bij dit examen
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
opgave 1Zelfportretten
12pBekijk afbeelding 1.
Met dit portret wilde Rembrandt laten zien dat hij een succesvolle en
goede schilder was.

Noem twee aspecten van de
voorstelling waaraan je kan zien dat hij
succesvol was.
21pBekijk afbeelding 1.
Rembrandt schilderde dit portret realistisch.

Noem een voorbeeld van het aspect
licht waaraan je dat kan zien.
31pBekijk afbeelding 1.
Rembrandt schilderde dit portret realistisch.

Noem een voorbeeld van het aspect
textuur waaraan je dat kan zien.
41pBekijk afbeelding 1.
Je zou kunnen stellen dat dit zelfportret een

religieuze functie heeft.

toegepaste functie heeft.

wervende functie heeft.
52pBekijk figuur 1, 2 en 3.
Met deze etsen deed Rembrandt onderzoek naar het maken van
portretten.

Noem twee aspecten die Rembrandt onderzocht met deze etsen.
61pBekijk figuur 2 en 4.
Het suggereren van plasticiteit in een schilderij is anders dan in een ets.

Beschrijf hoe Rembrandt plasticiteit suggereert in deze ets.
72pBekijk afbeelding 1.
Schilders maken vaak een zelfportret.

Noem twee redenen die het aantrekkelijk maken voor een schilder om
zichzelf en niet een ander model te schilderen.
82pVergelijk afbeelding 1 en 2.
Het portret van Schiele verschilt van het portret van Rembrandt.

Noem twee aspecten van de
voorstelling waarin de portretten
verschillen. Doe het zo:
91pVergelijk afbeelding 1 en 2.
De hanteringswijze van beide schilders is verschillend.

Beschrijf de hanteringswijze van Rembrandt.
101pVergelijk afbeelding 1 en 2.

Beschrijf de hanteringswijze van Schiele.
111pBekijk afbeelding 2.
In dit zelfportret van Schiele ligt de nadruk op

expressie.

harmonie.

naturalisme.

De Amerikaanse fotograaf Cindy Sherman werd bekend met foto's die ze van zichzelf maakte. Op afbeelding 3 en 4 zie je foto's die zij maakte in 2008 en in 2000. Figuur 5 is een portretfoto van Sherman gemaakt door Mark Seliger. figuur 5
122pBekijk afbeelding 3.
Sherman fotografeert zichzelf als een rijke dame.

Noem twee aspecten van de
voorstelling waardoor de dame rijk lijkt
te zijn.
132pBekijk afbeelding 4 en figuur 5.
Op deze foto fotografeert Sherman zich als weer een andere vrouw.

Noem twee handelingen die Sherman moet doen om zichzelf te
veranderen in deze vrouw.
141pBekijk figuur 5 en afbeelding 3 en 4.
Sherman noemt de foto's die zij van zichzelf maakt geen zelfportretten.

Leg uit waarom Sherman deze foto's geen zelfportretten noemt.
151pBekijk afbeelding 1 t/m 4.
Rembrandt verbeeldt in zijn zelfportret zijn succes.
Schiele en Sherman verbeelden in hun portretten iets anders.

Leg uit wat Schiele verbeeldt in zijn zelfportret.
161pBekijk afbeelding 3 en 4.

Leg uit wat Sherman verbeeldt in haar portretten.
opgave 2Het Deventer Stadhuis

Het tweede gebouw van links op afbeelding 5 is het nieuwe deel voor het stadhuis van Deventer. Het werd ontworpen door het architectenbureau Neutelings Riedijk en ging in 2016 open. Een van de uitgangspunten voor het ontwerp was dat het aansluit bij de identiteit van de historische binnenstad.
173pBekijk afbeelding 5.

Noem drie kenmerken van het stadhuis waardoor het aansluit bij de
naastgelegen gebouwen.
182pBekijk afbeelding 5.
Er zijn ook verschillen tussen het stadhuis en de naastgelegen gebouwen.

Noem twee van die verschillen. Doe het zo:
nieuwe deel stadhuis
naastgelegen gebouwen 

De Nederlandse kunstenaar Loes ten Anscher kreeg de opdracht een kunstwerk te maken als invulling van de houten kozijnen van het gebouw: het Deventer Raamwerk. Ten Anscher trok langs alle wijken van de stad en haalde bij 2264 willekeurig gekozen inwoners een vinger- of teenafdruk op. De afdrukken verwerkte zij tot aluminium raamwerken, die aan de buitenkant, in de kozijnen en voor het glas geplaatst werden. Op afbeelding 6 en 7 zie je details van het Deventer Raamwerk. Op afbeelding 8 zie je enkele foto's van het maakproces van het Deventer Raamwerk.
192pBekijk afbeelding 5 t/m 7.
Ten Anscher ontwierp het Deventer Raamwerk speciaal voor het stadhuis.

Geef voor onderstaande zinnen aan of ze juist of onjuist zijn.
1 De open vormen van de raamwerken zorgen voor een speelse lichtval.
2 De elkaar overlappende raamwerken zorgen voor schaduwwerking.
3 De voorstelling van elk raamwerk heeft een geometrisch karakter.
Doe het zo: Neem de nummers van de zinnen over op je antwoordblad en
zet het juiste antwoord erachter.
201pBekijk afbeelding 8.
Voor het maken van het Deventer Raamwerk moest een aantal stappen
worden doorlopen. Op afbeelding 8 zie je enkele stappen van het proces
in willekeurige volgorde.

Zet de letters van de stappen in de juiste volgorde op je antwoordblad.
211pGeef een argument waarom Ten Anscher vinger- en teenafdrukken koos
om in het kunstwerk te verwerken.

Veel inwoners van Deventer waren negatief over de bouw van dit stadhuis. Een doel van Ten Anscher was om de inwoners positief over het nieuwe stadhuis te laten denken. Op afbeelding 9 zie je de metalen plaatjes die alle deelnemers aan het project kregen. Op elk plaatje staat het nummer van hun 'eigen' raamwerk.
221pBekijk afbeelding 9.

Leg de functie van het metalen plaatje uit.
232pDe werkplaats van Ten Anscher bevond zich in een winkelpand midden in
de binnenstad van Deventer.

Geef twee mogelijke argumenten die Ten Anscher hiervoor had.
242pBekijk afbeelding 5, 6 en 7.
De meningen over het nieuwe stadhuis zijn nu veel positiever dan vóór de
bouw.

Geef twee mogelijke redenen waarom de meningen over het stadhuis
nu positief zijn.
opgave 3Uniform of Uniek?

De kunstenaar Do Ho Suh groeide op in Zuid-Korea en emigreerde na zijn militaire dienst naar Amerika. De verschillen tussen de Zuid-Koreaanse en de westerse cultuur inspireren hem in zijn werk. Op afbeelding 10 zie je Paratrooper-I uit 2003. Afbeelding 11 is een detail van het kunstwerk. Een paratroeper is een militaire parachutist die vecht in een voor hem onbekende omgeving.
252pBekijk afbeelding 10 en 11.

Noem twee aspecten van de
voorstelling die de indruk wekken dat de
paratroeper net geland is.
261pBekijk afbeelding 10 en 11.
De houding van de paratroeper is

dynamisch.

geometrisch.

statisch.
272pBekijk afbeelding 10, 11 en 12.
In het kunstwerk wordt verwezen naar een parachute.

Noem twee kenmerken van het linnen doek waarmee wordt verwezen
naar een parachute.
281pBekijk afbeelding 10, 11 en 12.
Je zou kunnen stellen dat het kunstwerk de rol van Suhs familie bij zijn
emigratie verbeeldt.

Leg deze stelling uit aan de hand van het kunstwerk.
291pBekijk afbeelding 10 en 11.
Het kunstwerk Paratrooper-I heeft voornamelijk een

ironisch karakter.

realistisch karakter.

symbolisch karakter.
In Zuid-Korea moeten alle jongens het leger in. Suhs ervaring in het leger
inspireerde hem in 2005 tot het maken van Some/One. Je ziet dit werk op
afbeelding 13 en figuur 6. Afbeelding 15 is een detail van het kunstwerk.
Some/One zou je als één woord kunnen lezen (someone = iemand), maar
ook als twee woorden (some = meerderen en one = één).
Op afbeelding 14 zie je een traditioneel harnas zoals dat vroeger werd
gedragen door Koreaanse soldaten.
figuur 6
303pBekijk afbeelding 13 en figuur 6.
Some/One straalt macht uit.

Noem drie kenmerken van
Some/One die macht uitstralen.
312pBekijk afbeelding 13, 14 en 15 en figuur 6.
Some/One lijkt op het Koreaanse harnas.

Leg aan de hand van de
kleur en de
structuur uit dat
Some/One op
een traditioneel Koreaans harnas lijkt.
322pBekijk afbeelding 13 en figuur 6.
Je kunt het kunstwerk, dat van binnen bekleed is met spiegels, binnen
gaan.

Beschrijf twee effecten van het kunstwerk op de beschouwer wanneer
die zich in het kunstwerk bevindt.
332pBekijk afbeelding 13 en 15.
Als soldaat ben je een klein onderdeel van één groot leger.

Leg uit dat Suh in
Some/One zowel de eenheid van een groot leger als
de identiteit van ieder individu laat zien.
opgave 4Klederdracht op de catwalk
De Spaanse schilder Pablo Picasso was in 1905 op vakantie in Nederland
en raakte geïnspireerd door vrouwen in klederdracht. Hij schilderde Les
trois Hollandaises (Drie Nederlandse meisjes), dat je ziet op afbeelding
16.
Op figuur 7 en 8 zie je foto's van Nederlandse meisjes in klederdracht
rond 1900. Op de schouders van de vrouw op de rechterfoto ligt een juk
waarmee ze emmers draagt.
343pBekijk afbeelding 16 en figuur 7 en 8.
De vrouwen op het schilderij van Picasso dragen kleding die lijkt op de
klederdracht van de meisjes op beide foto's.

Noem drie aspecten van de klederdracht op de foto’s die
overeenkomen met de kleding van de vrouwen op het schilderij.

Ook de Nederlandse ontwerpers Viktor Horsting en Rolf Snoeren lieten zich inspireren door klederdrachten voor hun herfst-wintercollectie 2007. Op afbeelding 17 en 18 zie je ontwerpen uit deze collectie van hun wereldberoemde modehuis Viktor & Rolf. Ontwerpen van hen zijn spraakmakend en worden getoond in vele musea.
352pBekijk afbeelding 17 en 18 en figuur 7 en 8.
Ondanks overeenkomsten, zoals bijvoorbeeld klompen zijn er ook
verschillen tussen de ontwerpen van Viktor & Rolf en de klederdracht.

Noem twee van deze verschillen. Doe het zo:
ontwerpen Viktor & Rolf 
362pBekijk afbeelding 19 en 20.

Noem twee voorbeelden waarin de klompen van Viktor & Rolf
verschillen van traditionele klompen.
371pBekijk afbeelding 20.
Je zou kunnen zeggen dat de ontwerpers de klomp gebruiken om de
identiteit van hun merk Viktor & Rolf te versterken.

Leg deze bewering uit.

Viktor & Rolf proberen de grenzen in de modewereld te verschuiven, onder andere door spraakmakende modeshows. Op afbeelding 17, 18 en 21 zie je foto's van hun modeshow in Parijs waar de modellen met een bijzondere constructie op hun schouders liepen.
382pBekijk afbeelding 17, 18 en 21.
Aan de constructies op de schouders van de modellen hangen lampen.

Noem nog twee mogelijke redenen die Viktor & Rolf hebben om de
constructies te gebruiken in deze modeshow.
392pBekijk afbeelding 17, 18 en 21.
Deze modeshow was best zwaar voor de modellen.

Noem twee aspecten van deze show die zwaar kunnen zijn voor de
modellen.
402pBekijk afbeelding 17, 18 en 21.
Je kan Viktor & Rolf zowel modeontwerpers als kunstenaars noemen.

Geef voor beide een argument.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.