natuur- en scheikunde 1 vmbo gl/tl 2014 · tijdvak 2

Het geluidsniveau bij een snelheid van 25 km/h is voor een voetganger te

vergelijken met boomblaadjes in de wind.

• Welk geluidsniveau (in dB) hoort de voetganger als de auto nadert?

Gebruik de tabel ‘Gehoorgevoeligheid’ in BINAS.

Er is een luidspreker ingebouwd zodat de auto bij lage snelheid wel

hoorbaar is.

Deze luidspreker produceert meer geluid als de snelheid toeneemt.

Welke grootheid verandert als de luidspreker meer geluid maakt?

Tijdens het optrekken neemt het geluidsniveau van de luidspreker toe van

40 dB tot 55 dB.

Voor het geluidsniveau geldt de volgende woordformule:

• Bereken hoeveel maal het geluid is toegenomen.

Je ziet een diagram met de gehoordrempel van een mens.

De gehoordrempel geeft aan hoeveel dB nodig is om een bepaalde

frequentie te kunnen horen.

De luidspreker produceert op een bepaald moment een geluidsniveau van

40 dB.

• Bepaal hoe groot de frequentie van de luidspreker ten minste moet

zijn om gehoord te worden.

Vergelijk de dichtheid van de munt met de dichtheid van kwik.

Kies het juiste antwoord.

Je ziet een afbeelding van munt A en een afbeelding van munt B. Beide

drijven op kwik. De munten zijn even groot maar zijn van verschillend

materiaal.

In de uitwerkbijlage staan twee zinnen waarbij munt A met munt B

vergeleken wordt.

• Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Je ziet een deel van de veiligheidskaart van kwik.

Proeven met kwik moeten in de zuurkast worden uitgevoerd.

In de zuurkast staat de afzuiging constant aan, om de kwikdampen af te

voeren.

• Noteer nog een voorzorgsmaatregel die je tijdens een practicum kunt

nemen om aanraking met kwik te vermijden.

Wat klopt volgens het diagram over de reactietijd bij toenemende

snelheden?

Bekijk de noodstop bij een snelheid van 90 km/h (25 m/s).

Bereken de remvertraging bij deze snelheid.

De reactieafstand bij deze snelheid is 25 meter.

• Bereken de stopafstand.

Je ziet drie afbeeldingen met onder elke afbeelding de nettokracht op de

auto tijdens de noodstop. De auto komt van rechts.

Welk van deze situaties geeft de nettokracht op de auto tijdens het

remmen juist weer?

Op de uitwerkbijlage staat een v , t -diagram van deze noodstop op een nat

wegdek.

• Schets in het diagram de grafiek van een noodstop onder dezelfde

omstandigheden, maar dan op een droog wegdek.

Vergelijk de druk van de lucht in de tube met de druk van de buitenlucht.

• Omcirkel in de zin op de uitwerkbijlage de juiste mogelijkheid.

De Tubewall is gemaakt van een kunststof.

• Noteer één stofeigenschap die deze kunststof geschikt maakt voor

de Tubewall.

Het water drukt op de flap en tegen de tube van de Tubewall.

De wrijving (32,5 kN) tussen de flap en de ondergrond voorkomt dat

de Tubewall gaat schuiven.

• Teken in de afbeelding op de uitwerkbijlage vanuit punt A de

wrijvingskracht van 32,5 kN. Gebruik de schaal onder de afbeelding.

Beschrijf de handelingen die Dillon en Amir moeten uitvoeren om het

volume van een blokje te bepalen.

In de uitwerkbijlage staat een diagram waarin hun meetresultaten zijn

uitgezet.

• Noteer de juiste grootheid langs de horizontale as en teken de grafiek

die het verband weergeeft tussen de gemeten grootheden.

Bereken met de gegevens in het diagram de dichtheid die Dillon en Amir

gevonden hebben.

Het opladen lukt alleen bij schreeuwen met een geluidsniveau van

minimaal 100 dB.

• In welke zone van de gehoorgevoeligheid ligt dit geluidsniveau?

Gebruik de tabel ‘Gehoorgevoeligheid’ in BINAS.

Bij het schreeuwen breng je energie over naar het mobieltje.

In het mobieltje zit een onderdeel waarin een energieomzetting

plaatsvindt waardoor de accu wordt opgeladen. Dit onderdeel werkt

hetzelfde als een microfoon.

In de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de energieomzettingen die

nodig zijn om de accu op te laden.

• Noteer in elke zin de juiste energiesoort(en) bij elke energieomzetting.

Na twee dagen is de opgeladen accu leeg. De accu levert een spanning

van 3,7 Volt. De gemiddelde stroomsterkte in die twee dagen is 37,5 mA.

Hoe groot is het vermogen dat de accu in die twee dagen gemiddeld

levert?

Het schreeuwen levert een vermogen van 0,08 W. De energie in de volle

accu is 6,7 Wh.

• Bereken hoeveel uur je zou moeten schreeuwen om de lege accu

volledig op te laden.

Om de Bagijnetoren van 280 ton (1 ton = 1000 kg) op de rails te plaatsen

is de toren eerst met vijzels opgetild.

De zwaarte-energie van de toren neemt daarbij met 0,14 MJ toe.

• Bereken hoe hoog de toren is opgetild.

De Bagijnetoren wordt daarna 15 meter horizontaal verschoven.

Voor het verschuiven is een kracht nodig van 90 kN.

• Bereken de arbeid in MJ die tenminste geleverd is bij het verschuiven.

Het verschuiven van de Bagijnetoren duurt 2 uur.

• Bereken de gemiddelde snelheid waarmee de toren is verschoven.

Welke twee onderdelen in de dynamo zijn van belang bij het opwekken

van een elektrische stroom?

De opgewekte spanning van de dynamo is niet direct te gebruiken voor

het opladen van de accu.

Welk onderdeel is daarvoor nodig?

Met de accu van de Mini Kin kan Britt de batterij van haar mobiele

telefoon opladen.

Britt wil spanning en stroomsterkte meten bij het opladen van de lege

accu van haar mobiele telefoon.

In de uitwerkbijlage zie je een deel van het schakelschema dat zij

gebruikt.

• Maak het schakelschema compleet door de symbolen onder het

schema op de juiste plaats te tekenen .

Sander (massa 60 kg) tilt steeds een voet op en zet die voorzichtig voor

de andere voet.

Als hij op één voet staat is het contactoppervlak met de band 6,5 cm² .

• Bereken de druk onder zijn voet.

In de uitwerkbijlage staat een afbeelding van de situatie waarbij Sander

op één been staat.

• Bepaal met een constructie de kracht in band A. Noteer de grootte

onder de afbeelding. Teken eerst de tegenwerkende kracht van de

band op Sander.

Sander verplaatst zich voorzichtig naar het midden van de gespannen

band.

• Leg met behulp van een schets uit hoe de kracht in band A is

veranderd.

Noteer de hoogste frequentie die de Animal Chaser kan produceren.

In de folder van het apparaat staat dat de tonen van de Animal Chaser

hoorbaar zijn voor de leeftijdsgroep 18-29 jaar.

• Leg met de gegevens in de afbeelding uit of elke toon die de Animal

Chaser maakt hoorbaar is voor deze leeftijdsgroep.

In de Animal Chaser zit boven de luidspreker een infraroodsensor.

Waarop reageert een infraroodsensor?

Je ziet een vereenvoudigd schakelschema van de Animal Chaser.

In de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de werking van deze

schakeling.

• Omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheden.

Als de zoemer niet werkt (stand-by stand) loopt er een stroom van

0,046 mA door de weerstand.

De spanning over de weerstand is dan 0,5 V.

• Bereken de grootte van de weerstand in k Ω .

De Animal Chaser staat een heel jaar (365 dagen) aan. Het gemiddeld

geleverde vermogen in dat jaar is 4,5 mW.

Hoeveel energie is er in dat jaar omgezet?

De Animal Chaser krijgt zijn energie via een adapter die aangesloten is op

het lichtnet.

In de adapter zit een transformator die de netspanning (230 V) omzet

naar de juiste spanning. De primaire spoel heeft 460 windingen.

• Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel.

In stand A is het ‘gewichtje’ zó geplaatst dat de slinger

40 slingerbewegingen per minuut maakt.

Een slingerbeweging is het een keer heen en weer terug bewegen.

Hoe groot is de frequentie van de slinger in deze stand?

Je ziet een uitvergroting van de schaalverdeling van de metronoom.

In deze stand van het ‘gewichtje’ maakt de metronoom 160 tikken per

minuut.

De metronoom is geijkt op een temperatuur van 20 ºC.

• Leg uit wat er aan het aantal tikken per minuut verandert als de

temperatuur hoger wordt.