bronnen

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo kb 2010, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Staatsinrichting van Nederland

11p
Wat veranderde er door de invoering van de grondwet van 1848?
A De macht van de burgerij werd kleiner.
B De macht van de koning werd groter.
C De onschendbaarheid van de koning werd ingevoerd.
D De onschendbaarheid van de minister werd afgeschaft.
21p
Op welke manier werd de Tweede Kamer tussen 1848 en 1917 samengesteld?
A De leden werden benoemd door de koning.
B De leden werden benoemd door Provinciale Staten.
C De leden werden gekozen door middel van algemeen kiesrecht.
D De leden werden gekozen door middel van censuskiesrecht.
31p
In het programma van een politieke partij stond rond 1900 de volgende tekst:
“Het is ons doel de Nederlandse arbeiders deel te laten nemen aan de
internationale klassenstrijd.”
Van welke politieke partij is deze tekst afkomstig?
A de ARP
B de Liberale Unie
C de RKSP
D de SDAP
42p
Geef drie verschillende voorbeelden waaruit blijkt dat vrouwen rond 1900
achtergesteld werden ten opzichte van mannen.
Gebruik bron 1.
51p
Bij welke politieke stroming hoort dit affiche?
A de katholieken
B de liberalen
C de protestanten
D de socialisten
Gebruik bron 2.
61p
Stel, je wilt een werkstuk maken over het leven van Aletta Jacobs. Bij het
zoeken naar informatie kom je deze speelfilm tegen.
Geeft de film volgens jou betrouwbare informatie voor jouw werkstuk of
niet? Verklaar je antwoord.
Doe het zo:
Deze film geeft volgens mij wel/geen (maak een keuze) betrouwbare informatie,
omdat … (geef een verklaring).
Gebruik bron 3.
72p
In de tekst zitten twee fouten.
Welke twee fouten zitten in de tekst? Schrijf de fouten op en verbeter ze.
Doe het zo:
De eerste fout is … (noem de fout).
Het moet zijn … (schrijf de verbetering op).
De tweede fout is … (noem de fout).
Het moet zijn … (schrijf de verbetering op).
82p
Enkele beweringen over de Nederlandse rechtspraak:
1 Advocaten worden benoemd door de minister van Justitie.
2 Bij rechtszaken bepaalt de rechter of iemand schuldig is of niet.
3 De officier van justitie stelt de verdachte in staat van beschuldiging.
4 Rechters moeten verantwoording afleggen aan de minister van Justitie.
Welke twee beweringen zijn juist?
Gebruik bron 4.
91p
Van wie is deze folder afkomstig?
A de Eerste Kamer
B de Nationale Ombudsman
C de Tweede Kamer
D het Ministerie van Sociale Zaken
Gebruik bron 5, 6 en 7.
102p
Vier begrippen die horen bij de staatsinrichting van Nederland:
a censuskiesrecht
b referendum
c verzuiling
d vrouwenemancipatie
Geef per bron aan welk begrip erbij hoort. Schrijf alleen een letter op.
Let op! Er blijft één letter over.
Doe het zo:
Bron 5 hoort bij … (vul letter in).
(enz. tot en met bron 7)
Gebruik bron 8 en 9.
112p
Leden van de Tweede Kamer hebben rechten om hun werk te kunnen doen.
Hieronder staan vijf van deze rechten:
a amendement
b budget
c enquête
d initiatief
e interpellatie
Geef per bron aan welk recht beschreven wordt. Let op! Er blijven drie
letters over.
Doe het zo:
In bron 8: … (vul een letter in).
In bron 9: … (vul een letter in).
122p
Enkele stappen bij het tot stand komen van een wet zijn:
1 afkondiging in het Staatsblad
2 behandeling in de Eerste Kamer
3 behandeling in de Tweede Kamer
4 bespreking in de ministerraad
5 ondertekening door de koning(in) en één of meer ministers
Zet de stappen in de juiste volgorde, vanaf het moment dat een minister een
wetsvoorstel heeft gemaakt.
Doe het zo:
Eerst …, dan …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (schrijf de nummers op).
132p
De overheid zou meer burgers invloed kunnen geven op het landelijke bestuur
in Nederland. Ook zou de overheid burgers meer invloed kunnen geven dan ze
nu hebben op het landelijke bestuur in Nederland.
Geef van beide mogelijkheden één voorbeeld.
Doe het zo:
Meer burgers invloed geven op het landelijke bestuur: … (geef een voorbeeld).
Burgers meer invloed geven op het landelijke bestuur: … (geef een voorbeeld).

opgave 2Historisch overzicht vanaf 1900

142p
Enkele beweringen over de Eerste Wereldoorlog:
1 Bij het uitbreken van de oorlog waren Rusland en de Verenigde Staten de
belangrijkste geallieerde landen.
2 De aanleiding voor de oorlog was de aanval van Oostenrijk-Hongarije op
Joegoslavië.
3 De Duitse aanval liep in België en Noord-Frankrijk vast in een
loopgravenoorlog.
4 Duitsland en Oostenrijk-Hongarije waren bondgenoten van elkaar.
5 Het communisme en het nationalisme waren twee belangrijke oorzaken van
de Eerste Wereldoorlog.
Geef per bewering aan of deze juist of onjuist is.
Gebruik bron 10.
151p
Je zoekt materiaal om een beeld te krijgen van het leven van soldaten tijdens de
Eerste Wereldoorlog. Je vindt deze bron.
Welke vraag moet gesteld worden om te kunnen zeggen of deze bron
betrouwbaar is?
A Heeft de schrijver dit zelf meegemaakt?
B Hoorde de schrijver bij de Geallieerden of bij de Centralen?
C Is het boek vertaald of origineel in het Nederlands geschreven?
D Waarom had de luitenant zoveel vertrouwen in de soldaat?
161p
Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, dachten veel mensen dat het een frisse,
vrolijke oorlog zou worden.
Geef een reden waarom veel mensen na korte tijd van mening veranderd
waren.
Gebruik bron 10 en 11.
171p
Welke tekening uit bron 11 past bij de tekst van bron 10?
A tekening 1
B tekening 2
C tekening 3
D tekening 4
181p
Welke partij werd in Nederland opgericht naar het voorbeeld van de fascistische
partij in Italië en van de nationaal-socialistische partij in Duitsland?
A ARP
B NSB
C NSDAP
D RKSP
E SDAP
192p
Noem een overeenkomst en een verschil tussen de opvattingen van het
Duitse nationaal-socialisme en het Italiaanse fascisme.
Doe het zo:
Overeenkomst: … (noem overeenkomst)
Verschil: het nationaal-socialisme …, maar het fascisme … (noem verschil).
Gebruik bron 12.
202p
De maker van de fotomontage gebruikt een uitspraak van Hitler.
Wat bedoelde Hitler met deze uitspraak en wat bedoelde de maker van de
fotomontage ermee?
Doe het zo:
Hitler bedoelde: …
De maker van de fotomontage bedoelde: …
Gebruik bron 13, 14, 15, 16 en 17.
211p
In welke twee bronnen zijn kenmerken van de Blitzkrieg te zien? Schrijf alleen
de nummers op.
Gebruik bron 18.
221p
Dit artikel stond in een officieel toegestane krant in Nederland tijdens de Duitse
bezetting.
Waaruit blijkt dat dit artikel afkomstig is uit een officieel toegestane krant en
niet uit een illegale krant?
Doe het zo:
Dit artikel stond in een officieel toegestane krant, want … (geef een verklaring).
Gebruik bron 19.
231p
De schrijver van de brief vraagt om één van de ontruimde of leegstaande woningen.
Geef een verklaring waarom deze woningen tijdens de Tweede
Wereldoorlog in Apeldoorn beschikbaar waren.
241p
Waarom wordt de Slag bij Stalingrad vaak gezien als een keerpunt in de
Tweede Wereldoorlog?
A Amerikaanse soldaten deden toen voor het eerst mee aan de gevechten in
Europa.
B Het Duitse leger werd toen voor het eerst op grote schaal teruggedrongen.
C Het Engelse leger moest toen voor het eerst vechten op twee fronten.
D Russische soldaten werden toen voor het eerst massaal krijgsgevangen
gemaakt.
Gebruik bron 20.
251p
Welke pijl geeft het gebied aan waar D-day heeft plaatsgevonden?
A pijl 1
B pijl 2
C pijl 3
D pijl 4
261p
Enkele gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog:
1 De aanval op Pearl Harbor
2 De atoombom op Hiroshima
3 De Duitse inval in Polen
4 De invasie in Normandië
Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.
Doe het zo:
Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).
Gebruik bron 21.
271p
In welk jaar is de foto gemaakt? Kies uit: 1944, 1954 of 1964. Geef ook aan
waarom je voor dat jaartal gekozen hebt.
Doe het zo:
De foto is gemaakt in … (vul jaartal in), omdat… (geef een reden).
281p
Geef één reden waarom de westerse landen na de Blokkade van Berlijn de
NAVO hebben opgericht.
Gebruik bron 22.
291p
De jaartallen in de kaart verwijzen naar het jaar waarin bepaalde landen
onafhankelijk zijn geworden.
Welke naam wordt gegeven aan het historische proces waarbij deze landen
onafhankelijk werden?
Gebruik bron 23, 24, 25 en 26.
302p
Wie was tijdens de Cubacrisis de president van de Verenigde Staten en wie de
leider van de Sovjetunie? Schrijf achter de naam de bron die erbij hoort.
Doe het zo:
De president van de Verenigde Staten was... (geef naam); hij is te zien in bron
… (vul nummer in).
De leider van de Sovjetunie was … (geef naam); hij is te zien in bron … (vul
nummer in).
311p
Hieronder staan enkele titels van hoofdstukken uit een boek over Nederland in
de twintigste eeuw:
Hoofdstuk 1: 1900-1920
Hoofdstuk 2: 1920-1940
Hoofdstuk 3: 1940-1960
Hoofdstuk 4: 1960-1980
Hoofdstuk 5: 1980-2000
Bij welk hoofdstuk hoort de Eerste Feministische Golf en bij welk hoofdstuk
de Tweede Feministische Golf?
  Eerste Feministische Golf Tweede Feministische Golf A Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 3 B Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 4 C Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 D Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 5 E Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 F Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 5
Gebruik bron 27.
321p
Bij welke kolom hoort het opschrift ‘niet-kerkelijkheid’?
A kolom 1
B kolom 2
C kolom 3
Gebruik nogmaals bron 27.
331p
Geef een verklaring voor de toename van de percentages in kolom 4.
342p
De meningen over Gorbatsjov lopen sterk uiteen, ook in de geschiedenisboeken
die geschreven zijn na 1989. In een Duits geschiedenisboek zal een ander
oordeel over hem staan dan in een Russisch geschiedenisboek.
Noem eerst een voorbeeld van Gorbatsjovs beleid dat in het Duitse boek als
positief zal worden beschreven. Geef daarna een voorbeeld van Gorbatsjovs
beleid dat in het Russische boek als negatief zal worden beschreven.
Doe het zo:
het Duitse boek: Gorbatsjov … (noem een positief voorbeeld).
het Russische boek: Gorbatsjov … (noem een ander, maar dan negatief
voorbeeld).
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Gebruik bron 28.
351p
Naar aanleiding van welke gebeurtenis is deze prent gemaakt?
361p
De Verenigde Staten werden in hun strijd tegen het terrorisme gesteund door
Nederland.
Noem één historische reden waarom veel Nederlanders de Verenigde
Staten steunden in hun strijd tegen het terrorisme.
Gebruik bron 29.
373p
Vier onderwerpen in een informatieboekje over de Europese Unie uit 2006:
a de Europese Commissie
b EU-landen die de euro gebruiken
c het Europees Parlement
d symbolen van de EU
Geef per onderwerp aan welke afbeelding daar bij hoort. Let op! Er blijven
drie afbeeldingen over.
Doe het zo:
Bij onderwerp a hoort afbeelding … (vul nummer in).
(enz. tot en met onderwerp d)
Gebruik bron 30, 31, 32 en 33.
382p
Vier personen uit de twintigste eeuw:
a kroonprins Frans-Ferdinand
b minister-president Churchill
c minister-president Colijn
d secretaris-generaal Gorbatsjov
Geef per bron aan welke persoon daarbij past.
Doe het zo:
Bron 30 past bij persoon … (vul letter in)
(enz. tot en met bron 33)
391p
Hieronder staan drie regeringsleiders die in de twintigste eeuw op verschillende
momenten aan de macht waren.
In welke historische volgorde, van vroeger naar later, waren deze leiders aan de
macht?
A Churchill – Colijn – Gorbatsjov
B Churchill – Gorbatsjov – Colijn
C Colijn – Churchill – Gorbatsjov
D Colijn – Gorbatsjov – Churchill
E Gorbatsjov – Churchill – Colijn
F Gorbatsjov – Colijn – Churchill
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.