bronnen

Eindexamen muziek havo 2006, tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteJ. Haydn - Pianosonate nr. 4, 1e deel

cd1track2 Dit vragenblok gaat over een deel uit een pianosonate van Joseph Haydn (1732-1809). Dit
deel staat in de hoofdvorm.
figuur bij de opgave
Van thema 1 is de melodie afgedrukt.
Bij de haak wordt de melodie tweestemmig gespeeld.
12p
Geef met nog twee haken aan waar de melodie eveneens tweestemmig wordt gespeeld.
Je hoort het fragment drie keer.
cd1 track 3 Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog drie keer. Waar de melodie tweestemmig wordt
gespeeld, gebeurt dit bijna steeds in hetzelfde interval.
21p
Welk interval is dat?
..................................................................................................................................................
cd1 track 4 Je hoort thema 1 en het vervolg erop drie keer. De melodie van thema 1 is nogmaals
afgedrukt.
figuur bij de opgave
In dat vervolg wordt de melodie herhaald, maar wijkt vanaf een bepaald punt af.
31p
Geef met een pijl aan vanaf welke noot de melodie afwijkt.
41p
Noem een melodisch kenmerk van die verandering.
..................................................................................................................................................
cd1 track 5 Je hoort eerst thema 1, daarna het begin van thema 2, en dit twee keer.
51p
Beschrijf de melodische overeenkomst tussen beide thema’s.
..................................................................................................................................................
cd1 track 6 Je hoort drie keer het hele tweede thema. Dit bestaat uit twee onderdelen van respectievelijk
vier en zes maten.
61p
Noem een verschil tussen beide onderdelen. Beperk je tot de melodie en richt je antwoord op
het tweede onderdeel.
..................................................................................................................................................
cd1track7 Je hoort een deel van de doorwerking twee keer.
71p
Geef in onderstaand schema met kruisjes aan van welk materiaal uit de expositie in dit
fragment ge bjrauik wordt gneemeaakt.
thema 1.............. …...........
thema 2.............. …...........
cd1 track 8 Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.
In deze doorwerking vindt motiefverwerking plaats.
81p
Geef nog een ander argument waarom dit fragment met recht een doorwerking kan worden
genoemd.
..................................................................................................................................................

opgave 2fragment niet op de siteH. Waelrant - Musiciens qui chantez

cd1track9 Dit vragenblok gaat over het vierstemmige chanson ‘Musiciens qui chantez’ van de
Nederlands-Vlaamse componist Hubert Waelrant (1517-1595). De altpartij wordt gezongen
door een hoge mannenstem.
Je hoort het begin drie keer. De sopraanpartij is afgedrukt.
figuur bij de opgave
91p
Geef met een pijl aan waar de tenorpartij inzet.
cd1 track 10 Je hoort het begin en het vervolg, waarin onderstaande tekst wordt gezongen.
Qui gringotez, refringotez la note. Die de noten te hard of te scherp zingen.
In dat vervolg vindt een aantal veranderingen plaats.
102p
Noem twee van deze veranderingen. Een antwoord als ‘de melodie is anders’ is niet
voldoende.
Je hoort het fragment drie keer.
1................................................................................................................................................
2................................................................................................................................................
cd1track11 Je hoort de zojuist beluisterde tekstregel en de daaropvolgende. Beide staan afgedrukt.
Qui gringotez, refringotez la note. Die de noten te hard of te scherp zingen.
Prenez un ton plus doux.
Kiest een mildere toon.
112p
Noem het verschil tussen de beide regels, gelet op:
meerstemmige schrijfwijze.........................................................................................................
ligging van de stemmen..............................................................................................................
Ga bij je antwoord uit van de tweede regel. Je hoort het fragment drie keer.
cd1 track 12 Van het volgende fragment is de sopraanpartij afgedrukt, maar ergens in de maten 2 t/m 4
ontbreekt een herstellingsteken.
121p
Noteer het herstellingsteken voor de betreffende noot.
Je hoort het fragment drie keer.
figuur bij de opgave
cd1 track 13 Ook van het volgende fragment staat de sopraanpartij afgedrukt.
figuur bij de opgave
131p
Omcirkel de noot die wordt versierd.
141p
Plaats een haak onder de noten waar in de baspartij een dalende reeks van vijf tonen klinkt.
Je hoort het fragment vier keer.
cd1 track 14 Van het volgende fragment staat het ritme van de hoogste stem onvolledig afgedrukt.
152p
Maak het ritme volledig. Rusten zijn niet nodig.
Je hoort het fragment vijf keer.
figuur bij de opgave
cd1track15 Je hoort drie keer het slot.
161p
Hoe is het slotakkoord samengesteld? (Omcirkel het juiste alternatief.)
A majeur drieklank
B mineur drieklank
C alleen grondtoon en kwint
D unisono

opgave 3fragment niet op de siteJ. Williams - Star Wars

cd1track16 Dit vragenblok gaat over muziek uit de film Star Wars, gecomponeerd door John Williams.
Het eerste gedeelte van dit vragenblok gaat over het hoofdthema uit de film. Dit hoofdthema
is samengesteld uit twee contrasterende gedeeltes, die we aangeven met thema 1 en thema 2.
Thema 1 staat afgedrukt.
figuur bij de opgave
In het begin wordt thema 1 twee keer gespeeld. Bij de tweede keer krijgt het strijdlustige
karakter van deze muziek nog meer nadruk.
171p
Leg uit waardoor dit komt.
Je hoort het fragment drie keer.
..................................................................................................................................................
cd1 track 17 In het volgende fragment spelen de violen thema 2. De melodie hiervan staat onvolledig
afgedrukt.
figuur bij de opgave
182p
Vul de ontbrekende noten in. Het ritme is gegeven.
Je hoort het fragment vier keer.
cd1 track 18 Je hoort de laatste vier maten van thema 1, gevolgd door de eerste vier maten van thema 2.
193p
Noem een verschil tussen beide gedeeltes, gelet op de instrumentatie en de melodie.
Noem daarnaast nog een ander verschil.
Ga bij je antwoord uit van het tweede gedeelte. Je hoort het fragment drie keer.
instrumentatie............................................................................................................................
melodie......................................................................................................................................
ander verschil............................................................................................................................
cd1track19 Je hoort het gehele hoofdthema, inclusief de intro, twee keer. Thema 1, dat wordt
aangegeven met a, staat nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
202p
Noteer het vormschema met per ongeveer vier maten een letter en eventuele accenten.
Ga hierbij alleen uit van de melodie.
Intro - a -... -... -... -... -...
cd1 track 20 In 1977, vrijwel direct na het verschijnen van de eerste Star Wars film, maakte de
Amerikaan MECO een discoversie van het thema.
Het originele thema 1 van John Williams staat nog eens afgedrukt.
figuur bij de opgave
De melodie van de discoversie verschilt van de hier afgedrukte melodie.
212p
Noem twee verschillen. Beperk je tot het met een haak aangegeven gedeelte en laat buiten
beschouwing dat het thema op een andere toonhoogte wordt gespeeld. Ga bij je antwoord uit
van de discoversie.
Je hoort het thema in de discoversie drie keer.
1................................................................................................................................................
2................................................................................................................................................
cd1 track 21 De volgende vragen gaan over fragmenten uit het ‘Duel of the Fates’.
De melodie van het volgende fragment bestaat uit vier stukjes van elk twee maten. Het ritme
van die vier stukjes is steeds hetzelfde.
figuur bij de opgave
222p
Noteer het ritme van een zo’n melodiestukje.
Je hoort het fragment drie keer.
cd1 track 22 Ook in het volgende fragment wordt de zojuist beluisterde melodie gespeeld.
231p
Welk instrument speelt nu de melodie?
..................................................................................................................................................
Vanaf het tweede stukje speelt een groepje blaasinstrumenten mee.
241p
Wat speelt dit groepje vergeleken met de bij vraag 23 bedoelde melodie?
Je hoort het fragment drie keer.
..................................................................................................................................................
cd1track23 Je hoort een langer fragment drie keer. Hierin zingt een koor mee.
Dit fragment heeft een opzwepend karakter.
253p
Noem voor de koorpartij één manier en voor de begeleiding twee manieren waarop dit
opzwepende karakter tot uitdrukking komt. Laat hierbij de dynamiek buiten beschouwing.
koorpartij
..................................................................................................................................................
begeleiding
1................................................................................................................................................
2................................................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteR. Strauss - Morgen

cd2 track 1 Dit vragenblok gaat over een lied voor zangstem en orkest van Richard Strauss (1864-1949). In dit lied heeft, naast de zangstem, ook een soloviool een eigen melodie die twee keer gespeeld wordt. Je hoort het begin twee keer. De eerste helft van de melodie van de soloviool staat…

cd2 track 1 Dit vragenblok gaat over een lied voor zangstem en orkest van Richard Strauss (1864-1949). In dit lied heeft, naast de zangstem, ook een soloviool een eigen melodie die twee keer gespeeld wordt. Je hoort het begin twee keer. De eerste helft van de melodie van de soloviool staat afgedrukt. Een van de begeleidende instrumenten speelt voortdurend gebroken akkoorden (de akkoordnoten worden na elkaar gespeeld).

→ Welk instrument is dat? .................................................................................................................................................. De begeleidende violen spelen gedurende twee maten de melodie in parallelle tertsen mee met de soloviool.
→ Geef boven het notenvoorbeeld met een haak ( ┌─┐ ) aan waar dit het geval is. cd2 track 2 Je hoort dit fragment nog twee keer. De melodie staat nogmaals afgedrukt. In de begeleiding spelen de cello’s en de contrabassen een aantal tonen.
→ Geef onder het notenvoorbeeld met kruisjes aan waar dat het geval is. Het eerste kruisje is gegeven.
cd2 track 3 In het volgende fragment wordt de tweede helft van de melodie van de soloviool gespeeld en zet ook de zangstem in. De vioolmelodie staat afgedrukt. In de loop van dit fragment treedt een tempoverandering op.
→ Geef de technische term voor deze tempoverandering. Je hoort het fragment twee keer. .................................................................................................................................................. cd2 track 4 Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee…

→ Geef de technische term voor deze tempoverandering. Je hoort het fragment twee keer. .................................................................................................................................................. cd2 track 4 Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.

→ Geef in het notenvoorbeeld van vraag 29 met een pijl precies aan waar de zangstem inzet. cd2 track 5 Je hoort het begin van de zangmelodie twee keer. De tekst staat afgedrukt. Und morgen wird die Sonne wieder scheinen Und auf dem Wege, den ich gehen werde In dit fragment klinkt ook het slot van…

→ Geef in het notenvoorbeeld van vraag 29 met een pijl precies aan waar de zangstem inzet. cd2 track 5 Je hoort het begin van de zangmelodie twee keer. De tekst staat afgedrukt. Und morgen wird die Sonne wieder scheinen Und auf dem Wege, den ich gehen werde In dit fragment klinkt ook het slot van de vioolmelodie en het begin van de herhaling ervan. De vioolmelodie sluit echter niet af op de grondtoon. In de zangstem wordt de grondtoon wel gezongen.

→ Onderstreep in de tekst het woord of de lettergreep waarop de zangstem voor het eerst de grondtoon zingt. Laat ‘Sonne’ buiten beschouwing. cd2 track 6 Je hoort dit fragment en het vervolg twee keer. De tekst met de vertaling staat afgedrukt. 1 Und morgen wird die Sonne wieder scheinen En morgen…

→ Onderstreep in de tekst het woord of de lettergreep waarop de zangstem voor het eerst de grondtoon zingt. Laat ‘Sonne’ buiten beschouwing. cd2 track 6 Je hoort dit fragment en het vervolg twee keer. De tekst met de vertaling staat afgedrukt. 1 Und morgen wird die Sonne wieder scheinen En morgen zal de zon weer schijnen 2 Und auf dem Wege, den ich gehen werde, En op de weg die ik zal gaan 3 Wird uns, die Glücklichen, sie wieder einen Zal zij ons, gelukkigen, weer samenbrengen 4 Inmitten dieser sonnenatmenden Erde Op deze zon-ademende aarde 5 Und zu dem Strand, dem weiten, wogenblauen, En naar het strand, wijds en golvend blauw, 6 Werden wir still und langsam niedersteigen. Dalen wij zacht en langzaam af. Gedurende bijna één volle regel heeft de zangmelodie dezelfde melodielijn als de viool, zij het met enige ritmische verschillen.

→ Bij welke regel is dat het geval? ..................................................................................................................................................
cd2 track 7 Je hoort het zojuist beluisterde fragment vanaf regel 5 en het vervolg daarop twee keer. De tekst staat afgedrukt. 5 Und zu dem Strand, dem weiten, wogenblauen, 6 Werden wir still und langsam niedersteigen. 7 Stumm werden wir uns in die Augen schauen, 8 Und auf uns sinkt des Gluckes…

cd2 track 7 Je hoort het zojuist beluisterde fragment vanaf regel 5 en het vervolg daarop twee keer. De tekst staat afgedrukt. 5 Und zu dem Strand, dem weiten, wogenblauen, 6 Werden wir still und langsam niedersteigen. 7 Stumm werden wir uns in die Augen schauen, 8 Und auf uns sinkt des Gluckes stummes Schweigen. Vanaf regel 7 verschillen zowel de zangmelodie als de begeleiding van het voorafgaande. Zo speelt bijvoorbeeld de soloviool niet meer mee.

→ Noem voor de zangmelodie één verschil en voor de begeleiding twee verschillen. zangmelodie .................................................................................................................................................. begeleiding 1…

→ Noem voor de zangmelodie één verschil en voor de begeleiding twee verschillen. zangmelodie .................................................................................................................................................. begeleiding 1 ................................................................................................................................................ 2 ................................................................................................................................................ cd2 track 8 De eerste vier maten van de bij vraag 26 gespeelde vioolmelodie staan nog eens afgedrukt. De vioolmelodie in het slot van het lied is afgeleid van deze melodie, maar met enkele veranderingen.

→ Beschrijf twee veranderingen. Je hoort het slot van het lied twee keer. 1 ................................................................................................................................................ 2…

→ Beschrijf twee veranderingen. Je hoort het slot van het lied twee keer. 1 ................................................................................................................................................ 2 ................................................................................................................................................ cd2 track 9 Je hoort het slot van het lied nog twee keer. Het stuk eindigt met een G majeur akkoord.

Met welke akkoordtoon eindigt de vioolmelodie? (Omcirkel het juiste alternatief.) A grondtoon B terts C kwint D geen van de bovenstaande

opgave 5fragment niet op de siteD. Sjostakowitsj - Wals uit Jazz Suite nr. 1

cd2track10 Dit vragenblok gaat over een wals uit de eerste Jazz Suite van Dimitri Sjostakowitsj (1906-
1975).
Na een introductie van vier maten wordt thema 1 ingezet. Dit thema staat afgedrukt.
Je hoort dit fragment één keer ter oriëntatie.
figuur bij de opgave
De baspartij speelt vanaf het begin een patroon van twee verschillende tonen.
361p
Welk interval vormen deze tonen?
..................................................................................................................................................
Vanaf een bepaald moment gaat de baspartij iets anders spelen.
371p
Geef in het notenvoorbeeld met een pijl aan vanaf welke noot dit het geval is.
Je hoort het fragment nog drie keer.
cd2 track 11 Je hoort thema 1 en het vervolg, waarin thema 2 wordt gespeeld.
382p
Welk instrument speelt thema 1?
..................................................................................................................................................
Welk instrument speelt thema 2?
..................................................................................................................................................
Je hoort het fragment één keer.
cd2 track 12 Je hoort dit fragment nog twee keer.
392p
Noem twee verschillen tussen thema 1 en thema 2, gelet op het ritme.
Ga bij je antwoord uit van thema 2.
1................................................................................................................................................
2................................................................................................................................................
cd2track13 Je hoort een gedeelte uit het midden van het stuk twee keer. Viool en klokkenspel spelen
hierin samen de melodie. Aan het begin van het fragment wordt de melodie twee keer
aangevuld door een blaasinstrument dat een dalend motief van drie tonen speelt.
402p
Geef voor zowel de viool als het blaasinstrument de technische term voor de manier van
articuleren.
viool..........................................................................................................................................
blaasinstrument..........................................................................................................................
cd2 track 14 Je hoort een ander fragment twee keer.
411p
Welke ritmische figuur wordt telkens op de eerste tel van de maat gespeeld door het
melodieinstrument?
..................................................................................................................................................
cd2 track 15 Het volgende fragment begint met thema 1. Dit fragment bestaat uit twee gedeeltes van acht
maten.
422p
Geef voor zowel het eerste als het tweede gedeelte aan wat daar de functie van de vioolpartij
is.
Je hoort het fragment twee keer.
eerste gedeelte...........................................................................................................................
tweede gedeelte..........................................................................................................................
cd2 track 16 Je hoort het eerste gedeelte van het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.
431p
Wat gebeurt hier met de toonsoort? (Omcirkel het juiste alternatief.)
A blijft majeur
B blijft mineur
C gaat van majeur naar mineur
D gaat van mineur naar majeur
cd2 track 17 Je hoort drie keer het slot. Het walskarakter is hierin minder duidelijk aanwezig.
441p
Leg dit uit.
..................................................................................................................................................

opgave 6fragment niet op de siteThe Black Eyed Peas - Shut up

cd2track18 Dit vragenblok gaat over het nummer ‘Shut up’ van de groep The Black Eyed Peas.
Dit nummer is grotendeels gebaseerd op een akkoordenschema van acht maten. Ter
oriëntatie hoor je de eerste vierentwintig maten waarin dit schema (met een enkele
wijziging) drie keer voorkomt.
figuur bij de opgave
Je hoort nu alleen de laatste acht maten.
452p
Zet een kruisje in elke maat waar van akkoord wordt gewisseld.
Je hoort het fragment drie keer.
cd2 track 19 Je hoort het volgende fragment vier keer. Van het eerste motief staat het ritme afgedrukt.
Nadat het motief enige keren geklonken heeft zet het drumstel in.
figuur bij de opgave
461p
Op welke tel van de maat zet het drumstel in?
..................................................................................................................................................
cd2 track 20 Je hoort een fragment dat bestaat uit het eerste en tweede couplet. Het eerste couplet wordt
gezongen, het tweede wordt gerapt.
471p
Wat is het verschil tussen het gezongen couplet en het rapcouplet gelet op de instrumentale
begeleiding. Ga bij je antwoord uit van het rapcouplet. Laat het geluidseffect aan het eind
buiten beschouwing.
Je hoort het fragment twee keer.
..................................................................................................................................................
cd2 track 21 Je hoort het zojuist beluisterde rapcouplet en het daarop volgende.
In beide coupletten klinken naast de rapstem op sommige momenten ook andere stemmen,
maar in het eerste couplet gebeurt dat op een andere manier dan in het tweede.
482p
Geef voor beide coupletten aan hoe dat gebeurt.
Je hoort het fragment twee keer.
eerste couplet.............................................................................................................................
tweede couplet...........................................................................................................................
cd2track22 In het zojuist beluisterde tweede rapcouplet speelt de gitaar een tegenmelodie, die hieronder
staat afgedrukt. Je hoort dit couplet nog één keer ter oriëntatie.
figuur bij de opgave
Je hoort nu twee keer een ander couplet, waarin dezelfde tegenmelodie wordt gespeeld.
Eén noot heeft nu een andere notenwaarde.
491p
Omcirkel deze noot.
cd2 track 23 Je hoort een ander fragment drie keer.
501p
Welk van de volgende alternatieven wordt door het drumstel gespeeld? (Omcirkel het juiste
alternatief.)
figuur bij de opgave
cd2track24 Van het volgende fragment staat de tekst afgedrukt.
boy: Girl our love is dying
Why did you stop trying
girl: I never been a quitter
But I do this for better
boy: Believe me I will do better
Let's forget the past and start this new plan
girl: Why? ‘Cause it’s the same old routine
And then next week I hear them scream
boy: Girl I know you're tired of the things I say
girl: You’re damn right
‘Cause I heard them lame damn
excuses just yesterday
boy: That was a different thing
girl: No it ain’t
boy: That was a different thing
girl: No it ain’t
boy: That was a different thing
girl: It was the same damn thing
Same as excuses
Boy you’re useless
Whhoooaaaa
In dit fragment loopt de spanning tussen de jongen en het meisje steeds hoger op.
512p
Noem twee manieren waarop dit in de muziek tot uitdrukking wordt gebracht.
Laat de dynamiek en begeleiding buiten beschouwing.
Je hoort het fragment twee keer.
1................................................................................................................................................
2................................................................................................................................................
cd2 track 25 Je hoort twee keer het slot. Hierin wordt acht keer het motief ‘Is that all there is’ gezongen.
In de eerste helft van het fragment is de vocale en instrumentale begeleiding bij ‘Is that all
there is’ duidelijk anders dan in de tweede helft van het fragment.
523p
Noem drie elementen uit de vocale en/of instrumentale begeleiding in de eerste helft die niet
aanwezig zijn in de tweede helft.
1................................................................................................................................................
2................................................................................................................................................
3................................................................................................................................................
√(Einde)
Lees verder