bij dit examen
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegeteld.
opgave 1Suikergoed en marsepein

Op afbeelding 1 zie je een schilderij van de Amerikaanse kunstenaar Wayne Thiebaud dat hij omstreeks 1960 maakte. Hij schilderde een aantal taarten zoals hij die in zijn jeugd vaak bij bakkers in de etalage had zien staan. Het formaat van dit schilderij is 152 x 183 cm. Op afbeelding 2 zie je een detail.
12pBekijk afbeelding 1 en 2.
De taarten maken een verleidelijke indruk.

Noem twee aspecten van de
vormgeving waardoor die indruk ontstaat en
geef bij elk aspect een toelichting.
21pBekijk afbeelding 1 en 2.
Thiebaud schilderde de taarten vanuit een hoog standpunt.

Geef voor deze bewering één argument.

Het schilderij op afbeelding 1 vormde in 2004 voor de Amerikaanse kunstenares Sharon Core een belangrijke inspiratiebron: zij besloot de taarten van Thiebaud te gaan bakken. Ze ging uiterst precies te werk. Vervolgens ordende zij haar taarten op dezelfde manier als Thiebaud dat had gedaan in het schilderij. Daarná maakte ze van de ordening van háár taarten een foto. Op afbeelding 3 zie je deze foto. Het schilderij van Thiebaud en de foto van Core zijn even groot.
32pVergelijk afbeelding 1 en 3.
Het schilderij en de foto vertonen grote gelijkenis, er zijn echter ook verschillen.

Licht aan de hand van het aspect
kleur en van het aspect
licht toe waarin
de foto verschilt van het schilderij.

Thiebaud schilderde niet geheel volgens de wetten van het lijnperspectief. Dat kun je onder meer zien aan de vorm van de slagschaduwen die over het hele beeldvlak bijna hetzelfde zijn én aan een aantal taarten waarvan de bovenkant een ánder verdwijnpunt heeft dan de bodem. Core wilde dat haar echte taarten precies zouden lijken op de taarten die Thiebaud had geschilderd. Omdat Thiebaud in zijn schilderij het lijnperspectief losjes had toegepast leverde het maken van de taartvormen voor Core problemen op.
41pVergelijk afbeelding 1 en 3.

Leg uit dat het voor Core moeilijk was taartvormen te maken die precies
zouden lijken op Thiebauds taarten.
51pVergelijk afbeelding 1 en 3.
Core maakte dit werk als een eerbetoon aan Thiebaud.

Vind jij dat zij hierin is geslaagd? Licht je antwoord toe.

De Amerikaanse kunstenaar Will Cotton bouwde in 2001 met échte toetjes en zoetwaren een landschap. Van dit bouwwerk maakte hij een video. Uit die video selecteerde hij vervolgens een still die hij zo exact mogelijk naschilderde. Het schilderij dat hij van die still maakte zie je op afbeelding 4. Het heet Vlawaterval; het formaat is 275 x 365 cm.
62pBekijk afbeelding 4.
In dit schilderij zie je verschillende toetjes en zoetwaren.

Geef vier voorbeelden van toetjes en / of zoetwaren.
72pBekijk afbeelding 4.
Het schilderij verwijst naar een landschap.

Noem vier aspecten van de
voorstelling die naar een landschap verwijzen.
81pBekijk afbeelding 4.

Noem één aspect van de
vormgeving dat de verwijzing naar een landschap
versterkt. Geef daarbij een korte toelichting.
93pBekijk afbeelding 4.
In dit schilderij is sprake van een overvloed van zoetwaren en toetjes.

Noem drie aspecten van de
vormgeving die deze overvloed versterken en
geef bij elk aspect een korte toelichting.
101pBekijk afbeelding 4.
Een van de uitgangspunten van Cotton is dat hij met zijn werk wil waarschuwen
voor de ‘alom aanwezige zoetigheid in de hedendaagse samenleving’.

Ben je van mening dat hij daarin met dit werk is geslaagd? Motiveer je
antwoord.
opgave 2Het Laatste Avondmaal
113pBekijk afbeelding 5.
Jezus is de belangrijkste persoon van het gezelschap dat aan tafel zit.
Hij zit daarom ook in het midden van de tafel.

Noem nog drie manieren waarop Leonardo verbeeldt dat Jezus de
belangrijkste persoon van het gezelschap is.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de muurschildering op afbeelding 5 gerestaureerd. Tijdens de restauratie kon het werk niet worden tentoongesteld. Om toch iets aan het publiek te kunnen laten zien kreeg de Amerikaanse schilder Andy Warhol de opdracht werk te maken dat op deze muurschildering was geïnspireerd. Op afbeelding 6 zie je Warhols Last Supper. Het is een zeefdruk die hij aanbracht op een ondergrond met vijf stroken gekleurd papier.
123pVergelijk afbeelding 5 en 6.

Noem drie verschillen tussen de werken op afbeelding 5 en 6.
131pBekijk afbeelding 6.

Ben je van mening dat de zeefdruk op afbeelding 6 een eerbetoon is aan
Leonardo’s Laatste Avondmaal op afbeelding 5? Beargumenteer je
antwoord.

Ook de kunstenares Marisol Escobar maakte aan het eind van de vorige eeuw werk dat was geïnspireerd op Het Laatste Avondmaal van Leonardo. Op afbeelding 7 zie je haar laatste avondmaal en op afbeelding 8 een detail. Jezus is de enige persoon die zij uit steen hakte; de anderen bouwde zij op uit stukken hout dat zij schilderde en waarop zij tekende.
143pVergelijk afbeelding 5 en 7.
Leonardo’ s werk is tweedimensionaal; het werk van Marisol driedimensionaal.
Ondanks dat verschil, hebben de werken een aantal overeenkomsten.

Noem drie kenmerken van het werk op afbeelding 7 die je ook ziet in het
werk op afbeelding 5.
152pBekijk afbeelding 7 en 8.
In dit werk valt Jezus op.

Noem twee manieren waardoor Hij opvalt.
162pBekijk afbeelding 7 en 8.
In de lichamen van de apostelen heeft Marisol plasticiteit gesuggereerd.

Noem twee manieren waarop zij dat heeft gedaan.
172pBekijk afbeelding 7.
De persoon op de voorgrond rechts is Marisol zelf. Over dit werk zegt zij zelf: ‘In
dit werk laat ik zien dat kijken naar en denken over beeldende kunst voor mij
belangrijk zijn.’

Leg aan de hand van de figuur op de voorgrond rechts uit dat Marisol in dit
beeld verwijst naar ‘kijken naar en denken over kunst’.
opgave 3Kind aan tafel
182pBekijk afbeelding 9.
De kinderen lijken te wachten op het moment om met de maaltijd te mogen
beginnen.

Noem twee kenmerken van de kinderen waardoor deze indruk wordt gewekt.
192pBekijk afbeelding 9.

Noem nog twee andere kenmerken waardoor de indruk ontstaat dat men nog
niet aan de maaltijd begonnen is.
202pBekijk afbeelding 9.
In dit schilderij zijn veel ronde en gebogen vormen toegepast.

Geef twee voorbeelden van ronde vormen en twee voorbeelden van
gebogen vormen.
211pBekijk afbeelding 9.
De huiselijke maaltijd is een moment waarop de kinderen samen zijn.

Leg uit hoe de vorm van de vensterbank dit samenzijn versterkt.
223pBekijk afbeelding 9.
Van de Woestyne schilderde vanuit een hoog standpunt.

Noem drie effecten van het hoge standpunt dat hij innam.

Op afbeelding 10 zie je Mijn plaats aan tafel van de Nederlandse kunstenares Anna Verwey uit 1973. Het werk bestaat uit een tafel met een wit kleed waarop zij een rand borduurde. Afbeelding 11 en 12 tonen details van dit kleed. Anna Verwey verwijst in dit werk naar de plaats die zij vroeger als kind aan de eettafel innam. Afbeelding 12 toont het detail van het tafelkleed op de plaats waar zij vroeger (z)at.
234pVergelijk afbeelding 11 en 12.
Zowel de stof als de geborduurde rand op Verwey’ s vroegere zitplaats
verschillen van de rest van het kleed.

Noem vier kenmerken van de geborduurde
rand afbeelding 12 die afwijken
van de geborduurde rand op de rest van het kleed.
243pVergelijk afbeelding 11 en 12.

Noem drie kenmerken van de
stof op afbeelding 12 waarin deze afwijkt van
de rest.
251pBekijk afbeelding 10, 11 en 12.
In dit werk verwijst Verwey naar de spanning die zij zélf voelde, niet naar de
spanning van haar tafelgenoten.

Leg uit dat Verwey alleen de spanning, die zij zélf voelde, in dit werk heeft
verbeeld.
262pVergelijk afbeelding 9 met het werk op de afbeeldingen 10, 11 en 12.
Het schilderij op afbeelding 9 kun je zien als een portret.
Het werk op de afbeelding 10, 11 en 12 kun je een zelfportret noemen, maar dan
wel een niet-traditioneel zelfportret.

Geef voor het werk van Verwey één argument voor de benaming
niet-traditioneel en één argument voor de omschrijving zelfportret.
opgave 4Kopje thee?

Jurriaan Kok, een Nederlandse kunstenaar, ontwierp rond 1900 de kop en schotel die je ziet op afbeelding 13. Op afbeelding 14 zie je het servies waartoe deze kop en schotel behoren. Het ontwerp werd uitgevoerd in eierschaalporselein. Dit porselein is uiterst breekbaar. Kop en schotel hadden niet zozeer een praktische functie: ze waren vooral decoratief.
271pBekijk afbeelding 13.
Ondanks hun breekbaarheid zijn er - na meer dan honderd jaar - relatief veel
exemplaren van deze kop en schotel bewaard gebleven.

Leg aan de hand van de functie uit dat er nu nog relatief veel exemplaren
van deze kop en schotel zijn.
284pBekijk afbeelding 15.
Deze kop en schotel zijn handig in gebruik.

Geef voor deze bewering vier argumenten.
292pVergelijk afbeelding 13 en 15.

Leg uit aan de hand van twee van de handelingen die bij het maken moeten
worden uitgevoerd, dat de kop en de schotel op afbeelding 13 kostbaar zijn.
302p
Leg uit aan de hand van twee van de handelingen die bij het maken moeten
worden uitgevoerd, dat de kop en de schotel op afbeelding 15 redelijk
goedkoop zijn.
311pBekijk afbeelding 16.
Het lijkt alsof de koppen en de schotels na gebruik niet zijn schoongemaakt.

Leg uit hoe die indruk ontstaat.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
321pVergelijk afbeelding 15 en 16.
De kop en de schotel op afbeelding 15 waren voor Van der Lubbe uitgangspunt
voor het werk dat je ziet op afbeelding 16.

Ben je van mening dat Van der Lubbe met haar werk respect toont voor het
ontwerp van Stockmans? Beargumenteer je antwoord.
331pBekijk afbeelding 17.
Deze koppen en schotels zijn slechts één keer te gebruiken.

Geef voor deze bewering één argument.
342pBekijk afbeelding 17.

Noem twee voordelen van dit servies dat je maar één keer kunt gebruiken.
352p
Noem twee nadelen van dit servies dat je maar één keer kunt gebruiken.
362pBekijk afbeelding 18.
Een kopje wordt doorgaans ontworpen om uit te drinken. Uit dit kopje drink je
niet zo graag.

Leg uit waarom je uit dit kopje niet graag drinkt. Noem hierbij twee aspecten.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.