bronnen

Eindexamen turks vmbo kb 2014, tijdvak 1

bij dit examen

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het
anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

opgave 1Tekst 1 Kapadokya Turlar ı

11puitwerkbijlage
Je ouders hebben besloten om met Ayder Turizm naar Capadocië te
gaan.
Wat wordt er door gunubirlikgeziler.com geadviseerd voor de tweede
dag?
Schrijf het antwoord op in je uitwerkbijlage.
Kapadokya Turları
Bayram tatili için Ankara çıkışlı Kapadokya ve Ihlara Vadisi turları
hakkında gunubirlikgeziler.com farkıyla araştırma yaptık. İşte tur
programlarının fiyatları ve özellikleri:
Dört farklı tur şirketinin Kurban Bayramı Kapadokya Turu programlarını
inceledik. Ayder, Saltur, Gömü Tur ve VES Turizm Kapadokya Turları
hakkında bilgi vermek istiyoruz.
Üç gün iki gecelik tur programında Ihlara Vadisi, Kapadokya, Üç Güzeller
ve Hacı Bektaş-ı Veli türbesi gezisi bulunuyor. Tur programı içinde ekstra
Türk Gecesi’ne de katılabilirsiniz.
gunubirlikgeziler.com tavsiyesi: Ayder Turizm ile gidenler ikinci gün sabah
6:00'da güneş doğarken ekstra ücretli balonla Kapadokya gezisine
katılabilirler.
Fiyatlar İki kişilik odada 350 299-329 289-325 360-399 kişi başı Tek kişi 450 399-429 369-415 435-489 Üç kişi 330 ------- 259-290 337-377 0-6 yaş 90 100 -------- 249-279 7-12 yaş 260 169-199 230-260 110-123

opgave 2Tekst 2

21p
Je ouders zijn 20 jaar getrouwd. De hele familie is bij jullie thuis
uitgenodigd. Je wilt een nagerecht maken. Je weet dat sommige
familieleden geen boter en tarwemeel willen eten.
Welk nagerecht uit de tekst is geschikt voor deze avond?
Davet Tatlıları
Yemek tarifleriyle ilgili bir internet sitesinin
sahibi olan ve pastalarıyla ünlü Funda
Kendiroğlu, Radikal için özel tatlılar hazırladı.
İşte birbirinden lezzetli tatlı tarifleri:
Şekerpare
figuur bij de opgave
Malzemeler: İki yumurta, bir bardak pudra şekeri, yarım paket tereyağı,
yarım bardak irmik, iki bardak buğday unu, bir paket vanilya, bir paket
kabartma tozu. Şerbet için ise üç bardak su, üç bardak şeker, yarım
limonun suyu.
Hazırlanışı: Yumurta, pudra şekeri, margarin birlikte yoğrulur, ardından
diğer malzemeler karışıma ilave edilir. Ceviz büyüklüğünde yuvarlak şekil
verilen hamurlara fındık veya ceviz eklendikten sonra üzerlerine yumurta
sarısı sürülür. 170 derecelik fırında üzeri kızarıncaya kadar pişirilir ve
sonra fırından çıkarılır. Üzerine soğuk şerbet ilave edilir.
Bademli Muffin
Malzemeler: Üç yumurta beyazı, iki bardak çekilmiş badem, bir bardak
pudra şekeri, bir yemek kaşığı nişasta.
Hazırlanışı: Tarifin içerisinde yağ ve buğday unu olmayışı özellikle
hanımlar için tercih nedeni oluyor. Çok lezzetli muffini 30 dakikada
hazırlayıp servise hazır hale getirebilirsiniz. Yumurta beyazları ve pudra
şekerini birlikte çırptıktan sonra diğer malzemeler de eklenir. Mini muffin
kalıbına dökerek üzeri pembeleşene kadar 160 derecede 17 dakika
fırınlanır.
Brownie
Malzemeler: Dört yumurta, bir bardak buğday unu, 150 gram tereyağı, 200
gram sade çikolata, bir bardak şeker, üç kaşık kakao.
Hazırlanışı: Tereyağı eritilerek parçalanmış çikolataya dökülür ve çikolata
iyice eritilir. Yumurta ve şeker krema haline gelene kadar çırpılarak erimiş
çikolataya eklenir. Un, kakao ve kabartma tozu ekleyerek homojen bir
karışım elde edilir. Kelepçeli kalıp tereyağıyla yağlanarak içine hamur
dökülür. Önceden ısıtılmış 170 derecelik fırında 30 dakika pişirilir.

opgave 3Tekst 3

Yarasa Çocuk
figuur bij de opgave
Yedi yaşındaki yarasa çocuk Lucas Murray'ın yaptıkları
herkesi şaşırtıyor...
1 İngiltere’nin Dorset şehrinde yaşayan yedi yaşındaki
Lucas Murray, değişik yeni bir yöntemle duyan ilk kişi oldu.
Bu yöntem, yarasaların ‘ekolokasyon (ses titreşimiyle yer
tespiti)’ yetenekleriyle çevrelerini algılamalarına dayanarak
geliştirilmiştir.
2 Doğuştan görme engelli ‘Yarasa Çocuk’ lakaplı Murray, sadece dilini
şakırdatarak ekolokasyon tekniğini uyguluyor. İki yılda bu tekniği öğrenen çocuk,
ağzıyla kısa ve keskin bir ses çıkarıp yankıya göre karşısında ne olduğunu
anlayabiliyor.
3 Ekolokasyon tekniği sayesinde görebilen Murray, istediği gibi koşabiliyor,
basketbol oynayabiliyor ve kayalıklara tırmanabiliyor. Daniel Kish (41) isimli bir
görme engellinin eğittiği Murray, “Şakırdatma sistemini sevdim, fakat öğrenmesi
çok zordu.” dedi.
4 Ekolokasyon tekniğinde; yarasa, yunus ve balina gibi hayvanların çıkardıkları
çok yüksek frekanslı ses dalgaları, cisimlere çarpıp geri dönüyor. Bu durum da
bu hayvanların yönlerini bulmasını sağlıyor.
31p
Met behulp van welk lichaamsdeel heeft het 7-jarige blinde jongetje Lucas
Murray leren ‘kijken’?
met behulp van zijn
A handen
B lippen
C neus
D oren
41p
In welke alinea lees je hoe het jongetje de echotechniek toepast?
A in alinea 1
B in alinea 2
C in alinea 3
D in alinea 4
51puitwerkbijlage
De echotechniek die Lucas gebruikt, wordt behalve door vleermuizen ook
nog door twee andere dieren gebruikt.
Schrijf die dieren op in je uitwerkbijlage.
Je moet in het Turks antwoorden.

opgave 4Tekst 4

Yanımızdaki İnsana Neden Bağırırız?
Yan yana iki insan birbirine neden bağırır? Öfkelenince neden yüksek
sesle konuşuruz? Durgunluğumuzu yitirdiğimiz için mi bağırarak
konuşuruz, yoksa bambaşka bir nedenden dolayı mı? Sorunun yanıtı bir
bilgelik öyküsünde saklı!
Öfkelenince neden bağırırız?
Hintli bir ermiş, öğrencileri ile gezinirken Ganj Nehri kenarında birbirlerine
öfke içinde bağıran bir aile görmüş. Öğrencilerine dönüp "İnsanlar neden
birbirlerine öfke ile bağırır?" diye sormuş. Öğrencilerden biri "Çünkü
durgunluğumuzu yitiririz." deyince Hintli ermiş "Ancak öfkelendiğimiz insan
yanı başımızdayken neden bağırırız? O kişiye söylemek istediklerimizi
daha alçak bir ses tonu ile de aktarabilecekken, niye bağırırız?" diye
yeniden sormuş.
Öğrencilerden ses çıkmayınca anlatmaya başlamış: "İki insan birbirine
öfkelendiği zaman, yürekleri birbirinden uzaklaşır. Bu uzaklıktan
birbirlerinin yüreklerine seslerini duyurabilmek için bağırmak zorunda
kalırlar. Ne kadar çok öfkelenirlerse, arada açılan arayı kapatabilmek için
o kadar çok bağırmaları gerekir."
"Peki, iki insan birbirini sevdiğinde ne olur? Birbirlerine bağırmak yerine
sakince konuşurlar, çünkü yürekleri birbirine yakındır, arada uzaklık ya
yoktur ya da çok azdır. Peki, iki insan birbirini daha da fazla severse ne
olur? Artık konuşmazlar, yalnızca fısıldaşırlar, çünkü yürekleri birbirlerine
daha da yakınlaşmıştır. Artık bir süre sonra konuşmalarına bile gerek
kalmaz, yalnızca birbirlerine bakmaları yeterli olur. İşte birbirini gerçek
anlamda seven iki insanın yakınlığı böyle bir şeydir."
Daha sonra Hintli ermiş, öğrencilerine bakarak şöyle devam etmiş: "Bu
nedenle tartıştığınızda yüreklerinizin arasına uzaklık girmesine izin
vermeyin. Aranıza uzaklık koyacak sözcüklerden uzak durun. Yoksa
uzaklığın arttığı öyle bir gün gelir ki, geriye dönüp birbirinize yakınlaşacak
yolu bulamayabilirsiniz.”
61p
Waar speelt het verhaal zich af?
A bij een meer
B bij een rivier
C op een boot
D op een brug
71p
Waarom stelt de mysticus de vraag "Waarom schreeuwen we als we boos
zijn?" aan zijn leerlingen?
A omdat de leerlingen boos zijn op hem
B omdat hij boos is op zijn leerlingen
C omdat hij leerlingen ziet die tegen elkaar schreeuwen
D omdat hij mensen ziet die tegen elkaar schreeuwen
81p
Wanneer fluisteren mensen tegen elkaar, volgens de tekst?
A als er anderen in de buurt zijn
B als hun harten dicht bij elkaar zijn
C als zij beleefd willen zijn
D als zij dicht bij elkaar staan
E als zij uitgeschreeuwd zijn
92p
Welke twee adviezen geeft de mysticus aan zijn leerlingen tijdens een
ruzie?
Je moet in het Turks antwoorden

opgave 5Tekst 5

Davulun Sesi Uzaktan Hoş!
figuur bij de opgave
Artık pek çok kişi sahura davulun sesiyle uyanmak
istemiyor. Her geçen yıl atalarımıza daha çok hak
verir olduk; artık davulun sesi gerçekten uzaktan hoş
gelir oldu. Osmanlı döneminden beri devam eden bu
ramazan davulcusu geleneğine pek çok kişinin
tahammülü kalmadı. Ramazan davulcuları da bu
durumdan rahatsız. Sık sık hem sözlü hem de fiziksel
şiddete maruz kalan ramazan davulcularının olaysız
gecesi yok gibi. Kimi kafasına tencere, tava
atılmasından muzdarip, kimi de sözlü şiddetten. Ama
oruç tutmayan mahalle sakinleri de, ritim eğitimi
almamış ve gürültüyle davul çalmayı birbirine karıştıran davulcularca
uykularının bölünmesinden şikayetçiler.
Fotoğraflı El İlanı
Eskiden mahalle sakinleri, ramazan davulcularından bahşişi, bir bardak
suyu ve bir dilim sıcak pideyi sakınmazken, şimdi evler kapı-duvar! Üstelik
her şeyin olduğu gibi ramazan davulcusunun da sahtesi var. Biri ramazan
ayı içinde, biri de bayramda olmak üzere, topu topu iki kez topladıkları
bahşişleri ‘sahte’ davulculara kaptırmak da var. Bu sebeple davulcular,
mahalle sakinleri için, üstünde kendi fotoğraflarının bulunduğu el ilanları
bastırıp onlara ‘mahallenizin davulcusu’ diye uyarıda bulunuyorlar.
Eski ve unutulmaya yüz tutmuş bir geleneği hatırlamak adına gelin bu
gece yatmadan alarmlarınızı, teknoloji harikası telefonlarınızın
uygulamalarını kapatın. Bırakın bu gece sizi sahura teknolojinin yapmacık
çığlığı değil, emektar ramazan davulcuları uyandırsın. Bayram günü de
onlara kapınızı açın, onlarla bayramlaşın, onlara bahşiş vermeyi de
unutmayın.
Hakan Gülsoy (davulcu): Ritmi, davulun tokmağı belirler. Çubuk ise
notalar arası ayrıntıyı. Kaliteli bir davul, kasnağının ceviz kaplamasından
ve sesinden belli olur. Derisi ya manda ya da dana derisindendir. İyisi 250
- 400 liradır. İki - üç yıl ömrü vardır. Müzikten anlayana davulun sesi hem
uzaktan hem yakından hoş gelir. Türklerde davul çok önemlidir. Sadece
müzik yapmak için değil, haberleşmek için, savaşta ve barışta da davul
kullanılırmış.
İzmir Konak Müftüsü Zeki Aksoy: Sahura cep telefonumun alarmıyla
kalkıyorum ama ramazan davulcuları yüzyıllardır süren bir gelenek. Zaten
davul dini bir gereklilik değil, kültürel bir gelenek. Zaman zaman bize de
şikayetler ulaşıyor ama bu konunun düzenlemesi belediyelere ait. Yasağı
müftülükler getirmez.
Bazı şehirlerde belediyeler ramazan davulcularını sınavla belirliyor.
Davulcularda; güzel sesli olmak, iyi davul çalmak, ortaokul mezunu olmak
ve en az 50 mani bilmek gibi nitelikler aranıyor.
101p
Waarom zijn de ‘davulcular’ niet blij, volgens de tekst?
omdat
A de ‘davulcular’ gewelddadige reacties krijgen
B de ‘davulcular’ slecht betaald worden
C mensen liever hun wekker willen gebruiken om wakker te worden
D mensen vinden dat de ‘davulcular’ niet te dichtbij moeten komen
111puitwerkbijlage
Mensen die niet meedoen aan de ramadan, blijken last te hebben van de
‘davulcular’ volgens de tekst.
Schrijf in je uitwerkbijlage de eerste twee en de laatste twee woorden
op van de zin waarin dat staat.
121p
Wat doen de ‘davulcular’ om te voorkomen dat de nep ‘davulcular’ hun
fooi krijgen?
Zij delen een flyer uit met
A de foto’s van de nep-‘davulcular’ erop.
B de namen van de nep-‘davulcular’ erop.
C hun eigen foto’s erop.
D hun eigen namen erop.
131p
Van welk materiaal wordt een goede trommel gemaakt volgens de tekst?
A van buffelleer of kalfsleer
B van hertenleer of lamsleer
C van krokodillenleer of haaienleer
D van slangenleer of geitenleer
142p
Behalve als muziekinstrument waren trommels ook nog om andere
redenen belangrijk voor de Turken.
Geef bij elk van de onderstaande beweringen aan of deze wel of niet
in de tekst staat.
1 Trommels werden gebruikt tijdens de oorlog.
2 Trommels werden gebruikt tijdens de vrede.
3 Trommels waren belangrijk in de religie.
4 Trommels waren belangrijk voor de communicatie.
151p
Welke eis wordt in sommige gemeentes gesteld aan een ‘davulcu’ volgens
de tekst?
Een ‘davulcu’ moet
A een eigen trommel hebben.
B maximaal 50 jaar zijn.
C minimaal 50 versjes kennen.
D notenkennis hebben.

opgave 6Tekst 6

Kemal Sunal 1 Kemal Sunal, Türk sinemasının gelmiş geçmiş en büyük komedi oyuncularından biri olarak kabul edilir. Oynadığı rollerle genellikle saf, şanslı , iyi yürekli karakterleri canlandırmıştır. Oynadığı filmlerin çoğu izlenme rekoru kırmıştır. 2 İstanbul’da 11 Kasım 1944 tarihinde doğan…

Kemal Sunal 1 Kemal Sunal, Türk sinemasının gelmiş geçmiş en büyük komedi oyuncularından biri olarak kabul edilir. Oynadığı rollerle genellikle saf, şanslı , iyi yürekli karakterleri canlandırmıştır. Oynadığı filmlerin çoğu izlenme rekoru kırmıştır. 2 İstanbul’da 11 Kasım 1944 tarihinde doğan oyuncunun babası Mustafa Sunal, annesi Saime Sunal'dır. Kemal Sunal' ın, Cemil ve Cengiz adında iki kardeşi vardır. Sanatçı , ilkokulu Mimar Sinan İlkokulu'nda okudu. Vefa Lisesi'nden mezun oldu. Öğrenimi sırasında Emayetaş Fabrikasında çalışmış , ayrıca elektrikçide çıraklık yapmıştır. Felsefe hocası Belkıs Balkır' ın sanatçıyı Müşfik Kenter ile tanıştırmasının, Kemal Sunal' ın kariyerinde önemli yeri vardır. Yüksek tahsiline Marmara Üniversitesi Gazetecilik bölümünde başladı . 3 Sanat hayatı , Vefa Lisesi'nde amatör olarak ‘Zoraki Tabip’ adlı tiyatro oyunuyla başladı . İlk kez Kenterler Tiyatrosu'nda profesyonel oyuncu olarak çalıştıktan sonra uzun süre Ulvi Uraz Tiyatrosu'nda, kısa süre Ayfer Feray Tiyatrosu'nda, son olarak da Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nda görev aldı . Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nda oynadığı bir oyunda Ertem Eğilmez tarafından çok beğenildi ve böylece beyaz perdeye transfer oldu. İlk rolünü 1973 yılında Ertem Eğilmez'in yönettiği ‘Tatlı Dillim’ adlı filmde uzun boyundan dolayı basketbolcu olarak aldı . Bunun ardından kalabalık kadrolu filmlerde rol almaya başladı . Türk sinemasının en büyük komedyenlerinden biri olan Sunal, peşpeşe çevirdiği filmlerle ticari açıdan büyük başarı kazandı . Türk sinemasında başta Şaban tiplemesi olmak üzere canlandırdığı pek çok tiple sevenlerinin kalbinde taht kuran Kemal Sunal, 7'den 70'e herkesin sevgisini kazandı . 4 1974 yılında evlendi. Ali ve Ezo adlarında iki çocuğu oldu. 1977'de Antalya Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü aldı . Sunal, oyunculuğuyla ve özellikle değişik tiplemeleriyle Türk sinemasında komedi oyunculuğuna yeni bir soluk getirdi. 1990'lı yıllardan itibaren filmleri kesintisiz olarak televizyonlarda yayınlanmaya başlandı ; ama kendisi bu gösterimlerden hiç para almadı . 5 Yarım bıraktığı üniversiteyi, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü'nden mezun olarak 1995 yılında bitirdi ve ardından yüksek lisans yaptı . Eğitimini tamamladıktan sonra ‘Tv ve Sinemada Kemal Sunal Güldürüsü’ adıyla kitap olarak basılan yüksek lisans tezinde kendi filmlerinin sosyolojik incelemesini yaparak iktidarların sanat alanına yaptıkları ideolojik müdahaleyi irdeledi.

6 Hayatı boyunca toplam 82 filmde rol aldı . 3 Temmuz 2000 tarihinde ‘Balalayka’ adlı filmin çekimlerine başlamak için Trabzon'a gitmek üzere bindiği uçakta kalkıştan hemen önce geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. İstanbul'daki Zincirlikuyu Mezarlığı 'nda defnedilmiştir. Kitapları • Tv…

6 Hayatı boyunca toplam 82 filmde rol aldı . 3 Temmuz 2000 tarihinde ‘Balalayka’ adlı filmin çekimlerine başlamak için Trabzon'a gitmek üzere bindiği uçakta kalkıştan hemen önce geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. İstanbul'daki Zincirlikuyu Mezarlığı 'nda defnedilmiştir. Kitapları • Tv ve Sinemada Kemal Sunal Güldürüsü • Kemal Sunal Güldürüsü • Einstein Gibi Düşünmek Hakkındaki kitaplar • Feriha Karasu Gürses: Kemal Sunal Film Başka Yaşam Başka • Nuran Turan: Kemal Sunal Çocukken • Vadullah Taş : Kemal Sunal Filmlerini Anlatıyor

opgave als beeld van het examen
Tijdens zijn middelbare schoolperiode is één docent belangrijk geweest voor Kemal Sunals carrière als acteur. Welk vak gaf deze docent? A aardrijkskunde B drama C filosofie D wiskunde
Waar is Kemal Sunals professionele carrière begonnen? A Ayfer Feray Tiyatrosu B Devekuşu Kabare Tiyatrosu C Kenterler Tiyatrosu D Ulvi Uraz Tiyatrosu
Wat was de rol van Kemal Sunal in de eerste film waarin hij speelde? A acteur B basketballer C conciërge D elektriciën
Waardoor heeft Kemal Sunal veel verdiend? doordat hij A achter elkaar in veel films heeft gespeeld B heel erg geliefd was bij de kijkers C in een paar grote films heeft gespeeld D vaak in films een naïef typetje speelde
In de tekst staat dat Kemal Sunal geen geld verdiende aan de films die op tv werden vertoond. In welke alinea staat dit? A in alinea 3 B in alinea 4 C in alinea 5 D in alinea 6
In de tekst staat dat Kemal Sunal zijn universitaire studie heeft hervat en afgerond. • Schrijf de eerste twee en de laatste twee woorden op van de zin waarin dat staat.
Welk boek heeft Kemal Sunal zelf geschreven? A Kemal Sunal Çocukken B Kemal Sunal Film Başka Yaşam Başka C Kemal Sunal Filmlerini Anlatıyor D Kemal Sunal Güldürüsü

opgave 7Tekst 7

Neden Bazılarımız Solaktır?
Tıp ve teknolojinin bu denli ilerlemişliğine rağmen, in√(sanların çoğunun)
niçin daha çok sağ ellerini kullandıkları henüz bilinmiyor. Günümüzde bile
cevabı net olarak verilemeyen bu soruya, bilim adamları da farklı
şekillerde yaklaşmış ve ortaya birbirinden değişik teoriler çıkmıştır. √(ğer)E
dünya nüfusunun yarısı solak olsaydı veya dünyada hiç solak
√(ulunmasaydı, bu durum)b 23 kurallarına daha uygun olabilirdi ancak
tek yumurta ikizlerinin bile yüzde onunun farklı ellerini kullanmaları
şaşırtıcıdır. Bir araştırmaya göre prematüre bebeklerin%54’ü, tek yumurta
ikizlerinin%18’inde ikizlerden biri solak. Bu durumun 24 √(lmadığı,)o
kalıtımla bir ilgisinin bulunmadığı da kesin. Bebeklerin rahimdeki
pozisyonlarıyla ilgili teoriler var ama kanıtlanmış değil.
İnsanın dışında hiçbir yaratık, bir elini veya ayağını diğerine göre öncelikli
kullanmaz. Dünyada tarih boyunca, kültür ve ırk farkı olmaksızın insanlar
arasında sağ elini kullananlar hep 25 olmuşlardır. Bilim adamları
yıllardır bunun nedenini arayıp durmaktadır. El tercihi ilk olarak bir ya da
bir buçuk yaşlarında ortaya çıkmaya başlar. Bebeğin yeni doğduğu
dönemde, yatarken başını ne tarafa çevirdiği ipucu olabilir. Bu durum
bebek üç yaşına geldiğinde yerleşir ve sekiz yaşlarında kesinleşir.
Bilindiği gibi, beynimizin her iki yarısı değişik 26 √(ontrol eder. Önceleri)k
beynimizin sol yarısının konuşma yeteneğimize kumanda ettiği
bilindiğinden, yazmamıza da kumanda ettiği, bütün önemli kumandaları bu
tarafın üstlendiği sanılıyordu. Ama sonraları beynimizin sağ yarısının da
idrak, yargılama, hafıza gibi çok önemli işlevlere kumanda ettiği, beynin
her iki yarısının da birbirinden üstün olmadığı ve her iki tarafın da eşit
değerde görevler üstlendiği görüldü.
Solakların oranı hakkında çeşitli görüşler var. Genel görüş bunun 1/9
oranında olduğu şeklindedir. Her azınlığın başına geldiği gibi solaklar,
toplumda bazı zorluklarla karşılaşmışlar, hatta tarihin 27 √(ağlarında)ç
şeytanla bile özdeşleştirilmişlerdir. Günümüzde bile solak doğan çocuklar,
aileleri tarafından sağ elleri ile yazmaya zorlanmaktadırlar.
Sağ ellerini kullananlar için hayat daha 28. √(nlar daha iyi organize)O
olmuşlar, acımasız bir üstünlük kurmuşlar, dünyada her şeyi kendilerine
göre ayarlamışlardır. Arabaların vitesleri, silahlarda boş kovanların fırlayış
yönü, hatta tuvaletteki muslukların yeri bile hep sağ ellilere göre
√(asarlanmıştır.)t
İngilizce'de sol anlamındaki 'left' kelimesi, zayıf ve kullanışsız anlamında
eski İngilizce'de kullanılan 'lyft' kelimesinden türetilmiştir. Sağ anlamındaki
'right' ise haklılık ve doğruluk anlamında da kullanılır. Türkçe'de de öyle
değil mi? Sağ hem canlı ve hayatta anlamında kullanılır, hem de sağlıklı,
sağlam gibi sıfatların kökünü oluşturur. Solun ise soluk gibi bir sıfatın
kökünü oluşturma dışında sadece bir nota ile
isim 29 vardır. Sol elini kullanan insanların sağ elini kullananlara göre daha az becerikli oldukları yanlış bir fikirdir. Ressamlar, mimarlar, büyük hat ustaları arasında solaklık oranı yüksektir. Örneğin ünlü…

isim 29 vardır. Sol elini kullanan insanların sağ elini kullananlara göre daha az becerikli oldukları yanlış bir fikirdir. Ressamlar, mimarlar, büyük hat ustaları arasında solaklık oranı yüksektir. Örneğin ünlü ressam, heykeltıraş ve

ödül alan matematikçiler arasında da solak yüzdelerinin yüksek olduğu
bulunmuştur. Ayrıca başta hentbol, futbol ve beyzbol olmak üzere birçok
spor dalında solakların oranının yüksek olduğu görülmüştür.
Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven
mogelijkheden.
231p
A bilimin
B insanın
C tabiatın
D yaşamın
241p
A genetik
B gerekli
C mantıklı
D tesadüf
251p
A azınlıkta
B başarılı
C çoğunlukta
D mutlu
261p
A bilgileri
B düşünceleri
C hareketleri
D yetenekleri
271p
A aydınlık
B bilinen
C bilinmeyen
D karanlık
281p
A anlamlıdır
B kolaydır
C yorucudur
D zordur
291p
A anlamı
B benzerliği
C farkı
D karışıklığı

opgave 8Tekst 8 Ölümsüzlük Mantar ı Bulundu

Ölümsüzlük Mantarı Bulundu
Giresun Orman Bölge Müdürü Ali Kaya, müdürlük sınırları içerisinde
ölümsüzlük mantarı olarak bilinen ‘Ganoderma Lucidum’ mantarına
rastlandığını söyledi.
Kaya, yaptığı açıklamada, müdürlük sınırlarının Giresun ve Ordu illerini
kapsadığını anımsattı. Bölge müdürlüğü sınırları içerisinde çok sayıda
mantar türü bulunduğunu bildiren Kaya, bu mantarlardan birinin piyasada
büyük değeri bulunan ‘Ganoderma Lucidum’ mantarı olduğunu bildirdi.
Kaya ayrıca, mantarı bulmak için başka illerde de girişimde bulunduklarını
belirterek “Yakın bölgelerden batıda Samsun ve Sinop, doğuda Trabzon
ve Rize’de mantarı bulmak için aramalar yaptık ancak bugüne değin
bulamadık.” dedi.
Mantara, Ordu İşletme Müdürlüğü Çambaşı Orman İşletme Şefliği
sorumluluk alanlarında rastlanıldığını bildiren Kaya, “Bölge
müdürlüğümüze bağlı Odun Dışı Orman Ürünleri Başmühendisliğince
envanter ve tür araştırması
gerçekleştiriliyor. Çalışmalar
kapsamında Çambaşı Ormanları’nda,
‘Reishi’ olarak adlandırılan ‘Ganoderma
Lucidum’ mantarına rastlandı. Yöre
halkının varlığından haberdar olduğu,
ancak bilinen bir tür olmadığı için rağbet
etmediği bu mantara ‘ölümsüzlük
mantarı’ da denilir.” dedi.
Özellikle Çin ve Japonya’da yüzyıllar
figuur bij de opgave
boyu kullanılan bu mantar türünün bağışıklık sistemine yaptığı katkılar ve
yaşlanmayı geciktirici etkilerinden dolayı ‘ölümsüzlük mantarı’ adıyla
anıldığını dile getiren Kaya, açıklamasında şunları bildirdi: “Son yıllarda
‘Ganoderma Lucidum’un hastalıklarla ilgili tıbbi etkisine yönelik olarak
araştırma yapılmıştır. Bu çalışmaların ışığı altında mantarın bağışıklık
sistemini destekleyip güçlendirdiği belirlenmiştir.”
Giresun Orman Bölge Müdürü Kaya, mantarın maddi değerinin de
piyasada çok yüksek olduğuna işaret etti. Kaya, “Piyasada aranan bir
mantar türü olduğundan maddi değeri çok yüksektir. Yurt dışından yüksek
maliyetlerle getirilerek kültür ortamında üretimi yapılan Ganoderma
Lucidum, Ordu İşletmesi Çambaşı Şefliğinde doğal ortamda
yetiştirilmektedir.” bilgisine yer verdi.
Kaya, Giresun Orman Bölge Müdürlüğü’nce mantar türlerinin tespit
çalışmalarının süreceğini sözlerine ekledi.
301p
In welke twee provincies is de paddenstoel van onsterfelijkheid gevonden
volgens de tekst?
A in Giresun en Ordu
B in Rize en Sinop
C in Samsun en Sinop
D in Trabzon en Rize
311p
Welke van de onderstaande beweringen is juist volgens de tekst?
De Ganoderma Lucidum is
A de minst waardevolle paddenstoel.
B de meest waardevolle paddenstoel.
C een smaakvolle paddenstoel.
D veel voorkomende paddenstoel.
321p
Wat is de andere naam van Ganoderma Lucidum of ‘ölümsüzlük mantarı’?
331p
Volgens de tekst heeft de Ganoderma Lucidum twee belangrijke
eigenschappen voor de mens.
Schrijf deze twee eigenschappen op.
Je moet in het Turks antwoorden.
341p
Waarom is de paddenstoel van onsterfelijkheid zo duur volgens de tekst?
omdat
A de importkosten ervan erg hoog zijn
B de loonkosten hoog zijn
C de verwerking ervan veel tijd vraagt
D hij biologisch gekweekt wordt

opgave 9Tekst 9

Aynı Zamanda Beyne De Faydalıymış
KAYSERİ - Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi
Psikiyatri Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr.
Ertuğrul Eşel, güzelliğin tanımlanmasının oldukça
zor olduğunu belirtti. Ancak bu konuda yapılan
bilimsel çalışmalarda hoşa giden bir şeye ve güzele
bakıldığında beynin ‘Anterior Singulat’ adı verilen
merkezinde aktivite artışı olduğunun belirlendiğini
sözlerine ekledi.
figuur bij de opgave
Eşel, beynin bu merkezinin uyarılmasının beynin ödüllendirilmesi
anlamına geldiğini, bu nedenle bir anlamda ‘Güzele bakmak sevaptır.’
sözünün doğrulandığını ifade etti. Güzelliğin göreceli olmasının da bir
anlamda yanlış olduğunu, güzelin herkes için ve tüm kültürler için güzel
kabul edildiğini sözlerine ekledi.
Eşel, güzel olarak algılanan insanların birçok avantajlara sahip olduklarını
söyledi. “Güzel olmak ve güzel bulunmak her insanın özgüveninin
gelişmesi için son derece önemli bir etkendir. Güzel olan kişiler, arkadaş
olarak daha çok istenen, yaşam boyu eş olarak daha çok tercih edilen,
sosyal ilişkilerinde daha başarılı ve mesleki terfilerinde daha avantajlı olan
kişilerdir. Bu avantajlar kadınlarda daha belirgindir. Güzel çocukların bile
anne-babalarından daha fazla ilgi gördükleri, hatta güzel olanların
mahkeme sonucunda daha az cezalandırıldıkları bile araştırmalarla
belirlenmiştir. İnsanlar, bilinçsiz olarak, üreme gücünü maksimum hale
getirecek biçimde eş seçerler. Bu seçimde güzellik unsuru ön plandadır.”
diye sözlerini bitirdi.
Kimler Daha Güzel?
Güzelliğin tüm canlılar için cinsel seçilim sonucunda milyonlarca yılda
evrimleştiğinin ileri sürüldüğünü vurgulayan Eşel, insanın güzellik
standartlarının bu 37 sürecin sonucu olduğunu söyledi.
Güzelliği algılama yeteneğinin doğuştan itibaren her insanda var olduğunu
kaydeden Eşel, insanların daha doğurgan, daha genç görünümlü yani
daha sağlıklı olanları güzel olarak algıladığına dikkati çekti. Cinsel olarak
çekicilik ve güzellik değerlendirmesinde, bakan ve bakılan kişinin
özelliklerinin önemli olduğunu ifade etti. “Bakılan kişinin yüz güzelliği,
genç görünümü, bedeninin şekli, davranışları, bakımı, kokusu ve ses tonu;
bakan kişinin de kültürü, cinsel eğilimi, yargıları, güzellik ve cinsel
çekiciliğin değerlendirilmesinde etkilidir.” diye konuştu.
351p
Wat gebeurt er met de activiteit in het centrum van de hersenen wanneer
men naar iemand kijkt die mooi uiterlijk heeft, volgens de tekst?
De activiteit
A neemt af.
B verhoogt.
C vertraagt.
D wisselt af.
361p
Hoe wordt schoonheid beschouwd door iedereen en in alle culturen
volgens de tekst?
Schoonheid
A is een uitstraling van een persoon.
B is van tijdelijke aard.
C wordt als mooi beschouwd.
D wordt verschillend gedefinieerd.
371p
Welke van de onderstaande woorden past het best in de tekst op plek 37
A bilinçli
B evrimsel
C kişisel
D sağlıklı
381p
Welke eigenschap bezit men al vanaf zijn geboorte voor het vaststellen
van schoonheid?
A creativiteit
B emotie
C selecteren
D waarnemen
392puitwerkbijlage
In de tekst worden zeven kenmerken genoemd die bij het beoordelen van
schoonheid te pas komen.
Schrijf er vier van op in je uitwerkbijlage.

opgave 10Tekst 10

Origami
Origami, Japonca ‘ori’ (katlamak) ve ‘kami’ (kağıt) sözcüklerinin
birleşiminden meydana gelmiş olup kağıt katlama sanatına verilen addır.
Genellikle kare kağıt parçalarını kesmeden ve yapıştırıcı kullanmadan,
sadece katlayarak, çeşitli canlı ve cansız figürler oluşturarak yapılır.
figuur bij de opgave
Dikdörtgen kağıtlardan, hatta kağıt paralardan
yapılan modeller de oldukça fazladır. Kesme
işleminin de kullanıldığı türe krigami denir.
Origami, klasik origami ve parçalı origami olmak
üzere iki çeşittir. Klasik origami genellikle tek
parça kağıttan yapılır. Çok fazla olmasa da iki
veya üç parçanın kullanıldığı klasik origamiyle
çeşitli hayvan veya eşya figürleri yapılır.
Modüler origami olarak da adlandırılan parçalı origami, birbirinin benzeri
parçaların birleştirilmesiyle oluşturulur. Hayvan veya eşya gibi somut
figürlerden çok, üç boyutlu geometrik figürler yapılmasında kullanılır.
Parça sayısında bir sınır olmayan parçalı origami tak-çıkar oyuncaklarına
benzer ve aynı parçalar kullanılarak birçok değişik figür üretilebilir.
Origamide genel olarak kare şeklinde kağıt kullanılsa da kağıdın şeklinde
bir sınırlama yoktur. Günümüzde origaminin birçok değişik türü ortaya
çıkmıştır. Mimari origami, pop-up origami, krigami (kağıt kesme sanatı)
bunlara örnek verilebilir. Modern origami olarak da adlandırılan bu origami
türlerinde yapıştırma ve kesme serbest bırakılmıştır. Origamiyi krigamiden
ayıran özellik; krigaminin simetri sanatı, origaminin ise şekil yapma sanatı
olmasıdır.
401p
Welke papiervorm wordt er meestal voor origami gebruikt?
A driehoek
B ovaal
C rond
D vierkant
411puitwerkbijlage
Onder welke soort origami vallen de dierenfiguren?
Schrijf het antwoord op in je uitwerkbijlage.
421p
Wat is het andere woord voor ‘parçalı origami’?
A klasik origami
B krigami
C modern origami
D modüler origami
432puitwerkbijlage
Hieronder staan vijf soorten origami.
Geef in je uitwerkbijlage aan bij welk soort er geknipt of gesneden kan
worden.
1 klasik origami
2 krigami
3 mimari origami
4 parçalı origami
5 pop-up origami
Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

opgave 11Tekst 11 Ta ş lar ı n Tiroit İ çin Yararlar ı

441p
Je hebt zojuist een voorlichting bijgewoond over geneeskrachtige stenen.
Tijdens deze voorlichting heeft één van deze stenen je aandacht
getrokken. Deze steen heeft zijn kleur te danken aan het ijzer dat erin zit.
Welke steen is dit?
Taşların Tiroit İçin Yararları
Tiroit, tiroit bezlerinin normalden fazla ya da az çalışması sonucu meydana gelen bir
rahatsızlıktır ve bunu doğal yöntemlerle tedavi edebilirsiniz.
figuur bij de opgave
Deniz ya da açık gök mavisi renginde, saydam veya yarı saydam bir taştır. Akuamarin
‘deniz suyu’ anlamına gelir. Büyük ve temiz kristal parçaları halinde çıkarılır. Değerini
artıran özellikleri; şeffaflık derecesi, içinin temizliği ve en önemlisi renginin
koyuluğudur. Akuamarin solunum yolları rahatsızlıklarına, boğaz ağrılarına, astım,
bronşit ve tiroit bezi rahatsızlıklarına iyi gelir.
Kehribar
Özellikle soyu tükenmiş çam ağacından oluşan reçinenin fosilleşmiş halidir. Taş
olarak bilinir ama reçinenin taşlaşması sonucu oluşmuştur. Yaydığı sıcaklık vücuttaki
enfeksiyonun yayılmasını önlediği ve soğuk algınlığını giderdiği için genelde boyun
çevresine takılır. Boğaz ve tiroit bezi enfeksiyonlarını tedavi etme özelliği vardır.
Roma devrinde kehribar, guatr tedavisinde kullanılmıştır. Günümüzde de aynı tedavi
biçimi çok yaygındır. Ağrıyan yerlere konulduğunda ağrıları hafifletir. Kullanılan
kehribarın, ağrıyan yerin büyüklüğü kadar olması etkisini güçlendirir.
Sitrin
Kuvars kristalinin sarı renkte olanıdır. Rengini, bünyesinde çok az miktarda bulunan
demirden alır. Sitrinin birçok yararının yanı sıra iç salgı bezlerinin -özellikle tiroit
bezinin- çalışmasında etkisi olduğu bilinmektedir. Sitrini, ucu aşağı gelecek şekilde
boynunuzda taşımanız gerekmektedir. Bu, size güven ve güç verir. Aurayı temizler ve
insana rahatlık verir.
Topaz
Genelde sarı ve mavisi bilinir ancak çeşitli renklerde de olabilir. Şeffaf ya da yarı
şeffaf olarak bulunabilir. Topaz, az bulunan değerli taşlardandır. Bu nedenle renksiz
topaz; elmasla karıştırılabilir. Topaz, elmasla aynı ağırlığa sahip tek doğal değerli
taştır. Çok değişik renkleri vardır. Ayrıca sarı ve kırmızı tonları değişkendir. Mavi
topaz, konuşma ve iletişim gücünü artırır ve tiroit bezinin düzenli çalışmasını sağlar,
kişi hastalanmışsa iyileşmesine yardımcı olur.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.