Eindexamen nederlands vmbo gl/tl 2015, tijdvak 2

Aldert Vrij heeft onderzoek gedaan naar technieken om een leugenaar te herkennen. • Geef in de uitwerkbijlage met een kruisje aan of de volgende uitspraken waar of niet waar zijn. Gebruik de informatie van het onderzoek van Aldert Vrij uit alinea 2. Uit de manier waarop iemand beweegt, kun je beter opmaken dat iemand liegt dan uit de manier waarop hij praat. Mensen herkennen een leugenaar beter als ze naar Wegkijken hem luisteren. en onrustig friemelen zijn kenmerken van Een liegen. leugenaar gebruikt vaak het woordje ‘ik’. Een leugenaar vertelt uitgebreid. Non-verbale kenmerken hangen minder samen met liegen dan verbale kenmerken.

Schrijfopdracht Je zit in de vierde klas van het vmbo en je moet dit jaar voor het vak Nederlands een interview afnemen. In de les Nederlands geef je een presentatie over je interview. Je hebt het artikel ‘De gelegenheid maakt de leugenaar’ gelezen. Dat heeft je nieuwsgierig gemaakt over liegen. Je bent van plan om dit onderwerp te kiezen voor je presentatie. Aldert Vrij heeft onderzoek gedaan naar technieken om een leugenaar te herkennen. Je zou hem graag willen interviewen en je bent van plan om hem te benaderen. Hij kan je vast meer vertellen over de motieven waarom mensen liegen. In het artikel heb je gelezen dat hij vindt dat je je vooral moet concentreren op het voorkomen van leugens en oneerlijkheid. Hij ziet hiervoor een mooie taak weggelegd voor het onderwijs. Je bent nieuwsgierig naar de precieze rol die het onderwijs kan spelen om het vertellen van leugens te voorkomen. Dat wil je tijdens het interview centraal stellen. Je besluit hem een brief te schrijven. In de brief stel je jezelf voor en leg je uit dat je voor het vak Nederlands een interview moet afnemen en een presentatie moet verzorgen. Daarnaast vraag je of hij mee wil werken aan het interview. Tijdens het interview wil je vooral te weten komen welke rol het onderwijs kan spelen om het vertellen van leugens te voorkómen. Ook vraag je of je Aldert Vrij moet betalen voor het afnemen van een interview. In je brief vraag je ook nog om advies over de opzet van je presentatie. Je vermeldt dat je in je presentatie aandacht wilt besteden aan de onderwerpen waarover jouw klasgenoten liegen. Zelf denk je dat jongeren vooral liegen over het aantal vrienden dat ze hebben of over hoe laat ze van een uitgaansavond thuiskomen. Daarnaast besteed je in je presentatie aandacht aan de rol die het onderwijs kan spelen om het vertellen van leugens te voorkomen. Ook vermeld je in de brief nog jouw mening over liegen. Verder stel je in je brief alvast twee vragen die je tijdens het interview aan Aldert Vrij zou willen stellen. Geef tot slot aan dat je op een snelle reactie hoopt.

Opdracht Schrijf een brief aan Aldert Vrij. Gegevens die onbekend zijn, mag je zelf bedenken. Besteed in je brief aandacht aan de volgende punten: − jezelf voorstellen, met naam en klas; − aanleiding brief: de opdracht voor Nederlands; − vraag om medewerking aan het interview; − onderwerp interview: precieze rol die het onderwijs kan spelen om het vertellen van leugens te voorkomen; − korte beschrijving opzet presentatie; − vraag aan Aldert Vrij of je moet betalen voor het afnemen van het interview; − vraag aan Aldert Vrij om tips voor je presentatie; − eigen mening over liegen; − vraag 1 aan Aldert Vrij; − vraag 2 aan Aldert Vrij; − beleefd verzoek om snelle reactie. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.