naslag(1) B (2) XB (3) B XB

opgave 2Politiek en beleid










Je hebt verschillende organisaties/verenigingen in Nederland. Hieronder volgen drie mogelijkheden. 1 een vriendenclub 2 een belangenvereniging 3 een politieke partij → Wat voor soort organisatie/vereniging is de Dierenbescherming. Geef een kenmerk van een dergelijke organisatie/vereniging. Doe het zo: De Dierenbescherming is een............................................................................ en een kenmerk is ........................................................................................... ........................................................................................................................ cartoon 2 Dame links: Ik ben gekozen Dirk rechts: Voor de PvdA in de Gemeenteraad. of Groen Links? Dirk rechts: Gefeliciteerd! Dame links: Ik zit bij de VVD! bron: de Volkskrant van 22 maart 2006



Herken je bij de Oranjefans uit tekst 4 een kenmerk van een actiegroep? A Ja, want ze behoren tot een pressiegroep. B Ja, want ze houden een openlijke actie. C Nee, want hun demonstratie wordt niet door een vakbond georganiseerd. D Nee, want ze komen om de koningin te zien. tekst 5 bron: De Telegraaf van 7 november 2006

In tekst 5 is duidelijk sprake van een probleem, maar het is geen politiek probleem. → Waarom is er geen sprake van een politiek probleem? Doe het zo: Nee, er is geen sprake van een politiek probleem, want ....................................... ............................................................................................................................ ............................................................................................................................



tabel 1: Tweede Kamerverkiezingen 2006 Definitieve uitslag TK’06 TK’03 ’06 - ‘03 Zetels 150 150 CDA 41 44 - 3 PvdA 33 42 -9 VVD 22 28 -6 SP 25 9 16 Fortuyn 0 8 -8 GroenLinks 7 8 -1 D66 3 6 -3 CU 6 3 3 SGP 2 2 0 PvdD 2 0 2 GW/PVV 9 0 9 bron: www.teletekst.nos.nl van 23 november 2006 *PvdD= Partij van de Dieren *GW/PVV= Geert Wilders/Partij voor de Vrijheid

In tabel 1 zie je de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2006. Welke conclusie naar aanleiding van deze uitslag is juist? A De christen-democratische partijen hebben gewonnen. B De liberale partijen hebben gewonnen. C De meest linkse partij en de meest rechtse partij hebben gewonnen. D De sociaal-democratische partijen hebben gewonnen.




Voedselbanken in Nederland. Sommige politieke partijen vinden het een schande dat dit in ons land kan voorkomen. Een partij stelt dat de regering hiervoor verantwoordelijk is, omdat het minimuminkomen veel te laag is. Welke politieke partij vindt dat er gezorgd moet worden voor een hoger minimuminkomen? A de SP B de VVD C het CDA



De Europese Unie heeft op vele terreinen grote invloed, onder andere op sociaal-economisch en op sociaal-cultureel terrein. Hieronder volgen vier voorbeelden van invloed: a de rechten van de consument worden beschermd b het recht van de Europese burgers om vrij te reizen c het goedkoper maken van het mobiel bellen in en naar het buitenland d het naleven van de mensenrechten → Zet de juiste letter op de goede plaats in de twee onderstaande schema’s. sociaal-economisch terrein


opgave 3Criminaliteit en rechtsstaat

tabel 2 Geweld in Enschede b e d r e i g i ng v r g ij ij h z e e i li d/s ng b / e n e m i ng m i s h a nd e li ng m oo r d e n dood s l a g o ve r va l s t r aa t/r oo f w a p e nb e z i t Binnenstad (centrum) 29 0 100 0 2 7 6 Binnenstad (rest) 44 2 67 0 5 21 12 Tattersal 2 0 0 0 0 0 0 Transburg 6 0 2 1 0 0 0 Bothof 0 0 2 0 0 1 0 Velve 16 0 20 0 0 1 0 Restgebied (buurt 2) 4 1 20 0 2 0 0 Laares 5 0 15 0 0 0 0 Ribbelt 1 0 10 0 0 0 0 bron: Algemeen Dagblad-misdaadmeter van 2005 Bekijk tabel 2.

De gemeenteraad van Enschede wil camera’s gaan plaatsen om de burgers een veiliger gevoel te geven en om de politie beter haar werk te kunnen laten doen. Het College van Burgemeester en Wethouders wil in één wijk gaan proefdraaien. In welke wijk kan de gemeente de camera’s het best plaatsen als men vooral straatroof en mishandeling wil aanpakken? A wijk binnenstad (centrum) B wijk binnenstad (rest) C wijk restgebied (buurt 2) D wijk Velve





De praktijken van de Rotterdamse vrouw zijn waarschijnlijk in strijd met de regels zoals die gelden in onze rechtsstaat. Vandaar dat de politie haar onderzoek is gestart. Waar zal het onderzoek van de politie zich op richten? Dat richt zich op A de georganiseerde misdaad. B haar terroristische activiteiten. C het voor eigen aanklager spelen van de Rotterdamse. D het zich schuldig maken aan witteboordencriminaliteit.







Het verspreiden van (kinder)pornografie via het internet is een strafbaar feit. De politie probeert achter de verspreiders en gebruikers te komen om ze te kunnen vervolgen. Wat voort soort criminaliteit is het verspreiden van (kinder)pornografie via het internet? A heling B internationale criminaliteit C veelvoorkomende- of kleine criminaliteit D witteboordencriminaliteit


Uit tekst 11 blijkt dat niet overal ter wereld op dezelfde manier als in Nederland iemand schuldig of onschuldig wordt bevonden. → Schrijf naar aanleiding van de tekst twee verschillen op tussen de Nederlandse rechtsspraak en die uit tekst 11. Doe het zo: Verschil 1............................................................................................................. ............................................................................................................................ Verschil 2............................................................................................................. ........................................................................................................................................

Criminaliteit is een groot probleem voor de samenleving. Er is dan ook veel onderzoek naar gedaan. Een groep die zich volgens onderzoek veel schuldig maakt aan crimineel gedrag zijn jongeren van 16 tot 23 jaar. Verder onderzoek laat zien dat bij het ouder worden crimineel gedrag sterk afneemt. Wat is de belangrijkste reden waarom op latere leeftijd crimineel gedrag afneemt? Jongeren worden ouder en A gaan dan meer om met hun vrienden. B gaan dan meer deelnemen aan scholing. C gaan dan meer verantwoordelijkheid krijgen.





Criminaliteit heeft verschillende gevolgen voor de samenleving. Van welke gevolgen zal het slachtoffer uit tekst 14 vooral last kunnen krijgen? A immateriële gevolgen B materiële en immateriële gevolgen C materiële gevolgen tekst 15 bron: www.plein.nl van 19 maart 2006 tekst 16 naar: www.volkscultuur.nl van 5 januari 2006

Criminaliteit is een tijd- en plaatsgebonden begrip. In tekst 15 en 16 gaat het over hekserij. → Leg uit dat hekserij een voorbeeld is van zowel plaats- als tijdgebonden criminaliteit. Doe het zo: Hekserij is plaatsgebonden criminaliteit, want ...................................................... ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ en het is tijdgebonden criminaliteit, want ............................................................. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ tekst 17 bron: www.nu.nl van 19 september 2006

Een berichtje over criminaliteit staat vaak genoeg in de krant, maar zo één als in tekst 17 lees je niet zo vaak. Wat is er tamelijk bijzonder aan het bericht? A De reden van de winkeldiefstallen is vreemd, alleen uit armoede wordt gestolen. B Het betreft allemaal meisjes, terwijl jongens meestal meer in aanraking met de politie komen. C Het betreft de leeftijden van de meisjes in de groep, want criminaliteit in deze leeftijdsgroep komt weinig voor.


In theorie is de straf die de 16-jarige in tekst 18 heeft gekregen in Nederland ook mogelijk. Wanneer is dat het geval? A Als de minderjarige blijft ontkennen de moord gepleegd te hebben. B Als de minister van justitie hiervoor persoonlijk toestemming geeft. C Als de ouders van het slachtoffer die straf eisen. D Als een minderjarige wordt veroordeeld volgens het volwassenenrecht. tekst 19 naar: De Telegraaf van 18 oktober 2006


Tekst 20 komt letterlijk uit de online Wikipedia-encyclopedie. Welk begrip moet op het stippellijntje in tekst 20 worden ingevuld? A georganiseerde misdaad B vandalisme C veelvoorkomende criminaliteit D witteboordencriminaliteit poster 1 Denk aan de veiligheid van jezelf en van anderen. GAS TERUG! Het herhaaldelijk overtreden van (verkeers)regels kan inbeslagname van je scooter/bromfiets tot gevolg hebben! bron: Politie Gelderland Midden


tabel 3: gevoel van onveiligheid Onderwerpen 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 Mannen Voelt zich wel eens onveilig - - 16,6 15,7 17,3 19,9 18,3 16,7 Bang alleen thuis 6,0 5,3 6,2 5,7 6,3 6,2 4,3 5,3 Angst bij het opendoen 37,7 35,9 38,9 38,6 40,5 40,5 40,3 44,9 Onveilige plekken in de buurt 12,0 11,7 15,3 14,9 15,0 16,5 15,8 15,9 Aanpassing uitgaansgedrag 8,2 9,5 10,3 8,8 8,6 7,1 8,9 7,5 Grote kans op inbraak 8,3 7,7 6,2 5,4 5,7 5,4 5,1 4,8 Vrouwen Voelt zich wel eens onveilig - - 27,0 25,8 27,6 30,9 29,0 26,8 Bang alleen thuis 33,0 32,9 35,2 35,6 33,3 31,0 31,0 28,4 Angst bij het opendoen 74,0 73,6 76,6 74,6 75,2 75,6 75,6 78,0 Onveilige plekken in de buurt 36,0 33,6 47,9 44,6 45,5 43,5 43,5 43,1 Aanpassing uitgaansgedrag 22,7 21,2 26,0 22,0 21,1 20,1 20,1 17,0 Grote kans op inbraak 10,3 9,5 6,8 5,9 6,2 5,9 5,9 5,3 bron: Centraal Bureau voor de Statistiek van 5 december 2006





Criminaliteit kent vele vormen en wordt ook niet altijd gepleegd door dezelfde groep. → Noem twee vormen van criminaliteit die vooral door jongeren worden gepleegd. Doe het zo: 1 .......................................................................................................................... ............................................................................................................................ 2 .......................................................................................................................... ............................................................................................................................ Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
D
21p
C
31p
A
41p
A
51p
C
61p
B
72p

81p
C
91p
D
101p

111p
B
121p
C
131p
A
141p
A
151p
C
162p

171p
A
181p
A
191p
C
201p
A
211p
C
222p

231p
A
241p
D
251p
A
261p
B
272p

281p
C
291p
A
301p
B
311p
A
322p

331p
B
341p
D
351p
A
361p
B
371p
B
381p
C
391p
B
401p
B
412p
