Eindexamen nederlands vmbo gl/tl 2011, tijdvak 2

Het onderwerp van een tekst kan worden ingeleid door

1 het centrale probleem aan de orde te stellen.

2 de mening van de schrijver van het artikel weer te geven.

3 een voorbeeld te noemen bij het onderwerp van de tekst.

4 de aanleiding te noemen tot het schrijven van de tekst.

Hoe wordt het onderwerp van deze tekst in alinea 1 en 2 ingeleid?

A door 1 en 2

B door 1 en 4

C door 2 en 3

D door 3 en 4

We kunnen de tekst indelen in vijf delen:

Deel 1: alinea’s 1 en 2

Deel 2: alinea’s 3 tot en met 5

Deel 3: alinea 6

Deel 4: alinea’s 7 en 8

Deel 5: alinea’s 9 en 10

Welk kopje geeft het beste de inhoud van deel 2 (alinea’s 3 tot en met 5) weer?

A Disco-effect bij kleine vissen

B Massastranding van dolfijnen

C Negatieve invloeden op zeedieren

D Problemen door sonarsystemen

Welk kopje geeft het beste de inhoud van deel 4 (alinea’s 7 en 8) weer?

A De Noordzee zonder windmolens

B Positieve gevolgen van de bouw

C Stenen en voedsel

D Vissers en heiers

“Maar hoe reageert de natuur op de installatie en de aanwezigheid van deze

kolossen?” (regels 4-6)

Het blijkt dat de windmolenparken niet op alle zeedieren dezelfde uitwerking

hebben.

Welk verschil in uitwerking op de kabeljauwen en roggen aan de ene kant en

bruinvissen en dolfijnen aan de andere kant, staat in de alinea’s 8 en 9?

“…, maar hoe reageert het leven onder de zeespiegel op de windmolens?”

(regels 20-22)

Citeer de zin uit alinea 10 die het duidelijkst antwoord geeft op deze vraag.

Wat is het verband tussen alinea 8 en alinea 9?

A De alinea’s 8 en 9 vormen een opsomming.

B De alinea’s 8 en 9 vormen een tegenstelling.

C In alinea 9 wordt een gevolg genoemd van het in alinea 8 gestelde.

D In alinea 9 wordt een oorzaak genoemd van het in alinea 8 gestelde.

Wat is het verband tussen alinea 9 en alinea 10?

A Alinea 10 geeft een oordeel over het in alinea 9 gestelde.

B Alinea 10 geeft een uitwerking van het in alinea 9 gestelde.

C In alinea 10 wordt een conclusie genoemd van het in alinea 9 gestelde.

D In alinea 10 wordt een samenvatting gegeven van het in alinea 9 gestelde.

Hans Slabbekoorn en Han Lindeboom spreken over de gevolgen van de bouw

van windmolens.

Welk verschil is er tussen hen?

A De een bespreekt de gevolgen voor mensen, de ander die voor de dieren.

B De een bespreekt de reactie van vissen, de ander die van andere zeedieren.

C De een bespreekt de toestand voor de bouw, de ander die na de bouw.

D De een bespreekt voordelen van de windmolenparken, de ander nadelen.

Wat is de hoofdgedachte van deze tekst?

A De schadelijke gevolgen van windmolenparken voor zeedieren worden

vooral veroorzaakt door het harde geluid bij het bouwen.

B Er is nog onvoldoende onderzoek gedaan naar de schadelijke invloed van

het bouwen van windmolenparken op het leven in zee.

C Het bouwen van windmolenparken heeft vooral schadelijke gevolgen voor

zeezoogdieren en vissen.

D Tijdens het bouwen van windmolenparken zijn er vooral schadelijke

gevolgen voor zeedieren, terwijl er na de bouw voor- en nadelen zijn.

Een schrijver kan gebruik maken van:

1 feiten

2 zijn/haar eigen mening

3 de mening van deskundigen

Waarvan maakt de schrijver van deze tekst vooral gebruik?

A 1 en 2

B 1 en 3

C 2 en 3

Hoe gebruikt de schrijver de meningen van de drie deskundigen?

De schrijver

A geeft de meningen alleen maar weer.

B probeert de meningen tegen te spreken.

C toont aan dat de meningen juist zijn.

D toont aan dat de meningen niet juist zijn.

Wat is het belangrijkste doel van de schrijver met deze tekst?

A de lezer adviseren

B de lezer informeren

C de lezer overtuigen

D de lezer tot handelen aansporen

Vat de tekst ‘Liever niet geliefd’ samen in maximaal 150 woorden. Besteed

alleen aandacht aan de volgende punten:

1 wat volgens de schrijver de drijfveer is om populair te willen zijn

2 de verklaring die De Bruijn geeft voor populair willen zijn

3 de verklaring die Dijkstra geeft voor populair willen zijn

4 de belangrijkste voorwaarde voor populariteit volgens Dijkstra

5 het verschil in vrijetijdsbesteding van populaire en minder populaire mensen

6 drie negatieve gevolgen van populair willen blijven

7 twee voordelen van populair zijn

8 twee nadelen van populair zijn

Zorg voor een goedlopend geheel. Gebruik geen telegramstijl. Tel het aantal

Voor wie is deze advertentie vooral bedoeld?

Een afbeelding in een advertentie kan verschillende functies hebben.

1 De afbeelding dient om de aandacht te trekken.

2 De afbeelding is nodig om de tekst te kunnen begrijpen.

3 De afbeelding voegt nieuwe informatie-elementen toe aan de tekst.

Welke functie(s) heeft de afbeelding in deze advertentie?

Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie?

Op welk aspect legt de afbeelding in de advertentie de nadruk?

Hoe leidt de schrijver in alinea 1 het onderwerp van de tekst in?

Hij doet dat door:

A aan te geven voor welke groep lezers de tekst bedoeld is.

B een samenvatting van de rest van de tekst te geven.

C een situatie op te roepen waarin verdwalen een rol speelt.

D een voor de tekst belangrijke vraag te stellen.

We kunnen de tekst verdelen in vier delen:

Deel 1: alinea 1

Deel 2: alinea’s 2 en 3

Deel 3: alinea’s 4, 5 en 6

Deel 4: alinea 7

Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 2 (alinea’s 2 en 3)?

A Afstanden schatten en tijdsduur bepalen

B Het ruimtelijk vermogen en de ontwikkeling ervan

C Overeenkomsten en verschillen in ruimtelijk vermogen

D Problemen en oplossingen bij inschatten

Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 3 (alinea’s 4, 5 en 6)?

A Hulpmiddelen en hun onmisbaarheid

B Onderzoek naar ruimtelijke oriëntatie

C Ruimtelijk vermogen en onze luie hersenen

D Verkleinen van verschillen tussen mensen

Wat is het verband tussen alinea 4 en 5?

A Alinea 4 en 5 vormen een opsomming.

B Alinea 5 geeft een bewijs voor het gestelde in alinea 4.

C Alinea 5 noemt een gevolg van het gestelde in alinea 4.

D Alinea 5 noemt een voorbeeld bij het gestelde in alinea 4.

In alinea 6 wordt gesproken over een onderzoek van het University College.

Citeer de zin uit deze alinea die aangeeft dat de uitslag van het onderzoek

verrassend was.

(…) “je komt niet ter wereld met ruimtelijk vermogen.” (regels 48-50)

Citeer de zin uit alinea 7 waaruit het duidelijkst blijkt dat ruimtelijk vermogen

erg belangrijk is.

Hoe gebruikt de schrijfster de meningen van de deskundigen?

A Ze geeft de meningen zonder commentaar.

B Ze probeert de meningen tegen te spreken.

C Ze toont aan, dat de meningen onjuist zijn.

D Ze vergelijkt de opvattingen in Nederland met die in Engeland.

Wat is het hoofddoel van deze tekst?

A de lezer informeren

B de lezer overtuigen

C de lezer tot handelen aansporen

D gevoelens van de schrijfster tot uitdrukking brengen

Wat is de hoofdgedachte van deze tekst?

A Door goedkopere manieren van reizen oefenen we onze ruimtelijke

oriëntatie steeds minder.

B Door het gebruik van navigatiesystemen kan onze ruimtelijke oriëntatie

minder worden.

C Navigatiesystemen maken onze ruimtelijke oriëntatie overbodig.

D Navigatiesystemen zijn niet meer weg te denken uit ons bestaan.

Een schrijver kan gebruik maken van:

1 feiten

2 zijn/haar eigen mening

3 de mening van anderen.

Waarvan maakt de schrijver van deze tekst vooral gebruik?

A 1 en 2

B 1 en 3

C 2 en 3

Op jouw school is het gebruikelijk om in april een projectweek te houden. Er

worden dan activiteiten rond één thema uitgevoerd voor de leerlingen van de

derde en de vierde klassen. Die week wordt georganiseerd door een

projectteam, bestaande uit drie docenten, drie ouders en drie leerlingen.

Dit schooljaar ben jij één van de drie leerlingen in het projectteam. Het

algemene thema is dit jaar: “Weet jij de weg in de computerwereld?”. Jij stelt als

onderwerp voor: het gebruik van navigatiesystemen zoals TomTom. Jij hebt

gehoord dat je tegenwoordig bij het rijexamen voor het autorijbewijs met een

navigatiesysteem moet kunnen rijden. Jij vraagt je het volgende af. Kunnen

automobilisten niet meer zonder? Hoe worden navigatiesystemen eigenlijk

gemaakt? Hoe worden de digitale kaarten actueel gehouden? Zijn er ook

zoeksystemen voor fietsers, bromfietsers, wandelaars?

Dit idee wordt enthousiast ontvangen. Het team vraagt jou om ‘Zoektocht’, een

bedrijf in jouw woonplaats dat navigatiesystemen maakt en verkoopt, te vragen

om op jouw school een gastles in de projectweek te komen geven. De

projectweek wordt gehouden in de kantine van de school, van 25 tot 29 april.

Schrijf een zakelijke brief aan de firma ‘Zoektocht’, ter attentie van de

medewerker Voorlichting, de heer Victor Brent. Bedenk zelf een volledig adres.

Dateer je brief op 14 februari 2011. Nodig de heer Brent uit om een gastles in de

projectweek te komen geven. Besteed verder aandacht aan de volgende punten:

− jezelf voorstellen met naam, klas en school;

− een korte omschrijving van de projectweek op drie punten: inhoud, plaats en

tijdstip;

− drie vragen over navigatiesystemen die de heer Brent zou kunnen

beantwoorden in zijn les; je mag de vragen uit het bovenstaande halen,

maar je mag ze ook zelf bedenken;

− meedelen dat gastdocenten op school kunnen lunchen;

− wijzen op de vergoeding: een boekenbon;

− een verzoek om snel te antwoorden;

− meedelen dat jij de contactpersoon voor de school bent.