bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat
Welke uitspraak over tekst 2 is waar? A De officier van justitie spreekt over de immateriële gevolgen van criminaliteit. B De officier van justitie spreekt over de materiële gevolgen van criminaliteit. C De rechter spreekt over de immateriële gevolgen van criminaliteit. D De rechter spreekt over de materiële gevolgen van criminaliteit.
De jongeren in tekst 4 zijn veroordeeld voor een misdrijf, dat grote gevolgen heeft gehad voor veel mensen. De rechter stelt de jongeren verantwoordelijk voor het misdrijf en heeft ze straffen opgelegd. Straffen worden met bepaalde doelen opgelegd, bijvoorbeeld met het doel de dader of anderen af te schrikken. • Leg uit welk ander doel van straffen de rechter in tekst 4 gehad kan hebben met de straffen die hij heeft opgelegd. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het doel van straffen: … , want …
Een vrouw heeft in verband met een diefstal een dagvaarding ontvangen. Wat staat er onder andere in de dagvaarding? A dat zij is opgeroepen om zitting te nemen in een jury bij de rechtbank B dat zij zich als getuige bij de rechtbank moet melden C het requisitoir D waar het Openbaar Ministerie haar van beschuldigt
Er zijn verschillende oorzaken van crimineel gedrag. Welke maatschappelijke oorzaak wordt met de oproep in afbeelding 1 aangepakt? A Criminaliteit is een gevolg van een gebrek aan maatschappelijke bindingen. B De gelegenheid maakt de dief. C De samenleving wordt steeds anoniemer. D Er is sprake van een veranderend besef van normen en waarden. tekst 6 naar: www.rechtspraak.nl
Er zijn verschillende soorten overheidsbeleid ten aanzien van criminaliteit, waaronder: a gevangenisbeleid b lik-op-stukbeleid c opsporingsbeleid d preventief beleid e repressief beleid f vervolgingsbeleid • Leg uit onder welke twee soorten beleid het voorstel van de PvdA op basis van tekst 8 is in te delen. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1. Onder … , want … 2. Onder … , want … tekst 9 naar: www.wetboek-online.nl
Hieronder staat een aantal beweringen over het jeugdstrafrecht. • Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. 1 De rechtszittingen zijn openbaar. 2 De maximale celstraf volgens het jeugdstrafrecht is drie jaar. 3 De verdachten staan terecht voor een kantonrechter. 4 In het jeugdstrafrecht kan een jongere ook onder toezicht gesteld worden. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1 = … 2 = … 3 = … 4 = … tekst 10 naar: www.dichtbij.nl van 4 juni 2015 Lees tekst 10.
In de rechtsstaat heeft de overheid twee taken die met elkaar kunnen botsen. Dit noemen we ook wel het dilemma van de rechtsstaat. • Leg uit op welke taak van de overheid de studenten in tekst 10 de nadruk leggen. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De taak waar de studenten in tekst 10 de nadruk op leggen, is …, want …
opgave 2Politiek en beleid
tekst 12
Een … van het Kamerlid Van Veen De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat er nu onvoldoende vakleraren bewegingsonderwijs voor de klas staan, terwijl vakleraren bewegingsonderwijs ruimschoots beschikbaar zijn; verzoekt de regering, de vraag en het aanbod van vakleraren bewegings- onderwijs beter te matchen en zo het aantal onbevoegde leraren bewegingsonderwijs voor de klas te verminderen en de Kamer over de voortgang voor 1 januari 2015 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. Van Veen
bron: www.tweedekamer.nl van 7 oktober 2014
181p
amendement
initiatiefwet
interpellatie
motie
Tekst 12 is afkomstig van Tweede Kamerlid Van Veen.
Wat moet er op de puntjes in tekst 12 worden ingevuld?
amendement initiatiefwet interpellatie motietekst 13
Tweede sirene-actie politie Op vrijdag 27 maart hielden de politiebonden, waaronder de ACP, voor de tweede keer een lawaaiprotest. Dit deden ze om bij het kabinet aandacht te vragen voor hun eisen voor loonsverhoging. In het hele land zetten collega’s op hetzelfde moment twee minuten de sirenes van hun politievoertuig aan. Om precies te zijn: van 11.58 tot 12.00 uur, een minuut langer dan vorige week vrijdag.
naar: www.acp.nl van 27 maart 2015
Lees tekst 13.
192p
Noem een ander kenmerk van belangengroepen en geef aan waarom
De ACP is een belangengroep voor medewerkers van de politie. Een
kenmerk van belangengroepen is dat ze bepaalde belangen nastreven.
Noem een ander kenmerk van belangengroepen en geef aan waaromde ACP in tekst 13 daaraan voldoet.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk: …
De ACP voldoet daaraan omdat …
tekst 14
Kamervragen na uitzending over koe en kalf De uitzending van Radar over de koe en het kalf heeft veel opschudding veroorzaakt. In de uitzending was te zien dat kalveren direct na de geboorte vaak worden weggehaald bij hun moeder. Naast de discussies op sociale media, zijn er naar aanleiding van het onderwerp Kamervragen gesteld.
naar: www.radartv.nl van 12 november 2014
202p
Leg uit welke twee andere functies Radar volgens tekst 14 heeft
De massamedia vervullen verschillende functies voor de democratische
besluitvorming, bijvoorbeeld het controleren van politici, of burgers
informeren over het overheidsbeleid. Uit tekst 14 blijkt dat Radar twee
andere functies van de massamedia voor de democratische
besluitvorming heeft vervuld.
Leg uit welke twee andere functies Radar volgens tekst 14 heeftvervuld.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Functie 1: …, want in tekst 14 staat …
Functie 2: …, want in tekst 14 staat …
tabel 1
Uitslag gemeenteraadsverkiezingen Tholen 2014
bron: www.nlverkiezingen.com
211p
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
Hieronder staan naar aanleiding van tabel 1 twee beweringen over de
uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Tholen in 2014.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.1 Bij de verkiezingen van 2014 hebben de christelijke partijen samen de
meerderheid in de gemeenteraad gehaald.
2 In de gemeente Tholen heeft van de landelijke politieke partijen de
liberale stroming meer zetels verloren dan de sociaaldemocratische
stroming.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
Zie tabel 1.
221p
Ja, dat zal een burgemeester van de SGP zijn, want de SGP is de
Nee, want de burgemeester wordt niet bepaald door de
Nee, want het is nog niet bekend welke coalitie er gevormd wordt.
Kun je op basis van de uitslag in 2014 weten van welke partij de
burgemeester van Tholen is in 2015?
Ja, dat zal een burgemeester van de SGP zijn, want de SGP is degrootste partij na de verkiezingen van 2014.
Nee, want de burgemeester wordt niet bepaald door degemeenteraadsverkiezingen.
Nee, want het is nog niet bekend welke coalitie er gevormd wordt.tekst 15
Vandaag is het zondag. We wijden deze dag in het bijzonder aan de
dienst van God. Wij beschouwen de zondag als een rustdag, een
opdracht van God en een geschenk, waar we dankbaar voor mogen zijn.
Om die reden is onze website vandaag niet toegankelijk.
tekst 16
Wij stemden tegen het voorstel om de raadsleden een hogere vergoeding
te geven en om extra geld voor de wethouders uit te trekken. Want hoe
kun je dat als gemeente maken, als je tegelijk zegt dat er bezuinigd moet
worden en dat ook doet ten koste van de zwaksten in de samenleving.
Bijvoorbeeld bij de bijzondere bijstand en door het schoolzwemmen af te
schaffen.
tekst 17
Onze partij staat voor haar vier uitgangspunten: gerechtigheid, gespreide
verantwoordelijkheid, solidariteit en rentmeesterschap.
Wij vertalen deze uitgangspunten in beleid door ons in te zetten voor een
samenleving, waar met het oog op de toekomst verantwoordelijke keuzes
worden gemaakt en iedereen meedoet.
tekst 18
Onze partij wil allereerst en vooral werken aan een sterke economie die
voor banen zorgt. Die wordt vormgegeven door hardwerkende
ondernemers en werknemers. Onze partij wil dat de gemeente deze
mensen steunt: wie hard werkt, verdient beter. Wat we nodig hebben is
een goede infrastructuur, gedegen onderwijs, lage belastingen en geen
overbodige regeltjes.
naar: de websites van vier politieke partijen in de gemeente Tholen van
29 november 2015
232p
Welke tekst hoort bij welke politieke partij? Kies uit de volgende vier
De teksten 15, 16, 17 en 18 zijn afkomstig van de websites van vier
verschillende politieke partijen in de gemeente Tholen.
Welke tekst hoort bij welke politieke partij? Kies uit de volgende vierpolitieke partijen: het CDA, de SGP, de SP en de VVD.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Tekst 15 is van...
Tekst 16 is van...
Tekst 17 is van...
Tekst 18 is van...
242p
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
Hieronder staan vier beweringen over bestuursorganen van de Europese
Unie.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.1 De leden van de Raad van de Europese Unie komen op voor de
belangen van hun eigen land.
2 Het Europees Hof van Justitie zorgt ervoor dat de Europese wetgeving
wordt nageleefd.
3 De Europese Commissie heeft de uitvoerende macht.
4 In het Europees Parlement zitten politieke partijen uit alle landen van
Europa.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
251p
het invoeren van een gemeenschappelijke munt
het komen tot een gemeenschappelijk klimaatbeleid
het samenwerken met andere werelddelen, zoals Azië
het verhogen van de welvaart
Wat was een van de twee oorspronkelijke doelstellingen van de Europese
Unie en haar voorlopers, waaronder de Europese Gemeenschap?
het invoeren van een gemeenschappelijke munt het komen tot een gemeenschappelijk klimaatbeleid het samenwerken met andere werelddelen, zoals Azië het verhogen van de welvaart262p
Wie hebben nog meer het recht van initiatief? Kies twee nummers uit
Tweede Kamerleden hebben bepaalde rechten om hun taken goed te
kunnen uitvoeren. Zij hebben bijvoorbeeld het recht van initiatief.
Wie hebben nog meer het recht van initiatief? Kies twee nummers uitonderstaand rijtje.
1 burgemeesters
2 Eerste Kamerleden
3 gedeputeerden
4 gemeenteraadsleden
5 Provinciale Statenleden
6 wethouders
tekst 19
Eerste Kamerlid van de VVD noemt regeerakkoord ‘waanzinnig gedrocht’ Een regeerakkoord is een “waanzinnig gedrocht” en het “meest ondemocratische van het hele Haagse gebeuren”. Die kritiek uitte VVD- Eerste Kamerlid Heleen Dupuis zaterdag in het radioprogramma Kamerbreed.
naar: www.nu.nl van 16 mei 2015
Lees tekst 19.
271p
de beperkte invloed van het parlement ten opzichte van de regering
de geringe invloed van burgers op de politieke besluitvorming
de ondoorzichtige besluitvorming door uitgebreide regelgeving
de vertragende werking van de bureaucratie
Er zijn verschillende knelpunten in het functioneren van het politieke
besluitvormingsproces.
Bij welk knelpunt sluit de kritiek van Dupuis aan?
de beperkte invloed van het parlement ten opzichte van de regering de geringe invloed van burgers op de politieke besluitvorming de ondoorzichtige besluitvorming door uitgebreide regelgeving de vertragende werking van de bureaucratieafbeelding 2
bron: www.nrc.nl van 4 juni 2015
281p
recht van enquête
recht van interpellatie
recht van motie
vragenrecht
Op afbeelding 2 zie je Bas Oosthoek, manager bij ProRail. Hij zal
ondervraagd worden door een speciaal door het parlement ingestelde
commissie. Op de afbeelding is te zien dat hij belooft de vragen naar
waarheid te beantwoorden.
Van welk recht heeft het parlement gebruikgemaakt?
recht van enquête recht van interpellatie recht van motie vragenrechttekst 20
D66: familierecht loopt achter bij huidige maatschappij Het familierecht loopt achter bij de maatschappelijke ontwikkelingen, vindt het D66-Tweede Kamerlid Vera Bergkamp. Daarom komt zij vandaag op de bijeenkomst van haar partij met voorstellen om de wetgeving aan te passen aan deze tijd. Volgens de huidige wet kunnen hooguit twee mensen juridisch de ouders zijn van een kind en daarover gezag uitoefenen. Maar het komt steeds meer voor dat kinderen feitelijk worden opgevoed door drie of vier ouders. Dat gebeurt bijvoorbeeld als ouders gaan scheiden en een nieuwe partner (de stiefouder) mede-opvoeder wordt. Of in het geval van twee moeders, een donorvader en eventueel diens partner. Eén van de voorstellen van Bergkamp is dat in die gevallen meer dan twee ouders het ouderlijk gezag moeten kunnen krijgen.
naar: www.trouw.nl van 31 oktober 2015
291p
agendavorming
beleidsvoorbereiding
besluitvorming
uitvoering van besluiten
Over welke fase van het proces van politieke besluitvorming gaat
tekst 20?
agendavorming beleidsvoorbereiding besluitvorming uitvoering van besluiten301p
conservatief
populistisch
progressief
rechts
Met welk begrip kun je het voorstel van D66 uit tekst 20 kenmerken?
conservatief populistisch progressief rechts312p
Noem twee andere mogelijkheden van individuele burgers om de
Individuele burgers hebben verschillende mogelijkheden om de politieke
besluitvorming te beïnvloeden, bijvoorbeeld door middel van openlijke
actie, zoals demonstreren.
Noem twee andere mogelijkheden van individuele burgers om depolitieke besluitvorming te beïnvloeden.
opgave 3Analyse maatschappelijk vraagstuk: discriminatie op de arbeidsmarkt
Bij de beantwoording van de vragen 33 tot en met 44 maak je gebruik van
de teksten 1 tot en met 5 en afbeelding 1 en 2 in het bronnenboekje.
Lees tekst 1.
324p
Geef twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk en
Discriminatie op de arbeidsmarkt is een maatschappelijk vraagstuk. Een
maatschappelijk vraagstuk voldoet aan een aantal kenmerken. Een
kenmerk is bijvoorbeeld dat het moet gaan om een situatie die veel
mensen onwenselijk vinden. In tekst 1 kun je ook de andere kenmerken
van een maatschappelijk vraagstuk herkennen.
Geef twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk engeef bij beide kenmerken een citaat uit tekst 1 waaruit blijkt dat dit
kenmerk van toepassing is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk 1: …
Citaat uit de tekst bij kenmerk 1: …
Kenmerk 2: …
Citaat uit de tekst bij kenmerk 2: …
331p
Wat is de belangrijkste waarde waarop het verbod op discriminatie is
De rechter uit tekst 1 oordeelde dat de werkgever zich schuldig had
gemaakt aan discriminatie. Discriminatie is verboden.
Wat is de belangrijkste waarde waarop het verbod op discriminatie isgebaseerd?
Zie de regels 10 tot en met 12 van tekst 1.
341p
een bijkomende straf
een hoofdstraf
een maatregel
Naast een schadevergoeding heeft de rechter nog een andere straf aan
de werkgever opgelegd.
Wat voor een soort straf is dat?
een bijkomende straf een hoofdstraf een maatregel352p
Noem twee andere groepen uit tekst 1 die bij het vraagstuk van
Noem per groep ook een belang dat zij kunnen hebben bij het
In tekst 1 worden groepen genoemd die bij het vraagstuk van
discriminatie op de arbeidsmarkt betrokken zijn, zoals de overheid en
discriminatiemeldpunten.
Noem twee andere groepen uit tekst 1 die bij het vraagstuk vandiscriminatie op de arbeidsmarkt betrokken zijn.
Noem per groep ook een belang dat zij kunnen hebben bij hetoplossen van het vraagstuk van discriminatie op de arbeidsmarkt.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Groep 1 uit de tekst: …. Een mogelijk belang dat deze groep kan
hebben, is …
Groep 2 uit de tekst: …. Een mogelijk belang dat deze groep kan
hebben, is …
Lees tekst 2.
361p
Leg het verband uit tussen het referentiekader van Ako Ahmed en zijn
Ako Ahmed geeft aan voorlopig niet meer te gaan solliciteren. Uit tekst 2
blijkt dat deze uitspraak van Ako Ahmed te maken heeft met zijn
referentiekader.
Leg het verband uit tussen het referentiekader van Ako Ahmed en zijnbesluit om voorlopig niet meer te gaan solliciteren.
Let op: uit je antwoord moet blijken, dat je weet wat het begrip
referentiekader inhoudt.
Lees tekst 3.
371p
Noem een machtsmiddel waarover het College voor de Rechten van de
Mens volgens tekst 3 beschikt.
Lees tekst 4.
381p
vanuit de politiek-juridische invalshoek
vanuit de sociaal-culturele invalshoek
vanuit de sociaal-economische invalshoek
vanuit de veranderings- en vergelijkende invalshoek
Maatschappelijke vraagstukken zoals discriminatie op de arbeidsmarkt
kun je bekijken vanuit vier invalshoeken.
Vanuit welke invalshoek geeft Jaco Dagevos in tekst 4 een verklaring voor
het ontstaan van discriminatie?
vanuit de politiek-juridische invalshoek vanuit de sociaal-culturele invalshoek vanuit de sociaal-economische invalshoek vanuit de veranderings- en vergelijkende invalshoekZie tekst 4.
391p
Met welk begrip wordt het verschijnsel aangeduid dat Jaco Dagevos
beschrijft in de laatste twee zinnen van tekst 4?
Bekijk afbeelding 1.
401p
Is er wel of geen sprake van discriminatie? Geef een verklaring voor
De man in de afbeelding zegt dat er geen sprake is van discriminatie.
Is er wel of geen sprake van discriminatie? Geef een verklaring voorje antwoord.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
kies uit:
Er is wel sprake van discriminatie, want …
of
Er is geen sprake van discriminatie, want …
Lees tekst 5.
411p
de agendatheorie
de injectienaaldtheorie
de multi-step-flow-theorie
de theorie van de selectieve perceptie
De overheid hoopt dat door de inzet van bekende Nederlanders de rest
van Nederland zich ook tegen discriminatie zal uitspreken.
Welke theorie over de invloed van de massamedia past hierbij?
de agendatheorie de injectienaaldtheorie de multi-step-flow-theorie de theorie van de selectieve perceptieBekijk afbeelding 2.
422p
Wat houdt een socialiserende functie van de massamedia in?
Leg uit dat afbeelding 2 een socialiserende functie kan hebben.
Afbeelding 2 is een poster uit de campagne van de overheid tegen
discriminatie. De massamedia kunnen een socialiserende functie hebben.
Wat houdt een socialiserende functie van de massamedia in? Leg uit dat afbeelding 2 een socialiserende functie kan hebben.Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De socialiserende functie houdt in …
Afbeelding 2 kan een socialiserende functie hebben, omdat …
Zie de teksten 1 tot en met 5.
434p
Noem uit tekst 1 tot en met 5 een preventieve maatregel en een
Vermeld per maatregel uit welke tekst deze maatregel afkomstig is.
Geef per maatregel een argument waarom je deze maatregel goed
In de teksten 1 tot en met 5 staan verschillende manieren waarop
discriminatie op de arbeidsmarkt kan worden aangepakt.
Noem uit tekst 1 tot en met 5 een preventieve maatregel en eenrepressieve maatregel die jij goed vindt om discriminatie op de
arbeidsmarkt aan te pakken.
Vermeld per maatregel uit welke tekst deze maatregel afkomstig is. Geef per maatregel een argument waarom je deze maatregel goedvindt om discriminatie op de arbeidsmarkt aan te pakken.
Let op: als je geen enkele maatregel goed vindt, kies dan de volgens
jou minst slechte maatregel en beantwoord dan bovenstaande vraag.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een preventieve maatregel uit tekst … (noem tekstnummer) is …
Deze maatregel vind ik goed omdat …
Een repressieve maatregel uit tekst … (noem tekstnummer) is …
Deze maatregel vind ik goed omdat …
De bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
B
21p
C
31p
42p
51p
B
61p
A
71p
A
81p
D
91p
B
101p
C
111p
122p
131p
A
141p
C
152p
162p
171p
181p
D
192p
202p
211p
221p
B
232p
242p
251p
D
262p
271p
A
281p
A
291p
A
301p
C
312p
324p
331p
341p
B
352p
361p
371p
381p
B
391p
401p
411p
C
422p
434p
