opgave 1Tekst 1 Reizen
Regel 3 peregrinatione
12p
Citeer uit de regels 7-11 (Hoc t/m fugis) de twee Latijnse zelfstandige
naamwoorden die negatieve aanduidingen zijn van het begrip
peregrinatio.
Regel 7 Hoc idem
22p
a. Beschrijf in eigen woorden wat Seneca met Hoc idem bedoelt.
Baseer je antwoord op het voorafgaande.
b. Citeer het Latijnse tekstelement uit het vervolg (t/m locorum regel 10)
dat beschrijft wat Seneca met Hoc idem bedoelt.
Psycholoog A. Vingerhoets zegt in een interview:
“Relatieproblemen? Hup, op vakantie. Een dipje? Ga er even
tussenuit en alles komt goed. Steeds meer mensen denken dat
vakantie een wondermiddel is, een panacee tegen allerhande
kwalen. Ze geloven in een reclameterm als 'Vitamine V'. Maar
mensen vergeten dat ze zich een boel extra dingen op de hals
halen door op vakantie te gaan.”
32p
a. Citeer uit de regels 2-11 (Hoc t/m iactatio) het Latijnse tekstelement
dat inhoudelijk vergelijkbaar is met het woord ‘dipje’ uit bovenstaand
citaat.
b. Citeer uit de regels 2-11 (Hoc t/m iactatio) het Latijnse woord dat
inhoudelijk vergelijkbaar is met het woord ‘kwalen’ uit bovenstaand
citaat.
Regel 12-16 Talem t/m deum
42p
a. Beschrijf in eigen woorden de overeenkomst tussen de
gemoedstoestand van Lucilius en die van de zieneres.
b. Leg uit dat deum (regel 16) hier niet in stoïsche zin gebruikt is.
Regel 15-16 bacchatur t/m deum
In deze regels wordt het optreden van Lucilius vergeleken met dat van
een zieneres.
53p
a. Citeer uit het vervolg (t/m demergunt regel 19) de twee niet direct
opeenvolgende Latijnse tekstelementen die in het geval van Lucilius
inhoudelijk vergelijkbaar zijn met bacchatur (regel 15).
b. Citeer het Latijnse woord uit het vervolg (t/m demergunt regel 19) dat
in het geval van Lucilius inhoudelijk vergelijkbaar is met deum
(regel 16).
In de regels 2-16 (Hoc t/m deum) neemt Seneca drie keer een citaat op:
1 terraeque urbesque recedant (regel 6)
2 quid t/m expulit (regel 8-9)
3 bacchatur t/m deum (regel 15-16)
62p
In welk van deze drie gevallen moet het citaat opgevat worden als een
autoriteitsargument? Licht je antwoord toe.
Regel 18-19 sicut t/m demergunt
72p
a. Beschrijf in eigen woorden waarmee navi (regel 18) volgens Seneca
vergelijkbaar is.
b. Beschrijf in eigen woorden waarmee onera (regel 18) volgens Seneca
vergelijkbaar is.
Regel 17-20 Vadis t/m concutis
82p
Verdedig de stelling dat Seneca’s standpunt over reizen in deze regels
nog negatiever is dan in het voorafgaande gedeelte van de brief. Ga in je
antwoord in op zowel het voorafgaande als de regels 17-20 (Vadis t/m
concutis).
Regel 29 bene vivere
91p
Beschrijf in eigen woorden wat bene vivere voor een stoïcus inhoudt.
Baseer je antwoord op de achtergronden van de teksten die je voor dit
examen gelezen hebt.
Regel 34-35 fluctus medios
Seneca gebruikt hier een metafoor.
102p
a. Citeer het Latijnse zelfstandig naamwoord uit het voorafgaande (vanaf
Nunc regel 28) dat een concreet voorbeeld is van wat Seneca met
de metafoor fluctus medios bedoelt.
b. Beschrijf in eigen woorden de houding van een volmaakte stoïcus met
betrekking tot fluctus medios. Verwerk in je antwoord de
desbetreffende Latijnse stoïsche term.
Regel 34-38 Dissentio t/m est
111p
Je moet moeilijke omstandigheden bewust op een verstandige wijze
Je moet moeilijke omstandigheden dapper verdragen, omdat die ons
Je moet moeilijke omstandigheden in alle gevallen vermijden.
Je moet moeilijke omstandigheden zoveel mogelijk vermijden, maar,
Hoe kun je wat Seneca in deze regels zegt over moeilijke
omstandigheden het best samenvatten?
Je moet moeilijke omstandigheden bewust op een verstandige wijzeopzoeken.
Je moet moeilijke omstandigheden dapper verdragen, omdat die onsdoor het fatum zijn opgelegd.
Je moet moeilijke omstandigheden in alle gevallen vermijden. Je moet moeilijke omstandigheden zoveel mogelijk vermijden, maar,als het niet anders kan, die dapper verdragen.
Regel 45 remedio
122p
Citeer de twee niet direct opeenvolgende Latijnse werkwoordsvormen uit
het voorafgaande (vanaf Tempus regel 42) die inhoudelijk overeenkomen
met remedio.
Het volgende citaat is afkomstig uit een krantenartikel:
“Heel lang was reizen allesbehalve de weg naar geluk en
geestelijke ontwikkeling. Seneca schreef al spottend over
mensen die als trekvogels plaatsen met grote gretigheid
opzochten en met nog groter gretigheid weer verlieten. Alsof hij
in de 21ste eeuw kon kijken en horden backpackers en
rennende vliegveldtoeristen zag. ‘Reizen is dolen’, oordeelde de
Romeinse denker.”
131p
Leg uit dat de uitspraak ‘Reizen is dolen’ een te negatieve weergave is
van het oordeel van Seneca, zoals hij dat in deze brief verwoordt.
aansporing
bedoeling
toegeving
verhindering
de vissers te roepen
het landgoed te kopen
het landgoed te verkopen
naar het diner te komen
Canius; Canius
Canius; Pythius
Pythius; Canius
Pythius; Pythius
Vertaal de regels 1 t/m 13 in het Nederlands.
