natuur- en scheikunde 1 vmbo gl/tl 2001 · tijdvak 1

Hoe groot is de weerstand van de draad?

Teken in de figuur op de bijlage, het gedeelte van de spiegel waarin Karin zichzelf geheel

kan zien. Geef dat gebied duidelijk aan.

Hoe groot is de lengte van de gloeispiraal?

Anne en Rishma kunnen een indruk krijgen van de brandpuntsafstand van de lens zonder

die uit te rekenen.

Vergelijk de brandpuntsafstand f met de afstand van de gloeispiraal tot de lens (12 cm).

Hoe zijn de draairichtingen van de tandwielen R en S?

tandwiel R tandwiel S

Tandwiel Q heeft 80 tanden en maakt 72 omwentelingen per minuut.

Tandwiel R heeft 20 tanden.

Hoe groot is het toerental van tandwiel R?

F 16·10² omw/min

Wat voor soort lichtbundel komt er uit het kastje?

Thijs wil dat er een evenwijdige bundel uit het lichtkastje komt. Door middel van de

stelschroef kan hij de lamp verschuiven.

Leg uit of Thijs de lamp naar de lens toe of van de lens af moet verschuiven.

Als Thijs de lamp goed heeft ingesteld, laat hij de evenwijdige bundel door een blok glas

gaan.

In figuur 4 zijn vier tekeningen gegeven.

In welke van de tekeningen is de lichtbundel door het blok glas juist getekend?

Wie kan er gelijk hebben?

Hoeveel cm³ alcohol moet hij afmeten?

Welke manier van warmtetransport zorgt dan vooral voor de afkoeling van de aarde?

Als de lucht vochtig is kan er in die nacht mist ontstaan. Mist bestaat uit kleine

waterdruppeltjes die in de lucht zweven.Als de lucht droog is ontstaat geen mist.

Vergelijk de situaties met en zonder mist.

Heeft de vorming van mist invloed op de laagste temperatuur die tijdens de nacht bereikt

wordt?

Stoom uit de pijp van een elektriciteitscentrale bestaat ook uit kleine waterdruppeltjes.

Deze stoom stijgt op, terwijl mist niet opstijgt.

Waarom stijgt deze stoom bij een elektriciteitscentrale op?

Op welk(e) plaats(en) wordt het ijzer aangetrokken door de magneet?

Bepaal in de figuur op de bijlage door middel van een constructie de grootte van de

spankracht in het touw.Vul je antwoord in onder deze figuur.

Nienke komt maximaal 1,25 m boven het laagste punt van de schommel.

Verwaarloos de wrijving.

Bereken de snelheid van Nienke in het laagste punt.

Noem drie energiebronnen die op de open plaatsen kunnen worden ingevuld.

Waarom draagt de productie van „gewone” stroom bij aan de toename van koolstofdioxide

(CO₂ ) in de atmosfeer?

Een gloeilamp is aangesloten op groene stroom.

Welke deeltjes stromen dan door de gloeilamp?

F Groene stroom bestaat uit andere deeltjes dan „gewone” stroom.

In de advertentie is te lezen dat „groene” stroom duurder is. Deze stroom wordt via

hetzelfde lichtnet geleverd als de „gewone” stroom.

Petra trekt hieruit de conclusie dat het aanbieden van groene stroom dus gewoon een

prijsverhoging is voor hetzelfde product.

Leg uit of je de conclusie van Petra juist vindt.

Bereken de tijd die nodig is om dit ijzer tot het smeltpunt te verhitten.

Hierna moet het ijzer dus nog gesmolten worden.

Is hiervoor ook energie nodig?

Voor het transport van het ijzererts maakt men gebruik van een elektromagneet.

Leg uit hoe men met behulp van een elektromagneet het ijzererts kan verplaatsen.

Bereken de weerstand van de gloeidraad van 21 W.

De beide gloeidraden zijn van hetzelfde materiaal gemaakt.

Neem aan dat de draden even dik zijn, maar dat draad 2 de langste is.

Leg uit welke draad in figuur 8 de draad is met een vermogen van 21 W.

In het circuit zitten twee schakelaars om de gloeidraden te kunnen inschakelen: een

schakelaar voor de verlichting en een schakelaar die gesloten wordt bij het remmen.

In figuur 9 zijn vier schakelingen met de schakelaars getekend.

Welke schakeling is juist?

Wat voor druk heerst er tijdens het inademen in de longen?

In figuur 10 is weergegeven hoeveel lucht er bij het ademen in de longen van Peter zit.

Hoe vaak ademt Peter in en uit per minuut?

F 15 keer

De dichtheid van lucht is 1,3 gram/liter. Met behulp van figuur 10 is de massa van de lucht

die door Peter wordt uitgeademd uit te rekenen.

Bereken de massa van de lucht die Peter per keer uitademt.

Bereken hoe lang een bliksemstraal ongeveer duurt.

Op 680 meter van Thea slaat deze bliksem in. Zie figuur 11.

Door de grote snelheid van de bliksemflits zelf mag je de tijdsduur hiervan verwaarlozen.

Thea hoort eerst een harde klap en daarna neemt het geluid in sterkte af. Dit komt omdat

het geluid van plaats A Thea het eerste bereikt en vanaf plaats B het laatst.

Bereken hoe lang ze het geluid van deze bliksemflits hoort.

Hoe groot is de kracht waarmee het vliegtuigje wordt weggeschoten?

Bereken de hoeveelheid warmte die het glauberzout afgeeft tot het gaat stollen.

Tijdens een koude nacht in Scandinavië koelt het glauberzout af van 80 °C tot –30 °C.

In figuur 13 is de temperatuur van het glauberzout uitgezet tegen de afgegeven warmte.

De grafiek bestaat uit drie delen: het afkoelen van de vloeistof, het stollen en het afkoelen

van de vaste stof.

Bij welk van deze processen wordt de meeste warmte afgegeven?

Leg uit of dit gebruik van glauberzout een bijdrage is aan energiebesparing.

Wat is de betekenis van het horizontale stukje tussen 0 en 0,8 s?

Wat gebeurt er direct na t = 2 s?

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Hoeveel % van de oorspronkelijke hoeveelheid van de radioactieve isotoop is na 24 uur

nog in het lichaam van Cor aanwezig?

F 93,8%

Wat voor soort deeltje is hier getekend?

Einde C een positief ion