorbeeld bij wat er in alinea 4 staat.

Alinea 5 geeft het gevolg van wat er in alinea 4 staat.

Volgens de alinea’s 6 en 7 zijn er aanwijzingen dat er een parallel is

tussen zingende vogels en pratende mensen.

Welke twee aanwijzingen zijn dat?

Steve Pinker zegt volgens de tekst: “Vocaal leren is uitzonderlijk”.

(regel 55)

Jarvis ondersteunt deze uitspraak.

Citeer de zin uit alinea 4 of uit alinea 5 waarmee Jarvis deze uitspraak

ondersteunt.

Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte van deze tekst weer?

Alleen vogels beschikken net als mensen over een taalvermogen.

Auditief leren is onmisbaar voor het ontwikkelen van taalvermogen.

Er bestaan overeenkomsten in taalvermogen bij mensen en vogels.

Het taalvermogen bij dieren en mensen is genetisch bepaald in de

cortex.

In deze tekst laat de schrijver enkele deskundigen aan het woord.

Op welke manier gaat hij om met hun uitspraken?

Hij gebruikt de uitspraken om meningen tegen te spreken.

Hij is het absoluut oneens met de uitspraken.

Hij komt op grond van de uitspraken tot een eigen mening.

Hij trekt de juistheid van de uitspraken in twijfel.

In de les Nederlands kijk je naar een filmpje waarin een pratende

papegaai te zien is. De papegaai praat zijn baasje niet alleen na, maar

lijkt de woorden ook echt te begrijpen. Een klasgenoot zegt: “Het beestje

moet een trucje geleerd hebben, want papegaaien kunnen niet echt met

iemand praten.”

Je leraar reageert daarop door te verwijzen naar de tekst ‘Vogelzang is

net praten’ die vorig lesuur aan bod kwam. Daarin staat de mening van

sommige biologen dat het leren zingen van vogels lijkt op het leren praten

van mensen. Hun onderzoek zou het bewijs leveren dat er

overeenkomsten zijn tussen de hersenstructuren van mensen en

bepaalde vogels. “Pratende papegaaien bijvoorbeeld praten ook

werkelijk”, citeert de leraar een zin uit het artikel.

Verschillende leerlingen uit jouw klas reageren daar fel op. Sommigen

vinden hun praten echt niet te vergelijken met het zingen van vogels of

het praten van papegaaien. “Onze papegaai klinkt net als onze hond”,

zegt een klasgenoot. “Ja, en in de dierenwinkel zegt de papegaai nooit

eens iets nieuws tegen mij!”, reageert weer iemand anders in de klas.

De discussie gaat nog een tijdje door en jullie worden het niet eens. Je

leraar stelt daarom voor de hulp in te roepen van een deskundige van

vogelpark Avifauna, mevrouw Van de Ven. Je wilt haar uitnodigen om op

school meer te vertellen over het praten van papegaaien en de

overeenkomsten en verschillen met mensentaal. Ook wil je voor haar

voorbereiding alvast een paar vragen van klasgenoten stellen. Deze

vragen kunnen uit deze tekst komen, maar je mag ze ook zelf bedenken.

Schrijf een brief aan mevrouw Van de Ven van het vogelpark.

Het adres is:

Hoorn 65

2404 HG Alphen aan den Rijn

Dateer je brief op 31 maart 2015.

Gebruik voor je brief de gegevens uit de tekst op de vorige bladzijde en

eventueel de tekst ‘Vogelzang is net praten’.

Besteed in je brief aandacht aan de volgende punten:

− jezelf voorstellen met naam, klas en school;

− aanleiding van je brief: de discussie in de klas;

− verzoek om een les te geven op school over het onderwerp;

− drie vragen uit de klas over vogeltaal en mensentaal;

− verzoek om in te gaan op die vragen in de les;

− voorstel voor plaats, datum en tijdstip van de les;

− verzoek om een reactie binnen twee weken.