bronnen

Eindexamen muziek vwo 2011, tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteG. F. Händel - Alcina

cd 1 track 2
Dit vragenblok gaat over drie delen uit de opera Alcina van Georg Friedrich Händel (1685 - 1759). Alcina is een tovenares die mannen naar haar eiland lokt en hen verandert in rotsen en bomen. De klank is een halve…

Dit vragenblok gaat over drie delen uit de opera Alcina van Georg Friedrich Händel (1685 - 1759). Alcina is een tovenares die mannen naar haar eiland lokt en hen verandert in rotsen en bomen. De klank is een halve toon lager dan de notatie.

De instrumentale inleiding van de opera bevat een menuet. Van het begin van
dit menuet zijn maat 1 t/m 8 afgedrukt, maar zonder versieringen.
figuur bij de opgave
11p
Plaats boven de twee noten die worden versierd een pijl.
Je hoort het fragment twee keer.
cd 1 track 3
Je hoort de herhaling van het zojuist beluisterde fragment en het vervolg erop,
één keer.
21p
Uit welke notenwaarde bestaat de melodie in het vervolg voornamelijk?
............................................................................................................................
cd 1 track 4
Vraag 3 en 4 gaan over een recitatief. In dit recitatief zingen drie verschillende
personages.
31p
Waarom is dit recitatief een recitativo secco?
............................................................................................................................
............................................................................................................................
42p
Noem drie instrumenten die de begeleiding spelen.
Je hoort het recitatief twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
3.........................................................................................................................
cd 1 track 5
De volgende vragen in dit blok gaan over een da capo-aria.
De vorm van een da capo-aria is: A - B - A.
De instrumentale inleiding duurt 12 maten. Van de melodie zijn maat 1 t/m 8
afgedrukt.
figuur bij de opgave
Maat 9 t/m 12 zijn een enigszins gevarieerde herhaling van het gedeelte onder
de haak.
51p
Noem één wijziging in die herhaling, gelet op de melodie (toonhoogte of ritme).
............................................................................................................................
In dit gedeelte wordt terrassendynamiek toegepast. Dit gebeurt onder andere
door harder en zachter te spelen.
61p
Noem nog één manier waarop dat gebeurt.
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 1 track 6
Je hoort twee keer het begin van het gezongen gedeelte.
De melodie is afgedrukt.
figuur bij de opgave
71p
Verklaar de twee voortekens in maat 10 en 11, in relatie tot de toonsoort die in
maat 12 wordt bereikt.
............................................................................................................................
cd 1 track 7
Je hoort een ander fragment vier keer.
De melodie is gedeeltelijk afgedrukt.
figuur bij de opgave
82p
Noteer de ontbrekende noten in maat 3, 4 en 5 (toonhoogte en ritme).
cd 1 track 8
Je hoort hetzelfde fragment nog één keer.
In maat 6 en 7 klinkt een andere maatsoort.
91p
Geef de technische term voor dit verschijnsel.
............................................................................................................................
cd 1 track 9
In het volgende fragment klinkt in de sopraanpartij een aantal keren
een dalende kwart.
De eerste twee maten van de sopraanpartij zijn afgedrukt.
figuur bij de opgave
101p
Hoe vaak komt dit interval in de sopraanpartij voor?
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 1 track 10
In het volgende fragment zingt de sopraan de tekst che troppo piace.
Op de a van piace wordt vanaf maat 2 een sequensketen gezongen.
111p
Uit hoeveel onderdelen bestaat die sequensketen?
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 1 track 11
Je hoort hetzelfde fragment twee keer.
Piace betekent ‘behaagt’.
121p
Op welke manier wordt dit woord in de muziek benadrukt?
Het antwoord ‘sequens’ mag niet gegeven worden.
............................................................................................................................
cd 1 track 12
Je hoort het slot van het B-gedeelte van de aria en het begin van het
A-gedeelte twee keer.
Van het slot van het B-gedeelte zijn de melodie en de baspartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
In maat 5 is sprake van een cadens van de solist.
132p
Wat is de functie van deze cadens? (Geef twee antwoorden.)
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 1 track 13
Je hoort een langer gedeelte uit de aria één keer. Daarna wordt de cd vijf
minuten stilgezet.
143p
Noem drie argumenten waarom dit fragment uit de barok komt.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
3.........................................................................................................................

opgave 2fragment niet op de siteF. Mendelssohn - Venetiaans Gondellied

cd 1 track 14 Van de inleiding is de linkerhandpartij afgedrukt. De rechterhand speelt in de inleiding twee keer een motief van twee tonen.
Geef met vier pijlen in het notenvoorbeeld aan, waar deze vier tonen gespeeld worden. Je hoort het fragment drie keer. cd 1 track 15 De eerste muzikale zin is afgedrukt.
Noem twee manieren waarop Mendelssohn de gondel (een bootje) op het water muzikaal tot klinken heeft gebracht. Laat de versiering buiten beschouwing. 1 ......................................................................................................................... 2…

Noem twee manieren waarop Mendelssohn de gondel (een bootje) op het water muzikaal tot klinken heeft gebracht. Laat de versiering buiten beschouwing. 1 ......................................................................................................................... 2 .........................................................................................................................

opgave als beeld van het examen
Geef één reden waarom Mendelssohn dit een lied noemt, ook al ontbreken zang en tekst. ............................................................................................................................…

Geef één reden waarom Mendelssohn dit een lied noemt, ook al ontbreken zang en tekst. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Wat is de toonsoort van dit fragment? ............................................................................................................................ Je hoort het fragment twee keer. Daarna heb je nog vijf minuten om vraag 16 t/m 18 te beantwoorden. cd 1 track 16 Je hoort een enigszins…

Wat is de toonsoort van dit fragment? ............................................................................................................................ Je hoort het fragment twee keer. Daarna heb je nog vijf minuten om vraag 16 t/m 18 te beantwoorden. cd 1 track 16 Je hoort een enigszins gevarieerde herhaling van de eerste muzikale zin twee keer. De eerste muzikale zin is nogmaals afgedrukt. Behalve dat de melodie in de herhaling een octaaf hoger meegespeeld wordt, doet er zich nog een kleine ritmische en melodische verandering voor.

In welke maat is dat het geval? ............................................................................................................................
cd 1 track 17 Mendelssohn schreef meerdere ‘gondelliederen’. We vergelijken dit gondellied met een ander Venetiaans Gondellied. Er zijn zowel overeenkomsten als verschillen tussen beide composities.
Omcirkel achter elk aspect of het in de composities gelijk of verschillend is. Je hoort eerst het begin van het eerste gondellied, vervolgens het begin van het tweede gondellied, en dit twee keer. grondtoon gelijk / verschillend maatsoort gelijk / verschillend tempo gelijk / verschillend functie…

Omcirkel achter elk aspect of het in de composities gelijk of verschillend is. Je hoort eerst het begin van het eerste gondellied, vervolgens het begin van het tweede gondellied, en dit twee keer. grondtoon gelijk / verschillend maatsoort gelijk / verschillend tempo gelijk / verschillend functie rechterhand en linkerhand gelijk / verschillend cd 1 track 18 In het volgende fragment wordt in de tweede helft de spanning opgebouwd.

Noem drie manieren waarop dit gebeurt. Laat dynamiek buiten beschouwing. Je hoort het fragment drie keer. 1 ......................................................................................................................... 2…

Noem drie manieren waarop dit gebeurt. Laat dynamiek buiten beschouwing. Je hoort het fragment drie keer. 1 ......................................................................................................................... 2 ......................................................................................................................... 3 ......................................................................................................................... cd 1 track 19 Halverwege de compositie keert de eerste muzikale zin terug, maar gewijzigd.

Noem twee verschillen tussen beide zinnen. Ga bij je antwoord uit van de gewijzigde zin. Je hoort eerst de eerste muzikale zin, dan de gewijzigde zin, en dit twee keer. 1 ......................................................................................................................... 2…

Noem twee verschillen tussen beide zinnen. Ga bij je antwoord uit van de gewijzigde zin. Je hoort eerst de eerste muzikale zin, dan de gewijzigde zin, en dit twee keer. 1 ......................................................................................................................... 2 ......................................................................................................................... cd 1 track 20

Wat is de toonsoort van het volgende fragment? Je hoort het fragment twee keer. A geheel majeur B geheel mineur C eerst majeur, wordt mineur D eerst mineur, wordt majeur
cd 1 track 21 Van het slot is de rechterhandpartij afgedrukt. De linkerhand speelt in het slot twee keer het motief van twee tonen uit de inleiding, maar nu ritmisch gewijzigd. De eerste toon van het eerste motief is met een pijl aangegeven.
Geef met drie pijlen in het notenvoorbeeld aan waar de overige tonen gespeeld worden.
Geef de volledige benaming van het akkoord waarop dit slot is gebaseerd. Je hoort het fragment drie keer. ............................................................................................................................ cd 1 track 22 Je zou kunnen beweren dat deze compositie kenmerken…

Geef de volledige benaming van het akkoord waarop dit slot is gebaseerd. Je hoort het fragment drie keer. ............................................................................................................................ cd 1 track 22 Je zou kunnen beweren dat deze compositie kenmerken heeft van een gevarieerd coupletlied.

Licht deze bewering toe. Verwerk in je antwoord twee aspecten. ............................................................................................................................…

Licht deze bewering toe. Verwerk in je antwoord twee aspecten. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ Deze compositie is geschreven in de romantiek.

Geef daarvoor drie argumenten aan de hand van dit fragment . Laat de titel en de liedvorm buiten beschouwing. Je hoort bijna de gehele compositie één keer. Daarna wordt de cd tien minuten stilgezet. 1…

Geef daarvoor drie argumenten aan de hand van dit fragment . Laat de titel en de liedvorm buiten beschouwing. Je hoort bijna de gehele compositie één keer. Daarna wordt de cd tien minuten stilgezet. 1 ......................................................................................................................... 2 ......................................................................................................................... 3 .........................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteJ. Adams - The chairman dances

cd 2 track 1
Dit vragenblok gaat over een orkestwerk uit 1985 van de Amerikaanse componist John Adams (geb. 1947). Dit werk bevat kenmerken van minimal music.
Je hoort de inleiding drie keer.
Maat 1, gespeeld door de fagot en altviool, is afgedrukt.
figuur bij de opgave
In de loop van de inleiding zetten nog twee partijen in.
281p
In welke maten zetten die partijen achtereenvolgens in?
maat................................... en...................................
cd 2 track 2
Je hoort het zojuist beluisterde fragment met het vervolg twee keer.
Naast de partijen uit de vorige vraag, klinken in het vervolg een baspartij en
verschillende hoge partijen.
293p
Noem één kenmerk van het ritme van de baspartij en
twee kenmerken van het ritme van de hoge partijen.
ritme baspartij
............................................................................................................................
ritme hoge partijen
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 3
Je hoort een ander fragment één keer.
In de baspartij wordt op verschillende hoogtes een (melodisch) interval gespeeld
dat voortdurend herhaald wordt.
301p
Geef de volledige naam van dit interval.
............................................................................................................................
cd 2 track 4
Je hoort eerst het zojuist beluisterde fragment, daarna een variatie hierop,
en dit drie keer.
Naast verschillen zijn er ook overeenkomsten tussen de beide fragmenten.
313p
Noem drie overeenkomsten. Laat tempo en maatsoort buiten beschouwing.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
3.........................................................................................................................
cd 2 track 5
Je hoort het vervolg op het zojuist beluisterde fragment twee keer.
In dit fragment wordt spanning opgebouwd. Dit gebeurt onder meer door de
toename van het aantal instrumenten en de toename in klanksterkte.
322p
Noem nog twee manieren waarmee in de hoornpartij de spanning wordt
opgebouwd.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 6
Van het volgende fragment zijn op de pagina hiernaast een aantal partijen in
een partituur afgedrukt. Na enige leestijd hoor je dit fragment drie keer. Daarna
wordt de cd vijf minuten stilgezet. Beantwoord in die tijd vraag 33 t/m 35.
De partijen van viool 1, viool 2 en cello onder de haak in maat 1 zijn gebaseerd
op het D-akkoord.
331p
Welke noot is aan dit akkoord toegevoegd?
............................................................................................................................
In de afgedrukte partituur spelen twee instrumenten een ostinato.
342p
Geef met een haak per instrument in de partituur aan, waaruit het basismotief
van elk ostinato bestaat.
In dit fragment hoor je dat Adams ook beïnvloed is door de lichte muziek.
351p
Geef voor deze bewering één argument.
............................................................................................................................
cd 2 track 7
Van een fragment is één van de dwarsfluitpartijen afgedrukt.
figuur bij de opgave
In de partij zijn twee legato-bogen genoteerd.
362p
Noteer de overige legato-bogen.
Je hoort het fragment vier keer.
cd 2 track 8
De sfeer van het volgende fragment is dromerig.
372p
Noem twee manieren waarop deze sfeer wordt gerealiseerd.
Richt je antwoorden alleen op de vioolpartijen die arco spelen.
Je hoort het fragment twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
Partituur bij vraag 33 t/m 35
figuur bij de opgave
cd 2 track 9
In het volgende fragment speelt de trompet de melodie, een ander
blaasinstrument speelt een andere melodie.
381p
Welk instrument speelt die melodie?
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 2 track 10
Je hoort een gedeelte van het zojuist beluisterde fragment zes keer.
De trompetpartij is onvolledig afgedrukt. Het ritme is gegeven.
392p
Noteer de ontbrekende noten. Maak bij de toonhoogte alleen gebruik van de
hieronder aangegeven noten.
figuur bij de opgave
cd 2 track 11
Je hoort een gedeelte uit het slot twee keer.
Ter oriëntatie is het begin van de melodie en een begeleidingspartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
Alle partijen zijn genoteerd in een 3/4 maatsoort. De afgedrukte melodie klinkt
echter als een 6/8 maatsoort.
401p
Geef de technische term voor dit metrische verschijnsel.
............................................................................................................................
cd 2 track 12
Je hoort een langer gedeelte vanaf het begin één keer. Daarna wordt de cd
vijf minuten stilgezet.
412p
Geef twee kenmerken van minimal music in dit fragment.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteLady Gaga - Pokerface

cd 2 track 13
Dit vragenblok gaat over het nummer Pokerface uit 2009 van Lady Gaga in de originele versie en in de akoestische versie. De klank is een halve toon hoger dan de notatie.
Van maat 1 en 2 van de intro is de bas afgedrukt.
figuur bij de opgave
In maat 3 en 4 komt er een synthesizer bij.
421p
Geef de technische term voor de wijze waarop de bas en de synthesizer in
maat 3 en 4 samengaan.
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd 2 track 14
Je hoort maat 5 t/m 8 twee keer.
Maat 5 en 6 van de synthesizer zijn afgedrukt.
figuur bij de opgave
In maat 7 worden deze twee maten op een andere toonhoogte ingezet.
431p
Geef de volledige benaming van het interval tussen de eerste en
de tweede inzet.
............................................................................................................................
cd 2 track 15
Het vormschema van couplet 1 is a - a’ - b - a.
442p
Noem twee verschillen tussen a en b, gelet op de melodie van de zang.
Ga bij je antwoord uit van b.
Je hoort het fragment twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 16
Van het volgende fragment is een gedeelte van de melodie met tekst afgedrukt.
figuur bij de opgave
De bovenstem zingt in maat 3 en 4 een andere tekst.
452p
Noteer in maat 3 en 4 het ritme van deze bovenstem.
In maat 4 is een rustteken gegeven.
Je hoort het fragment drie keer.
cd 2 track 17
Van het refrein is de eerste regel afgedrukt.
figuur bij de opgave
Na deze regel zingt een achtergrondkoortje de tekst: She’s got me like nobody.
De melodie van het achtergrondkoortje is gebaseerd op een motief van drie
tonen uit het bovenstaande notenvoorbeeld.
461p
Zet een haak boven dit motief in het notenvoorbeeld.
Je hoort het fragment drie keer.
cd 2 track 18
Van de volgende regel uit couplet 2 is de melodie onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
471p
Noteer het ontbrekende voorteken voor de juiste noot.
Je hoort het fragment drie keer.
cd 2 track 19
Van twee regels van couplet 3 is de tekst afgedrukt.
1 Just like a chick in the casino, take your bank before I pay you out
2 I promise this, promise this. Check this hand, ‘cause I’m marvelous
Deze tekst wordt gerapt in voornamelijk achtste notenwaarden.
482p
Onderstreep in regel 1 de lettergrepen die óp de eerste tel van de maat
worden gerapt.
Je hoort het fragment drie keer.
cd 2 track 20
Je hoort een gedeelte uit couplet 1 in de originele en in de akoestische versie.
492p
Noem twee verschillen tussen de versies, gelet op de zang.
Laat het achtergrondkoor en de toonsoort buiten beschouwing.
Ga bij je antwoord uit van de akoestische versie.
Je hoort eerst de originele versie, daarna de akoestische versie, en dit twee
keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 21
Het refrein van de akoestische versie is grotendeels gebaseerd op
onderstaand akkoordenschema. De baspartij is onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
502p
Geef de volledige benaming van de akkoorden zoals genoteerd in
maat 1, 3 en 4.
maat 1.................................................................................................................
maat 3.................................................................................................................
maat 4.................................................................................................................
512p
Noteer de baspartij in hele noten.
Je hoort het fragment vier keer.
cd 2 track 22
Je hoort twee fragmenten uit de akoestische versie met dezelfde tekst.
522p
Noem twee verschillen tussen beide fragmenten, gelet op de pianobegeleiding.
Ga bij je antwoord uit van het tweede fragment.
Laat het ritenuto buiten beschouwing.
Je hoort eerst fragment 1, daarna fragment 2, en dit twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 23
Je hoort een gedeelte van couplet 3 uit de akoestische versie.
De tekst is afgedrukt.
1 Just like a chick in the casino, take your bank before I pay you out
2 I promise this, promise this. Check this hand, ‘cause I am marvelous,
3 I’m marvelous, I’m marvelous
In dit gedeelte wordt vrij gezongen. Er komt één keer a tempo voor.
531p
Onderstreep de lettergreep waar dat het geval is.
Je hoort het fragment drie keer.
cd 2 track 24
Je hoort een fragment uit de originele versie twee keer.
Deze versie bevat kenmerken van dance.
542p
Noem aan de hand van dit fragment twee kenmerken van dance.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd 2 track 25
De zang in de akoestische versie heeft kenmerken van blues/jazz.
552p
Noem aan de hand van dit fragment twee kenmerken van blues/jazz.
Je hoort het fragment twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.