bronnen

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2026, tijdvak 2

opgave 1Weer en klimaat

bron 1 Gevoelstemperatuur in twee gemeenten in Nederland De gevoelstemperatuur is een maat voor het gevoel van kou of warmte. De gevoelstemperatuur verschilt van plek tot plek in Nederland. Op een tropische dag heeft bijvoorbeeld 29,4% van het oppervlak in Nederland een gevoelstemperatuur tussen de…

bron 1 Gevoelstemperatuur in twee gemeenten in Nederland De gevoelstemperatuur is een maat voor het gevoel van kou of warmte. De gevoelstemperatuur verschilt van plek tot plek in Nederland. Op een tropische dag heeft bijvoorbeeld 29,4% van het oppervlak in Nederland een gevoelstemperatuur tussen de 41 en 45 ˚C. bron 2 Tekst met keuzemogelijkheden In de zomer kan het erg warm zijn in Nederland. Tegenwoordig houdt het weerbericht rekening met de gevoelstemperatuur. Hoe de hitte aanvoelt, hangt niet alleen af van de luchttemperatuur en de zonnestraling, maar ook van de …1… (luchtdruk / windkracht). Op een tropische zomerdag is de gevoelstemperatuur in Nederland gemiddeld …2… (hoger / lager) dan de

Bekijk en lees bron 1 en lees bron 2. In bron 2 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.
Neem de cijfers 1, 2 en 3 uit bron 2 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter. (2 punten) Door maatregelen te nemen kunnen gemeenten de gevoelstemperatuur laten dalen.
Noem een maatregel die gemeenten kunnen nemen om de gevoelstemperatuur te laten dalen. (1 punt) bron 3 Gemiddeld aantal uren zon Bekijk bron 3. Naar aanleiding van bron 3 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: bron 3 gaat over het weer. Uitspraak 2: schonere lucht zorgt voor meer zonuren.…

Noem een maatregel die gemeenten kunnen nemen om de gevoelstemperatuur te laten dalen. (1 punt) bron 3 Gemiddeld aantal uren zon Bekijk bron 3. Naar aanleiding van bron 3 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: bron 3 gaat over het weer. Uitspraak 2: schonere lucht zorgt voor meer zonuren. Uitspraak 3: de temperatuur van het zeewater is van invloed op de hoeveelheid zonuren aan de kust.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is. (2 punten)
bron 4 Verkoeling aan zee Op tropische zomerdagen daalt de temperatuur in kustgebieden aan het einde van de middag. De stappen waardoor de temperatuur daalt zijn hieronder in willekeurige volgorde weergegeven: 1 Boven land stijgt warme lucht op. 2 De aanlandige wind neemt in snelheid toe. 3 De…

bron 4 Verkoeling aan zee Op tropische zomerdagen daalt de temperatuur in kustgebieden aan het einde van de middag. De stappen waardoor de temperatuur daalt zijn hieronder in willekeurige volgorde weergegeven: 1 Boven land stijgt warme lucht op. 2 De aanlandige wind neemt in snelheid toe. 3 De temperatuur boven land daalt. 4 Lucht warmt boven land sneller op dan boven zee. 5 Tussen land en zee ontstaat een verschil in luchtdruk. Lees bron 4. In bron 4 staan de verschillende stappen die zorgen voor een daling van de temperatuur in willekeurige volgorde.

Zet de stappen in de juiste volgorde. De eerste en de laatste stap staan al juist. (1 punt) Doe het zo: Eerst 4, dan …, daarna …, vervolgens … en ten slotte 3 (vul de nummers in).
bron 5 Weer 10 maart 2024 in Spanje Bekijk bron 5. Op 10 maart 2024 zijn de weersomstandigheden aan de Costa Brava anders dan in het noordwesten van Spanje.
Schrijf een weerbericht voor een van deze twee regio’s in Spanje. (2 punten) Doe het zo: • Kies eerst een regio: Costa Brava of noordwesten van Spanje . • Schrijf voor deze regio een weerbericht dat de weerelementen bewolkingsgraad en luchtdruk bevat.
bron 6 De regio Valencia in Spanje bron 7 Tekst met keuzemogelijkheden Het zeewater van de Middellandse Zee was in oktober 2024 veel warmer dan normaal. Door het warme zeewater ontstond ...1… (veel / nauwelijks) verdamping. Een aanlandige wind en het reliëf zorgden bij de Spaanse stad Valencia voor…

bron 6 De regio Valencia in Spanje bron 7 Tekst met keuzemogelijkheden Het zeewater van de Middellandse Zee was in oktober 2024 veel warmer dan normaal. Door het warme zeewater ontstond ...1… (veel / nauwelijks) verdamping. Een aanlandige wind en het reliëf zorgden bij de Spaanse stad Valencia voor …2… (stijgingsneerslag / stuwingsneerslag). Bekijk bron 6 en lees bron 7. In bron 7 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1 en 2 uit bron 7 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter. (1 punt)
bron 8 Landschap bij Valencia Bekijk bron 6 en bron 8. Bij de Spaanse stad Valencia kan veel neerslag zorgen voor overstromingen.
Noem • een gevolg van droge zomers die de kans op overstromingen door veel neerslag versterkt. (1 punt) • een kenmerk van het landschap bij Valencia dat bijdraagt aan een grotere kans op overstromingen door veel neerslag. (1 punt)
bron 9 Plastic kassen bij Almería in Spanje bron 10 Zuidoost-Spanje Bekijk bron 9 en bron 10. In de buurt van de Spaanse stad Almería ligt een gebied met veel plastic kassen. Ondanks klimaatverandering hebben de plastic kassen ervoor gezorgd dat de gemiddelde temperatuur bij Almería de afgelopen…

bron 9 Plastic kassen bij Almería in Spanje bron 10 Zuidoost-Spanje Bekijk bron 9 en bron 10. In de buurt van de Spaanse stad Almería ligt een gebied met veel plastic kassen. Ondanks klimaatverandering hebben de plastic kassen ervoor gezorgd dat de gemiddelde temperatuur bij Almería de afgelopen jaren is gedaald.

Geef aan waardoor de plastic kassen zorgen voor een lagere temperatuur. (1 punt) Bekijk bron 9 en bron 10. In het kassengebied bij Almería valt weinig neerslag. Toch is er in de zomer nauwelijks gebrek aan water, omdat de Sierra Nevada dichtbij ligt.
Geef aan waardoor de Sierra Nevada in de zomer het kassengebied van water kan voorzien. (1 punt)
bron 11 Luchtballonnenfestival in Albuquerque in de Verenigde Staten Satellietbeelden met radarweergave radarbeeld 1 radarbeeld 2 Bekijk bron 11. Ieder jaar wordt in Albuquerque een luchtballonnenfestival georganiseerd. De foto past bij een van de radarbeelden.
Beargumenteer welk radarbeeld past bij de foto in bron 11. (1 punt) Doe het zo: • Kies eerst radarbeeld 1 of radarbeeld 2 . • Geef daarna een argument voor je keuze. Bekijk bron 11. Om het luchtballonnenfestival te organiseren, zocht de organisatie naar een gebied waar de weersomstandigheden het…

Beargumenteer welk radarbeeld past bij de foto in bron 11. (1 punt) Doe het zo: • Kies eerst radarbeeld 1 of radarbeeld 2 . • Geef daarna een argument voor je keuze. Bekijk bron 11. Om het luchtballonnenfestival te organiseren, zocht de organisatie naar een gebied waar de weersomstandigheden het meest stabiel waren.

Noem • het klimaat dat overheerst in Albuquerque. (1 punt) Geef • een oorzaak waardoor het weer in dit klimaat vaak stabiel is. (1 punt)
bron 12 Ligging van drie plaatsen in de Verenigde Staten bron 13 Drie klimaatgrafieken grafiek 1 grafiek 2
Bekijk bron 12 en bron 13. De klimaatgrafieken zijn van de plaatsen Billings, Denver en Mendocino.
Waar staan de klimaatgrafieken juist bij de drie plaatsen? (1 punt)   Billings Denver Mendocino A grafiek 1 grafiek 2 grafiek 3 B grafiek 1 grafiek 3 grafiek 2 C grafiek 2 grafiek 1 grafiek 3 D grafiek 2 grafiek 3 grafiek 1 E grafiek 3 grafiek 1 grafiek 2 F grafiek 3 grafiek 2 grafiek 1 bron 14…

Waar staan de klimaatgrafieken juist bij de drie plaatsen? (1 punt)   Billings Denver Mendocino A grafiek 1 grafiek 2 grafiek 3 B grafiek 1 grafiek 3 grafiek 2 C grafiek 2 grafiek 1 grafiek 3 D grafiek 2 grafiek 3 grafiek 1 E grafiek 3 grafiek 1 grafiek 2 F grafiek 3 grafiek 2 grafiek 1 bron 14 Wijngaard in California Bekijk bron 14. Sommige wijnboeren in California zaaien gras tussen de wijnranken. Het gras zorgt voor een gunstigere temperatuur in de wijngaard dan een kale bodem.

Leg uit waardoor gras zorgt voor een gunstigere temperatuur in de wijngaard. (1 punt) Doe het zo: • Kies eerst of de temperatuurstijging wordt geremd of versneld door het gras. • Geef daarna aan waardoor gras zorgt voor een gunstigere temperatuur.
bron 15 Bekijk en lees bron 15. Orkaan Milton nam boven de Golf van Mexico sterk in kracht toe.
Noem een kenmerk van de Golf van Mexico waardoor de orkaan snel in kracht kon toenemen. (1 punt)
bron 16 Hoogteverschillen in de staat Florida in de Verenigde Staten Bekijk en lees bron 15 en bekijk bron 16. Veel inwoners van Orlando maakten zich maar weinig zorgen over de neerslaghoeveelheid veroorzaakt door orkaan Milton.
Geef met behulp van de ligging van Orlando de oorzaak waardoor inwoners zich weinig zorgen maakten over de neerslaghoeveelheid. (1 punt) Bekijk bron 16. De kans dat het Okeechobeemeer door de orkaan zou overstromen was groot. Dit komt onder andere doordat het omliggende gebied laag ligt.
Geef nog een oorzaak waardoor de kans op een overstroming van het Okeechobeemeer groot was. (1 punt)

opgave 2Water

bron 17 Waterafvoer van de Rijn bij Lobith in de periode 1901-1990 en de periode 1991-2020 Bekijk bron 17. Bron 17 gaat over de waterafvoer van de rivier de Rijn bij Lobith. Naar aanleiding van de bron worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: dat de Rijn een gemengde rivier is, kun je zien aan…

bron 17 Waterafvoer van de Rijn bij Lobith in de periode 1901-1990 en de periode 1991-2020 Bekijk bron 17. Bron 17 gaat over de waterafvoer van de rivier de Rijn bij Lobith. Naar aanleiding van de bron worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: dat de Rijn een gemengde rivier is, kun je zien aan de waterafvoer in de zomermaanden. Uitspraak 2: vanaf oktober neemt de verdamping af en stijgt de waterafvoer in de Rijn. Uitspraak 3: lijn X hoort bij de periode 1991-2020.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is. (2 punten)
bron 18 Bekijk en lees bron 18. De recordhoeveelheid neerslag zorgde voor een tijdelijke verandering van de waterhuishouding in de Nederlandse duinen.
Wat is juist? (1 punt) A De hogere waterstand veroorzaakte meer winderosie in de duinen. B De neerslag kon nauwelijks infiltreren door de verzadigde bodem. C In de duinen vond door het grote wateroppervlak nauwelijks verdamping plaats. D Het zeeniveau stond hoger dan normaal, waardoor minder…

Wat is juist? (1 punt) A De hogere waterstand veroorzaakte meer winderosie in de duinen. B De neerslag kon nauwelijks infiltreren door de verzadigde bodem. C In de duinen vond door het grote wateroppervlak nauwelijks verdamping plaats. D Het zeeniveau stond hoger dan normaal, waardoor minder afstroming plaatsvond.

bron 19 Cranenweyer in Kerkrade Tussen 1900 en 1975 vond mijnbouw plaats in Kerkrade. Het afvalwater uit de mijnen werd geloosd in beken in de buurt, zoals de Anstelerbeek. In de jaren 70 van de vorige eeuw werd een dam aangelegd in de Anstelerbeek. Achter de dam ontstond een stuwmeer: de…

bron 19 Cranenweyer in Kerkrade Tussen 1900 en 1975 vond mijnbouw plaats in Kerkrade. Het afvalwater uit de mijnen werd geloosd in beken in de buurt, zoals de Anstelerbeek. In de jaren 70 van de vorige eeuw werd een dam aangelegd in de Anstelerbeek. Achter de dam ontstond een stuwmeer: de Cranenweyer. Tegenwoordig heeft het stuwmeer ook een recreatiefunctie. Damwand bij de Cranenweyer

bron 20 Tekst met keuzemogelijkheden De aanleg van de dam in de Anstelerbeek was mogelijk omdat het gebied …1… (veel / weinig) reliëf heeft. Het water uit de beek dat terechtkomt in de Cranenweyer is tegenwoordig bruikbaar voor drinkwaterproductie. Het stuwmeer draagt bij aan het verwijderen van…

bron 20 Tekst met keuzemogelijkheden De aanleg van de dam in de Anstelerbeek was mogelijk omdat het gebied …1… (veel / weinig) reliëf heeft. Het water uit de beek dat terechtkomt in de Cranenweyer is tegenwoordig bruikbaar voor drinkwaterproductie. Het stuwmeer draagt bij aan het verwijderen van vervuilde deeltjes uit het water. Het sediment in het stuwmeer kan neerslaan door de …2… (hoge / lage) stroomsnelheid van het water. Bekijk en lees bron 19 en lees bron 20. In bron 20 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1 en 2 uit bron 20 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter. (1 punt) Bekijk en lees bron 19. Tijdens perioden met veel neerslag heeft de Cranenweyer voor de omgeving nog een andere functie dan recreatie en drinkwaterproductie.
Noem de functie van de Cranenweyer in perioden met veel neerslag. (1 punt)
bron 21 Bekijk en lees bron 21. Naar aanleiding van de bron worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: het waterschap is verantwoordelijk voor het waterpeil in een regio. Uitspraak 2: de gegraven geulen kunnen de waterkwaliteit in de beek beïnvloeden. Uitspraak 3: een andere maatregel tegen…

bron 21 Bekijk en lees bron 21. Naar aanleiding van de bron worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: het waterschap is verantwoordelijk voor het waterpeil in een regio. Uitspraak 2: de gegraven geulen kunnen de waterkwaliteit in de beek beïnvloeden. Uitspraak 3: een andere maatregel tegen wateroverlast is het aanleggen van een wadi.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is. (2 punten)
bron 22 Bekijk en lees bron 22. Nederlandse veerponten maken deel uit van de infrastructuur. Toeristen gebruiken ze als onderdeel van fiets- en wandelroutes.
Noem nog een doelgroep die vaak gebruikmaakt van veerponten. (1 punt) Bekijk en lees bron 22. Op veel plekken langs de grote rivieren in Nederland geldt dat binnenvaartschepen voorrang hebben op de veerponten.
Geef een economische reden waarom binnenvaartschepen voorrang hebben. (1 punt)
bron 23 bron 24 Tekst met keuzemogelijkheden De stad Rotterdam heeft veel wateroverlast tijdens regenbuien door verstening en verharding. Neerslag wordt op de DakAkker …1… (langzamer / sneller) afgevoerd dan op een gewoon dak. De DakAkker functioneert als …2… (overloopgebied / waterberging). Bekijk…

bron 23 bron 24 Tekst met keuzemogelijkheden De stad Rotterdam heeft veel wateroverlast tijdens regenbuien door verstening en verharding. Neerslag wordt op de DakAkker …1… (langzamer / sneller) afgevoerd dan op een gewoon dak. De DakAkker functioneert als …2… (overloopgebied / waterberging). Bekijk en lees bron 23 en lees bron 24. In bron 24 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1 en 2 uit bron 24 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter. (1 punt)
bron 25 Het stroomgebied van de rivier de Huang He en de rivier de Xi Jiang Bekijk bron 25. In de delta van de rivier de Huang He en de delta van de rivier de Xi Jiang zijn regelmatig overstromingen. De gevolgen van overstromingen zijn in de delta van de Huang He veel minder groot dan in de delta…

bron 25 Het stroomgebied van de rivier de Huang He en de rivier de Xi Jiang Bekijk bron 25. In de delta van de rivier de Huang He en de delta van de rivier de Xi Jiang zijn regelmatig overstromingen. De gevolgen van overstromingen zijn in de delta van de Huang He veel minder groot dan in de delta van de Xi Jiang.

Geef een demografische reden waarom de gevolgen in de delta van de Huang He minder groot zijn dan in de delta van de Xi Jiang. (1 punt) In het stroomgebied van de Huang He worden hellingen herbebost. Door de nieuwe bomen ontstaan er minder overstromingen.
Wat is juist? (1 punt) Door beboste hellingen A is er minder afstroming en minder erosie. B is er minder neerslag en minder erosie. C is er meer afstroming en meer sedimentatie. D is er meer neerslag en meer sedimentatie.
bron 26 Aquifers en ontziltingsinstallaties in Saudi-Arabië Het watergebruik in Saudi-Arabië staat onder druk. Er is weinig aanbod van zoetwater, terwijl de vraag naar water stijgt.
Wat zijn de twee juiste oorzaken voor het dalende aanbod van zoetwater? (1 punt)   oorzaak 1 oorzaak 2 A De neerslag is groter dan de verdamping Saudi-Arabië heeft een droog klimaat. B De neerslag is groter dan de verdamping. Ontziltingsinstallaties hebben te weinig aanvoer van water. C…

Wat zijn de twee juiste oorzaken voor het dalende aanbod van zoetwater? (1 punt)   oorzaak 1 oorzaak 2 A De neerslag is groter dan de verdamping Saudi-Arabië heeft een droog klimaat. B De neerslag is groter dan de verdamping. Ontziltingsinstallaties hebben te weinig aanvoer van water. C Saudi-Arabië heeft alleen wadi’s en geen rivieren. Saudi-Arabië heeft een droog klimaat. D Saudi-Arabië heeft alleen wadi’s en geen rivieren. Ontziltingsinstallaties hebben te weinig aanvoer van water.

Bekijk bron 26. Saudi-Arabië heeft last van waterschaarste. De verwachting is dat de winning van fossiel water de waterschaarste groter maakt. Ontziltingsinstallaties kunnen waterschaarste tegengaan, maar zijn door het hoge energieverbruik niet duurzaam.
Geef • aan waarom de winning van fossiel water uiteindelijk bijdraagt aan de waterschaarste. (1 punt) Noem • een maatregel die ontziltingsinstallaties duurzamer kan maken. (1 punt)
bron 27 De Aswandam en de Grote Renaissancedam Bekijk bron 27. In de rivier de Nijl liggen de Aswandam en de Grote Renaissancedam. De hoeveelheid energie die een dam opwekt, verschilt per dam.
Beargumenteer welke stuwdam de meeste energie opwekt. (1 punt) Doe het zo: • Kies eerst of de Aswandam of de Grote Renaissancedam de meeste energie opwekt. • Geef daarna een argument voor je keuze. Door de aanleg van stuwdammen veranderen de natuurlijke processen van rivieren. De Nijldelta is door…

Beargumenteer welke stuwdam de meeste energie opwekt. (1 punt) Doe het zo: • Kies eerst of de Aswandam of de Grote Renaissancedam de meeste energie opwekt. • Geef daarna een argument voor je keuze. Door de aanleg van stuwdammen veranderen de natuurlijke processen van rivieren. De Nijldelta is door de aanwezigheid van stuwdammen kleiner geworden.

Geef een oorzaak waardoor de Nijldelta door de aanwezigheid van stuwdammen kleiner is geworden. (1 punt)
Door de aanwezigheid van de Grote Renaissancedam in de Nijl is voor de boeren langs de Nijl minder water beschikbaar. Door watertekorten kan verdroging en verwoestijning ontstaan.
Noem • nog een vorm van landdegradatie die ontstaat door watertekort. (1 punt) • een maatregel die boeren langs de Nijl kunnen nemen om zuiniger om te gaan met water. (1 punt) Ethiopië vulde het stuwmeer achter de Grote Renaissancedam in ongeveer vijf jaar. Ze hadden het meer ook in ongeveer tien…

Noem • nog een vorm van landdegradatie die ontstaat door watertekort. (1 punt) • een maatregel die boeren langs de Nijl kunnen nemen om zuiniger om te gaan met water. (1 punt) Ethiopië vulde het stuwmeer achter de Grote Renaissancedam in ongeveer vijf jaar. Ze hadden het meer ook in ongeveer tien jaar kunnen vullen, zodat Egypte meer water had.

Geef een economische reden waarom Ethiopië het stuwmeer toch in vijf jaar vulde. (1 punt)

opgave 3Bevolking en ruimte

bron 28
Bevolkingscijfers van drie Nederlandse gemeenten per duizend inwoners in 2024
gemeente natuurlijke bevolkingsontwikkeling sociale bevolkingsontwikkeling 1 -0,8 4,5 2 6,0 6,2 3 -3,5 -1,1
bron 29
De ligging van drie gemeenten
Legenda: aantal inwoners per km2 per gemeente minder dan 25 25 - 100 100 - 200 200 - 500 500 - 1.000 1.000 - 2.500 2.500 - 5.000 5.000 of meer UUttrreecchhtt WWiinntteerrsswwiijjkk KKrriimmppeenn aaaann ddeenn…

Legenda: aantal inwoners per km2 per gemeente minder dan 25 25 - 100 100 - 200 200 - 500 500 - 1.000 1.000 - 2.500 2.500 - 5.000 5.000 of meer UUttrreecchhtt WWiinntteerrsswwiijjkk KKrriimmppeenn aaaann ddeenn IIJJsssseell 0 30 60 km

Bekijk bron 28 en bron 29.
De gegevens van de natuurlijke en sociale bevolkingsontwikkeling horen bij drie
Nederlandse gemeenten.
331p
Welke gegevens uit bron 28 horen bij de gemeenten
Krimpen aan den IJssel, Utrecht en Winterswijk? (1 punt)
  Krimpen aan den IJssel Utrecht Winterswijk A 1 2 3 B 1 3 2 C 2 1 3 D 2 3 1 E 3 1 2 F 3 2 1
bron 30
Tekst met keuzemogelijkheden
Voorzieningen die vooral gericht zijn op jongeren zullen het snelst verdwijnen
in een …1… (stedelijk gebied / landelijk gebied). In de toekomst zal in
krimpregio’s de drempelwaarde voor voorzieningen, zoals een zwembad, vaker
…2… (niet / wel) behaald worden. Buurtbewoners kunnen voorzieningen open
houden door vrijwilligerswerk te verrichten. Als dat gebeurt, is er in de buurt
meestal …3… (veel / weinig) sociale cohesie.
Bekijk bron 29 en lees bron 30.
In bron 30 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.
342p
Neem de cijfers 1, 2 en 3 uit bron 30 over op het antwoordblad en zet de juiste
keuze erachter. (2 punten)
bron 31
Voor en na de herinrichting van de Kanaalstraat in Utrecht
voor de herinrichting
na de herinrichting
figuur bij de opgave
Bekijk bron 31.
De Kanaalstraat in Utrecht is een drukke winkelstraat. Om de verkeersveiligheid
te verbeteren is de Kanaalstraat een eenrichtingsweg geworden en zijn de
bomen verwijderd.
351p
Geef aan waarom het verwijderen van de bomen de leefbaarheid juist kan
verslechteren. (1 punt)
bron 32
Natuurlijke bevolkingsgroei in Nederland en Duitsland
figuur bij de opgave
Bekijk bron 32.
De bron laat de natuurlijke bevolkingsgroei zien van Nederland en Duitsland.
361p
Wat is juist? (1 punt)
A De natuurlijke bevolkingsgroei is in Duitsland en Nederland gelijk.
B In Duitsland worden vanaf 2010 geen baby’s geboren en in Nederland wel.
C Je kunt uit de bron afleiden dat Duitsland en Nederland hetzelfde inwonertal
hebben.
D Voor de totale bevolkingsgroei van Duitsland en Nederland zijn ook gegevens
van de sociale bevolkingsgroei nodig.
bron 33
Een netwerk van leeftijdsvriendelijke steden
De Duitse stad Hamburg is lid geworden van het internationale netwerk
van leeftijdsvriendelijke steden. In dat netwerk worden ideeën, kennis en
ervaringen uitgewisseld over het leeftijdsvriendelijk inrichten van steden,
zodat ouderen zich kunnen blijven verplaatsen.
Legenda: aantal 65-plussers in procenten (%) 3 - 18% Hamburg 18 - 22% 22 - 26% 26 - 30% meer dan 30% geen gegevens 0 100 200 km
Bekijk en lees bron 33.
De Duitse stad Hamburg is lid geworden van een netwerk van steden die
leeftijdsvriendelijke maatregelen nemen voor ouderen.
372p
Geef
• met behulp van de bron een reden waarom het logischer zou zijn dat
steden in het oosten van Duitsland lid worden van het netwerk. (1 punt)
• een maatregel die Hamburg kan nemen, zodat ouderen zich kunnen blijven
verplaatsen. (1 punt)
bron 34
Arbeidersflats in Suhl
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
Bekijk bron 34.
Suhl is een stad in voormalig Oost-Duitsland. Het stadsbestuur renoveert
vervallen arbeidersflats en knapt voorzieningen in het centrum op. Het
stadsbestuur wil met de renovatie de leefbaarheid verbeteren.
381p
Geef een demografische reden waarom het stadsbestuur de leefbaarheid wil
verbeteren. (1 punt)
bron 35
Suhl en het Thüringerwoud
figuur bij de opgave
Bekijk bron 34 en bron 35.
Suhl ligt dicht bij het Thüringerwoud, een groot bosgebied.
391p
Geef aan waarom het Thüringerwoud wonen in Suhl aantrekkelijk maakt.
(1 punt)
bron 36
Kindvriendelijke steden De Chinese overheid wil dat Chinese steden aantrekkelijker worden voor kinderen. Er moeten bijvoorbeeld meer speelplaatsen komen en de veiligheid van kinderen moet verbeteren in de steden. Ook…

Kindvriendelijke steden De Chinese overheid wil dat Chinese steden aantrekkelijker worden voor kinderen. Er moeten bijvoorbeeld meer speelplaatsen komen en de veiligheid van kinderen moet verbeteren in de steden. Ook wil de Chinese overheid het plattelandsgevoel in de stad creëren, door bijvoorbeeld themaparken aan te leggen. Chinezen in een boerderij themapark

bron 37
Tekst met keuzemogelijkheden
Door de eenkindregel is in China sprake van een …1…
(afnemende / toenemende) beroepsbevolking. Door steden aantrekkelijker te
maken voor kinderen hoopt de Chinese overheid dat de demografische druk in
China uiteindelijk zal …2… (afnemen / toenemen).
Bekijk en lees bron 36 en lees bron 37.
In bron 37 staat achter de cijfers 1 en 2 een keuzemogelijkheid.
401p
Neem de cijfers 1 en 2 uit bron 37 over op het antwoordblad en zet de juiste
keuze erachter. (1 punt)
Bekijk en lees bron 36.
De kans dat jonge Chinese gezinnen door de kindvriendelijke steden meer
kinderen zullen krijgen, is klein.
411p
Geef een economische reden waarom jonge Chinese gezinnen liever één kind
willen in plaats van meer kinderen. (1 punt)
bron 38
Het jaar van de draak Het Chinees Nieuwjaar staat ieder jaar in het teken van een ander dier. In 2024 werd in China het jaar van de draak gevierd. De draak is voor de Chinezen een populair en mythisch wezen. In 2012…

Het jaar van de draak Het Chinees Nieuwjaar staat ieder jaar in het teken van een ander dier. In 2024 werd in China het jaar van de draak gevierd. De draak is voor de Chinezen een populair en mythisch wezen. In 2012 was het ook het jaar van de draak. Geboortecijfer China van 2010 tot en met 2023

Bekijk en lees bron 38.
Het jaar van de draak heeft invloed op het geboortecijfer in China.
421p
Wat is juist over de verwachting van het geboortecijfer in 2024? (1 punt)
  De Chinese overheid hoopt dat Het geloof en de cultuur in China A het geboortecijfer daalt. zorgen voor een hoger geboortecijfer. B het geboortecijfer daalt. zorgen voor een lager geboortecijfer. C het geboortecijfer stijgt. zorgen voor een hoger geboortecijfer. D het geboortecijfer stijgt. zorgen

  De Chinese overheid hoopt dat Het geloof en de cultuur in China A het geboortecijfer daalt. zorgen voor een hoger geboortecijfer. B het geboortecijfer daalt. zorgen voor een lager geboortecijfer. C het geboortecijfer stijgt. zorgen voor een hoger geboortecijfer. D het geboortecijfer stijgt. zorgen voor een lager geboortecijfer.

Door de invoering van het hukou-systeem wilde de Chinese overheid
verstedelijking tegengaan. Ondanks het hukou-systeem vindt er toch veel
binnenlandse migratie naar steden plaats.
431p
Geef een reden waarom er toch veel binnenlandse migratie naar Chinese
steden plaatsvindt. (1 punt)
bron 39
Hefei en Hongjiatiuan Hefei is een miljoenenstad in China. Op een half uur rijden van Hefei ligt het dorp Hongjiatiuan. Aan de rand van het dorp is een nieuwbouwwijk gebouwd, maar de huizen staan leeg. De bewoners…

Hefei en Hongjiatiuan Hefei is een miljoenenstad in China. Op een half uur rijden van Hefei ligt het dorp Hongjiatiuan. Aan de rand van het dorp is een nieuwbouwwijk gebouwd, maar de huizen staan leeg. De bewoners van het dorp trekken steeds vaker naar de grote stad, waardoor het dorp leeg komt te staan.

Bekijk en lees bron 39.
Naar aanleiding van bron 39 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: in Hongjiatiuan wonen voornamelijk ouderen en kinderen.
Uitspraak 2: zodra een dorpsbewoner een stadshukou krijgt, heeft deze geen
recht meer op voorzieningen in het dorp.
Uitspraak 3: door de ligging van Hongjiatiuan is de kans klein dat er in de
toekomst suburbanisatie ontstaat vanuit Hefei naar Hongjiatiuan.
442p
Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet erachter of de
uitspraak juist of onjuist is. (2 punten)
In China wil de overheid de pensioenleeftijd verhogen.
452p
Geef
• een economische reden waarom de overheid de pensioenleeftijd wil
verhogen. (1 punt)
• een demografische reden waarom de overheid pensioenleeftijd wil
verhogen. (1 punt)
bron 40
Havengebieden in Shanghai
figuur bij de opgave
Bekijk bron 40.
De havengebieden van Shanghai liggen aan de rand van de stad. De
havengebieden aan de monding van de rivier de Chang Jiang hebben een
voordeel ten opzichte van havengebieden aan de kust.
461p
Noem dit voordeel. (1 punt)
bron 41
De wijk Laoximen in Shanghai
figuur bij de opgave
Bekijk bron 41.
De wijk Laoximen is een van de oudste wijken in de Chinese stad Shanghai.
Delen van de wijk worden gesloopt om plaats te maken voor appartementen,
kantoorgebouwen en wegen richting het centrum van Shanghai.
471p
Geef een reden waarom steeds meer wegen naar het centrum worden
aangelegd. (1 punt)
bron 42
Fiets- en hardlooproutes in Shanghai
figuur bij de opgave
Bekijk bron 42.
Om de leefbaarheid te vergroten zijn in Shanghai fiets- en hardlooproutes
aangelegd.
481p
Geef een reden waarom fiets- en hardlooproutes bijdragen aan de
leefbaarheid. (1 punt)
√(Einde examen)
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit
examen behorende correctievoorschrift