Eindexamen turks vwo 2023, tijdvak 1

bij dit examen

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het

anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

opgave 1Tekst 1 İki Lafın Belini Kırsak

“Her yere akarken asıl akmamız gereken yere akamıyoruz.” (alinea 1)

11p

In welke alinea verderop in de tekst legt de schrijver uit waar deze plek

moet zijn?

21p

Aşağıdakilerden hangisinde yazar vurgulamak istediği fikri eleştirel bir

biçimde ifade etmektedir?

“... sohbetin önemini büyülü hale getiren.” (1. paragraf)

“... kalabalıklaşan küçücük dünyalar” (2. paragraf)

“... hızlıca, paldır küldür olsun” (3. paragraf)

“... kıymet bilen bir yürek” (4. paragraf)

31p

Yazar üçüncü paragrafta vurgulamak istediği fikri aşağıdaki hangi zıtlıkları

kullanarak ifade etmektedir?

acemilik ve ustalık

cesaret ve korkaklık

esaret ve özgürlük

maddiyat ve maneviyat

“Benliğimizi pohpohlayan kim varsa ona sempati duyar olduk.” (alinea 4)

41p

Welke zin in alinea twee betekent hetzelfde?

Noteer de eerste twee woorden van deze zin op het antwoordblad.

51p

Beşinci paragrafa gelmesi gereken en uygun alt başlık aşağıdakilerden

hangisidir?

Eğer...

Keşke...

Meğer...

Sanki...

opgave 2Tekst 2 Ça ğan Irmak’ın Masalları

“... Çağan Irmak’ın sinemacılığını tartışabiliriz belki ama öykücülüğünü

asla.” (1. paragraf)

61p

Aşağıdakilerden hangisi yazara göre Çağan Irmak’ın öykücülüğünün

tartışılamama sebebidir?

Çağan Irmak’ın,

doğaçlama tekniğiyle izleyenin ilgisini odaklaması

izleyicilerin farklı duygu geçişleri yaşamasını sağlayabilmesi

masallara gönderme yaptığı için izleyeni öyküye bağlaması

sıra dışı konularıyla izleyeni sorunlarından uzaklaştırabilmesi

“... hayatta yaşanan gerçeklerin yansıması.” (alinea 2)

71p

In welke alinea wordt een gedetailleerd voorbeeld gegeven voor deze

reflectie?

Noteer het nummer van de alinea op het antwoordblad.

81p

Irmak’ın ‘Babam ve Oğlum’ filmindeki ‘oda’ sembolü aşağıdaki

metaforlardan hangisinin yerine kullanılmıştır? (2. paragraf)

barışa açılan kapı

hıçkırıkla çizilen sınır

mahremiyetin bekçisi

sığınılabilecek bir liman

“... kendi bedeninden çıkarak o kişi gibi düşünebilen ender

yönetmenlerden biri.”

91p

Oyuncu Aksoy’un Çağan Irmak hakkındaki düşünceleri Irmak’ın hangi

karakter özelliğini vurgular? (3. paragraf)

eleştirel düşünebilmesini

empati kurabilmesini

tuttuğunu koparabilmesini

uysal olabilmesini

103p

Zijn de onderstaande beweringen over de tv-serie ‘Çemberimde Gül Oya’

juist of onjuist volgens de informatie uit de tekst?

Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad.

1 Het is een van de eerste series die een bepaalde periode behandelt.

2 Irmak wilde in deze serie het thema eerwraak aanpakken.

3 Irmak plaatst diverse issues onder één gemeenschappelijke basis.

4 Het herenhuis in deze serie symboliseert zelfvertrouwen.

5 Irmak gebruikt in deze serie politieke taal.

111p

Yazarın beşinci paragraftaki yaklaşımının diğer paragraflardan farkı

nedir?

Yazar beşinci paragrafta Çağan Irmak’ın

aldığı yersiz eleştirilerin çalışmalarını nasıl etkilediğini anlatır.

daha az başarılı ve olumsuz tepki alan çalışmalarından söz eder.

gişelerde başlayan başarısının devamını nasıl getirdiğinin sırrını verir.

tarzını nasıl oluşturduğunun ve kimlerden yardım aldığının altını çizer.

121p

Aşağıdakilerden hangisi altıncı paragraftaki boşluk için uygundur?

alıştığımız Çağan Irmak projelerinin tersine

Çağan Irmak’ın çağdaşlarından esinlendiği gibi

Çağan Irmak’ın meslektaşlarının eleştirilerine rağmen

her Çağan Irmak yapımında olduğu gibi

opgave 3Tekst 3 Antakya Mozai ğinin Alengirli Hikayesi

131p

Yazar, parçanın birinci paragrafında aşağıdakilerden hangisini

anlatmaktadır?

Antakya mozaiğinin diğer mozaiklere kıyasla önemini

Antakya mozaiğinin hangi açıdan Roma kültürünü yansıttığını

Antakya mozaiğiyle ilgili bilginin yanlış olma sebebini

Antakya mozaiğiyle ilgili halkın olumsuz tepkisini

142p

Zijn de onderstaande beweringen juist of onjuist volgens alinea 2 en 3?

Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad.

1 In de mozaïeken uit de Romeinse tijd moet een verhaallijn zitten.

2 Het nieuws over het skelet heeft het politieke nieuws overschaduwd.

3 Wat er op de inscriptie staat, is waarschijnlijk de naam van het skelet.

4 De inscriptie naast het skelet werd eerst anders geïnterpreteerd.

151p

Romalıların iskelet mozaiğini yemek salonlarında kullanma sebebini

aşağıdaki söylemlerden hangisi özetler?

Hayat kısa; sahip olduklarımızın tadını hakkını vererek çıkaralım!

Kendine sevgin az olursa hayat da senin için o kadar kısa olur!

Sadece zevk ve eğlenceye zaman ayırırsan hayatın süresi kısalır!

Yersiz beklentilerle hayatı kısaltmak ve zorlaştırmak bize bağlı!

161p

Aşağıdakilerden hangisi beşinci paragraftaki boşluk için uygundur?

ana düşünceleri

gizli tutmak istediği temalar

reddettiği konular

yüzeysel ilgilendiği konuları

171p

Beşinci paragrafa en uygun alt başlık aşağıdakilerden hangisidir?

İskeletin adı doğru mu?

Neşeli mi romantik mi?

Salon ortasında iskelet

Şener’in varlık sebebi

opgave 4Tekst 4 Gerçe ğin Peşindeki Sinema

181p

Aşağıdakilerden hangisi birinci paragrafın özetidir?

Birinci paragrafta sinemanın

çeşitli tanımları verilir.

dijital çağdaki yeri belirtilir.

geçirdiği aşamalar anlatılır.

insan hayatına katkısı vurgulanır.

“Gerçeğin ne olduğu sorusu...” (alinea 2)

191p

Op welke andere vraag moet men zich verdiepen volgens de filosofen in

alinea 6 om het antwoord op deze vraag te vinden?

Noteer deze vraag op het antwoordblad.

Je mag in het Turks antwoorden.

In de tijd van de oude Grieken zorgde kunst niet alleen voor amusement,

maar ook voor intellectuele groei.

202p

Wat zijn de twee belangrijkste aspecten die hiervoor zorgen volgens

alinea 3?

Noteer deze twee aspecten op het antwoordblad.

Je mag in het Turks antwoorden.

211p

Dördüncü paragrafta sözü geçen cihazlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi

parçaya göre doğrudur?

Bu cihazlar

elde edilen verilerin hatalı analizine yol açmıştır.

insan sağlığını olumsuz yönde etkilemiştir.

insanların yaratıcılığını azaltmıştır.

öngörülen amaçlarından sapmıştır.

221p

Aşağıdakilerden hangisi, sinemadaki eski ve yeni dönem akımının

arasındaki farktır?

Eski dönem sanatçıları

belli olayların insan üstündeki etkisine, yeniler insanın çevresiyle ve

kendisiyle ilişkisine odaklanmıştır.

diyaloglara, yeni dönemdekiler olay örgüsünü müzikle güçlendirmeye

önem vermiştir.

izleyiciye somut mesaj verirken, yeniler bunu hayal gücüne bırakmıştır.

sorulara yanıt aramazken, yeni dönemdekiler konuları sorgulamış ve

sorgulatmıştır.

opgave 5Tekst 5 Zihnin At Gözlüğü

231p

Birinci ve ikinci paragraflar arasındaki ilişkiyi aşağıdakilerden hangisi

özetler?

İkinci paragraf, birinci paragraftaki düşünceye

açıklık sağlar.

eleştiri yapar.

şüpheli yaklaşır.

zıtlık sunar.

“Yemeğin tadına bakmadan tuz atan adam ön yargının ordusuna katılmış

bir neferdir.” (2. paragraf)

241p

Yazarın böyle bir yorum yapmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

davranışlarımızın karakterimizi oluşturan unsur olduğunu kanıtlamak

değişen yargıların alt yapısının korkular olduğunu anlatmak

eski alışkanlıklarımızdan kurtulmanın mümkün olduğunu göstermek

yeni duruma rağmen değişmeyen peşin yargıları vurgulamak

251p

Yazarın dördüncü paragrafta hikâye anlatma sebebi aşağıdakilerden

hangisidir?

Yazar bu hikȃyeyle bir konunun

istisnai yönlerini ortaya koyar.

kendinde yarattığı hissi belirtir.

kişilerdeki farklı etkisini vurgular.

tartışmaya açık yönlerini sorgular.

261p

Beşinci paragrafta yazar aşağıdakilerden hangisinin önemini

vurgulamaktadır?

çözüme odaklanmanın

empati kurabilmenin

ifade gücünün

kendine güvenmenin

271p

Aşağıdaki ifadelerden hangisinde metafor yoktur?

“Ön yargı... ilişkin olabilir.” (1. paragraf)

“Sakız gibidir,... suratınıza patlar.” (2. paragraf)

“Ön yargıların,... daha zordur.” (3. paragraf)

“Başkalarının açtığı... olmadığınızı bilin.” (5. paragraf)

opgave 6Tekst 6 Gırgır Efsanesi

“Bu karikatüristler, karikatürü hem çeşitlendirmiş hem de değişik nesillerin

buna bakışını sergilemişlerdir.” (alinea 1)

281p

In welke alinea verderop in de tekst legt de schrijver uit hoe deze

cartoonisten een bijdrage geleverd hebben aan cartoons?

291p

İkinci ve üçüncü paragraflar arasındaki ilişkiyi aşağıdakilerden hangisi

özetler?

Her iki paragrafta mizah yapmanın zorlukları anlatılmaktadır.

Her iki paragrafta mizahın yaşamı ifade aracı olduğu

vurgulanmaktadır.

İkinci paragraf mizah yapmanın, üçüncü ise onu anlamanın yollarını

anlatır.

İkinci paragraf mizahın dünyadaki, üçüncü ise Türkiye’deki önemini

anlatır.

301p

Uit welke zin in alinea 5 kun je opmaken dat de makers van het tijdschrift

Gırgır de mening van de lezers belangrijk vinden?

Noteer de eerste twee woorden van deze zin op het antwoordblad.

311p

Altıncı paragrafın dergilerle ilgili vurgulamak istediği düşünce

aşağıdakilerden hangisidir?

Dergiler

geçmişi günümüzün diline çevirir.

insanların gelecek kaygısını en aza indirir.

televizyon ve radyoya kan kaybettirir.

toplumun o dönemdeki durumunu gösterir.

322p

Zijn de onderstaande beweringen over de fases van Gırgır juist of onjuist?

Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad.

1 Demirkol is geïnspireerd door Lefebvre.

2 Twee broers hebben samen met andere mensen het tijdschrift

opgericht.

3 Gırgır heeft zijn naamsbekendheid gekregen door politieke cartoons.

4 De naam Gırgır is door de leden gegeven.

opgave 7Tekst 7 Oğuz Atay’la ‘Tutunamayanlar’ Üzerine

331p

Oğuz Atay’a göre eleştirmenler ‘Tutunamayanlar’la ilgili niçin suskun

kalmışlardır?

Oğuz Atay’ın

alışılmadık yazım tarzını bir kalıba koyamadıkları için

kendisinden bekleneni fazlasıyla yerine getirdiği için

kurmaya çalıştığı yazar okur bağını anlamadıkları için

okuruna rehberlik ettiğinin farkında oldukları için

341p

İkinci paragrafa göre okuyucusuyla kurduğu bağ açısından Oğuz Atay’ı

diğer yazarlardan ayrı tutan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Diğer yazarlar okuyucunun

alması gereken mesajı önceden belirlerken, Atay bu mesajı akışa

bırakıyor.

beğenisini kazanmak için uğraşırken, Atay okuyucusunu sorgulamaya

itiyor.

kapasitesini hafife alırken, Atay okuyucusuna nasıl olsa ulaşacağına

inanıyor.

merhametine sığınırken, Atay okuyucusunun eleştirilerine açık tavır

sergiliyor.

351p

Oğuz Atay, kitabında anlatmak istediği insanı aşağıdakilerden hangisini

göz önünde tutarak belirtir? (3. paragraf)

açıklama yapmadan, kişileri diyaloglar arasında tanıtarak

kahramanlarını genel insanı temsil edecek şekilde seçerek

kahramanlarının ruh halindeki değişimini kontrol altına alarak

taktik uygulamadan, insanı birey olarak değerlendirerek

“Henüz bir karşılık alamadım!” (4. paragraf)

361p

Bu sözlerle Oğuz Atay’ın anlatmak istediği nedir?

Herkes ‘tutunamayan’ olmayı meziyet sandı.

Herkes ‘tutunamayan’dan tutunmasını bekledi.

Kimse ‘tutunamayan’ olduğunu kabul etmedi.

Kimse ‘tutunamayan’ı anlamaya çalışmadı.

371p

‘Tutunamayanlar’ın önemli kahramanlarından biri olan Turgut’un

Selim’den farkını aşağıdakilerden hangisi özetler?

Turgut

bütün çabasına rağmen tutunamıyor.

kendini tutunamamasına rağmen seviyor.

tutunamamanın avantajlarını kullanıyor.

tutunamamanın sebeplerini sorgulamıyor.

382p

Zijn de onderstaande beweringen over Oğuz Atay juist of onjuist volgens

alinea’s 6 en 7?

Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad.

1 Oğuz Atay houdt zijn verhalen kort zodat het gemakkelijker is om te

publiceren.

2 Volgens Oğuz Atay heeft men diverse mogelijkheden bij het schrijven

van een roman.

3 Oğuz Atay houdt van buitenlandse schrijvers omdat zij hun lezers

verrassen.

4 Volgens Oğuz Atay moeten schrijvers leven als in een roman.

opgave 8Tekst 8 İlginç Şekilde Elektrik Üretimi

391p

Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapılmış bir gözlem sonrası varılan sonucu

ifade eder?

“Alman araştırmacılar... çalışmalar yapıyor.” (1. paragraf)

“Yürürken topuk... cihaz emiyor.” (2. paragraf)

“Kablosuz bir... sağlamaya çalıştık.” (3. paragraf)

402p

Zijn de onderstaande beweringen over de schoenen juist of onjuist

volgens de informatie uit de tekst?

Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad.

1 In de schoenen zijn twee oplaadbare batterijen gemonteerd.

2 De schoenen kunnen gebruikt worden om verdwaalden te traceren.

3 Deze schoenen zijn eigenlijk ontworpen voor olympische atleten.

4 Kleine sensoren in de schoenen hebben minder stroom nodig.

411p

Dördüncü paragrafta araştırmacı Klevis Ylli’nin parçada geçen

ayakkabıyla ilgili tavrı nasıldır?

kararsız

memnun

şüpheli

tatminsiz

opgave 9Tekst 9 Alarmı Erteleyenlerden misiniz?

Lees eerst de opgave(n) voordat je naar de tekst gaat.

421p

İkinci paragrafta aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulur?

deliksiz uykunun sırları

düzensiz uykunun zararları

uyku evreleri

uyku sorunları

Als je voor het slapen berichten checkt op je mobieltje kun je vaak niet

slapen.

432p

Welke twee adviezen geeft de tekst om toch in slaap te kunnen vallen?

Noteer deze twee adviezen op het antwoordblad.

Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

opgave 10Tekst 10 Doğal Taşlar Şifalı mıdır?

Lees eerst de opgave(n) voordat je naar de tekst gaat.

Je wilt meer weten over de werking van natuurlijke stenen.

441p

Hoe verklaren de wetenschappers de genezende kracht van de natuurlijke

stenen volgens het artikel?

Noteer deze genezende kracht op het antwoordblad.

Je mag ook in het Turks antwoorden.

Bronvermelding

Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen

behorende correctievoorschrift.