opgave 2Tekst 2 Online shoppen, hoe doe je dat?
211pSamenvattingsopdracht
Vat de tekst ‘Online shoppen, hoe doe je dat?’ samen in maximaal 290
woorden.
Besteed daarbij alleen aandacht aan de volgende punten:
1 de manier waarop we tegenwoordig winkelen;
2 het doel van een keurmerk voor webwinkels;
3 waar je als consument bij een keurmerk op moet letten;
4 drie voordelen voor de consument als een webwinkel is aangesloten
bij Thuiswinkel.org;
5 de drie tips voor webshoppers die Ank van Heeringen noemt;
6 de betekenis van het herroepingsrecht bij thuiswaarborgwinkels;
7 een voordeel voor de consument van de uitbreiding van het
herroepingsrecht van winkels die aangesloten zijn bij Thuiswinkel.org;
8 de twee zaken waar je op moet letten bij retourzending;
9 drie taken van de verkoper bij de garantie van een product;
10 waarom er meer aandacht moet zijn voor wet- en regelgeving rondom
keurmerken.
Maak er een samenhangend geheel van. Gebruik geen telegramstijl.
Noem niet onnodig voorbeelden. Tel de woorden en zet het aantal onder
de samenvatting. Zet de titel erboven.
opgave 4Tekst 4 Op de werkvloer werkt Adele het best
71pIn alinea 3 wordt gesproken over motieven om naar muziek te luisteren.
Noem de zes motieven.
81pIn alinea 5 wordt gesproken over het Mozart-effect.
Noem de vier concrete gevolgen van het Mozart-effect.
91pUniversitair hoofddocent Guido Band deed onderzoek naar effecten van
lawaai op emotie en cognitie.
Welke conclusie trekt hij? Gebruik voor je antwoord de informatie uit de
alinea’s 7, 8 en 9.
Muziek heeft een positieve invloed als je eenvoudig doewerk uitvoert.
Muziek heeft een positieve invloed als je ingewikkeld denkwerk
uitvoert.
Muziek leidt bij het uitvoeren van werk tot hogere prestaties.
Muziek leidt bij het uitvoeren van werk tot lagere prestaties.
101pWat is het verband tussen alinea 7 en alinea 8?
Alinea’s 7 en 8 vormen een opsomming.
Alinea’s 7 en 8 vormen een tegenstelling.
Alinea 8 is een gevolg van alinea 7.
Alinea 8 is een uitwerking van alinea 7.
111pIn alinea 9 spreekt Guido Band over een optimaal ‘arousal-niveau’, een
graad van alertheid, die werknemers op het werk nodig hebben.
Beschrijf in maximaal 20 woorden wat Guido Band hiermee bedoelt.
121pCiteer de zin uit alinea 9 die het beste aansluit bij de zin uit alinea 6
“Luisteren naar je favoriete popmuziek kan er in veel gevallen zelfs toe
leiden dat je spontaan vergeet waarmee je bezig bent.” (regel 84-87)
131pIn de laatste alinea lees je dat muziekjournalist Leo Blokhuis het nummer
4’33’’ van de Amerikaanse componist opzet als hij moet werken.
Wat is er zo bijzonder aan dat nummer?
Gebruik voor je antwoord maximaal 15 woorden.
opgave 5Tekst 5 Schrijfopdracht
141pOp welke wijze wordt het onderwerp van de tekst in alinea 1 ingeleid?
door een conclusie te trekken
door een pakkend verhaal weer te geven
door een samenvatting van de tekst te geven
door voor de tekst belangrijke vragen te stellen
151pDe alinea’s 2 en 3 horen bij elkaar.
Welk kopje past het beste bij de alinea’s 2 en 3 samen?
Afname van contant betalen
Gemakkelijker uitgeven van virtueel geld
Minder waard worden van geld
Ontwikkelingen in het betalingsverkeer
161pDe alinea’s 4 en 5 horen bij elkaar.
Welk kopje past het beste bij de alinea’s 4 en 5 samen?
Gebrek aan inzicht
Geschrokken door uitgaven
Getriggerd door kortingen
Gevoelig voor verleidingen
171p“Ze vergelijkt het met vroeger (…)” (regel 25)
Welke vergelijking maakt Henriëtte Prast hier?
Ze geeft aan dat
Franse francs en virtueel geld beide als speelgeld gezien kunnen
worden.
in Frankrijk net als in Nederland te gemakkelijk geld uitgegeven wordt.
mensen nu te gemakkelijk geld uitgeven net zoals vroeger.
virtueel geld en buitenlands geld gemakkelijk uitgegeven worden.
182pGabriëlla Bettonville noemt in de tekst drie redenen waarom mensen
nauwelijks een idee hebben waar hun geld aan uitgegeven wordt.
Noteer de drie redenen die Bettonville geeft.
191p“Voor hen geldt hetzelfde als voor een derde van de Nederlandse
huishoudens: ze zouden best willen weten waar hun geld blijft, maar ze
vinden het niet belangrijk genoeg om er werk van te maken.”
(regels 85-90)
Citeer het zinsgedeelte uit de alinea’s 3 tot en met 5 waarin hetzelfde
wordt beweerd.
201pIn de alinea’s 6 en 7 worden Piet-Jan Ottenhof en Hanneke van der Werf
genoemd.
Welke uitspraak past het beste bij deze personen?
Ottenhoff en Van der Werf zijn voorbeelden van mensen
die behoren tot de huishoudens met een bovenmodaal inkomen en
met name zijn gaan letten op kleine besparingen op hun uitgaven.
die kritisch kijken naar hun uitgavenpatroon net als het merendeel van
de Nederlanders.
die net als een deel van de Nederlanders hun uitgaven niet heel
belangrijk vinden, maar wel kritischer zijn gaan kijken naar hun
uitgaven.
die wat ouder zijn en daarom meer ervaring dan jongeren hebben in
hoe ze met hun uitgaven om moeten gaan.
211pOp welke wijze gebruikt de schrijfster de uitspraken van deskundigen in
deze tekst?
Zij gebruikt ze om een verschijnsel te verklaren.
Zij gebruikt ze vooral om haar eigen standpunt te onderbouwen.
Zij laat merken het oneens te zijn met de uitspraken.
Zij trekt de juistheid van de uitspraken in twijfel.
221pWat is het belangrijkste doel van de schrijfster met deze tekst?
De schrijfster wil de lezer
adviseren om meer inzicht te krijgen in zijn uitgavenpatroon.
ervan overtuigen dat hij beter moet letten op zijn uitgaven.
ervoor waarschuwen om niet te grote uitgaven te doen in deze tijd.
informeren over hoe mensen met hun uitgaven omgaan.
231pHoe kun je de inhoud van alinea 8 het beste weergeven?
In alinea 8 wordt
een advies gegeven.
een conclusie getrokken.
een toekomstbeeld geschetst.
een waarschuwing uitgesproken.
241pWelke zin geeft het beste de hoofdgedachte van de tekst weer?
Er is een groep mensen die de neiging heeft dingen te kopen die niet
echt nodig zijn en die groep wordt steeds groter.
Er zijn mensen die hun geld te gemakkelijk uitgeven, maar die mensen
kijken tegenwoordig wel wat kritischer naar hun uitgavenpatroon.
Uit onderzoek blijkt dat mensen tegenwoordig kritischer kijken naar
hun uitgavenpatroon dan vroeger het geval was.
Uit onderzoek blijkt dat ouderen en mensen die als kind geleerd
hebben met geld om te gaan, bewuster met hun geld omgaan.
Kijk wat een ander doet (1) Een grote groep Nederlanders houdt zijn inkomsten en uitgaven niet of onvoldoende bij. Met een digitaal huishoudboekje kun je je inkomsten en uitgaven gemakkelijk bijhouden. Er zijn verschillende gratis uitvoeringen. Op wijzeringeldzaken.nl/handige-hulpmiddelen/huishoudboekjes staat een overzicht van ruim twintig populaire digitale huishoudboekjes met informatie over de mogelijkheden en het gebruiksgemak. Een van de gratis digitale huishoudboekjes is AFAS Personal van het Nibud, waarmee het mogelijk is bankrekeningen te downloaden en papieren bonnetjes te scannen. (2) Vul je gegevens in op nibud.nl/persoonlijkbudgetadvies en zie wat mensen in vergelijkbare omstandigheden gemiddeld uitgeven aan verzekeringen, wonen, kleding, vakanties en boodschappen. Zulke overzichtjes kun je soms ook vinden bij de digitale huishoudboekjes van banken. Vaak zijn die nog gedetailleerder. Dan zie je bijvoorbeeld wat iemand van jouw leeftijd en opleidingsniveau die in dezelfde provincie woont, besteedt aan boodschappen.
251p“Een grote groep Nederlands houdt zijn inkomsten en uitgaven niet of
onvoldoende bij.” (alinea 1)
Citeer een zin uit de alinea’s 1 tot en met 4 van de tekst ‘Enig idee wat
die frappuccino’s kosten?’ waarin hetzelfde wordt beweerd.
261pIn de tekst ‘Kijk wat een ander doet’ wordt gesproken over verschillende
soorten huishoudboekjes.
Leg uit wat het verschil is tussen de gratis digitale huishoudboekjes en
de digitale huishoudboekjes van de banken.
Gebruik voor je antwoord niet meer dan 10 woorden.
Schrijfopdracht
Het einde van het schooljaar is in zicht en in jullie klas deelt de mentor de
rapporten uit. Over sommige rapporten is de mentor erg tevreden, maar
andere stemmen hem minder gelukkig. Volgens jullie mentor zijn er
leerlingen in de klas die meer tijd aan hun bijbaantje besteden dan aan
hun schoolwerk, wat ten koste zou gaan van de cijfers.
Al snel ontstaat er in de klas een discussie over bijbaantjes. Veel
leerlingen blijken een bijbaantje te hebben en de meeste leerlingen
onderstrepen het belang van een bijbaantje: het geld dat ermee verdiend
wordt, heeft men bijvoorbeeld hard nodig. Een leerling verwijst daarnaast
naar de tekst ‘Enig idee wat die frappucino’s kosten?’ en citeert de
uitspraak van Gabriëlla Bettonville van het Nibud: “Als je zakgeld kreeg en
als scholier een bijbaantje had, kun je later beter met geld omgaan.”
Daarom is het volgens deze klasgenoot ook belangrijk om een bijbaantje
te hebben.
Toch zijn er ook kritische geluiden te horen. Iemand geeft aan dat zijn
schoolwerk inderdaad te lijden heeft onder zijn bijbaantje. Als zijn baas
belt of hij wil werken, terwijl er eigenlijk geleerd moet worden voor een
belangrijke toets, kiest hij er toch vaak voor om te gaan werken. Ook
vragen sommige leerlingen zich af of je inderdaad beter met geld om leert
gaan door een bijbaantje: het geld dat binnenkomt, wordt namelijk vaak
ook weer snel uitgegeven.
Je denkt nog eens over dit onderwerp na en besluit een artikel voor de
schoolkrant te schrijven. In dit artikel, dat gelezen zal worden door
leerlingen en docenten, ga je in op de vraag of bijbaantjes wel of niet
nuttig zijn.
2713pOpdracht
Schrijf het artikel voor de schoolkrant. Gebruik hierbij de gegevens van de
tekst op de vorige bladzijde en de tekst ‘Enig idee wat die frappuccino’s
kosten?’. Gegevens die niet in de opdracht vermeld staan, moet je zelf
bedenken.
Besteed in jouw artikel aandacht aan de volgende onderwerpen:
− de aanleiding voor het artikel: de discussie in de les;
− de inhoud van de discussie;
− een beschrijving van de situatie in jouw klas: geef aan hoeveel
leerlingen een bijbaantje hebben en noem minimaal drie voorbeelden
van het soort werk dat ze doen;
− een beschrijving van jouw eigen situatie: geef aan of je een bijbaantje
hebt en leg uit waarom wel of niet;
− jouw mening over de vraag of bijbaantjes nuttig zijn of niet;
− twee argumenten voor deze mening, ontleend aan de voorgaande
tekst, aan de tekst ‘Enig idee wat die frappuccino’s kosten?’ en/of aan
je eigen ervaring;
− een advies aan klasgenoten: wat kunnen ze doen om ervoor te zorgen
dat hun schoolwerk niet onder een bijbaantje lijdt?
Maak er een samenhangend geheel van en zet er een passende titel
boven.
Vermeld je naam en de klas waarin jij zit onder het artikel.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
belangrijke keuzes maken in het leven.
verhalen lezen op de website van Roots4Kids.
verkoop van tassen uit Kameroen.
voorzien in basisbehoeften van kinderen.
geld over te laten maken voor een goed doel.
over te halen een tas te kopen.
te dwingen een moeilijke keuze te maken.
te verplichten om de verhalen op de website te lezen.
informeren over het leven van kinderen in Kameroen.
instrueren hoe keuzes te maken.
overhalen om de website te bezoeken.
overtuigen dat kinderen recht hebben op een goede toekomst.
eten en onderdak
eten en school
eten, onderdak en school
onderdak en school
