opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat
11pHieronder staat een aantal handelingen die plaatsvinden tijdens een
rechtszitting.
1 het houden van een pleidooi
2 het houden van een requisitoir
3 het ondervragen van de verdachte
4 het ondervragen van getuigen
5 het uitspreken van een vonnis
6 het voorlezen van een tenlastelegging

Welke vier handelingen worden uitgevoerd door een officier van
justitie? Kies vier nummers uit het rijtje.
tekst 1

Veroordeling tot gevangenisstraf van dertig maanden De rechtbank Oost-Brabant heeft vandaag een man veroordeeld tot een gevangenisstraf van dertig maanden. Hij kreeg deze straf voor het treffen van voorbereidingen om brand te stichten bij een zonnestudio in Oss. De verdachte werd eerder al tot lange celstraffen veroordeeld voor ernstige geweldsdelicten.
naar: www.rechtspraak.nl van 27 januari 2015
21pUit tekst 1 is af te leiden of het voorbereiden van brandstichting een
misdrijf of overtreding is.

Leg met behulp van een gegeven uit tekst 1 uit of het voorbereiden
van brandstichting een misdrijf of een overtreding is en waarom het
niet de andere vorm van delict kan zijn.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Uit tekst 1 blijkt dat het voorbereiden van brandstichting een … is, want in
tekst 1 staat … en …
31pWaarvan is sprake in tekst 1?

lik-op-stukbeleid

recidive

veelvoorkomende criminaliteit

vermogenscriminaliteit
42pStraffen worden met verschillende doelen opgelegd. Uit tekst 1 blijkt dat
een bepaald doel niet bereikt is.

Leg uit welk doel
niet bereikt is met de straffen die de verdachte
eerder kreeg.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Het doel … is niet bereikt, want uit tekst 1 blijkt …
tekst 2

Vrijgesproken De rechtbank heeft een 22-jarige man vrijgesproken van openlijke geweldpleging. Hij stond terecht nadat hij een man bespoot met pepperspray. Volgens de rechtbank werd het pepperspray-slachtoffer agressief tegen de verdachte en heeft hij met een vuurwapen op de broer van de verdachte geschoten. De verdachte heeft daarop met een busje pepperspray in de richting van het slachtoffer gespoten. Volgens de rechter kan de 22-jarige zich beroepen op … .
naar: www.at5.nl van 5 juli 2015
51pWat moet er op de puntjes in tekst 2 worden ingevuld?

eigenrichting

noodweer

ontoerekeningsvatbaarheid

overmacht
tekst 3
naar: www.ad.nl van 23 oktober 2014
61pEr zijn verschillende soorten criminaliteit. Moord is bijvoorbeeld een
geweldsmisdrijf.

Hoe wordt het soort criminaliteit uit tekst 3 genoemd?
71pIn Nederland is sprake van een machtenscheiding.
Bij welke macht hoort het Openbaar Ministerie?

de rechterlijke macht

de uitvoerende macht

de wetgevende macht
tekst 4

Rechtszaak winkeldiefstal Ik lees het dossier over een winkeldiefstal bij een grote supermarkt. Een op het oog keurige oudere man heeft in korte tijd al tweemaal eerder winkeldiefstal gepleegd. En het was telkens bij dezelfde supermarkt. In het dossier staat echter niet waarom. 5 Als de rechter hem vraagt of de beschuldiging klopt, komt hij helemaal los. “Het was een wraakactie. Geld dat bestemd was voor mijn pensioen, had ik belegd in een fonds van de supermarkt. Door fraude is dit helemaal opgemaakt. Nu de verantwoordelijken niet worden gestraft en mijn schade op geen enkele wijze wordt vergoed, straf ik ze wel op mijn eigen manier.” 10 Als mens begrijp ik deze verdachte best. Hij heeft zijn hele leven hard gewerkt om te sparen voor zijn pensioen en dan dit. Maar hoe begrijpelijk ook, toch blijft het diefstal. Ik eis een werkstraf van 20 uur. De rechter is blijkbaar gevoeliger voor zijn verhaal en legt een geldboete op van 250 euro.
naar: het Algemeen Dagblad van 22 januari 2015
81pDe schrijver van tekst 4 was aanwezig tijdens de rechtszitting die in
tekst 4 beschreven wordt.
Welke rol had de schrijver tijdens de rechtszitting?
de rol van

advocaat

getuige

officier van justitie

rechter van het gerechtshof

reclasseringsambtenaar
91pWelk begrip is van toepassing op de regels 5 tot en met 9 van tekst 4?

afschrikking

eigenrichting

handhaving van de rechtsorde

klassenjustitie
Zie regel 12 tot en met 14 van tekst 4.
101pWelke bewering is juist?

Er is een bijkomende straf geëist en hij heeft een hoofdstraf gekregen.

Er is een bijkomende straf geëist en hij heeft een maatregel gekregen.

Er is een bijkomende straf geëist en hij heeft een bijkomende straf
gekregen.

Er is een hoofdstraf geëist en hij heeft een bijkomende straf gekregen.

Er is een hoofdstraf geëist en hij heeft een hoofdstraf gekregen.
112pPolitieke partijen en stromingen hebben verschillende ideeën over de
bestrijding van criminaliteit.
Hieronder staat een aantal beweringen.

Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 Christendemocratische partijen vinden dat maatschappelijke
organisaties een belangrijke rol spelen bij het verminderen van
criminaliteit.
2 Rechtse politieke partijen vinden preventieve maatregelen tegen
criminaliteit belangrijker dan linkse politieke partijen.
3 Partijen die tot de ecologische stroming behoren, hebben meestal
geen mening over de bestrijding van criminaliteit.
4 Rechtse politieke partijen benadrukken het belang van het handhaven
van de rechtsregels.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
121pWat wordt bedoeld met het dilemma van de rechtsstaat?
het dilemma tussen de belangen van

rechtsbescherming en rechtsgelijkheid

rechtsgelijkheid en rechtszekerheid

rechtszekerheid en rechtshandhaving

rechtshandhaving en rechtsbescherming
tekst 5

Geen straf geëist voor kunstmatige drug Vrijdag is er voor de rechtbank vrijspraak geëist tegen twee verdachten die een kunstmatige vorm van cannabis zouden hebben geproduceerd en verhandeld. Deze kunstmatige vorm van cannabis staat niet op de lijst van verboden middelen in de Opiumwet. De drugshandelaren kunnen niet worden aangepakt, omdat het Europees Hof vorig jaar oordeelde dat de drug niet onder de Geneesmiddelenwet aangepakt mag worden. Omdat de drug ook niet onder de Opiumwet valt, is er noodgedwongen vrijspraak voor de verdachten geëist.
naar: www.crimesite.nl van 28 maart 2015
Lees tekst 5.
131pOp basis van welk uitgangspunt van het strafrecht is besloten vrijspraak
te eisen?

Er wordt in de wet rekening gehouden met de ernst van het gepleegde
delict.

Er wordt in de wet rekening gehouden met de situatie waarin het delict
plaatsvond.

Iedereen is onschuldig, totdat zijn schuld door de rechter bewezen is.

Men kan alleen veroordeeld worden voor handelingen die in de wet
strafbaar zijn gesteld.
142pIn de wet staat aangegeven of bepaald strafbaar gedrag een misdrijf of
een overtreding is.
Hieronder staat een aantal voorbeelden van strafbaar gedrag.
1 diefstal van een pakje kauwgom uit de supermarkt
2 heling
3 joyriding
4 zonder helm op een bromfiets rijden

Geef van elk voorbeeld aan of het een misdrijf of een overtreding is en
in welke wet of welk wetboek dit staat.
Let op: een wet of wetboek kan meer dan een keer gebruikt worden.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = … en staat in …
2 = … en staat in …
3 = … en staat in …
4 = … en staat in …
152pEr zijn verschillende verklaringen voor crimineel gedrag. Een
maatschappelijke verklaring voor crimineel gedrag is dat het plegen van
een misdrijf het gevolg is van een afweging van kosten en baten.
Stel, een meisje van zeventien denkt erover om een winkeldiefstal te
plegen.

Geef een voorbeeld van kosten en een voorbeeld van baten die dan
kunnen meespelen in haar afweging om wel of niet te gaan stelen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Voorbeeld van kosten: …
Voorbeeld van baten: …
162pEen officier van justitie kan verschillende redenen hebben om een zaak te
seponeren.

Noem een reden waarom een officier van justitie zou kunnen besluiten
om een zaak tegen een verdachte van moord te seponeren.

Noem een
andere reden waarom een officier van justitie zou kunnen
besluiten om een zaak tegen een verdachte van winkeldiefstal te
seponeren.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Reden voor seponeren zaak moord: …
Reden voor seponeren zaak winkeldiefstal: …
opgave 2Politiek en beleid
tekst 6

Samenscholingsverbod In de Haagse buurten Schilderswijk en Transvaal wordt een samenscholingsverbod ingesteld om een herhaling van de rellen van afgelopen dagen te voorkomen. Ook geldt een verbod op het ‘meevoeren van gevaarlijke voorwerpen’. Demonstreren mocht al niet meer.
naar: www.nrc.nl van 2 juli 2015
Lees tekst 6.
171pWie heeft de beslissing van het samenscholingsverbod genomen?

de burgemeester

de officier van justitie

de politie

de rechter
tabel 1
Peiling zetelverdeling Tweede Kamer van 27 augustus 2015
bron: www.ipsos-nederland.nl
182pStel dat tabel 1 de uitslag van een Tweede Kamerverkiezing weergeeft.
Hieronder staat een aantal beweringen naar aanleiding van tabel 1.

Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 De partij die zich sociaal-liberaal noemt, heeft 22 zetels in de Tweede
Kamer.
2 Er zijn minimaal vier partijen nodig om een meerderheidskabinet te
vormen.
3 Er zullen in ieder geval ministers van de VVD in de Tweede Kamer
komen te zitten.
4 In de Tweede Kamer is de sociaaldemocratische stroming groter dan
de christendemocratische stroming.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
tekst 7

PvdA wil duidelijkheid over … PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester wil dat duidelijk wordt welke belangen van invloed zijn bij de totstandkoming van wetten. Nu is niet duidelijk met wie ambtenaren, ministers en staatssecretarissen contact hebben bij het voorbereiden van wetten.
naar: www.trouw.nl van 7 mei 2015
191pWat stond er op de puntjes in de kop van tekst 7?

kabinetsformatie

lobby

moties

regeerakkoord
201pIn tekst 7 komen verschillende mensen voor die een rol spelen bij de
politieke besluitvorming.
Wie van deze mensen wordt een volksvertegenwoordiger genoemd?

een ambtenaar

een kamerlid

een minister

een staatssecretaris
Zie tekst 7.
211pKamerlid Bouwmeester wil dat het duidelijk wordt welke belangen van
invloed zijn bij de totstandkoming van wetten. Stel dat zij hierover een
wetsvoorstel wil indienen.
Van welk recht wil Kamerlid Bouwmeester dan gebruikmaken?

het recht om een motie in te dienen

het recht van amendement

het recht van initiatief

het recht van interpellatie
tekst 8

Topkoks tegen beperking jacht Topkok Jarno Eggen van een restaurant in Drenthe is stellig: reeën uit Drenthe horen op de menukaart, vindt hij. Samen met 200 andere koks, onder wie Jonnie Boer en Joop Braakhekke, heeft hij de Tweede Kamer in een brief gevraagd niet akkoord te gaan met plannen om de plezierjacht verder te beperken.
naar: www.rtvdrenthe.nl van 11 juni 2015
224pPressiegroepen hebben twee kenmerken.

Leg uit dat deze twee kenmerken van pressiegroepen ook van
toepassing zijn op de groep van 200 koks in tekst 8.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk 1: …
Dit kenmerk geldt ook voor de groep koks, want …
Kenmerk 2: …
Dit kenmerk geldt ook voor de groep koks, want …
tekst 9

Kamerlid declareerde te veel in oude baan Een Tweede Kamerlid heeft als gedeputeerde ten onrechte een aantal declaraties1) ingediend. Een woordvoerder van zijn fractie bevestigt berichtgeving hierover in NRC Handelsblad. Volgens de krant gaat het om euro’s die onjuist gedeclareerd zijn in de jaren 2011 en 2012. Het Kamerlid zit sinds 2012 in de Kamer. Hij is daar woordvoerder Europa. noot 1 declaratie = rekening van gemaakte onkosten, verzoek om vergoeding
naar: www.nu.nl van 11 februari 2015
Lees tekst 9.
231pNRC Handelsblad heeft ontdekt dat het Kamerlid ten onrechte declaraties
indiende. Daarmee vervult de krant een functie van de massamedia voor
de politieke besluitvorming.
Welke functie van de massamedia is dat?

burgers informeren over het overheidsbeleid

een bijdrage leveren aan de meningsvorming van de burgers

massamedia als waakhond van de democratie

onderwerpen aandragen voor de politieke agenda
Zie tekst 9.
242pNederland kent verschillende bestuurslagen.

Van welke bestuurslagen heeft het Kamerlid deel uitgemaakt en/of
maakt hij nog deel uit volgens tekst 9? Kies twee nummers uit
onderstaand rijtje.
1 het bestuur van Europa
2 het bestuur van de gemeente
3 het bestuur van de provincie
4 het bestuur van het land
tekst 10

Onderzoek naar mislukking Fyra Deze Tweede Kamerleden doen onderzoek naar de hogesnelheidstrein Fyra. Met het zware middel van … willen zij erachter komen waarom de plannen voor een treindienst over de Hogesnelheidslijn-Zuid zijn uitgelopen op een mislukking.
naar: www.tweedekamer.nl van 16 september 2015
251pWat moet op de puntjes in tekst 10 worden ingevuld?

de interpellatie

de motie van wantrouwen

de parlementaire enquête

het amendement
tekst 11

Koenders verdedigt bezoek koning aan Saudi-Arabië De oppositiepartijen hebben scherpe kritiek op het besluit om koning Willem-Alexander samen met minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) naar Saudi-Arabië te sturen. In Saudi-Arabië is het slecht gesteld met de mensenrechten. Het kabinet verdedigt het besluit om de koning naar Saudi-Arabië te sturen om een laatste eerbetoon te bewijzen aan de overleden koning Abdullah. Het is een “illusie” dat je door isolatie van het land de mensenrechten verbetert, zei minister Koenders dinsdag in de Tweede Kamer.
naar: www.nu.nl van 27 januari 2015
Lees tekst 11.
261pDe koning verdedigt het besluit niet zelf, maar minister Bert Koenders
doet dat.
Welk begrip hoort hierbij?

ceremoniële functie

constitutionele monarchie

het geheim van Noordeinde

ministeriële verantwoordelijkheid
tekst 12

Hoge prijs islamkritiek: 50 stokslagen per week Vandaag demonstreert Amnesty International voor de Saudische blogger Raif Badawi. De 31-jarige Badawi bekritiseerde op zijn website de invloed van de islam op de politiek in Saudi-Arabië. Ook vroeg hij zich bijvoorbeeld af waarom Valentijnsdag verboden is in Saudi-Arabië. Dat had hele nare gevolgen voor hem: in juni 2012 werd hij gearresteerd en hij werd vervolgens veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf, een geldboete van 224.000 euro en 1000 stokslagen.
naar: www.rtlnieuws.nl van 15 januari 2015
271pUit tekst 12 blijkt dat bepaalde kenmerken of grondrechten die gelden in
de Nederlandse parlementaire democratie niet van toepassing zijn op
Saudi-Arabië. Dit geldt bijvoorbeeld voor de vrijheid van meningsuiting en
persvrijheid.

Welk
ander kenmerk of grondrecht is volgens tekst 12 ook niet van
toepassing op Saudi-Arabië?
tekst 13

Organisatie van de Europese Unie De taakverdeling tussen de belangrijkste organen van de Europese Unie kan als volgt worden samengevat: … (1) … van regeringsleiders neemt twee keer per jaar besluiten over de algemene politieke beleidslijnen. … (2) … neemt initiatieven voor Europese wet- en regelgeving en houdt toezicht op naleving van de Europese verdragen. … (3) … debatteert hierover en kan wijzigingen voorstellen. … (3) … en … (4) … beslissen daarna gezamenlijk. … (5) … let er op dat deze afspraken worden nageleefd.
naar: www.europa-nu.nl
283pIn tekst 13 zijn bij de nummers 1 tot en met 5 verschillende organen van
de Europese Unie weggelaten.

Welk orgaan moet bij welk nummer worden ingevuld?
Kies telkens een letter uit onderstaand rijtje.
a De Europese Commissie
b De Europese Raad
c De Raad van de Europese Unie
d Het Europees Parlement
e Het Europese Hof van Justitie
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
(1) = …
(2) = …
(3) = …
(4) = …
(5) = …
tekst 14

Ede-stad krijgt een koopzondag In Ede-stad gaan de winkels op zondag toch open. Ondanks veel tegenstand van christelijke partijen besloot de Edese raad donderdagavond 9 juli 2015 dat de stad jaarlijks 52 koopzondagen krijgt. Het voorstel werd aangenomen door een zeer kleine meerderheid van 20 stemmen. De gemeenteraad telt 39 zetels. De koopzondag zorgt al maandenlang voor grote meningsverschillen in de gemeente Ede. De gemeente Ede bestaat uit Ede-stad en omringende dorpen. In juni hield de gemeente een referendum over het onderwerp. Daarbij stemde een kleine meerderheid van alle stemmers juist tégen koopzondagen. Toch wordt die uitslag niet helemaal genegeerd. Uit de deelvragen die bij het referendum werden gesteld, bleek namelijk ook dat meer dan de helft van de inwoners van Ede-stad wél wil dat de winkels op zondagen open zijn. In de christelijke dorpen buiten Ede-stad, zoals Lunteren, stemde een grote meerderheid wél tegen de koopzondag. Daar blijven de winkels dan ook gesloten. Ze gaan alleen open in Ede-stad zelf.
naar: www.trouw.nl van 10 juli 2015
Lees tekst 14.
292pEr is een referendum over de koopzondagen gehouden.

Leg uit waarom je zou kunnen zeggen dat de uiteindelijke beslissing
over de koopzondagen in de gemeente Ede een voorbeeld van een
compromis is. Betrek in je antwoord de voorstanders en tegenstanders
van de koopzondagen.
301pHet proces van politieke besluitvorming bestaat uit verschillende fasen.
Welke fase is in tekst 14 als laatste afgerond?

fase 1: uiten van wensen

fase 2: vergelijken/afwegen van problemen

fase 3: beslissen over problemen

fase 4: uitvoeren van besluiten
tekst 15

Politieke jongerenorganisatie wil einde aan verplicht vrij met kerst Er moet een einde komen aan het verplicht vrij zijn voor de meeste mensen met kerst, vindt de jongerenorganisatie van … . “Werknemers kunnen veel beter samen met hun baas overleggen of zij willen werken met kerst”, vindt voorzitter Tom Leijte. “Waarom bepalen vakbond en overheid wanneer iemand thuis moet zitten? Nederlanders zijn verstandig genoeg om zelf te bepalen wanneer zij willen werken en wanneer zij feest willen vieren”, aldus Leijte.
naar: www.nu.nl van 25 december 2014
311pHet standpunt uit tekst 15 is van een jongerenpartij die hoort bij een
landelijke politieke partij. Het standpunt past goed bij de uitgangspunten
van deze partij.
Welke politieke partij moet op de puntjes in tekst 15 worden ingevuld?

50PLUS

de ChristenUnie

de SGP

de VVD
opgave 3Analyse maatschappelijk vraagstuk: gaswinning Groningen
Bij de beantwoording van de vragen 32 tot en met 40 maak je gebruik van
tekst 1 tot en met 7 en afbeelding 1 in het bronnenboekje.
Inleiding
Vanaf 1963 wordt er aardgas uit de grond gehaald in de provincie
Groningen. Het Groningen-gasveld is een van de grootste gasvelden ter
wereld. 98 Procent van de Nederlandse bevolking krijgt gas uit het
Groningen-gasveld. De hoeveelheid aardgas wordt gemeten in kuub
(kubieke meter). De minister van Economische Zaken bepaalt hoeveel
kuub aardgas er uit het Groningen-gasveld mag worden gehaald.
Lees tekst 1 en 2.
324pDe gaswinning in Groningen is een maatschappelijk vraagstuk. Een
maatschappelijk vraagstuk heeft een aantal kenmerken. Een kenmerk is
dat het vraagstuk de aandacht krijgt van de media.

Geef
twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk en
geef voor elk kenmerk aan waarom uit tekst 1 of tekst 2 blijkt dat dit
kenmerk van toepassing is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk 1: …
Dit blijkt uit tekst..., want …
Kenmerk 2: …
Dit blijkt uit tekst …, want …
Bekijk afbeelding 1.
332pEr zijn over de gaswinning in Groningen verschillende cartoons
verschenen in de media.
Massamedia vervullen voor personen verschillende functies, bijvoorbeeld
de informatiefunctie en de amusementsfunctie.

Leg uit welke
andere functie de media vervullen door het laten zien
van afbeelding 1.
Lees tekst 3.
341pEr zijn verschillende pressiegroepen die zich bezighouden met de
gaswinning in Groningen, bijvoorbeeld de Groninger Bodem Beweging.
Deze pressiegroepen hebben de beschikking over een aantal
machtsmiddelen.

Welk machtsmiddel is te herkennen in tekst 3?
Lees tekst 4.
351pIn welke zin van tekst 4 wordt een stereotype weergegeven?

Bewoner Erik Visser stelt dat de gaskraan zo wijd mogelijk moet
worden opengezet.

Dan duurt het nog 40 jaar voordat de bevingen stoppen en blijven we
bezig met het repareren van het huis.

Een afwijkend geluid uit het hart van het Groningse bevingsgebied.

Hij mist in alle discussie de (veelgeroemde) nuchterheid van de
Groningers.
Lees tekst 5.
361pEen maatschappelijk vraagstuk zoals dat van de gaswinning in Groningen
kun je vanuit verschillende invalshoeken bekijken.
Welke invalshoek staat centraal in tekst 5?

de politiek-juridische invalshoek

de sociaal-culturele invalshoek

de sociaal-economische invalshoek

de veranderings- en vergelijkende invalshoek
372pIn een democratische samenleving is pluriformiteit van de media
belangrijk.

Wat wordt bedoeld met pluriformiteit van de media?

Geef een reden waarom pluriformiteit van de media iemand kan
helpen bij het vormen van een eigen mening over de gaswinning in
Groningen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Met pluriformiteit van de media wordt bedoeld: …
Dit kan helpen bij het vormen van een eigen mening, omdat …
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Lees tekst 6.
382pTekst 6 verscheen op de website van de Groninger Internet Courant. In de
tekst staat dat Kamp bij RTV Noord zijn excuses heeft gemaakt. RTV
Noord is de publieke, regionale omroep voor de provincie Groningen. RTV
Noord heeft in vergelijking met de meeste landelijke media vaker bericht
over de gaswinning in Groningen.
Bij deze selectie van nieuws spelen bewust of onbewust een aantal
criteria een rol.

Verklaar met behulp van twee selectiecriteria waarom RTV Noord in
vergelijking met de meeste landelijke media vaker heeft bericht over
de gaswinning in Groningen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Selectiecriterium 1 dat dit kan verklaren is …, omdat …
Selectiecriterium 2 dat dit kan verklaren is …, omdat …
Zie tekst 6.
394pTeksten kunnen in meer of mindere mate objectief of subjectief zijn.
Nieuws moet aan drie criteria voldoen om zo objectief mogelijk te zijn.
Eén van deze criteria is het toepassen van hoor- en wederhoor.

Leg uit of tekst 6 voldoet aan de twee
andere criteria.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Criterium 1: …
Tekst 6 voldoet hier … (wel/niet) aan, want …
Criterium 2: …
Tekst 6 voldoet hier … (wel/niet) aan, want …
Lees tekst 7 en zie teksten 1, 5 en 6.
402pBij het vraagstuk van de gaswinning in Groningen spelen verschillende
waarden mee.

Neem één van de volgende standpunten in:
− Ik ben voor boren naar gas in Groningen.
− Ik ben tegen boren naar gas in Groningen.
Baseer je standpunt op een waarde die jij belangrijk vindt en
beargumenteer je keuze met een gegeven uit tekst 1, 5, 6 of 7.
Vermeld hierbij uit welke tekst het gegeven afkomstig is.
Let op: je krijgt alleen een punt voor een argument als je daarbij
verwijst naar een tekst.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ik ben … (voor/tegen) boren,
want ik vind de waarde … belangrijk en... (gebruik een gegeven uit
tekst 1, 5, 6 of 7 voor je argument).
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.