Eindexamen muziek vwo 2015 tijdvak 1 – opgaven en antwoorden

opgave 1fragment niet op de siteBlok 1 G.P. Telemann - Wassermusik

fragment 1 en 2 De ouverture bestaat uit twee delen: langzaam - snel. Fragment 1 is het begin van het langzame deel van de ouverture, fragment 2 het begin van het snelle deel.

Noem drie verschillen tussen beide fragmenten. Ga bij je antwoord uit van fragment 2. Laat het tempo en de dynamiek buiten beschouwing. 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... 3 ............................................................................................................... fragment 3 Van een dans uit de suite (een sarabande) is het begin van de partituur Het fragment bestaat uit 12 maten.

In welke maat komt in partij 1 voor het eerst een antimetrische figuur voor? ..................................................................................................................

fragment 3 De partijen in de partituur bij de vorige vraag zijn genummerd.

Welke instrumenten spelen respectievelijk partij 1 en partij 4? partij 1 ...................................................................................................... partij 4 ...................................................................................................... fragment 4 Vraag 4 t/m 6 gaan over een andere dans, een bourree. De dans heeft als titel Die erwachende Thetis . ./. ./. ./. ./. ./. In partij 1 en 2 wordt het opstaan van Thetis muzikaal uitgebeeld.

Waaruit blijkt dat vooral ? ..................................................................................................................

fragment 4 De acht maten van de partituur bij de vorige vraag (pagina 3) kunnen in een voor- en nazin worden verdeeld.

Zet in partij 1 in de partituur op pagina 3 een verticale streep tussen de voor- en de nazin. fragment 5 Deze bourree bestaat uit een aantal onderdelen die elk herhaald worden. Van het vormschema zijn de eerste twee onderdelen, elk met de herhaling, gegeven.

Maak met letters (zonder accenten) het vormschema compleet. A - A - B - B - … - … - … - … - … - … - … - … fragment 6 Het fragment is een dans in een 6/8e maatsoort. Het vormschema is A - A - B - B. De bijnaam van de dans is Ebb’ und Flut . Eb en vloed worden muzikaal uitgebeeld door onder andere de dynamiek.

Geef van elk onderdeel de technische term voor de dynamiek. A ……………………………….. fragment 7 en 8 Fragment 7 is de sarabande van vraag 2 en 3.

Wat voor een dans is fragment 8? A gigue B menuet C pavane D sarabande fragment 9 De instrumentatie van deze compositie en de manier waarop motieven worden verwerkt, zijn typerend voor een werk uit de barok.

Geef voor beide een kenmerk aan de hand van dit fragment. instrumentatie ........................................................................................... motiefverwerking .......................................................................................

opgave 2fragment niet op de siteBlok 2 W.A. Mozart - Die Zauberflöte KV 620, Kwintet

Dit vragenblok gaat over een deel voor vijf vocale solisten en orkest uit de opera Die Zauberflöte van Wolfgang Amadeus Mozart (1756 - 1791). In dit komische kwintet heeft Papageno, één van de hoofdpersonen uit de opera, een slot op zijn mond, omdat hij leugens heeft verteld. De klank is ongeveer een halve toon lager dan de notatie.

fragment 10

Van de baspartij van het orkest en van de partij van Papageno is het

begin afgedrukt. Papageno kan vanwege het slot op zijn mond alleen met

‘zoemstem’ zingen.

œ œ œ œ ? b C ∑ ∑ Œ œ œ œ œ b Papageno œ Hm! hm! hm! hm! hm! hm! hm! ˙ œ œ ? b C Œ œ œ Œ Ó œ Œ Ó b œ baspartij orkest

? b b œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ hm! hm! hm! hm! hm! hm! hm! hm! ? b b œ Œ Ó œ Œ œ Œ

hm!

101p

Wat is de toonsoort van het begin van het fragment?

..................................................................................................................

fragment 10

Tamino, de held in het verhaal, reageert twee keer op Papageno’s

‘gezoem’.

De tekst van zijn beide zinnen is afgedrukt.

1 Der Arme kann von Strafe sagen, denn seine Sprache ist dahin.

2 Ich kann nichts thun, als dich beklagen, weil ich zu schwach zu helfen

bin.

111p

Wat is het verschil tussen beide zinnen van Tamino, gelet op de

harmonische functie?

Ga bij je antwoord uit van zin 2. Een antwoord in algemene zin als ‘Er

worden andere akkoorden gespeeld’ wordt niet goed gerekend.

..................................................................................................................

fragment 11

Een dame haalt in opdracht van de koningin het slot van Papageno’s mond.

Van haar partij is alleen de toonhoogte afgedrukt.

122p

Noteer in het notenvoorbeeld het ritme van de melodie van de dame.

Let daarbij op de maatsoort.

fragment 11

Na de melodie van de dame imiteert één van de instrumenten een

gedeelte van haar melodie.

131p

Welk instrument is dat?

..................................................................................................................

fragment 11

De toonhoogte van de partij van de dame is nogmaals afgedrukt.

Na de melodie van de dame imiteert één van de instrumenten (zie de

vorige vraag) een gedeelte van haar melodie.

141p

Geef met een haak boven de noten aan welk gedeelte van de melodie

door dat instrument geïmiteerd wordt.

fragment 12

Het fragment is fragment 11 met een kort vervolg.

Papageno kan nu weer praten, omdat het slot op zijn mond verwijderd is.

152p

Noem de twee manieren waarop ‘het praten’ van Papageno in het korte

vervolg verklankt is, gelet op toonhoogte en ritme.

toonhoogte................................................................................................

ritme.........................................................................................................

fragment 13

In het fragment zingen de solisten de onderstaande twee zinnen.

1 Bekämen doch die Lügner alle ein solches Schloss vor ihren Mund;

2 Statt Hass, Verläumdung, schwarzer Galle.

161p

Geef de technische term voor het samengaan van de stemmen in zin 2.

..................................................................................................................

fragment 14

In het fragment geeft de dame als geschenk een toverfluit aan Tamino.

De melodie is afgedrukt.

Œ Œ ˙. ˙. œ œ œ œ Œ œ ˙ ˙ œ œ œ œ œ œ œ œ

O Prinz, nimm dies Ge - schenk von mir! dies sen-det uns-re Für-stin dir!

De melodie bestaat uit een voor- en nazin.

171p

Zet in het notenvoorbeeld een pijl boven de noot waar de nazin begint.

fragment 15

De vijf solisten zingen, het orkest speelt zowel in maat 2 als in maat 4 een

motief.

182p

Wat is het melodisch verloop van dit motief?

..................................................................................................................

Geef de technische term voor de articulatie van het motief.

..................................................................................................................

fragment 16

In het fragment klinken in het orkest twee lagen. Laag 1 is de melodie.

192p

Geef de technische term voor de articulatiewijze van laag 1.

..................................................................................................................

Geef de technische term voor de speelwijze van laag 2.

..................................................................................................................

fragment 16

De partituur van de eerste twee maten van de zangstemmen is afgedrukt.

& b b C R œ œ J œ œ ‰ œ œ J ‰ J œ œ ‰ œ œ J ‰ J œ œ ‰ J œ œ ‰ œ œ œ œ J Drei Knäb - chen, jung, schön, hold und wei - se b j j j j j & b C œ œ ‰ œ ‰ œ ‰ œ ‰ œ ‰ œ ‰ œ œ R J J 1 2 3 4

203p

Geef de volledige benaming voor de akkoorden bij 1, 2, 3 en 4.

akkoord 1 …………………..

akkoord 2 …………………..

akkoord 3 …………………..

akkoord 4 …………………..

fragment 17

Het fragment is het einde van het deel. De tekst is afgedrukt.

1 So lebet wohl! Wir wollen geh’n,

2 lebt wohl, lebt wohl auf Wiederseh’n,

3 auf Wiederseh’n. (4x)

212p

Noem twee manieren waarop in regel 3 de tekst auf Wiederseh’n (tot

ziens) verklankt wordt, gelet op de zang.

Laat de tekst zelf buiten beschouwing.

1...............................................................................................................

2...............................................................................................................

fragment 18

Het fragment is een langer gedeelte uit het kwintet.

Deze muziek is geschreven in de periode van de Weense klassieken.

In deze periode kwam veel contrastwerking voor, zoals bijvoorbeeld in dit

kwintet het contrast tussen hard en zacht.

223p

Noem nog vier voorbeelden van contrastwerking, die in dit fragment te

horen zijn.

1 ………………………………………… - …………………………………….......

2 ………………………………………… - …………………………………….......

3 ………………………………………… - …………………………………….......

4 ………………………………………… - …………………………………….......

opgave 3fragment niet op de siteBlok 3 Steve Martland - Principia

fragment 19 Van het begin is de partituur afgedrukt. In het fragment spelen zes instrumenten. Een bugel is een soort trompet:

In welke toonsoort staat dit begin? .................................................................................................................. fragment 19 Steve Martland schrijft een tempoaanduiding voor.

fragment 20 De eerste vier maten zijn nogmaals afgedrukt. Vanaf maat 6 speelt onder andere de basgitaar regelmatig de noot ‘e’ op de tweede tel van de maat. Dit is hieronder schematisch weergegeven. maat 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 basgitaar - - - - - e - e - e - e - e ? e trombone - - - - - - - x - -

Welke noot speelt de basgitaar in maat 15? .................................................................................................................. fragment 20 Vanaf maat 8 speelt de trombone regelmatig de noot ‘d’ op de tweede helft van de eerste tel, zoals is afgedrukt. nœ ? # # # 4 ‰ J Œ # 4 trombone

Plaats in het schema bij vraag 25 een kruis in de maten waarin de trombone ook deze noot speelt.

fragment 21 Van een ander fragment zijn de eerste vier maten van de partituur afgedrukt. Beantwoord vraag 27 t/m 29 met behulp van deze partituur.

Welk instrument speelt unisono met de bovenstem van de piano mee? .................................................................................................................. fragment 21

In welke partij komt een kleine septime-sprong voor? .................................................................................................................. fragment 21

In welke maat spelen de drums een fill? Let op de maatsoort. .................................................................................................................. fragment 21 en 22 Fragment 22 is de herhaling van fragment 21, maar op een andere toonhoogte.

Wat is de interval-afstand tussen beide fragmenten? A secunde B terts C kwint

fragment 23 en 24 Fragment 23 zouden we A kunnen noemen, fragment 24: A'. We vergelijken beide fragmenten.

Geef bij elke bewering aan of deze juist of onjuist is. 1 In fragment 24 is het ritme meer complementair. 2 Fragment 24 is meer homofoon. fragment 25

Noem één kenmerk van deze trombonepartij, gelet op de klankkleur. .................................................................................................................. fragment 26 Het fragment bestaat uit de laatste 13 maten van het werk. De laatste acht maten van de pianopartij zijn afgedrukt. # # j j

Noem een manier waarop vanaf maat 6 naar het einde toegewerkt wordt. ...............................................................................................................

fragment 26 De laatste twee maten zijn afgedrukt. Het slotakkoord is echter niet

Noteer in het slotakkoord de ontbrekende hoogste noot. fragment 27 Het fragment is het slot van het werk. De muziek van Steve Martland is in het algemeen sterk beïnvloed door de popmuziek, de jazz, en de minimal music.

Noem van de minimal music twee kenmerken in dit fragment. Laat de instrumentatie buiten beschouwing. 1 ............................................................................................................... 2 ...............................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteBlok 4 Buckshot LeFonque - Music Evolution

Vraag 36 t/m 44 gaan over Music Evolution . Dit nummer is een cross over van jazz en hiphop. fragment 28 Het fragment is de intro.

Welk instrument speelt de intro? .................................................................................................................. Geef de technische term voor de speelwijze. ..................................................................................................................

fragment 29 Van het begin van de intro zijn de eerste drie maten afgedrukt. Er ontbreekt één toevallig voorteken.

Noteer dit voorteken voor de betreffende noot. Let op: het notenvoorbeeld staat in de G-sleutel genoteerd. b b b 4 œ œ V b 4 œ. J œ. J œ. fragment 29 Van het begin van de intro zijn de eerste drie maten nogmaals afgedrukt. b b 4 œ œ V b b 4 œ. J œ. J œ.

In welke toonsoort staat de intro? .................................................................................................................. fragment 30 Het fragment is een gedeelte van het refrein en het begin van een rapgedeelte. Het nummer is gebaseerd op een lange ostinate bas.

Uit hoeveel maten bestaat deze ostinate bas? ..................................................................................................................

fragment 31 Het rapgedeelte bestaat uit drie coupletten. De tekst is afgedrukt. De onderstreepte woorden/gedeeltes worden benadrukt door een tweede rapper / MC.

Onderstreep de woorden/gedeeltes die na Better blues ook benadrukt worden door een tweede rapper / MC. Once upon a time not long ago When all the cats went to hear Satchmo blow Groovin’ at a tempo fast or slow Jazz was at a new plateau ready to grow Also developing ways to make dough Although we always heard no when at a show The Klan couldn’t keep the man from makin’ mo’ Better blues, kinda confused here’s the news These grooves is better than your blue suede shoes Some G’s are fake and some will make moves I prove jazz gone up another level Real without making a deal with the devil And so, I’m about to let the world know That bebop and skattin’ was an old school flow Callaway was a dope MC, you didn’t know? fragment 32 Het fragment is een refrein waarin twee blaasinstrumenten spelen.

In welke maten spelen deze blaasinstrumenten geheel of gedeeltelijk tweestemmig ? ..................................................................................................................

fragment 33 Het nummer is een cross over van jazz en hiphop.

Geef van beide muziekstijlen twee kenmerken die in het fragment te horen zijn. jazz 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... hiphop 1 ............................................................................................................... 2 ............................................................................................................... fragment 34 Het fragment is een refrein waarin het grootste gedeelte van de tekst is weggelaten.

Op welke tel van de maat worden de onderstaande woorden gezongen? change …………………………............. tel strange …………………………............. tel this …………………………............. tel that …………………………............. tel jazz …………………………............. tel rap …………………………............. tel fragment 35 Het fragment is het slot van het nummer.

Noem twee manieren waarop, na één keer ostinate bas, het einde wordt vormgegeven. Laat de ostinate bas buiten beschouwing. 1 ............................................................................................................... 2 ...............................................................................................................

In de raptekst van Music Evolution staan verwijzingen naar vroegere jazz-muzikanten. Satchmo was de bijnaam van Louis Armstrong en met Callaway wordt Cab Calloway (The hi-dee-ho man) bedoeld. Vraag 45 t/m 50 gaan ook over Minnie the Moocher van Cab Calloway. fragment 36 Het fragment is het begin van de intro.

Noteer de toonhoogte en het gegeven ritme van de trompet op de notenbalk. (Neem het gegeven ritme over.) De eerste noten en het ritme zijn gegeven. œ. œ ˙ fragment 37 Het fragment is de intro. De intro kun je verdelen in drie gedeeltes van vier maten.

Op welke twee harmonische functies zijn het eerste en tweede gedeelte gebaseerd , gelet op de baslijn? ………………………………. en ………………………………. fragment 38 De ritmesectie in dit nummer is een ritmesectie van een vroeg jazznummer. Zo’n ritmesectie bestond vaak uit drie soorten instrumenten met ieder een eigen functie: ritmefunctie, basfunctie en akkoordfunctie.

Noem bij elke functie een instrument van zo’n standaard ritmesectie. ritmefunctie ............................................................................................... basfunctie ................................................................................................. akkoordfunctie .......................................................................................... Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

fragment 38 Het fragment is het refrein.

Wat is de rol van het achtergrondkoor? .................................................................................................................. fragment 38

Noem een kenmerk van de harmonie van de begeleidende instrumenten. .................................................................................................................. fragment 39 Het fragment is het laatste couplet en refrein.

Op welke tel van de maat eindigt de begeleiding? .................................................................................................................. VERGEET NIET DIT OPGAVENBOEKJE IN TE LEVEREN Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.