naslagOVERZICHT FORMULES:
omtrek cirkel = π × diameter
oppervlakte cirkel = π × straal 2
inhoud prisma = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud kegel =
oppervlakte grondvlak × hoogte inhoud piramide =
oppervlakte grondvlak × hoogte inhoud bol =
straal 3 opgave 2Snelwandelen
In 2006 kwam het wereldrecord snelwandelen op
de 50 km op naam van de Australiër
Nathan Deakes.
Hij legde de 50 km af in 3 uur 35 minuten en
47 seconden.
14pBereken de gemiddelde snelheid in m/s van Nathan Deakes bij dat wereldrecord
snelwandelen. Schrijf je berekening op en rond je antwoord af op één decimaal.
Ook vrouwen doen aan snelwandelen. Onderstaande formule geeft het verband
tussen de beenlengte en de maximale snelheid die een vrouw bij snelwandelen
kan bereiken:
maximale snelheid =

Hierin is maximale snelheid in m/s en beenlengte in meters.
22pYasmina doet aan snelwandelen. Ze heeft een beenlengte van 0,9 meter.

Laat met een berekening zien dat zij volgens de formule een maximale
snelheid van afgerond 2,97 m/s kan halen.
34puitwerkbijlageBeenlengtes onder 0,6 m en boven 1,4 m komen niet voor bij vrouwen die aan
snelwandelen doen.

Teken op de uitwerkbijlage de grafiek die bij de formule hoort. Je mag
daarbij de tabel op de uitwerkbijlage gebruiken.
43pOok Elvira doet aan snelwandelen. Haar maximale snelheid is 3,2 m/s.

Bereken met behulp van de formule de beenlengte van Elvira. Rond het
antwoord af op hele centimeters. Schrijf de berekening op.
opgave 3Taxitarieven
De prijs van een taxirit wordt bepaald door een instaptarief en een
kilometertarief. Een rit tot twee kilometer kost alleen het instaptarief. Is de rit
langer dan twee kilometer, dan komt er nog een bedrag bij voor elke extra
kilometer.
De tarieven van taxibedrijf Pentax voor een personentaxi en een taxibusje staan
in de tabel hieronder.
54pJohan en Marije stappen bij het station in een personentaxi voor een rit van
5 kilometer naar een museum. Johan en Marije delen de kosten van de taxirit.
Ze betalen ieder € 6,00.
In het museum komen Johan en Marije drie vrienden tegen. Ze besluiten om
voor de terugrit naar het station gezamenlijk een taxibusje te nemen en de
kosten te delen.

Bereken hoeveel euro Johan minder hoeft te betalen op de terugrit dan op
de heenrit. Schrijf je berekening op.
Het taxibedrijf heeft een dagtarief en een nachttarief.
In de tabel hieronder staan deze tarieven voor personentaxi’s.
Op de uitwerkbijlage is de grafiek voor het nachttarief getekend.
63puitwerkbijlageBepaal vanaf hoeveel hele kilometers een taxirit volgens het nachttarief bij
Pentax meer dan € 25,00 kost. Laat zien hoe je aan je antwoord komt. Je mag
de grafiek op de uitwerkbijlage gebruiken.
74puitwerkbijlageBij welk aantal kilometers kost een taxirit volgens het dagtarief en het nachttarief
hetzelfde? Laat zien hoe je aan je antwoord komt. Je mag de grafiek op de
uitwerkbijlage gebruiken.
83pBij het dagtarief van taxibedrijf Pentax hoort een formule bij het verband tussen
de ritprijs in euro’s van ritten van 2 km en langer en het aantal kilometers van de
rit:
ritprijs = …

Stel deze formule op.
opgave 4Speeltoestel
Op de foto hieronder zie je kinderen spelen op een speeltoestel.
Het speeltoestel is een constructie van metalen buizen waarin een net is
gespannen.
Op de tekening naast de foto zie je de metalen constructie die bestaat uit vier
even grote ruiten. Elke zijde van zo’n ruit is 3 meter lang.
94pHiernaast staat een tekening van een van de ruiten.
Hoek A is 60°.

Laat met een berekening zien dat de lengte
van AT afgerond 5,20 meter is.
103puitwerkbijlageHiernaast staat een model van het speeltoestel.
Deze tekening staat ook op de uitwerkbijlage.
ABCD is een vierkant.
De driehoeken ABE, BCF, ADH en CDG staan
loodrecht op grondvlak ABCD.
Op de uitwerkbijlage is een begin gemaakt met het
tekenen van het bovenaanzicht van dit model.

Teken in deze figuur het volledige
bovenaanzicht en schrijf de letters van de
hoekpunten erbij.
115pVierkant ABCD heeft zijden van 4,24 meter.
De lengte van AT is 5,20 meter. M is het midden van AC. Zie figuur 1.
Driehoek ACT uit figuur 1 met daarin de hoogtelijn TM is voor de duidelijkheid
ook nog apart getekend. Zie figuur 2.

Bereken de lengte van
TM. Schrijf je berekening op en rond het antwoord af
op hele centimeters.
opgave 5Ademhaling
123p
132pOp dit moment zitten er luchtdeeltjes in je longen
die ook in de longen van Julius Caesar zijn
geweest. We gaan in deze opgave berekenen
hoeveel luchtdeeltjes dat zijn.
We gaan ervan uit dat Julius Caesar 60 jaar is
geworden.
Per uur gaat er bij een mens door het in- en
uitademen gemiddeld 0,5 m3 lucht door de longen.

Bereken hoeveel m
3 lucht de longen van Julius
Ceasar is gepasseerd. Schrijf je berekening op.
In 25 liter lucht zitten ongeveer 6 × 1023
luchtdeeltjes. Stel dat jouw longen op dit moment 4
liter lucht bevatten.

Laat met een berekening zien dat er dan
afgerond 1023 luchtdeeltjes in je longen zitten.
143pWetenschappers hebben uitgerekend dat 1 op de 20 000 000 000 000 (2 × 1013)
luchtdeeltjes in de atmosfeer van de aarde in de longen van Julius Caesar is
geweest.

Bereken hoeveel luchtdeeltjes er op dit moment in de 4 liter lucht in jouw
longen zitten die ook in de longen van Julius Caesar zijn geweest.
Schrijf je berekening op.
opgave 6Boombank
Hierboven zie je een boombank die bestaat uit zes gelijke delen waar je op kunt
zitten. De binnen- en buitenrand van de boombank hebben de vorm van een
regelmatige zeshoek.
153puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staat een tekening van deel 1 van de bank. In die tekening
zijn ook enkele hulplijnen gestippeld.

Teken in die tekening op de uitwerkbijlage de delen 2 en 6 erbij.
162puitwerkbijlageIn de tekening op de uitwerkbijlage staat dat hoek A 60° is.

Laat met een berekening zien dat hoek
A inderdaad gelijk is aan 60°.
173puitwerkbijlageIn de tekening op de uitwerkbijlage is te zien dat AD = 120 cm, BD = 80 cm en
DE = 120 cm.

Laat zien dat
BC gelijk is aan 200 cm.
185puitwerkbijlageIn de tekening op de uitwerkbijlage staat deel 1 van de boombank.
Daarin is ook de hoogte h aangegeven.

Bereken hoeveel cm
2 de oppervlakte van deel 1 van de boombank is.
Schrijf je berekening op.
opgave 7Geluidsgolven
Geluiden zijn trillingen in de lucht. Een geluid verplaatst zich door de lucht. We
spreken dan over geluidsgolven.
192pGeluid kan zichtbaar worden gemaakt met een apparaat dat een geluidstrilling
omzet in een elektrische trilling. Hieronder zie je wat het apparaat weergeeft bij
twee verschillende geluiden. Elk van deze plaatjes geeft een aantal trillingen
weer in een bepaalde tijd (bijvoorbeeld 1 milliseconde).
Het aantal trillingen per seconde noemen we de frequentie van het geluid.

Bij welke figuur hoort een hogere frequentie? Leg uit hoe je aan je antwoord
komt.
203pVan een geluid duurt één trilling 0,8 milliseconde.
1 seconde = 1000 milliseconden.

Hoeveel trillingen zijn dat in 1 minuut? Schrijf je berekening op.
Hieronder staan de grafieken van twee geluidsgolven f en g getekend van
0 tot 0,5 milliseconde. Deze grafieken staan ook op de uitwerkbijlage.
213puitwerkbijlageDe golven snijden elkaar op de horizontale as in de oorsprong.

Na hoeveel milliseconden snijden de golven elkaar voor het eerst weer op
de horizontale as? Laat zien hoe je aan je antwoord komt. Je mag de
grafieken op de uitwerkbijlage gebruiken.
224puitwerkbijlageGeluidsgolf h heeft dezelfde amplitude als geluidsgolf f. De periode van
geluidsgolf h is de helft van de periode van geluidsgolf f.

Teken in de figuur op de uitwerkbijlage één periode van geluidsgolf
h.
opgave 8Yin-Yang symbool
Hieronder staat links het Yin-Yang symbool. Dit is een Chinees symbool, waarin
het zwarte gedeelte staat voor de maan (Yin) en het witte gedeelte voor de zon
(Yang).
In deze opgave bekijken we een vereenvoudigde versie van het Yin-Yang
symbool, dat rechts staat afgebeeld. Hierin zijn de stippen weggelaten.
De grens tussen het zwarte en witte gedeelte wordt gevormd door twee halve
cirkels.
233puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staat een cirkel met het middelpunt M erin aangegeven.

Teken in deze cirkel het vereenvoudigde Yin-Yang symbool.
244pWe bekijken een Yin-Yang symbool met een diameter van 5 cm.

Laat zien dat de omtrek van het zwarte deel van het symbool even groot is
als de omtrek van de hele cirkel.