bronnen

Eindexamen nederlands vmbo kb 2004, tijdvak 2 (leesvaardigheid)

opgave 1TEKST 1 IEDER ZIJN SMAAK

opgave als beeld van het examen
→ Geef in je uitwerkbijlage aan of de volgende uitspraken waar of niet waar zijn door een kruisje op de juiste plaats te zetten. Je maakt hiervoor gebruik van de informatie uit de tekst ‘Ieder zijn smaak’. 1 Mannen proeven beter dan vrouwen. 2 Tastgevoel ontstaat pas op latere leeftijd. 3…

→ Geef in je uitwerkbijlage aan of de volgende uitspraken waar of niet waar zijn door een kruisje op de juiste plaats te zetten. Je maakt hiervoor gebruik van de informatie uit de tekst ‘Ieder zijn smaak’. 1 Mannen proeven beter dan vrouwen. 2 Tastgevoel ontstaat pas op latere leeftijd. 3 Geurstoffen komen alleen via de neus binnen. 4 Mooi opgediend eten smaakt beter dan eten uit de pan. 5 Het oog en het oor bepalen of iets vers en gezond is. 6 Het geheugen bewaart gegevens over de smaak . 7 Afwisselend eten stimuleert de eetlust. 8 Eten valt tegen als het niet is wat je verwachtte. 9 Wat in de mode is, wordt vaak lekker gevonden. 10 Iemands culturele achtergrond heeft invloed op zijn smaak.

opgave 2TEKST 2 VETTE VERLEIDERS

21p
Wat is de belangrijkste functie van de schuin gedrukte tekst in alinea 1?
De aandacht trekken door
A de directe aanleiding te noemen tot het schrijven van het artikel.
B een opvallend detail uit het artikel naar voren te halen.
C een samenvatting te geven van het belangrijkste uit het artikel.
D een voorbeeld te geven bij het in het artikel gestelde probleem.
31p
“Van de conrector mag er in de kantine een beter evenwicht komen tussen zoetigheid en
gezonde dingen.” (regels 41-44) Wat bedoelt de conrector hiermee, gezien de rest van
alinea 2?
De conrector vindt dat in de kantine
A alleen maar gezonde producten aangeboden moeten worden.
B geen zoetigheid aangeboden moet worden.
C veel minder zoetigheid aangeboden moet worden.
D vooral goedkopere producten aangeboden moeten worden.
41p
In het artikel worden twee argumenten genoemd waarmee de verkoop van snacks in de
schoolkantine wordt verdedigd.
Citeer uit alinea 2 een zin waarin een argument staat.
51p
Citeer uit alinea 3 een zin waarin een argument staat.
61p
Wat is het verband tussen de alinea’s 3, 4 en 5 enerzijds en 6 anderzijds?
In alinea 6
A geeft het Voedingscentrum een voorbeeld bij zijn in alinea 3-5 geformuleerde
standpunt.
B licht het Voedingscentrum zijn in alinea 3-5 geformuleerde standpunt toe.
C spreekt het Voedingscentrum zijn in alinea 3-5 geformuleerde standpunt tegen.
D stelt het Voedingscentrum zijn in alinea 3-5 geformuleerde standpunt bij.
71p
Een schrijver van een artikel kan gebruikmaken van:
1 feiten
2 een eigen mening
3 de mening van anderen.
De schrijvers van dit artikel maken gebruik van
A alleen 1 en 2.
B alleen 1 en 3.
C alleen 2 en 3.
D 1, 2 en 3.
81p
Wat is het voornaamste doel van de schrijvers met deze tekst?
A de lezers aansporen iets te doen
B de lezers informeren
C de lezers overtuigen van hun mening
D tegenover de lezers gevoelens tot uitdrukking brengen

opgave 3TEKST 3 AGRESSIE EN GEWELD

91p
Een afbeelding in een advertentie kan verschillende functies hebben:
1 de afbeelding trekt de aandacht van de lezer
2 de afbeelding is nodig om de tekst te begrijpen
3 de afbeelding voegt inhoudelijk een nieuw element aan de tekst toe.
Welke functie(s) heeft de afbeelding bij de advertentie ‘Agressie en geweld’?
A Alleen 1
B Alleen 3
C 1 en 2
D 1 en 3
101p
Wat is het belangrijkste doel van de makers van de advertentie?
A Zij willen de lezers ertoe aansporen om de internetsite van het NFGV te bezoeken.
B Zij willen de lezers ervan overtuigen dat agressie en geweld dom zijn.
C Zij willen de lezers vragen om een financiële bijdrage.
D Zij willen de lezers wijzen op informatie over steun na agressie en geweld.
111p
Op welke publieksgroep richt deze advertentie zich voornamelijk?
A agressie- en geweldplegers
B internetgebruikers
C leden van het Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid
D slachtoffers van agressie en geweld

opgave 4TEKST 4 VERLEGENHEID KAN LEVEN VERGALLEN

121p
Wat is de functie van de eerste alinea?
De schrijfster wil met de eerste alinea het onderwerp inleiden door
A de aanleiding tot het schrijven van het artikel te noemen.
B een belangrijke conclusie voorop te zetten.
C een korte omschrijving van het centrale probleem te geven.
D een samenvatting van de tekst te geven.
131p
Wat is het verband tussen alinea 2 en 3?
A Alinea 2 en 3 vormen een opsomming.
B Alinea 2 en 3 vormen een tegenstelling.
C In alinea 2 staat een voorbeeld bij alinea 3.
D In alinea 3 staat een voorbeeld bij alinea 2.
141p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van alinea’s 4, 5 en 6?
A Gevolgen van extreme verlegenheid
B Oorzaken van extreme verlegenheid
C Oplossingen voor extreme verlegenheid
D Voorbeelden van extreme verlegenheid
151p
“Is het voorschrijven … op een mug?” (regels 52-55)
Wat bedoelt de schrijfster met deze zin?
De schrijfster vraagt zich af
A of artsen bevoegd zijn om deze zware geneesmiddelen voor te schrijven aan verlegen
mensen.
B of het noodzakelijk is om dergelijke zware geneesmiddelen te gebruiken om
verlegenheid tegen te gaan.
C of mensen door het gebruik van deze zware geneesmiddelen van hun verlegenheid
zullen afkomen.
D of verlegen mensen het ervoor over hebben deze zware geneesmiddelen te gebruiken
om van hun verlegenheid af te komen.
161p
Wat is de functie van alinea 7?
In alinea 7
A geeft de schrijfster haar eigen mening.
B laat de schrijfster een van de verlegen mensen een advies geven.
C laat de schrijfster een van de verlegen mensen een toekomstverwachting uitspreken.
D trekt de schrijfster een conclusie.
171p
Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte van het artikel weer?
A Deskundigen weten heel goed hoe zij extreem verlegen mensen kunnen helpen,
doordat er veel onderzoek naar deze angststoornis is gedaan.
B Extreme verlegenheid is een vorm van angst, die ertoe leidt dat mensen bepaalde
situaties gaan vermijden en zelfs ernstig ziek worden.
C Extreme verlegenheid is een vorm van angst die kan worden opgelost door medicijnen
of gedragstherapie, terwijl lotgenoten je kunnen leren ermee om te gaan.
D Mensen met een angststoornis kunnen zich beter aanmelden bij de Vereniging voor
Verlegen Mensen, dan dat zij zware medicijnen gaan gebruiken.
181p
Wat is het voornaamste doel van de schrijfster met deze tekst?
A de lezer informeren
B de lezer overtuigen van haar mening
C de lezer tot handelen aansporen
D haar eigen gevoelens tot uitdrukking brengen

opgave 5TEKST 5 AFKO'S EN SMILEY'S VERVANGEN HET BOEK

191p
Wat is de belangrijkste functie van alinea 1 van deze tekst?
De schrijver wil met alinea 1 de tekst inleiden door
A de belangrijkste conclusie voorop te plaatsen.
B een afkeurende uitspraak over het onderwerp te doen.
C een samenvatting van de tekst te geven.
D het onderwerp aan te duiden.
201p
Met welke twee omschrijvingen kun je het verband tussen alinea 2 enerzijds en alinea 3
en 4 anderzijds aangeven?
A algemene situatie - individuele situatie
B historische achtergrond - huidige situatie
C neutrale beoordeling - oneerlijke beoordeling
D positieve opstelling - negatieve opstelling
211p
“In de 20e eeuw werd lezen vooral een middel om te emanciperen.” (regels 27-28)
Wat bedoelt de schrijver met deze zin? Gebruik voor je antwoord niet meer dan 20
woorden.
221p
Welke deskundigen geven hun persoonlijke mening over de sms-taal?
A Wim Knulst (alinea 5) en Wim Daniëls (alinea 6).
B Wim Knulst (alinea 5) en Frans Opveld (alinea 7).
C Wim Daniëls (alinea 6) en Frans Opveld (alinea 7).
D Wim Knulst (alinea 5), Wim Daniëls (alinea 6) en Frans Opveld (alinea 7).
231p
Wat is de functie van de alinea 8?
De auteur wil in alinea 8
A een advies geven aan de lezer.
B een nieuw gegeven aan de tekst toevoegen.
C een samenvatting geven.
D een toekomstverwachting uitspreken.
241p
Welk citaat uit de tekst geeft het beste de hoofdgedachte van het artikel weer?
A “Sms'en is vooral populair bij jongeren. Ze hebben er een speciale taal voor
ontwikkeld.” (regels 7-9)
B “Kinderen groeien op in een multi-mediale wereld. (…) Ze stappen snel en moeiteloos
over naar nieuwe media.” (regels 73-77)
C “Ik vind sms-taal niet zozeer een verarming of een verrijking. Het is een verandering.”
(regels 112-114)
D “Het lezen is veranderd door de komst van de nieuwe media. Volgens deskundigen
moet over de veranderde omgang met taal niet negatief geoordeeld worden.”
(regels 133 -137)
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
251p
Wat is het belangrijkste schrijfdoel van de auteur van dit artikel?
A de lezer amuseren
B de lezer informeren
C de lezer overtuigen
D de lezer tot handelen aansporen

opgave 6TEKST 6 SAMENVATTINGSOPDRACHT

NACHTWERK
2610p
Vat de tekst Nachtwerk samen in maximaal 125 woorden. Besteed daarbij alleen
aandacht aan de volgende onderdelen van de tekst:
1 vijf onderzoeksresultaten van TNO over de nadelen van ’s nachts werken
2 de twee hoofdoorzaken van gezondheidsproblemen bij nachtwerkers die de tekst noemt
3 de twee redenen waarom mensen ondanks de nadelen toch voor nachtwerk kiezen
4 de twee kanten van het standpunt van de vakbond over nachtarbeid
5 het standpunt van veel werkgevers tegenover de gezondheidsklachten van
nachtwerkers
6 de houding van bedrijfsartsen tegenover slaapproblemen bij nachtwerkers.
Schrijf je samenvatting in de uitwerkbijlage in volledige zinnen.
Gebruik geen telegramstijl.