bronnen

Eindexamen nederlands vmbo gl/tl 2006, tijdvak 2

opgave 1TEKST 1 TE VEEL OLIFANTEN

11p
Wat is de functie van de eerste alinea?
De schrijver wil de tekst inleiden door:
A de aanleiding te noemen voor het schrijven van de tekst.
B een korte samenvatting vooraf te geven.
C een verklaring te geven voor onze sympathie voor de olifant.
D het centrale probleem aan de orde te stellen.
21p
Hoe is het verband tussen alinea 2 en 3 het beste te omschrijven?
A Alinea 2 en 3 vormen samen een opsomming.
B In alinea 3 wordt de oorzaak genoemd van het probleem in alinea 2.
C In alinea 3 wordt een samenvatting van alinea 2 gegeven.
D In alinea 3 wordt het gevolg genoemd van het probleem uit alinea 2.
Gebruik de volgende informatie voor het beantwoorden van de vragen 3 tot en met 5.
We kunnen de tekst verdelen in vijf delen:
deel 1 alinea 1
deel 2 alinea’s 2, 3 en 4
deel 3 alinea’s 5, 6, 7 en 8
deel 4 alinea 9
deel 5 alinea 10
31p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 2?
A Deskundigen zijn gelijk gestemd
B Natuurparken worden vernietigd
C Olifanten vormen een plaag
D Stropers worden aangepakt
41p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 3?
A Bezwaren tegen oplossingen
B Financiële problemen
C Invloed publieke opinie
D Verschillende maatregelen
51p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 4?
A Andere houding natuurbeschermers nodig
B Olifantenvlees tegen de honger
C Verkoop ivoor belangrijk
D Verzet tegen afschieten olifanten
61p
Volgens alinea 7 is een mogelijke oplossing van het olifantenprobleem: anticonceptie met
een vaccin dat is bereid uit de eierstokken van varkens.
Waarom is deze methode minder goed dan anticonceptie met een kunstmatig vaccin?
71p
In de alinea’s 5 tot en met 8 worden vier mogelijke oplossingen voor het olifantenpro-
bleem genoemd. Sommige van die oplossingen hebben ook weer bezwaren.
Bij welke oplossing wordt geen bezwaar vermeld?
81p
Natuurbeschermingsorganisaties verzetten zich zelfs tegen een tijdelijke ontheffing van
het verbod op de handel in ivoor. (alinea 9)
Citeer een zinsgedeelte uit alinea 9 dat de reden van dit verzet noemt.
91p
Wat is de functie van de laatste alinea?
De schrijver wil de tekst afsluiten door
A aan te zetten tot afschieten.
B een samenvatting van de tekst te geven.
C een toekomstverwachting uit te spreken.
D op te roepen tot nadenken.
101p
Hoe zou je de hoofdgedachte van deze tekst het beste kunnen omschrijven?
A Alleen als er snel wordt ingegrepen is er misschien nog een mogelijkheid om grote
schade als gevolg van een overvloed aan olifanten te voorkomen.
B Als de houding van de westerse natuurbeschermers verandert, kan de olifantenplaag
worden aangepakt.
C Er zijn genoeg mogelijkheden om een einde te maken aan de olifantenplaag in Afrika,
maar het geld ervoor ontbreekt.
D Omdat wij in het westen de olifant zo sympathiek vinden, willen we niet meewerken
aan het plan om veel olifanten af te schieten.
111p
Wat zijn de doelen van de schrijver met deze tekst?
1 aanzetten tot het afschieten van grote groepen olifanten
2 advies geven over het samenwerken door Afrikaanse landen
3 de lezer overtuigen van de verantwoordelijkheid van de natuurbeschermers
4 informatie geven over een belangrijk Afrikaans probleem
Wat is juist?
A 1 en 3
B 1 en 4
C 2 en 3
D 3 en 4
121p
Een schrijver kan gebruik maken van:
1 feiten
2 zijn eigen mening
3 de mening van anderen
Waarvan maakt de schrijver van deze tekst gebruik?
A alleen 1 en 2
B alleen 1 en 3
C alleen 2 en 3
D 1, 2 en 3

opgave 2TEKST 2 ENGELS OP DE BASISSCHOOL: WAAROM NIET?

1311p
Vat de tekst ‘Engels op de basisschool: waarom niet?’ samen in maximaal 125
woorden. Besteed alleen aandacht aan de volgende punten:
1 de groep leerlingen over wie de schrijfster het heeft
2 de reden om vroeg met Engels te beginnen
3 vier bezwaren tegen invoering van Engels in het basisonderwijs
4 de vier tegenargumenten van de schrijfster tegen deze bezwaren
5 de twee standpunten van de minister.
Schrijf je samenvatting in de uitwerkbijlage.
Maak er een goedlopend geheel van. Gebruik geen telegramstijl.

opgave 3TEKST 3 NEDERLAND WORDT ER NIET MOOIER OP

141p
Waarvoor dient de foto in de advertentie?
A als aansporing om geld te geven
B als bewijs van de noodtoestand waarvan sprake is
C als toelichting op de naam van de adverteerder
D als voorbeeld van lelijkheid
151p
Wat is het doel van de advertentie?
A de lezers aansporen tot handelen
B de lezers informeren
C de lezers overtuigen
D gevoelens tot uitdrukking brengen
161p
Voor wie is de advertentie bedoeld?
A alle lezers
B leden van Natuur en Milieu
C ouderen
D rijke mensen

opgave 4TEKST 4 NIEUW LEVEN VOOR EEN MOBIELTJE

171p
Hoe kun je de inhoud van de eerste twee alinea’s het beste weergeven?
In alinea 1 en 2 wordt de inhoud van de tekst ingeleid
A door de aanleiding voor het schrijven van de tekst te noemen.
B door een deskundige te introduceren.
C door een samenvatting van de tekst te geven.
D door voorbeelden van projecten te geven.
Gebruik de volgende informatie voor het beantwoorden van de vragen 18, 19 en 20.
We kunnen de tekst verdelen in vier delen:
− deel 1: de alinea’s 1 en 2
− deel 2: de alinea’s 3 tot en met 7
− deel 3: de alinea’s 8 tot en met 11
− deel 4: de alinea’s 12 tot en met 14
181p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 2 (alinea’s 3 tot en met 7)?
A Commercie en afvalbergen
B Hergebruik en recycling
C Marktgebied Azië en Afrika
D Vervanging of herstel van onderdelen
191p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 3 (alinea’s 8 tot en met 11)?
A Afval en veiligheid
B Invloed commercie
C Mening producent
D Werking en garantie
201p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 4 (alinea’s 12 tot en met 14)?
A Afvalstroom of goederenstroom
B Meningen over het afvalprobleem
C Rol milieu-organisaties
D Telefoons in exportlanden
211p
Citeer de zin uit alinea 3, 4 of 5 die het beste aangeeft, dat Recell een commercieel
bedrijf is.
221p
Citeer de zin uit alinea 8 of 9 die het duidelijkst aangeeft, dat mobieltjes in de
exportlanden een afvalprobleem kunnen vormen.
231p
Hoe kun je het verband tussen alinea 8 en 9 het beste omschrijven?
Alinea 9
A geeft een toelichting op wat er staat in alinea 8.
B geeft een voorbeeld bij wat er staat in alinea 8.
C noemt een gevolg van wat er staat in alinea 8.
D vormt een opsomming met wat er staat in alinea 8.
241p
Welke zin geeft de hoofdgedachte van de tekst het beste weer?
Het verlengen van de levensduur van de mobiele telefoons
A heeft voordelen, maar het afvalprobleem in de ontwikkelingslanden mag niet uit het
oog worden verloren.
B is een belangrijk initiatief, zeker nu er goede oplossingen zijn gevonden voor de
afvalproblematiek.
C is een goede zaak en alle betrokken instanties en bedrijven ondersteunen de
inzamelingsacties.
D verloopt moeizaam, maar de goede doelen en de telefoonfabrikanten worden er wel
beter van.
251p
Wat is het belangrijkste schrijfdoel van de schrijver van de tekst Nieuw leven voor een
mobieltje?
A amuseren
B informeren
C overtuigen
D tot handelen aansporen
261p
Een schrijver kan in een tekst gebruik maken van:
1 feiten
2 een eigen mening
3 de mening van anderen
Waarvan maakt de schrijver van Nieuw leven voor een mobieltje gebruik?
A alleen 1 en 2
B alleen 1 en 3
C alleen 2 en 3
D 1, 2 en 3
De volgende tekst moet je gebruiken bij de beantwoording van de vragen 27 en 28.
Een op de vijf gsm’s snel stuk Een op de vijf mobiele telefoons gaat binnen twee jaar ten minste één keer stuk. Dit blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van het Duitse blad Connect naar de bedrijfszekerheid van…

Een op de vijf gsm’s snel stuk Een op de vijf mobiele telefoons gaat binnen twee jaar ten minste één keer stuk. Dit blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van het Duitse blad Connect naar de bedrijfszekerheid van mobieltjes. De test is in vier jaar uitgegroeid tot de schrik van iedere zaktelefoonfabrikant. De resultaten liegen er dan ook niet om. Iets meer dan 13.000 lezers van Connect deden dit jaar mee aan de enquête. Maar liefst 2778 van hen gaven aan dat hun zaktelefoon binnen twee jaar na aankoop er minstens één keer helemaal mee was opgehouden. Dat is ruim 21 procent. Van televisies zouden we zo’n uitvalpercentage niet accepteren.

271p
In bovenstaand tekstje wordt gesproken van een jaarlijks onderzoek. De uitkomsten van
dat onderzoek zijn voor sommigen gunstig, voor anderen ongunstig.
Voor wie zijn de uitkomsten van het onderzoek gunstig, volgens de inhoud van dit kleine
tekstje Een op de vijf gsm’s snel stuk en van de lange tekst Nieuw leven voor een
mobieltje?
A voor de goede doelen en voor de gsm-producenten
B voor de goede doelen en voor Recell
C voor de gsm-producenten en voor Recell
D voor Recell, de gsm-producenten en de goede doelen
281p
Volgens het bovenstaande korte tekstje Een op de vijf gsm’s snel stuk gaat een mobieltje
nogal eens stuk. Dat kan een reden zijn om een nieuw exemplaar te kopen.
Welke andere reden voor vervanging staat genoemd in de tekst Nieuw leven voor een
mobieltje, in de alinea’s 6 tot en met 8?
SCHRIJFOPDRACHT
Verplaats je in de volgende situatie en bedenk daarbij dat, als er in een opdracht ‘je’,
‘jou(w)’ of ‘jij’ staat, je telkens je eigen naam en/of adres en/of woonplaats moet
vermelden.
Al jarenlang loopt bij jullie op school het Goede-doelenproject. Klassen zetten elk jaar,
apart of gezamenlijk, een actie op touw om een leuk bedrag voor een goed doel bij elkaar
te krijgen.
Een klasgenoot komt met een voorstel voor de actie van dit jaar: kan de school
inleveradres voor afgedankte mobieltjes worden en kan de opbrengst dan naar het
Goede-doelenproject van de school gaan? Een andere leerling komt een dag later al met
de naam en het adres van het inzamelbedrijf: Terra bv, Bergenbos 143, 5490 ZZ
Sint-Oedenrode met als contactpersoon de heer J. van Zon.
Jullie mentor heeft ondertussen het idee besproken met enkele personen van het
Goede-doelenproject. Die zijn erg enthousiast en willen er in plaats van een klassenactie
meteen een actie voor de hele school van maken. Jij biedt aan namens het
Goede-doelenproject een brief naar Terra te schrijven om te kijken wat er mogelijk is.
2912puitwerkbijlage
Een brief
Schrijf in de uitwerkbijlage de brief aan Terra. Dateer de brief op 1 februari 2006. Je
begint met je voor te stellen, je vertelt op welke school je zit en hoe je het bestaan van
het bedrijf te weten bent gekomen.
Dan vertel je over het idee van jullie klas. Je wilt weten of jullie school een
inleveradres voor mobieltjes kan zijn, wat de vergoeding is per mobieltje, of de
vergoeding naar het schoolproject kan en of er een hogere vergoeding mogelijk is
vanaf een bepaalde hoeveelheid ingeleverde mobieltjes. Verder wil je nog weten of er
folders zijn, inleverdozen en/of eventuele praktische inzameltips. Je vraagt je ook nog
af wie de ingezamelde mobieltjes ophaalt of wegbrengt. Je geeft aan dat jij
contactpersoon voor de school zult zijn.
ga naar de volgende pagina einde