Eindexamen maatschappijkunde vmbo bb 2014, tijdvak 1 (maatschappijleer 2)

Burgers hebben verschillende mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de politieke besluitvorming. Welke mogelijkheid van burgers om invloed uit te oefenen is te herkennen in tekst 1? A het deelnemen aan een referendum B het laten horen van een mening tijdens een hoorzitting C het lobbyen D het uitoefenen van stemrecht

Hieronder staan een paar punten uit het regeerakkoord van november 2012 tussen de PvdA en VVD. • Geef van elk punt aan of dit beter past bij de uitgangspunten van de PvdA of van de VVD. 1 Er zal meer belasting worden betaald door mensen met 2 hogere Financiering inkomens. van zorg wordt in hoofdzaak inkomensafhankelijk. Wie meer verdient, gaat meer 3 betalen. Er wordt minder geld uitgegeven aan 4 ontwikkelingshulp. De inburgeringscursus voor asielzoekers wordt betaald door de overheid. tekst 2 bron: www.boeddhistischdagblad.nl van 8 november 2012 Lees tekst 2.

Wie of wat bepaalt uiteindelijk of de bouwmarkt uit tekst 3 mag uitbreiden? A de burgemeester van Dongen B de gemeenteraad van Dongen C de gemeenteraad van Oosterhout D het college van burgemeester en wethouders van Oosterhout afbeelding 1 Verkiezingen voor Europa, 4 juni 2009 bron: www.sevendays.nl van 4 juni 2009 Bekijk afbeelding 1.

Bij de Tweede Kamer verkiezingen van september 2012 deed de Anti Europa Partij mee. • Noem één anti-Europa reden waarom iemand op deze partij gestemd zou kunnen hebben. Een anti-Europa reden is ........................................................................... .................................................................................................................. afbeelding 2 bron: www.dewereldmorgen.be van september 2010 Bekijk afbeelding 2.

In sommige landen is actievoeren wel een misdrijf. Waarom is in Nederland actievoeren geen misdrijf? Het is geen misdrijf, omdat we in een A democratie leven waarin we geen grondrechten hebben. B democratie leven waarin we grondrechten hebben. C dictatuur leven waarin we geen grondrechten hebben. D dictatuur leven waarin we grondrechten hebben.

Afbeelding 3 is een verkiezingsposter van een politieke partij voor de Tweede Kamerverkiezingen van september 2012. De partij gaat uit van de Bijbel als leidraad voor hun politieke handelen. De naam van de politieke partij is weggehaald. Welke partij stond op de poster? A de ChristenUnie B de PvdA C de PVV D de VVD tekst 5 naar: users.telenet.be van januari 2013 Lees tekst 5.

In september 2012 waren er Tweede Kamerverkiezingen. De Volkskrant vroeg jongeren in augustus naar de partij waar ze op zouden stemmen. Op welke politieke stroming waren de jongeren op 25 augustus 2012 van plan waren het minst te stemmen? A op de christendemocratische stroming B op de liberale stroming C op de sociaaldemocratische stroming

Het college van burgemeester en wethouders bestaat uit vertegenwoordigers van PvdA/GroenLinks, Democraten Gemeente Heumen en de VVD. Ze leveren elk één wethouder. Stel dat de VVD uit het college wil stappen. • Kunnen de overgebleven partijen dan samen verder? Ja, omdat .................................................................................................. .................................................................................................................. of Nee, omdat ............................................................................................... ..................................................................................................................

In september 2012 waren er Tweede Kamer verkiezingen. Op afbeelding 4 zie je de titel van het liberale verkiezingsprogramma. Lijsttrekker Mark Rutte kreeg het programma aangeboden op het verkiezingscongres van de VVD. In de Volkskrant stond een foto van Mark Rutte met het programma in zijn handen. Wat stond er boven de foto in de krant? A 24 miljard bezuinigen tot 2017 om de schatkist op orde te krijgen B Christelijk geloof blijft basis van het VVD-verkiezingsprogramma C Rol van de overheid moet fors groter worden

In het overheidsbeleid ten aanzien van criminaliteit kunnen verschillende soorten beleid worden onderscheiden. Bij welk soort beleid past de beloning door het Openbaar Ministerie uit tekst 8 ? A gevangenisbeleid B opsporingsbeleid C preventief beleid D repressief beleid tekst 9 naar: de Volkskrant van 26 mei 2012

Wat is de eerste stap in het onderzoek uit tekst 10? A De man wordt vrijgelaten, want de doodsoorzaak is nog niet bekend. B De verdachte heeft bekend en wordt voor 15 jaar opgesloten in een gevangenis. C Er komt een rechter bij om te bepalen wanneer de verdachte moet voorkomen. D Er wordt proces-verbaal opgemaakt. Zie tekst 10.

Er zijn twee soorten gevolgen van criminaliteit: materiële en immateriële. Welk gevolg van criminaliteit is te herkennen in tekst 11? A Materiële schade, want er zijn spullen vernield. B Materiële schade, want de mensen van de buurtvereniging zijn bang dat het nog een keer gebeurt. C Immateriële schade, want het plaatsen van een container kost veel geld. D Immateriële schade, want de vernielde beelden waren heel kostbaar.

De buurtvereniging uit tekst 11 heeft een maatregel genomen. • Is de genomen maatregel preventief of repressief? Verklaar je keuze. De genomen maatregel is ......................................................................... want ..........................................................................................................

Boven een artikel in het Brabants Dagblad van 2 januari 2013 stond de kop “Schutter beroept zich op noodweer”. Als de schutter voor moet komen, blijkt tijdens de behandeling van zijn zaak dat hij inderdaad uit noodweer heeft geschoten. • Welke van de hier onderstaande uitspraken zijn dan juist? Kies drie nummers uit het rijtje. 1 Dan is de schutter niet strafbaar. 2 Dan heeft de schutter geschoten uit zelfverdediging. 3 Dan zag de schutter door het slechte weer op dat moment niet op wie hij schoot. 4 Dan heeft de rechter beslist dat het inderdaad noodweer was. 5 Dan kan de schutter maximaal een taakstraf krijgen. 6 Dan kan de schutter er niets aan doen, het was overmacht. nummer …… , nummer …… en nummer …… tekst 14 naar: www.edestad.nl van 28 december 2012

Wat bedoelt de schrijver van tekst 14 met ‘strafbaar’? A Een ongeschreven regel en een fatsoensnorm zijn overtreden en dat moet bestraft worden. B Een rechtsregel is overtreden en dat moet wettelijk aangepakt worden. C Het verkopen van dergelijke slechte oliebollen mag niet, omdat ze onvoldoende op een oliebol lijken.

Straffen en maatregelen die aan wetsovertreders worden opgelegd hebben verschillende doelen. • Met welke doelen worden taakstraffen opgelegd? Noem één doel. .................................................................................................................. tekst 16 naar: RTV-Utrecht van 24 april 2012

Welk uitgangspunt van beleid is te herkennen in het wetsvoorstel in tekst 17? A De reclassering moet zich intensiever met jongeren bezighouden. B Er moeten meer HALT-straffen worden uitgedeeld. C Met preventie kun je terugvallen in de misdaad verminderen. D Repressie is een oplossing om de samenleving veiliger te maken. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.