bronnen

Eindexamen wiskunde B vwo 2008, tijdvak 1 (wiskunde B1)

opgave 1Landing

In deze opgave bekijken we een eenvoudig wiskundig model van de baan van
een vliegtuig bij de landing.
Een vliegtuig vliegt op een hoogte van 8 km. Op een afstand van 100 km van het
vliegveld (horizontaal gemeten) wordt het landingsproces ingezet.
We tekenen de baan van het vliegtuig in een assenstelsel: x is de afstand
(in km, horizontaal gemeten) vanaf het punt waar het landingsproces wordt
ingezet en y is de hoogte (in km).
De piloot begint het landingsproces in het punt (0, 8) en het vliegtuig komt in het
punt (100, 0) op de grond. Zie figuur 1.
figuur 1
y 8 O 100 x
De baan die het vliegtuig tijdens het landingsproces beschrijft, wordt in het
assenstelsel bij benadering gegeven door: y = 8 − 2,4 ⋅10−3 ⋅ x2 + 1,6 ⋅10−5 ⋅ x3
14p
Toon langs algebraïsche weg aan dat volgens bovenstaande formule het
vliegtuig zowel in het punt (0, 8) als in het punt (100, 0) een horizontale
bewegingsrichting heeft.
De snelheid in horizontale richting is tijdens het gehele landingsproces
500 km/u.
Er geldt dus: x = 500t, waarbij t het aantal uren na het inzetten van de landing is
en 0 ≤ t ≤ 0,2.
Voor de hoogte y geldt: y = 8 − 600 ⋅ t2 + 2000 ⋅ t3.
23p
Toon dit aan.
Om veiligheidsredenen mag de absolute waarde van de verticale versnelling
y''(t) tijdens het landingsproces niet groter zijn dan 1200 km/u2.
34p
Onderzoek of aan deze eis voldaan is.

opgave 2Schijn bedriegt

In een speelhal kun je het volgende spel spelen. In een vaas zitten 7 ballen:
4 witte en 3 zwarte. Een speler doet willekeurig een greep van drie ballen uit de
vaas. Voor elke witte bal in zijn greep ontvangt hij 1 euro (en voor een zwarte
bal ontvangt hij niets). De inzet die de speler aan de speelhal moet betalen is
€ 1,75 per spel.
Per keer spelen ontvangt een speler dus 0, 1, 2 of 3 euro. De kansen op deze
vier mogelijke bedragen zijn achtereenvolgens: (1)/(35), (12)/(35), (18)/(35) en (4)/(35).
44p
Toon aan dat de kans op 2 euro inderdaad (18)/(35) is.
Iemand besluit het spel zestien keer te spelen. Hij maakt in een spel winst als hij
meer dan € 1,75 ontvangt. De kans dat hij ten minste tien keer winst zal maken
is groter dan (1)/(2).
54p
Bereken de kans dat hij ten minste tien keer winst zal maken.
Het lijkt dus wel gunstig voor een speler om het spel te spelen. Maar, schijn
bedriegt!
64p
Toon aan dat de speelhal op de lange termijn toch winst zal maken met dit spel.

opgave 3Een achtkromme

In figuur 2 is in een assenstelsel de kromme k getekend, gegeven door
xy((tt)) = = 2sicno2stt met 0 ≤ t ≤ 2π
figuur 2
y 1 k x -2 -1 OO 1 2 -1
Deze kromme is symmetrisch ten opzichte van de x-as en de y-as.
De kromme k heeft vier punten waarin de raaklijn horizontaal loopt. Deze vier
punten zijn de hoekpunten van een rechthoek.
75p
Bereken in één decimaal nauwkeurig de oppervlakte van deze rechthoek.
Er zijn twee punten met positieve x-coördinaat op k waarvan de y-coördinaat
gelijk is aan (1)/(2). Zie figuur 3.
figuur 3
y 1 k ? 1 2 x -2 -1 1 2 OO -1
84p
Bereken in één decimaal nauwkeurig hoe ver die twee punten van elkaar liggen.
95p
Bereken in één decimaal nauwkeurig de lengte van de kromme k.

opgave 4Heupoperaties

Patiënten lopen na een operatie in het ene ziekenhuis veel meer gevaar een
infectie te krijgen dan in het andere. In het jaar 2003 werden in een bepaald
ziekenhuis 120 heupoperaties uitgevoerd, waarna 6 patiënten een infectie
kregen. De directie vond het percentage van 5% infectiegevallen te hoog en
nam extra preventieve maatregelen. In 2004 werden 154 heupoperaties
uitgevoerd, met nu 2 infectiegevallen. Men vroeg zich af of dit betere resultaat
toeval was of door de extra preventieve maatregelen kwam.
103p
Bereken de kans op hoogstens 2 infectiegevallen bij 154 operaties voor het
geval dat de kans op infectie per operatie 0,05 is.
Omdat de zojuist berekende kans klein is, neemt men aan dat na de extra
preventieve maatregelen de kans op infectie na een operatie is afgenomen.
De kans op infectie na een operatie na de extra preventieve maatregelen
noemen we p.
114p
Bereken voor welke waarde van p geldt: de kans op hoogstens 2
infectiegevallen bij 154 patiënten is 0,05.
De afgelopen vijf jaar was de verpleegduur in Nederlandse ziekenhuizen voor
heupoperaties ongeveer normaal verdeeld met een gemiddelde van 4,5 dagen
en een standaardafwijking van 1,8 dagen.
Enkele chirurgen hebben de laatste tijd bij heupoperaties een infectieremmend
medicijn toegediend. Een zorgverzekeraar beweert dat door behandeling met dit
medicijn de gemiddelde verpleegduur korter is dan 4,5 dagen. Men neemt een
aselecte steekproef van 100 patiënten die behandeld zijn met het medicijn.
Van deze 100 patiënten blijkt de gemiddelde verpleegduur 4,1 dagen te zijn.
De standaardafwijking van de gemiddelde verpleegduur van n patiënten is
dagen. n
126p
Onderzoek of door de uitkomst 4,1 dagen de zorgverzekeraar bij een
significantieniveau van 5% gelijk krijgt.

opgave 5Stangenvlinders

Een constructie bestaat uit twee stangen van lengte 18 cm en twee stangen van lengte 10 cm die scharnierend aan elkaar zijn bevestigd. Zie de foto. We verwaarlozen de breedte en de dikte van de stangen en bekijken alleen de vormen waarbij de lange stangen over elkaar heen liggen. foto In figuur 4…

Een constructie bestaat uit twee stangen van lengte 18 cm en twee stangen van lengte 10 cm die scharnierend aan elkaar zijn bevestigd. Zie de foto. We verwaarlozen de breedte en de dikte van de stangen en bekijken alleen de vormen waarbij de lange stangen over elkaar heen liggen. foto In figuur 4 hieronder zie je een aantal mogelijke vormen getekend; zulke vormen noemen we stangenvlinders. De afstand tussen de scharnierpunten aan de onderkant noemen we x , die aan de bovenkant y , met x en y in cm. Als x maximaal is, en dus y minimaal, liggen de vier lijnstukken op één lijn. In die situatie zijn x en y achtereenvolgens 28 en 8. figuur 4 In figuur 5 zijn bij een stangenvlinder met hoogte h twee rechthoekige driehoeken getekend. figuur 5 Door in elk van de vet getekende driehoeken h 2 uit te drukken in x en y kun je

Geef deze afleiding.
De stangenvlinder past precies op de rechthoekige bodem van een doosje met lengte 17,5 cm, zoals getekend in figuur 6. figuur 6
Bereken de breedte h van de bodem van dit doosje. We spannen een elastiek om de stangenvlinder. In figuur 7 is het elastiek gestippeld getekend. Het elastiek kan wrijvingsloos over de scharnierpunten en langs de stangen glijden zodat de stangenvlinder in een stand gedwongen wordt waarbij de lengte…

Bereken de breedte h van de bodem van dit doosje. We spannen een elastiek om de stangenvlinder. In figuur 7 is het elastiek gestippeld getekend. Het elastiek kan wrijvingsloos over de scharnierpunten en langs de stangen glijden zodat de stangenvlinder in een stand gedwongen wordt waarbij de lengte van het elastiek rondom de stangenvlinder minimaal is. figuur 7

Toon langs algebraïsche weg aan dat dit het geval is als de hoekpunten van de stangenvlinder een rechthoek vormen. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 6Vier vragen over f ( x ) = ln x

De functie f is gegeven door f(x) = ln x.
163p
Bereken exact voor welke waarden van x geldt: f(x) ≤ (1)/(2).
Het punt E(e, 1) ligt op de grafiek
figuur 8
173p
van f. Zie figuur 8.
De raaklijn in E aan de grafiek van f
gaat door O.
Toon dit aan.
y E 1 -2 -1 O 1 2 3 4 x f -1 -2
Het gebied dat wordt ingesloten door
figuur 9
184p
de grafiek van f, het lijnstuk OE en
de x-as is in figuur 9 grijs
aangegeven.
Bereken exact de oppervlakte van
dit gebied.
E 1 -2 -1 O 1 2 3 4 x f -1 -2
Voor elke waarde van x met 0 < x < 1
figuur 10
ligt het punt P(x, ln x) op de grafiek
van f.
We bekijken rechthoeken waarvan
twee zijden op de assen liggen en
waarvan P een hoekpunt is. Zie
figuur 10.
Er is een waarde van x waarvoor de
oppervlakte van de rechthoek
maximaal is.
y 1 -2 -1 O 1 2 3 4 x P -1 f -2
196p
Bereken langs algebraïsche weg de
exacte waarde van die maximale
oppervlakte.