bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Rook
Bij de verkiezing van een nieuwe paus in Rome wordt het resultaat met rook bekendgemaakt. Bij witte rook is een nieuwe paus gekozen. Zwarte rook betekent dat opnieuw moet worden gestemd. Om de rook te maken worden verschillende stoffen in een kachel verbrand. In onderstaande tabel zijn deze stoffen weergegeven. zwarte rook witte rook antraceen (C H ) lactose (C H O ) 14 10 12 22 11 kaliumperchloraat (KClO ) kaliumchloraat (KClO ) 4 3 zwavel dennenhars Beide kaliumzouten ontleden in de kachel tot kaliumchloride en zuurstof. Hierdoor wordt de verbranding van de overige stoffen beïnvloed.
12pTot welk soort stoffen behoort antraceen?
Neem de Romeinse cijfers uit onderstaande tabel over en kies steeds
'wel' of 'niet'.
23pGeef de vergelijking van de ontleding van kaliumchloraat.
31pGeef aan waarom de ontleding van de kaliumzouten invloed heeft op het
verloop van de verbranding.
41pBij de ontleding ontstaat per gram kaliumzout een bepaalde massa
zuurstof.
Welk van de twee kaliumzouten levert de grootste massa zuurstof?
kaliumchloraat
kaliumperchloraat
beide zouten leveren dezelfde massa zuurstof
53pGeef de vergelijking van de volledige verbranding van lactose.
61pWelke fase hebben de zwarte deeltjes in de zwarte rook?
gasvormig
vast
vloeibaar
71pWitte rook is vooral zichtbaar doordat waterdamp in de lucht condenseert
tot kleine waterdruppeltjes.
Wat is de naam voor het mengsel van deze waterdruppeltjes in lucht?
schuim
legering
nevel
oplossing
suspensie
opgave 2Zonnebrandcrème in zee
Zonnebrandcrème bestaat voornamelijk uit een mengsel van water en olie (mengsel A). Aan dit mengsel zijn stoffen toegevoegd om uv-licht tegen te houden. Ook bevat zonnebrandcrème stoffen die de pH van de crème aanpassen tot de pH van de huid. De pH van de huid is ongeveer 5.
81pMengsel A is een troebel mengsel.
Geef de algemene naam van dit soort mengsel.
91pMoet een zuur of juist een base worden toegevoegd om de pH van
mengsel A aan te passen tot die van de huid?
Neem aan dat de pH van mengsel A neutraal is.
De pH moet omlaag worden gebracht, dus een base.
De pH moet omlaag worden gebracht, dus een zuur.
De pH moet omhoog worden gebracht, dus een base.
De pH moet omhoog worden gebracht, dus een zuur.
101pOp een fles zonnebrandcrème staat de tekst 'schudden voor gebruik'.
Dit is nodig, omdat na enige tijd in de fles een bezinksel ontstaat.
Welk van onderstaande beweringen is juist?
I Het bezinksel bestaat uit niet-opgeloste stoffen.
II Het bezinksel zal door het schudden beter gemengd zijn met de
overige bestanddelen.
alleen
I
alleen II
beide:
I en II
geen van beide
Een voorbeeld van een stof die uv-licht tegenhoudt is TiO . Deze stof is 2 slecht oplosbaar in water. Helaas werkt TiO onder invloed van zonlicht 2 als katalysator bij de reactie van water en zuurstof tot waterstofperoxide. Waterstofperoxide is schadelijk voor de huid en heeft een negatieve invloed op het milieu. Om het ontstaan van deze stof te voorkómen, is een afsluitend laagje aluminiumoxide om de vaste TiO -deeltjes aangebracht. 2 Aan het strand komt zonnebrandcrème ook in het zeewater terecht. Doordat dan soms het laagje aluminiumoxide eraf gaat, komt TiO vrij. 2 Wetenschappers toonden aan dat op een gemiddelde zomerdag aan een strand langs de Middellandse Zee zo'n 4,0 kg TiO in zee terechtkomt. 2
112pTi heeft atoomnummer 22.
Geef de rationele naam van TiO
2. Maak hierbij gebruik van een
Romeins cijfer.
122pGeef de definitie van fotolyse en leg aan de hand daarvan uit of de
beschreven reactie met behulp van TiO2 een fotolyse is.
131pWelke reactie wordt voorkómen door de aanwezigheid van het laagje
aluminiumoxide?
die van water en TiO
2
die van water en zonlicht
die van water en zuurstof
die van waterstofperoxide en TiO
2
die van waterstofperoxide en zonlicht
die van waterstofperoxide en zuurstof
141pVolgens Klaas komt er in de winter geen zonnebrandcrème in het
zeewater. Toch wordt daar dan nog steeds waterstofperoxide gevormd.
Leg uit waarom dan nog steeds waterstofperoxide wordt gevormd.
152pHet massapercentage TiO2 in een zonnebrandcrème is 15%.
Bereken hoeveel flessen van deze zonnebrandcrème minimaal
verbruikt zijn als 4,0 kg TiO2 in zee is terechtgekomen. Neem aan dat
één fles 0,24 kg zonnebrandcrème bevat.
opgave 3Siliciumcarbide
Siliciumcarbide (SiC) is een belangrijke grondstof voor bijvoorbeeld schuurpapier. Het wordt gevormd uit een mengsel van zand en cokes (C) bij een temperatuur van ongeveer 2500 °C. Zand bestaat voornamelijk uit siliciumdioxide (SiO ). De totale vergelijking voor de productie van 2 siliciumcarbide is hieronder vereenvoudigd en onvolledig weergegeven. De formule van één stof is vervangen door X en de daarbij behorende coëfficiënt ontbreekt. Deze stof is een gas. SiO + 3 C → SiC + ... X (reactie 1) 2
161pSiliciumcarbide bestaat uit twee atoomsoorten.
Waar staan deze atoomsoorten in het periodiek systeem?
in dezelfde groep en in dezelfde periode
in dezelfde groep, maar in verschillende perioden
in verschillende groepen, maar in dezelfde periode
in verschillende groepen en in verschillende perioden
171pTot welk soort stoffen behoort cokes?
tot de brandstoffen
tot de halogenen
tot de ontleedbare stoffen
tot de zouten
182pReactie 1 kan worden weergegeven met onderstaand blokschema. Dit
blokschema is nog onvolledig: drie formules ontbreken en één formule is
vervangen door X.
Neem onderstaand blokschema over en noteer de drie ontbrekende
formules bij de juiste pijlen.
192pGeef de formule van X en de daarbij behorende coëfficiënt (reactie 1).
201pZand en cokes zijn geen zuivere stoffen.
Leg uit waarom dit betekent dat er mogelijk ook andere reacties
plaatsvinden dan reactie 1.
211pBij de productie van siliciumcarbide volgens reactie 1 mag geen zuurstof
aanwezig zijn, omdat dit met een beginstof zou reageren. Er wordt dan
een ander reactieproduct gevormd.
Leg uit dat dan een ander reactieproduct zou worden gevormd.
222p
Bereken hoeveel ton siliciumdioxide minimaal nodig is voor de
vergelijking van reactie 1 en gebruik voor SiC de massa 40,1 u.
opgave 4Leidingwater
Chula onderzoekt het water uit de kraan (leidingwater). Ze vult vier bekerglazen elk met 25 mL leidingwater en doet daarmee een aantal proefjes: Bekerglas 1: ze voegt thymolblauw toe. Bekerglas 2: ze voegt rodekoolsap toe. Bekerglas 3: ze voegt een oplossing van natriumsulfaat toe. Bekerglas 4: ze leidt er elektrische stroom door. Chula zet een aantal van haar resultaten in een tabel: proef erbij waarneming 1 thymolblauw De vloeistof kleurt geel. 2 rodekoolsap De vloeistof kleurt blauw. 3 oplossing van natriumsulfaat De vloeistof wordt wit troebel. 4 elektrische stroom Het lampje gaat branden.
231pGeef aan waarom de samenstelling van gedestilleerd water anders is dan
die van leidingwater.
241pWat is de algemene naam van stoffen zoals thymolblauw en rodekoolsap,
waarvan de kleur afhangt van de pH?
halogenen
indicatoren
katalysatoren
legeringen
monomeren
251pWelke kenmerken heeft een oplossing van natriumsulfaat?
Neem de Romeinse cijfers uit onderstaande tabel over en kies steeds
'wel' of 'niet'.
261pMet welke van de volgende opstellingen kon Chula onderzoeken of het
leidingwater de elektrische stroom geleidt?
met opstelling
I
met opstelling II
met opstelling III
met opstelling IV
271pUit de resultaten leidt Chula af dat de pH van het leidingwater tussen
bepaalde waarden moet liggen.
Welke pH-waarden zijn dit?
tussen 2 en 4
tussen 4 en 6
tussen 6 en 8
tussen 8 en 10
281pGeef de formules van twee ionsoorten die water 'hard' maken.
291pLeg uit dat het neerslag bij proef 3 geen magnesiumsulfaat kan zijn. Maak
gebruik van Binas-tabel 35.
301pWelke conclusie past bij de waarneming van proef 4?
Leidingwater bevat opgeloste atomen.
Leidingwater bevat opgeloste ionen.
Leidingwater bevat opgeloste moleculen.
