bronnen

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2018, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Weer en klimaat

11p
In de volgende drie stappen wordt het ontstaan van het broeikaseffect
beschreven. De stappen staan in willekeurige volgorde.
1 De aarde geeft warmte van de weerkaatste zonnestralen af aan de
atmosfeer.
2 De binnenkomende zonnestralen gaan door de atmosfeer heen naar
de aarde.
3 De gemiddelde temperatuur op aarde stijgt, omdat een deel van de
zonnestralen teruggekaatst wordt naar de aarde.
Wat is de juiste volgorde van het ontstaan van het broeikaseffect?
A 1 - 2 - 3
B 1 - 3 - 2
C 2 - 1 - 3
D 2 - 3 - 1
bron 1
Krantenartikel
Tijgermug duikt op in Veenendaal 1 november 2016 - De Aziatische tijgermug is een vervelend mugje dat oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië komt. Deze mug kan gevaarlijke infectieziekten zoals knokkelkoorts verspreiden.…

Tijgermug duikt op in Veenendaal 1 november 2016 - De Aziatische tijgermug is een vervelend mugje dat oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië komt. Deze mug kan gevaarlijke infectieziekten zoals knokkelkoorts verspreiden. In een woonwijk in Veenendaal zijn een paar maanden geleden enkele Aziatische tijgermuggen gevonden. De afgelopen maanden is de tijgermug bestreden, maar toch hebben de insecten hun leefgebied in Veenendaal uitgebreid. Vroeger konden de muggeneitjes de winter niet overleven in Nederland, maar tegenwoordig wel.

21p
Lees bron 1.
Noem de verandering waardoor de eitjes van de tijgermug
tegenwoordig wel de winter overleven in Nederland.
bron 2
Nederland, reliëf
Legenda: 0 25 50 km hoogte in meters lager dan 0 50 - 200 rivier 0 - 5 hoger dan 200 5 - 50 duinen
32p
Bekijk bron 2.
In 2100 zal de zeespiegel naar verwachting 35 tot 85 centimeter gestegen
zijn ten opzichte van 1990.
Noem de oorzaak waardoor Nederland eerder dan veel andere landen
last zal krijgen van deze zeespiegelstijging.
Noem vervolgens een maatregel die we in Nederland kunnen nemen
tegen de gevolgen van de zeespiegelstijging.
bron 3
Weerbericht van Santander en van Madrid, vrijdag 26 augustus 2016
Santander
figuur bij de opgave
maximum temperatuur 24°C
neerslagkans: 20%
wind: 23 km/h 21°C 21°C 21°C 22°C 22°C 23°C 23°C 21°C 02:00 05:00 08:00 11:00 14:00 17:00 20:00 23:00 uur
Madrid
figuur bij de opgave
maximum temperatuur 34°C
neerslagkans: 0%
wind: 16 km/h 32°C 32°C 28°C 28°C 26°C 23°C 22°C 19°C 02:00 05:00 08:00 11:00 14:00 17:00 20:00 23:00 uur
41p
Bekijk bron 3.
Over bron 3 worden twee uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: de gemiddelde temperatuur op 26 augustus 2016 in Madrid
was hoger dan die in Santander.
Uitspraak 2: de hoogste temperaturen werden in beide steden rond het
middaguur bereikt.
Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en
zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 4
Spanje en Portugal
Legenda: hoogte in meters Santander 0 - 200 200 - 500 500 - 2000 2000 - 5000 hoger dan 5000 Madrid windrichting landsgrenzen 0 150 300 km
52p
Bekijk bron 4.
Welke invloed heeft de aanlandige wind op de temperatuur in
Santander in de zomer?
Noem, met behulp van de kaart in bron 4, de oorzaak waardoor de
kans op neerslag in Santander toeneemt bij aanlandige wind.
bron 5
Invultekst
In Madrid is het verschil tussen de dag- en nachttemperatuur … 1 … (groter / kleiner) dan in Santander. De oorzaak is een … 2 … (hogere / lagere) luchtdruk boven Madrid. Dit betekent dat er in de nacht … 3 … (meer /…

In Madrid is het verschil tussen de dag- en nachttemperatuur … 1 … (groter / kleiner) dan in Santander. De oorzaak is een … 2 … (hogere / lagere) luchtdruk boven Madrid. Dit betekent dat er in de nacht … 3 … (meer / minder) bewolking is waardoor de warmte gemakkelijker wordt … 4 … (afgegeven / vastgehouden) in de atmosfeer.

62p
Bekijk bron 3 en bron 4 en lees bron 5.
In bron 5 staat achter de cijfers 1, 2, 3 en 4 een keuzemogelijkheid.
Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 5 over op het antwoordblad en zet
de juiste keuze erachter.
bron 6
Luchtdrukverdeling op het noordelijk halfrond op 21 juni
evenaar 30°NSpanje 60°N 90°N
Luchtdrukverdeling op het noordelijk halfrond op 21 december
evenaar 30°NSpanje 60°N 90°N
72p
Bekijk bron 6.
Er is een verschil tussen de jaarlijkse neerslagverdeling van het
mediterrane klimaat in Spanje en het zeeklimaat in Nederland.
Nederland heeft neerslag in alle jaargetijden.
Waarin wijkt de jaarlijkse neerslagverdeling in het mediterrane deel
van Spanje af van de jaarlijkse neerslagverdeling in Nederland?
Geef met behulp van bron 6 een verklaring van de jaarlijkse
neerslagverdeling in het mediterrane deel van Spanje.
bron 7
Temperatuurgegevens van New York en San Francisco in de maanden
januari en juli
  New York San Francisco januari -0,4 °C 9,2 °C juli 24,7 °C 16,8 °C
bron 8
Noord-Amerika
NNNNeeeewwww YYYYoooorrrrkkkk SSSSaaaannnn FFFFrrrraaaannnncccciiiissssccccoooo Legenda: 0 1000 2000 km warme zeestroom koude zeestroom
bron 9
Invultekst
In San Francisco is het verschil tussen de januaritemperatuur en de julitemperatuur … 1 … (groter / kleiner) dan in New York. De julitemperatuur in San Francisco is lager dan dat je op basis van de breedteligging zou…

In San Francisco is het verschil tussen de januaritemperatuur en de julitemperatuur … 1 … (groter / kleiner) dan in New York. De julitemperatuur in San Francisco is lager dan dat je op basis van de breedteligging zou verwachten. Dit komt onder andere door de ligging aan een … 2 … (koude / warme) zeestroom. In New York is de temperatuur in januari voor een plaats op die breedte relatief … 3 … (hoog / laag). De zeestroom heeft weinig invloed op de januaritemperatuur in New York vanwege een … 4 … (aanlandige / aflandige) wind.

82p
Bekijk bron 7 en bron 8 en lees bron 9.
In bron 9 staat achter de cijfers 1, 2, 3 en 4 een keuzemogelijkheid.
Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit de tekst van bron 9 over op het
antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.
bron 10
Twee klimaatgrafieken
Barrow (Alaska) mm °C 450 40 400 30 350 20 300 10 250 0 200 -10 150 -20 100 -30 50 -40 0 -50 J FMAMJ J ASOND
mm °C 450 40 400 30 350 20 300 10 250 0 200 -10 150 -20 100 -30 50 -40 0 -50 J FMAMJ J ASOND
bron 11 Noord-Amerika, reliëf Barrow LLLaaasss VVVeeegggaaasss Legenda: 0 800 1500 km hoogte in meters 0 - 200 500 - 1000 2000 - 5000 200 - 500 1000 - 2000 landsgrens
91p
Bekijk bron 10 en bron 11.
Welk klimaat hebben Barrow en Las Vegas?
  Barrow Las Vegas A poolklimaat landklimaat B toendraklimaat Mediterraan klimaat C landklimaat woestijnklimaat D toendraklimaat woestijnklimaat
bron 12
Bodemgebruik in de Verenigde Staten
2 2 1 1 3 3 2 4 4 Legenda: 0 250 500 km improductief 1 bos 2 geïrrigeerd gebied 3 extensieve veeteelt 4
101p
Bekijk bron 12.
In bron 12 zijn in de legenda vier vormen van bodemgebruik vervangen
door de cijfers 1, 2, 3 en 4.
Welk bodemgebruik komt bij cijfer 1 het meest voor?
A katoen
B mais
C melkveeteelt
D tarwe
bron 13
Taiga in Noord-Amerika
Legenda: taiga Alaska 0 650 1300 km
111p
Bekijk bron 13.
Door de klimaatverandering verschuift de taiga in Noord-Amerika.
Verschuift de taiga in Alaska naar het noorden of naar het zuiden?
Geef een argument voor je keuze.
121p
Om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen kan overgestapt
worden op auto’s die op elektriciteit rijden in plaats van op benzine of
diesel. Zelfs als iedereen nu elektrisch gaat rijden, zal de uitstoot toch
maar weinig afnemen, want auto’s zijn ook nu maar voor een klein deel
verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen.
Noem nog een reden waarom rijden met elektrische auto’s de uitstoot
van broeikasgassen maar weinig vermindert.
131p
Er worden twee uitspraken gedaan over het ontstaan van orkanen.
Uitspraak 1: een orkaan is een groot gebied van lage luchtdruk.
Uitspraak 2: orkanen komen in de Verenigde Staten vooral voor in de
maanden februari tot en met mei.
Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en
zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 14
Baan van de orkanen Matthew en Hermine, 2016
VERENIGDE STATEN
Matthew
VERENIGDE STATEN
bron 15
Krantenartikel
Twee miljoen Amerikanen op de vlucht voor orkaan Matthew 6 oktober 2016 - Amerika bereidt zich voor op de komst van de krachtige orkaan Matthew. Die zal naar verwachting morgenochtend Nederlandse tijd aan land gaan…

Twee miljoen Amerikanen op de vlucht voor orkaan Matthew 6 oktober 2016 - Amerika bereidt zich voor op de komst van de krachtige orkaan Matthew. Die zal naar verwachting morgenochtend Nederlandse tijd aan land gaan in de zuidelijke staat Florida. 1,5 miljoen mensen moeten hun huis verlaten. In drie andere staten gaat het om nog eens 500.000 mensen. De voorbije dagen raasde Matthew boven de Caraïben. Daar zijn minstens 144 mensen gedood.

142p
Bekijk bron 14 en lees bron 15.
Zowel bij orkaan Hermine als bij orkaan Matthew werden zo’n 2 miljoen
mensen geëvacueerd uit Florida en de omringende staten. Achteraf bleek
dat niet bij beide orkanen nodig.
Geef met behulp van bron 14 een oorzaak waardoor orkaan Matthew
minder rampzalige gevolgen voor het zuidoosten van de Verenigde
Staten had dan orkaan Hermine.
Noem een reden waarom er toch evenveel mensen geëvacueerd
werden.

opgave 2Water

bron 16 Verdeling van water op aarde
Bekijk bron 16. Bron 16 laat de verdeling van het water op aarde zien. In de bron zijn vier begrippen vervangen door de cijfers 1, 2, 3 en 4. Waar staan de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 16 juist bij de vier soorten water?   grondwater oppervlakte- water zoet water zout water A 1 2 3 4 B 1 3 4 2 C 3…

Bekijk bron 16. Bron 16 laat de verdeling van het water op aarde zien. In de bron zijn vier begrippen vervangen door de cijfers 1, 2, 3 en 4. Waar staan de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 16 juist bij de vier soorten water?   grondwater oppervlakte- water zoet water zout water A 1 2 3 4 B 1 3 4 2 C 3 4 1 2 D 3 4 2 1 E 4 3 1 2 F 4 3 2 1

bron 17 Regiem van twee rivieren in de bovenloop en de benedenloop
Bekijk bron 17. Bron 17 laat het regiem van twee rivieren zien. Bij elke rivier is het regiem in de bovenloop en de benedenloop aangegeven. Waar staat bij de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 17 juist aangegeven waar de cijfers betrekking op hebben?   rivier 1 rivier 2 3 4 A Maas Rijn benedenloop…

Bekijk bron 17. Bron 17 laat het regiem van twee rivieren zien. Bij elke rivier is het regiem in de bovenloop en de benedenloop aangegeven. Waar staat bij de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 17 juist aangegeven waar de cijfers betrekking op hebben?   rivier 1 rivier 2 3 4 A Maas Rijn benedenloop bovenloop B Maas Rijn bovenloop benedenloop C Rijn Maas benedenloop bovenloop D Rijn Maas bovenloop benedenloop

bron 18 Omgeving Hondsbroeksche Pleij bron 19 Hondsbroeksche Pleij bij Westervoort en het betonnen regelwerk
bron 20 Hondsbroeksche Pleij bij Westervoort bij hoogwater
Bekijk bron 18, bron 19 en bron 20. Het project bij de splitsing van de Neder-Rijn en de IJssel bij Westervoort is uitgevoerd om de waterdoorvoer en de waterverdeling te verbeteren. Bij naderend hoogwater kunnen de betonnen schuiven uit de 150 meter lange constructie worden verwijderd (zie bron…

Bekijk bron 18, bron 19 en bron 20. Het project bij de splitsing van de Neder-Rijn en de IJssel bij Westervoort is uitgevoerd om de waterdoorvoer en de waterverdeling te verbeteren. Bij naderend hoogwater kunnen de betonnen schuiven uit de 150 meter lange constructie worden verwijderd (zie bron 19). Hoe noemen we het deel van de rivier waar dit project in het kader van Ruimte voor de Rivier is aangelegd? A een boezem B een oeverwal C een overloop D een uiterwaard

Bekijk bron 18, bron 19 en bron 20. Welke maatregel in het kader Ruimte voor de Rivier is in het gebied van de Hondsbroeksche Pleij uitgevoerd? A aanleg van een nevengeul B dijkverhoging C kribverlaging D obstakelverwijdering
Bekijk bron 18, bron 19 en bron 20. • Geef aan welk voordeel dit project voor Arnhem heeft.
bron 21 Tekst
Lees bron 21. In bron 21 wordt het bemalen van polders als oorzaak van de daling van de grondwaterstand gegeven. • Geef nog een oorzaak waardoor de grondwaterstand door menselijk ingrijpen kan dalen.
Lees bron 21. • Geef de oorzaak waardoor bemaling van een polder leidt tot daling van de grondwaterstand in een wijde omtrek van de polder. bron 22 Waterlevering in Nederland op twee verschillende dagen hoeveelheid (m 3 /u)
Bekijk bron 22. In bron 22 staan twee lijnen. Eén lijn is van 6 juni 2014 en de andere lijn is van 13 juni 2014. Op 13 juni 2014 werd de voetbalwedstrijd Nederland - Spanje gespeeld op het wereldkampioenschap in Brazilië. • Geef eerst aan welke letter, X of Y, de lijn van de dag van de wedstrijd…

Bekijk bron 22. In bron 22 staan twee lijnen. Eén lijn is van 6 juni 2014 en de andere lijn is van 13 juni 2014. Op 13 juni 2014 werd de voetbalwedstrijd Nederland - Spanje gespeeld op het wereldkampioenschap in Brazilië. • Geef eerst aan welke letter, X of Y, de lijn van de dag van de wedstrijd (13 juni) aangeeft. Geef vervolgens een argument voor je keuze met behulp van bron 22.

bron 23 Droogte in de Chinese provincie Guizhou, 2013 bron 24 Deel van China
Bekijk bron 23 en bron 24. Bron 23 laat een Chinese landarbeider in de Chinese provincie Guizhou zien in 2013. De provincie Guizhou ligt in een deel van China waar veel neerslag valt. Toch is in Guizhou grote waterschaarste. Meer dan een miljoen mensen in de provincie Guizhou hebben een langdurige…

Bekijk bron 23 en bron 24. Bron 23 laat een Chinese landarbeider in de Chinese provincie Guizhou zien in 2013. De provincie Guizhou ligt in een deel van China waar veel neerslag valt. Toch is in Guizhou grote waterschaarste. Meer dan een miljoen mensen in de provincie Guizhou hebben een langdurige tekort aan water. Het watertekort is onder andere ontstaan door de gestegen welvaart. • Noem nog een menselijke oorzaak van dit groeiende watertekort.

bron 25 Ontzilting
Lees bron 25. Het ontzilten van zeewater wordt nu niet gezien als een duurzame manier van drinkwaterproductie. • Aan welke voorwaarde moet worden voldaan zodat het ontzilten van zeewater wel echt duurzaam wordt? bron 26 Het wateromleidingsproject in China
Lees en bekijk bron 26. Behalve voor drinkwater kan het water uit het wateromleidingsproject ook gebruikt worden voor andere doelen. • Geef twee andere doelen waarvoor dit water in het noorden gebruikt kan worden.
bron 27 Drie vormen van irrigatie in het Midden-Oosten foto 1 foto 2 oppervlakte-irrigatie foto 3 druppelirrigatie
Bekijk bron 27. Bron 27 laat drie foto’s zien van vormen van irrigatie in het Midden-Oosten. Bij irrigatie is er altijd verdamping en kans op verzilting. Op welke foto staat een vorm van irrigatie met de grootste verdamping en op welke foto staat een vorm van irrigatie met de grootste kans op…

Bekijk bron 27. Bron 27 laat drie foto’s zien van vormen van irrigatie in het Midden-Oosten. Bij irrigatie is er altijd verdamping en kans op verzilting. Op welke foto staat een vorm van irrigatie met de grootste verdamping en op welke foto staat een vorm van irrigatie met de grootste kans op verzilting?   grootste verdamping grootste kans op verzilting A foto 1 foto 1 B foto 1 foto 3 C foto 2 foto 3 D foto 3 foto 1 E foto 3 foto 3

bron 28 Waterschaarste Legenda: netto beschikbare hoeveelheid zoet water afkomstig uit neerslag (in m 3 ) per persoon per jaar in 1950, 2005, 2025 en 2050 water binnen één land kan 0591 5002 5202 0502 enorm verschillen.
Bekijk bron 28. Over bron 28 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: alle landen in het Midden-Oosten hebben sinds 1950 een afname van de netto beschikbare hoeveelheid zoet water per persoon afkomstig uit neerslag. Uitspraak 2: in Egypte zal in 2050 per persoon minder water afkomstig uit…

Bekijk bron 28. Over bron 28 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: alle landen in het Midden-Oosten hebben sinds 1950 een afname van de netto beschikbare hoeveelheid zoet water per persoon afkomstig uit neerslag. Uitspraak 2: in Egypte zal in 2050 per persoon minder water afkomstig uit neerslag zijn dan in Israël. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

opgave als beeld van het examen
Bekijk bron 28. In de legenda van bron 28 staat aangegeven dat de beschikbare hoeveelheid water binnen één land enorm kan verschillen. • Geef een natuurlijke oorzaak waardoor in het ene deel van een land meer water beschikbaar is dan in het andere deel. bron 29 Krantenartikel
Lees bron 29. In bron 29 staat dat het aanleggen van golfbrekers en aarden dijken de schade aan gewassen niet zal voorkomen. • Noem een oorzaak waardoor de verzilting ondanks deze maatregelen doorgaat.
De Aswandam ligt in een dunbevolkt deel van Egypte, ver van het dichtbevolkte deel van Egypte. De ligging heeft zowel voordelen als nadelen. • Noem eerst een voordeel van de ligging van de Aswandam in een dunbevolkt deel van Egypte. • Noem vervolgens een nadeel van de ligging van de Aswandam in een…

De Aswandam ligt in een dunbevolkt deel van Egypte, ver van het dichtbevolkte deel van Egypte. De ligging heeft zowel voordelen als nadelen. • Noem eerst een voordeel van de ligging van de Aswandam in een dunbevolkt deel van Egypte. • Noem vervolgens een nadeel van de ligging van de Aswandam in een dunbevolkt deel van Egypte, ver van het dichtbevolkte deel.

opgave 3Bevolking en ruimte

bron 30
Nederland, leeftijdssamenstelling bevolking, 1900-2012
50 % 40 20 tot 45 jaar 30 1 2 20 65 tot 80 jaar 10 3 0
311p
Bekijk bron 30.
Drie leeftijdsgroepen in bron 30 zijn vervangen door de cijfers 1, 2 en 3.
De leeftijdsgroepen 20 tot 45 jaar en 65 tot 80 jaar zijn al aangegeven.
Waar staan de cijfers 1, 2 en 3 uit bron 30 juist bij de andere drie
leeftijdsgroepen?
  0 tot 20 jaar 45 tot 65 jaar 80 jaar en ouder A 1 2 3 B 1 3 2 C 2 1 3 D 2 3 1 E 3 1 2 F 3 2 1
bron 31
Patiënteninformatie van een huisartsenpraktijk
In spoedgevallen moet de huisarts binnen 15 minuten bij de patiënt kunnen zijn. Om aan deze wettelijke eis te kunnen voldoen, leveren wij huisartsenzorg in het postcodegebied 3078, 3079, een deel van 3077 en in een…

In spoedgevallen moet de huisarts binnen 15 minuten bij de patiënt kunnen zijn. Om aan deze wettelijke eis te kunnen voldoen, leveren wij huisartsenzorg in het postcodegebied 3078, 3079, een deel van 3077 en in een beperkt deel van Barendrecht. Op de kaart staat de regio van onze huisartsenpraktijk omlijnd.

bron 32
Regio waar huisartsenzorg geleverd wordt door de huisartsenpraktijk
Legenda: Nieuwe Maas regio van spoorlijn snelweg IJSSELMONDE 0 500 1000 m
321p
Lees bron 31 en bekijk bron 32.
Welk aardrijkskundig begrip hoort bij bron 31 en bron 32?
A congestie
B drempelwaarde
C reikwijdte
D verzorgingsgebied
332p
Bij elke periode in de geschiedenis hoort een bepaald overheersend
verstedelijkingspatroon met bijbehorende kenmerken.
Neem de jaartallen 1900, 1970 en 2000 over op het antwoordblad en
zet achter elk jaartal de twee bijbehorende begrippen.
Kies uit: re-urbanisatie, suburbanisatie, urbanisatie, forensisme,
herinrichting, industrialisatie.
bron 33
Vier foto's van verschillende stadswijken
foto P
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
foto R
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
341p
Bekijk bron 33.
Elke stad heeft wijken uit verschillende bouwperiodes.
Waar staan de wijken op de foto’s in bron 33 in de juiste volgorde vanuit
het centrum naar de buitenwijk?
A P - Q - R - S
B P - Q - S - R
C P - R - S - Q
D R - P - S - Q
E R - Q - S - P
F R - S - Q - P
bron 34
Koningsdaal, nieuwe wijk in Waalfront Nijmegen, 2016
Legenda: begrenzing wijk spoorlijn dijk Konings- weg daal Waal Waterkwartier 0 150 300 m
bron 35
De wijken Waterkwartier en Koningsdaal in Nijmegen
Het Waterkwartier is een achterstandswijk in Nijmegen. Tegen het Waterkwartier wordt de wijk Koningsdaal gebouwd. Dit deel van Nijmegen, het Waalfront, gaat door de bouw van de wijk Koningsdaal ingrijpend veranderen:…

Het Waterkwartier is een achterstandswijk in Nijmegen. Tegen het Waterkwartier wordt de wijk Koningsdaal gebouwd. Dit deel van Nijmegen, het Waalfront, gaat door de bouw van de wijk Koningsdaal ingrijpend veranderen: van verouderd bedrijventerrein naar levendige woonwijk. In en om de bouwlocatie is ook nu al het nodige te beleven: een oude fabriek, het Honigcomplex, is veranderd in een plek voor kunst, cultuur, sport, evenementen en horeca. Het Honigcomplex ligt tegen de wijk Koningsdaal aan. De kopers van de ‘royale herenhuizen’ (vanaf € 265.000) en de stadsvilla’s (tot € 345.000) voelen zich meer thuis in hipstercafé Brebl in het Honigcomplex dan om de hoek in café ’t Woaterkwartiertje in het Waterkwartier.

352p
Bekijk bron 34 en lees bron 35.
Geef een argument waarom de wijk Koningsdaal een voorbeeld is van
herinrichting.
Waaruit blijkt uit bron 35 dat er in dit deel van Nijmegen sprake kan
zijn van segregatie?
bron 36
Duitsland, bevolkingsontwikkeling in 2015
Totale bevolking Duitsland op 1 januari 2015 81.248.691 geboorte 677.187 sterfte 877.745 sociale bevolkingsgroei 251.712
361p
Bekijk bron 36.
Wat was het inwonertal op 1 januari 2016 in Duitsland?
A 81.048.133
B 81.197.537
C 81.299.845
D 81.700.961
bron 37
Winkelcentrum CentrO, Oberhausen
De stad Oberhausen ligt in het Ruhrgebied. Sinds 1997 is Oberhausen zich steeds meer gaan richten op het toerisme. In Oberhausen ligt winkelcentrum CentrO. Het is met ongeveer 119.000 m² winkeloppervlakte één van de…

De stad Oberhausen ligt in het Ruhrgebied. Sinds 1997 is Oberhausen zich steeds meer gaan richten op het toerisme. In Oberhausen ligt winkelcentrum CentrO. Het is met ongeveer 119.000 m² winkeloppervlakte één van de grootste winkel- en vrijetijdscentra van Duitsland en is bekend vanwege zijn grote jaarlijkse kerstmarkt.

371p
Lees bron 37.
De stad Oberhausen is de laatste tientallen jaren erg van karakter
veranderd.
Geef de reden waarom herinrichting economisch noodzakelijk was
voor Oberhausen en het Ruhrgebied.
bron 38
Beschrijving van vier Duitse steden
Beschrijving 1: deze stad is het belangrijkste financiële centrum van Duitsland. Er zijn veel hoofdkantoren van de grote banken gevestigd. Bij deze stad ligt het grootste vliegveld van Duitsland. Beschrijving 2: dit…

Beschrijving 1: deze stad is het belangrijkste financiële centrum van Duitsland. Er zijn veel hoofdkantoren van de grote banken gevestigd. Bij deze stad ligt het grootste vliegveld van Duitsland. Beschrijving 2: dit is de grootste stad in het Ruhrgebied. Beschrijving 3: deze stad is de belangrijkste zeehaven van Duitsland. Beschrijving 4: deze stad is na Berlijn de grootste stad in het voormalige Oost-Duitsland.

381p
Lees bron 38.
Waar staan de cijfers 1, 2, 3 en 4 van de beschrijvingen uit bron 38 juist
bij alle vier de steden?
  Dortmund Frankfurt Hamburg Leipzig A 1 2 3 4 B 1 3 2 4 C 2 1 3 4 D 2 1 4 3 E 4 1 2 3 F 4 2 3 1
392p
China voerde vanaf 1979 een eenkindpolitiek. De eenkindpolitiek kreeg te
veel nadelen voor China en is daarom in 2015 afgeschaft.
Noem twee sociaal-economische redenen voor afschaffing van de
eenkindpolitiek.
401p
Miljoenen Chinezen zijn vanuit het platteland in het westen gaan werken
in de steden in het oosten. Ze zijn daar ook gaan wonen.
Geef de reden waarom forensisme geen alternatief was voor deze
mensen.
bron 39
Straatnaambord in Beijing
figuur bij de opgave
bron 40
Plattegrond Beijing
Legenda: bebouwd gebied park, bos en groen vliegveld 1 222 hoofdweg B E I J I N G 3 4 0 6,5 13 km
411p
Bekijk bron 39 en bron 40.
Op de plattegrond in bron 40 staan vier cijfers.
Bij welk cijfer staat een straatnaambord van een hutong zoals in bron 39?
A bij 1
B bij 2
C bij 3
D bij 4
bron 41
Bevolkingsdiagram van drie landen, 2014
bevolkingsdiagram 1
100+ 95-99 90-94 85-89 80-84 mannen 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 45 30 15 0 x mlj
100+ 95-99 90-94 85-89 80-84 75-79 vrouwen 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 0 15 30 45 x mlj
2 100+ 95-99 90-94 85-89 80-84 75-79 vrouwen 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 0 130 260 390 520 x1000
100+ 95-99 90-94 85-89 80-84 mannen 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 520 390 260 130 0 x1000
bevolkingsdiagram 3
100+ 95-99 90-94 85-89 80-84 mannen 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 4 3 2 1 0 x mlj
100+ 95-99 90-94 85-89 80-84 75-79 vrouwen 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 0 1 2 3 4 x mlj
421p
Bekijk bron 41.
De bevolkingsdiagrammen zijn van China, Duitsland en Nederland. Ze
staan in bron 41 in willekeurige volgorde.
Waar staan de cijfers 1, 2 en 3 van de bevolkingsdiagrammen uit bron 41
juist bij alle drie de landen?
  China Duitsland Nederland A 1 2 3 B 1 3 2 C 2 1 3 D 2 3 1 E 3 1 2 F 3 2 1
431p
Over het Chinese hukousysteem worden twee uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: het hukousysteem draagt bij aan de segregatie binnen een
stad.
Uitspraak 2: een gevolg van het hukousysteem is dat veel kinderen op het
platteland bij de grootouders worden achtergelaten.
Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en
zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 42
China
C H I N A Chengdu 0 550 1100 km
441p
Bekijk bron 42.
Chengdu is een snelgroeiende stad waar veel nieuwe wijken worden
gebouwd aan de buitenrand van de stad. De Chinese regering heeft in de
loop van de jaren arbeiders verplaatst van de binnenstad naar deze
nieuwe woonwijken. Om de wijken te kunnen bouwen moest eerst het
bestemmingsplan worden gewijzigd.
Geef een politiek argument waarom het in China gemakkelijker is om
een bestemmingsplan te wijzigen en mensen te verplaatsen dan
bijvoorbeeld in Nederland.
bron 43
De metro in Shanghai in 2016
In 20 jaar tijd is Shanghai Metro uitgegroeid tot het grootste en meest gebruikte metronet ter wereld. Met een groot aantal lijnen, 364 stations, 588 kilometer rails en ruim drie miljard ritjes per jaar is deze metro…

In 20 jaar tijd is Shanghai Metro uitgegroeid tot het grootste en meest gebruikte metronet ter wereld. Met een groot aantal lijnen, 364 stations, 588 kilometer rails en ruim drie miljard ritjes per jaar is deze metro een wereld op zichzelf. De plaats waar twee of meer metrolijnen samenkomen heet een overstaphub.

bron 44
Metrolijnen Shanghai
figuur bij de opgave
452p
Lees bron 43 en bekijk bron 44.
Een overstaphub is belangrijk in het metronetwerk.
Noem een aantrekkingsfactor van het wonen bij zo’n overstaphub.
Noem een afstotingsfactor van het wonen bij zo’n overstaphub.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.