bronnen

Eindexamen wiskunde vmbo gl/tl 2010, tijdvak 1

naslagOVERZICHT FORMULES:

omtrek cirkel = π × diameter
oppervlakte cirkel = π × straal 2
inhoud prisma = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud kegel = (1)/(3) × oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud piramide = (1)/(3) × oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud bol = (4)/(3) × π × straal 3

opgave 2Stappenteller

Een stappenteller is een apparaat dat het aantal stappen van een persoon telt.
figuur bij de opgave
staplengte
De staplengte is de afstand in centimeters die je gemiddeld met één stap aflegt.
12p
Jeroen heeft een stappenteller. Volgens de stappenteller heeft hij 2754 stappen
gezet van huis naar school. De afstand van zijn huis naar school is 1600 meter.
Bereken in hele centimeters de staplengte van Jeroen. Schrijf je berekening op.
Karel heeft een staplengte van 55 centimeter.
24p
Karel maakt een wandeling van 1,5 uur.
Maak een schatting van het aantal stappen dat hij bij deze wandeling gezet
heeft. Leg uit hoe je aan je antwoord gekomen bent.
32p
Er is een verband tussen de afgelegde afstand in meters en het aantal stappen
dat Karel zet.
Geef een woordformule voor dit verband.
43p
Sommige stappentellers werken niet goed. Ze tellen te weinig stappen.
Jonas heeft een staplengte van 54 cm. Hij loopt een afstand van 1200 meter.
De stappenteller heeft 1874 stappen geteld.
Bereken hoeveel procent van de stappen door de stappenteller is geteld.
Schrijf je berekening op.
Om voldoende beweging te krijgen, wordt aangeraden om minstens
10 000 stappen per dag te zetten.
54p
Marieke heeft een stappenteller gekocht. Ze ziet dat ze gemiddeld maar
4000 stappen per dag zet. Haar huisarts geeft haar het advies het aantal
stappen elke week met 10% te verhogen totdat ze boven de 10 000 uitkomt.
Na hoeveel weken zal Marieke volgens dit advies voor het eerst meer dan
10 000 stappen per dag zetten? Laat zien hoe je aan je antwoord komt.

opgave 3Van Betancuria naar Antigua

Gerrit en Jeannette zijn op vakantie op het eiland Fuerteventura.
LA OLIVA PTO. DEL ROSARIO FUERTEVENTURA Ligging kaartfragment BETANCURIA ANTIGUA CANARISCHE EILANDEN LANZAROTE LA PALMA TUINEJE TENERIFE LA GOMERA EL HIERRO FUERTEVENTURA GRAN CANARIA PAJARA 0 50 100 km 0 10 20 km
Ze willen een wandeling gaan maken van Betancuria naar Antigua.
Hieronder zie je een kaart van het gebied met daarop de wandelweg van punt B
naar punt A. Op de kaart staan hoogtelijnen getekend, met daarbij de hoogte in
meters boven de zeespiegel aangegeven.
400 300 200 500 Betancuria 500 B Antigua P Q A 400 600 500 500 300 200 400 400 0 500 1000 m
Deze kaart staat ook op de uitwerkbijlage.
62p
Punt B ligt op 380 meter hoogte.
Hoeveel meter ligt punt A lager dan punt B? Leg je antwoord uit.
figuur bij de opgave
72puitwerkbijlage
Op het hoogste punt van de wandeling maakt Jeannette bovenstaande foto.
Kleur op de kaart op de uitwerkbijlage het gedeelte van de wandelweg waar
het hoogste punt van de wandeling kan liggen.
83p
De 5,5 km lange wandeling duurt 1 uur en 50 minuten.
Bereken de gemiddelde snelheid in kilometer per uur. Schrijf je berekening
op.
93puitwerkbijlage
Hemelsbreed is de afstand van B naar A korter dan 5,5 km.
Bereken met behulp van de kaart op de uitwerkbijlage hoeveel kilometer de
afstand van B naar A hemelsbreed is. Schrijf je berekening op.
104puitwerkbijlage
Het steilste stuk van de wandeling ligt tussen de punten Q en P (zie de kaart op
de uitwerkbijlage) en is overal even steil. De horizontale afstand is 500 meter
(zie de tekening hieronder).
P Q 500
Bereken hoeveel graden hellingshoek Q van het steilste stuk van de
wandeling is. Schrijf je berekening op.

opgave 4Magnetic

In een doos Magnetic zitten magnetische staafjes en metalen knikkers. Met de
staafjes en knikkers kunnen figuren gemaakt worden. Alle staafjes hebben
dezelfde lengte en alle knikkers zijn even groot.
figuur bij de opgave
112p
Hieronder zie je de eerste drie figuren uit een reeks. Figuur 1 is een ruit, in
figuur 2 zie je in de onderste rij twee ruiten, in figuur 3 zie je in de onderste rij
drie ruiten.
figuur 3
figuur 3
figuur 3
figuur 3
Hoeveel knikkers zijn er in totaal nodig voor het maken van figuur 4?
Er bestaat een verband tussen het totaal aantal staafjes van een figuur uit de
reeks en het figuurnummer n. De formule voor dit verband is:
totaal aantal staafjes = (n + 1)2 + n − 1
124puitwerkbijlage
Op de uitwerkbijlage is een assenstelsel getekend.
Teken in dit assenstelsel de grafiek die bij bovenstaand verband hoort.
Je mag de tabel gebruiken die boven het assenstelsel staat.
133p
Jolien heeft genoeg knikkers, maar slechts 150 staafjes.
Laat met een berekening zien wat het figuurnummer is van de grootste
figuur uit de reeks die Jolien met deze 150 staafjes zou kunnen maken.
143p
Met Magnetic kan ook onderstaand ruimtefiguur worden gebouwd.
voor
Op de uitwerkbijlage is een begin gemaakt met het tekenen van een model van
het vooraanzicht van deze ruimtefiguur. Het midden van een knikker wordt
voorgesteld door een punt. De afstand tussen twee punten is telkens 5 cm.
Teken op de uitwerkbijlage het vooraanzicht op dezelfde manier verder af.

opgave 5Kogelstootbaan

figuur bij de opgave
stootbalk 40 2,1 m
Een atletiekvereniging krijgt een nieuwe kogelstootbaan. Een kogelstootbaan
bestaat uit een kogelstootring van beton waarvandaan gestoten wordt en een
gebied met zand waar de kogel terecht moet komen. Zie de foto.
De kogelstootring moet een diameter van 2,1 meter hebben. Naast de foto zie je
een tekening van de kogelstootring.
In verband met de aanlegkosten moet de aannemer een aantal berekeningen
uitvoeren.
154p
De stootbalk in bovenstaande tekening is een betonnen rand langs een deel van
de kogelstootring.
Bereken hoeveel cm de lengte van de stootbalk moet zijn. Schrijf je
berekening op.
De kogelstootbaan wordt aangelegd met de afmetingen die in onderstaande
figuur staan.
A B 13,7 m zand 20 m 0,385 m2 M
165p
Laat met een berekening zien dat hoek M in driehoek MBA inderdaad 40° is.
174p
De aannemer wil weten hoeveel m2 de oppervlakte van het gebied met zand is.
Boog AB is een deel van een cirkel, dus MBA is een deel van een
cirkeloppervlak. Binnen gebied MBA is 0,385 m2 (het donkergrijze stukje aan de
onderkant) geen zand, maar beton.
Bereken hoeveel m2 de oppervlakte van het gebied met zand is. Rond je
antwoord af op een heel getal. Schrijf je berekening op.

opgave 6Konijneneiland

figuur bij de opgave
Foto: Duinkonijn
(Johan Krol
Archief Natuurcentrum
Ameland)
In april 1995 werd op een eiland een groep van 20 konijnen losgelaten.
Ieder volgend jaar werd in april het aantal konijnen op het eiland opnieuw geteld.
Dit aantal K werd in een grafiek uitgezet. Deze grafiek staat op de
uitwerkbijlage.
Hierin is t in jaren met t = 0 in april 1995.
182p
In april van welk jaar werden er volgens de grafiek voor het eerst meer dan 1000
konijnen geteld? Leg je antwoord uit.
Er is een formule opgesteld die zo goed mogelijk past bij de grafiek:
K = 2000 − 1980 × 0,85t
Hierin is K het aantal konijnen, t is in jaren met t = 0 in april 1995.
192p
Laat met een berekening zien dat er volgens de formule in april 2004 ongeveer
1540 konijnen waren.
204p
Met hoeveel procent is het aantal konijnen toegenomen van april 2004 tot
april 2005? Gebruik de formule en schrijf je berekening op. Rond je antwoord af
op één decimaal.
Door ruimte- en voedselgebrek zal het aantal konijnen op het eiland niet kunnen
blijven toenemen. Volgens de formule blijft het aantal konijnen na een groot
aantal jaren constant.
213p
Hoeveel konijnen zijn er na een groot aantal jaren op het eiland volgens de
formule? Laat zien hoe je aan je antwoord komt.

opgave 7Gevelvlag

Op de foto hiernaast zie je een aantal
gevelvlaggen. Door de vorm hangen deze
vlaggen altijd recht naar beneden; de
afbeelding erop is dan volledig zichtbaar.
figuur bij de opgave
De gevelvlag wordt gemaakt met een hoek van 30 graden of van 45 graden.
Er zijn drie modellen. Zie de schetsen hieronder. De maten staan in de
schetsen.
45 150 75 75 model 3
c 30 136 68 118 model 1
30 d 50 50 model 2
224p
Bereken bij model 1 de lengte van c in cm. Rond af op hele centimeters.
Schrijf je berekening op.
234p
Bereken bij model 2 de lengte van d in cm. Rond af op hele centimeters.
Schrijf je berekening op.
243p
De prijs van een vlag hangt af van de oppervlakte van de vlag.
Bereken van model 3 de oppervlakte in cm2. Schrijf je berekening op.