Eindexamen nederlands vmbo gl/tl 2013, tijdvak 1

Het onderwerp van een tekst kan worden ingeleid door

1 de aanleiding te geven voor het schrijven van de tekst.

2 een deskundige voor te stellen.

3 een opmerkelijke uitspraak te doen.

4 een voor de tekst belangrijke vraag te stellen.

Hoe wordt het onderwerp van deze tekst in alinea 1 ingeleid?

door 1 en 2

door 1 en 4

door 2 en 3

door 3 en 4

Welk kopje past het beste bij de inhoud van alinea 2?

Geluidsbeleving

Geluidshinder

Ongekende stilte

Vakantiepret

In alinea 2 zegt Frits van den Berg “dat de betekenis van geluid bijna

belangrijker is dan het niveau van een geluidsbron.” (regels 24-27)

In welke alinea geeft hij aan dat het niet herkennen van geluid zeer

onprettig is?

Hoe ervaart, volgens de tekst, de stedeling uit alinea 3 wonen op het

platteland?

De stedeling vindt

dat al dat lawaai niet past bij zijn beeld van het platteland.

dat er in de stad minder lawaai is dan op het platteland.

dat er op het platteland steeds meer lawaai is.

dat tractoren op het platteland teveel lawaai maken.

In alinea 3 wordt gesteld dat het op sommige plekken in de stad stiller kan

aanvoelen dan op het platteland.

Geef in eigen woorden weer wat hiermee wordt bedoeld.

Gebruik niet meer dan 25 woorden.

In alinea 4 wordt gesteld dat geluidshinder onrust en stress veroorzaakt.

Welke tegenovergestelde begrippen gebruikt de schrijver in dezelfde

alinea?

Wat is de functie van alinea 6 ten opzichte van alinea 5?

Alinea 6 geeft een conclusie op grond van alinea 5.

Alinea 6 geeft een samenvatting van de bewering in alinea 5.

Alinea 6 geeft een tegenstelling met de bewering in alinea 5.

Alinea 6 geeft een verklaring voor de bewering in alinea 5.

In alinea 6 spreekt de schrijver over een “fantoomgeluid”. (regel 96)

Met dat geluid bedoelt zij

een denkbeeldig geluid.

een geluid van buitenaf.

een levendig geluid.

een menselijk geluid.

een nauwelijks hoorbaar geluid.

een waarschuwend geluid.

Wat is het verband tussen alinea 6 en alinea 7?

Alinea 7 bevestigt het gestelde in alinea 6.

Alinea 7 geeft een conclusie bij alinea 6.

Alinea 7 noemt de oorzaken van het gestelde in alinea 6.

Alinea 7 vormt een tegenstelling met alinea 6.

“Stilte maakt dus geluid, maar we ervaren het geluid van de natuur als

stilte.” (regels 21-23)

Welke zin uit de tekst past het beste bij dit citaat?

“Zodra het voor ons gehoor doodstil is, gaan we toch geluid horen”

(regels 91-92)

“De stilte die we vooral als prettig ervaren, is te vinden in de natuur.”

(regels 131-132)

“De aanwezigheid van water, gras en ander groen roept een stilte op

die niet zozeer van buitenaf, maar van binnenuit komt.”

(regels 132-136)

“Zelfs als het strikt genomen niet echt helemaal stil is.”

(regels 136-137)

Welke zin geeft de hoofdgedachte van de tekst het beste weer?

Als bekend is waar geluid vandaan komt, ervaren we het niet als

storend.

In de natuur vinden we de stilte waarvan we tot rust komen.

Geluidshinder komt vrijwel overal voor, en leidt daarom vaak tot

problemen tussen mensen.

Stilte is haast nergens aanwezig en berust vooral op een innerlijke

beleving van de omgevingsgeluiden.

Vat de tekst ‘ Groen’ piepschuim helpt verpakkers aan beter imago samen

in maximaal 125 woorden.

Besteed daarbij alleen aandacht aan de volgende punten:

1 om welke redenen het nieuwe product groen piepschuim genoemd

wordt;

2 wat de meest gebruikte toepassingen van piepschuim zijn;

3 wat de aanleiding en de redenen voor Noordegraaf zijn geweest voor

de omschakeling van zijn bedrijf;

4 wat de twee belangrijkste stoffen zijn die gebruikt worden voor de

productie van groen piepschuim;

5 waarom steeds meer bedrijven, ondanks de prijs, toch het groene

piepschuim zullen gaan gebruiken.

Maak er een samenhangend geheel van. Gebruik geen telegramstijl.

Noem geen voorbeelden. Tel het aantal woorden en noteer dat onder je

samenvatting. Zet de titel erboven.

Een afbeelding in een advertentie kan verschillende functies hebben.

De afbeelding

1 trekt de aandacht.

2 voegt nieuwe informatie aan de tekst toe.

3 is nodig om de tekst te kunnen begrijpen.

Welke functies heeft de afbeelding met 21 fotootjes in deze advertentie?

alleen 1 en 2

alleen 1 en 3

alleen 2 en 3

1, 2 en 3

Voor welke lezers is deze advertentie vooral bedoeld?

voor alle lezers

alleen voor mbo-leerlingen

alleen voor medewerkers van mbo-scholen

alleen voor mensen die een mbo-opleiding willen gaan volgen

De kop van de advertentie is 21 topproducten van het mbo.

Wie of wat worden daarmee bedoeld?

Waarom staat “mbo’ers, de ruggengraat van Nederland.” in de tekst met

grote letters gedrukt?

De lettergrootte

benadrukt dat de deelnemers een onmisbaar deel van de

beroepsbevolking gaan vormen.

benadrukt dat de deelnemers zich op een bijzondere manier hebben

onderscheiden.

past beter bij de verdeling van de andere afgedrukte woorden.

toont de lezer het belang om mee te doen aan de verkiezing.

De eerste alinea van een tekst kan onder meer de volgende functies

hebben:

1 de directe aanleiding noemen voor het schrijven van de tekst;

2 een voorbeeld geven van het onderwerp van de tekst;

3 het introduceren van één of meerdere deskundigen;

4 het vooraf stellen van een belangrijke vraag.

Welke twee functies heeft de eerste alinea in deze tekst?

1 en 2

1 en 3

2 en 3

3 en 4

Gebruik onderstaande informatie voor het beantwoorden van de vragen

18 en 19.

We kunnen de tekst verdelen in vijf delen:

Deel 1: alinea’s 1 en 2

Deel 2: alinea’s 3 en 4

Deel 3: alinea’s 5, 6 en 7

Deel 4: alinea’s 8 en 9

Deel 5: alinea 10

Welk kopje past het beste bij deel 3 (alinea’s 5, 6 en 7)?

Recreatie in natuurgebieden

Ruimte en rust in natuurgebieden

Toegankelijkheid van natuurgebieden

Voordelen van natuurgebieden

Welk kopje past het beste bij deel 4 (alinea’s 8 en 9)?

Gezelligheidszoekers

Sportieve recreanten

Stadsbewoners

Verschillende bezoekersgroepen

In alinea 6 stelt Eric Wanders: “Dan ontneem je niemand het recht om er

te komen, maar je maakt het wel moeilijker.” (regels 99-101)

Bij welk begrip van Marloes Berndsen uit alinea 1 hoort deze

uitspraak?

Hoe sluiten alinea’s 3 en 4 aan op alinea 2?

Alinea’s 3 en 4 geven een conclusie voor het gestelde in alinea 2.

Alinea’s 3 en 4 geven voorbeelden bij alinea 2.

Alinea’s 3 en 4 noemen oorzaken van het gestelde in alinea 2.

Alinea’s 3 en 4 vormen een tegenstelling met alinea 2.

André Donker noemt enkele “middelen” (regel 44) voor zonering in de

natuur.

Welk woord in alinea 7 gebruikt Marloes Berndsen voor middelen?

In alinea 8 wordt gesproken over het onderzoek van Alterra.

Voor welke groep uit dit onderzoek is het kwetsbare gebied bedoeld

dat Marloes Berndsen noemt in alinea 9?

In alinea 4 zegt André Donker onder meer: “De mensen komen ook voor

dat terrasje op het dorpsplein.” (regels 65-67)

Tot welke groep bezoekers uit het onderzoek van Alterra behoren

deze mensen?

In alinea 2 zegt de schrijver: “Om de diverse kwaliteiten van elk gebied tot

hun recht te laten komen en de natuur én de mens ruimte te geven, is

gekozen voor ‘zonering’.” (regels 19-23)

Met welk woord in alinea 9 vat Marloes Berndsen dit alles samen?

Citeer de zin uit alinea 10 waarin de schrijver aangeeft dat Eduard Habets

in natuurgebieden zonering toepast.

Hoe staat de schrijver tegenover de uitspraken van de deskundigen?

Hij gebruikt ze vooral om zijn eigen standpunt te verdedigen.

Hij geeft ze weer zonder verder commentaar.

Hij laat merken het oneens te zijn met de uitspraken.

Hij trekt de juistheid van de uitspraken in twijfel.

Hoe kun je de hoofdgedachte van de tekst Fietsers en wandelaars op pad

het beste weergeven?

Zonering is ideaal voor de landschappelijke waarde van de natuur.

Zonering is in het belang van zowel de bezoeker als de natuur.

Zonering is noodzakelijk door het toenemend aantal recreanten.

Zonering is onmisbaar voor de verschillende bezoekers van de natuur.

Jouw school ligt net buiten de bebouwde kom te midden van veel groen,

dat grenst aan een natuurgebied. De omgeving is niet alleen mooi, maar

voor jullie ook ideaal door de aanwezigheid van verschillende sportvelden

bij de school. Aan het begin van een les lichamelijke opvoeding (LO)

vertelt de leraar aan jullie klas dat de ruime gelegenheid voor klassikaal

buiten sporten binnen afzienbare tijd waarschijnlijk zal verminderen. De

avond tevoren heeft de gemeenteraad gesproken over het plan achter het

schoolgebouw een nieuwe weg aan te leggen. De gemeente wil hiermee

een dit jaar geopend bezoekerscentrum beter bereikbaar maken voor

dagjesmensen. Ook zal er een café-restaurant worden gebouwd waardoor

de horeca in het dorp een stimulans krijgt. Hiervoor moeten enkele

sportvelden verdwijnen, waardoor de sportlessen vaker binnen zijn en de

leerlingen regelmatig naar veel verderop gelegen sportvelden moeten

fietsen.

Jullie zijn het hier absoluut niet mee eens. Iemand voorziet problemen bij

de organisatie van de bekende sporttoernooien op jullie school met Pasen

en in de meivakantie. Enkele klasgenoten geven aan dat er in jullie

gemeente steeds vaker groen wordt opgeofferd aan nieuwbouw en

uitbreiding van wegen. Zij stellen dat zonder de sportvelden rond jullie

school het gebouw maar een saaie indruk zal maken. Ook je leraar

bevestigt dit alles en voegt er nog aan toe dat hij vindt dat de sportvelden

buiten onmisbaar zijn voor jongeren. Volgens hem gaat er weinig boven

buiten sporten en hij ziet geen voordelen in lessen LO op de sportvelden

verder weg.

Iemand roept dat het hoog tijd wordt om het gemeentebestuur duidelijk te

maken hoe jullie over deze plannen denken.

Enkelen stellen voor om namens de klas een artikel te schrijven in de

krant. Je gymleraar voelt wel iets voor dit idee. Jij besluit het artikel te

schrijven. Je gaat ervoor zorgen dat straks elke lezer weet wat de plannen

van de gemeente inhouden, wat dat voor jullie school betekent en wat

jullie daarvan vinden. Ook doe je een oproep aan de gemeenteraad om de

sportvelden te behouden.

Schrijf het artikel voor de krant. Gebruik daarvoor de gegevens uit de

tekst op de vorige bladzijde en eventueel de tekst Fietsers en wandelaars

op pad. Je mag ook zelf gegevens inbrengen.

Besteed in jouw artikel aandacht aan de volgende onderwerpen:

− de aanleiding voor het schrijven van dit artikel: plan gemeenteraad;

− twee redenen voor plan gemeenteraad;

− jullie standpunt over het plan van de gemeenteraad;

− argument voor jullie standpunt: verdwijnen sportvelden;

− vier verschillende nadelige gevolgen van het verdwijnen van de

sportvelden;

− oproep aan de gemeenteraad voor behoud sportvelden.

Maak er een samenhangend geheel van en zet er een passende titel

boven.

Zet je naam onder het artikel en vermeld je school en klas.