opgave 1Weer en klimaat

999955 11000055 1100110011001155 11000055 11000000 11000055 11000055 11002255 11001100 11001100 11000000 11002200 11001155 999955 11001155 11002200 999900 L 11002200 11000000 11001100 11001100 11000055 L 11001155 11000055 11002200 11002255 11003300 11002200 11002255 11003355 H 11002255





Geef aan waardoor het harder waait wanneer de isobaren dicht bij elkaar
Geef een maatregel die in de tuin genomen kan worden om de gevolgen van
Geef een maatregel die in de tuin genomen kan worden om de gevolgen van
Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze
Neem Nederland over op het antwoordblad en zet erachter waarom
Neem Spanje over op het antwoordblad en zet erachter waarom Spanje ook





Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet

Geef een oorzaak waardoor de straat zonder bomen veel warmer is dan de
11001122 11003322 LL 11001122 LL 11001166 H 11001166 Legenda: 11002200 11002288 11001166 luchtdruk 11001166 11002244 11002200 H H hogedrukgebied X 11001166 H Y L lagedrukgebied LL landsgrens H 11000088 H 11002244 11001122 H H Z 11002244 H 11002200 H 11002200 11002200 11001166 11001166 11001166
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet

Geef met behulp van een klimaatfactor aan waardoor het grote





Leg uit dat de monarchvlinders steeds verder moeten vliegen om de
Geef eerst een reden waarom lokale maatregelen ter bescherming van het
Geef daarna een reden waarom maatregelen tegen klimaatverandering

Geef aan waardoor orkaan Ida vlak voor aankomst aan land de hoogste
Geef met een kenmerk van orkanen aan waardoor kustbewoners vaak nog
Geef een kenmerk van orkaan Ida waardoor deze minder verwoestend was
Geef een maatregel die is getroffen na orkaan Katrina waardoor orkaan Idaopgave 2Water




Bekijk bron 16. Naar aanleiding van bron 16 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: tussen 1 april 2022 en 30 september 2022 had heel Nederland last van een neerslagtekort. Uitspraak 2: in een periode van neerslagtekort is er te weinig neerslag voor landbouwgewassen. Uitspraak 3: tijdens de wintermaanden is de kans op een neerslagtekort in Nederland groter dan in de zomermaanden. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.


Bekijk en lees bron 17. Drinkwaterbedrijf Evides produceert drinkwater voor de provincies Zeeland, Zuid-Holland en delen van Noord-Brabant. Wanneer het Maaswater van goede kwaliteit is, worden de spaarbekkens gevuld. Æ Leg uit in welk seizoen het Maaswater de beste kwaliteit heeft om er drinkwater van te produceren. Doe het zo: – Kies eerst uit zomer of winter . – Geef daarna aan waardoor dat seizoen de beste waterkwaliteit heeft.

Nederlandse drinkwaterbedrijven maken zich zorgen over toekomstige waterschaarste. Om waterschaarste tegen te gaan, kunnen Nederlandse huishoudens water besparen. De Nederlandse overheid kan maatregelen nemen om water vast te houden. Æ Neem huishoudens over op het antwoordblad en zet een maatregel om water te besparen erachter. Æ Neem Nederlandse overheid over op het antwoordblad en zet een maatregel om water vast te houden erachter.



Bekijk bron 18 en bron 19. De rivier de IJssel heeft stroomopwaarts van Deventer meer ruimte gekregen om de kans op wateroverlast in Deventer te verkleinen. Æ Geef aan waardoor in Deventer weinig maatregelen mogelijk zijn om de IJssel meer ruimte te geven. bron 20 De rivier de Nijl en de rivier de Chang Jiang in cijfers Nijl Chang Jiang lengte 6.650 km 6.300 km grootte stroomgebied 3.349.000 km 2 1.808.500 km 2 debiet bij de monding 1.584 m 3 /s 30.146 m 3 /s hoogteligging bron van de rivier 2.400 m 5.170 m



Bekijk bron 21. Bij een beschikbaarheid van 1.000 m 3 of minder per hoofd van de bevolking is er sprake van een watertekort. Naar aanleiding van bron 21 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in 2015 was van de landen in het Midden-Oosten de waterbeschikbaarheid per hoofd van de bevolking het laagst in Syrië. Uitspraak 2: tussen 1960 en 2030 is de waterbeschikbaarheid per hoofd van de bevolking het sterkst gedaald in Irak. Uitspraak 3: wanneer Turkije meer water vasthoudt in stuwmeren, daalt de waterbeschikbaarheid in Irak. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

In het Midden-Oosten gebruikt de landbouw het meeste water. Door de irrigatiemethode te veranderen kan veel water worden bespaard. Welke verandering in irrigatiemethode levert de grootste waterbesparing op? A van cirkelirrigatie overstappen op oppervlakte-irrigatie B van oppervlakte-irrigatie overstappen op druppelirrigatie C van oppervlakte-irrigatie overstappen op cirkelirrigatie



Bekijk en lees bron 22. Om aan zoetwater te komen maakt Saudi-Arabië steeds vaker gebruik van ontziltingsinstallaties. Het klimaat en de voorraad fossiel water in Saudi-Arabië dragen ook bij aan de afhankelijkheid van ontziltingsinstallaties. Æ Geef aan waardoor het klimaat bijdraagt aan de afhankelijkheid van ontziltingsinstallaties. Æ Geef aan waardoor de voorraad fossiel water bijdraagt aan de afhankelijkheid van ontziltingsinstallaties.



Uit bron 23 kun je afleiden over welke rivier het meeste transport plaatsvindt in China. Æ Beargumenteer over welke rivier in China het meeste transport plaatsvindt. Doe het zo: – Kies eerst uit de rivier de Chang Jiang , de Huang He of de Parelrivier . – Geef daarna een argument voor je keuze op basis van bron 23.


Bekijk en lees bron 24. Verschillende onderdelen van de waterkringloop in en rondom Zhengzhou raakten overbelast door het extreme weer. Æ Noem twee onderdelen uit de waterkringloop die overbelast raakten door extreem weer in en rondom Zhengzhou. bron 25 Sponssteden In 2015 presenteerde de Chinese overheid een plan om van 16 Chinese steden ‘sponssteden’ te maken. In een ‘sponsstad’ worden maatregelen genomen om water vast te houden.

opgave 3Bevolking en ruimte


Bekijk bron 26. Over de bevolkingsontwikkeling in Nederland die is te zien in bron 26 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in de periode 2015 - 2019 daalde de totale bevolking van Nederland. Uitspraak 2: het vestigingsoverschot nam toe in de periode 2015 - 2019. Uitspraak 3: de sociale bevolkingsgroei is voor alle jaren groter dan de natuurlijke bevolkingsgroei. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

bron 27 Bevolkingsdiagrammen van migranten in Nederland, 2022 migranten met een niet-westerse achtergrond Legenda: mannen, niet-westerse migratieachtergrond vrouwen, niet-westerse migratieachtergrond mannen, Nederlands vrouwen, Nederlands bron 28 Tekst met keuzemogelijkheden De meeste mensen met een migratieachtergrond die in Nederland wonen, zijn tussen de … 1 … ( 20 en 40 jaar / 40 en 60 jaar) oud. Mensen met een niet-westerse migratieachtergrond hebben relatief … 2 … (meer / minder) kinderen dan mensen met een Nederlandse achtergrond. De gemiddelde leeftijd van migranten met een westerse migratieachtergrond is … 3 … (hoger / lager) dan de leeftijd van migranten met een niet-westerse migratieachtergrond.



Bekijk bron 29. Sinds 1945 zijn verschillende groepen migranten naar Nederland gemigreerd. Mensen met een Indonesische achtergrond wonen langer in Nederland dan mensen met een Poolse achtergrond. Æ Geef met behulp van bron 29 aan dat migranten met een Indonesische achtergrond langer in Nederland wonen dan migranten met een Poolse achtergrond.


bron 31 Tekst met keuzemogelijkheden In Amsterdam-Noord worden veel nieuwe woningen gebouwd. Amsterdam-Noord wordt gescheiden van de rest van Amsterdam door het IJ. Om het IJ over te steken, varen er pontjes heen en weer. De pontjes kunnen de aantallen passagiers door de … 1 … (bevolkingsafname / bevolkingsgroei) in Amsterdam-Noord nauwelijks aan. Daarom zijn er plannen voor de aanleg van een elektrische kabelbaan. Een elektrische kabelbaan heeft verschillende voordelen. De gemeente Amsterdam steunt het plan voor de kabelbaan, dat is … 2 … (duurder / goedkoper) dan een nieuwe tunnel.







Bekijk bron 33. In 2008 zijn in Duitse steden milieuzones ingesteld. Vervuilend verkeer wordt sindsdien uit de binnenstad geweerd. De luchtkwaliteit in de Duitse binnensteden is hierdoor verbeterd. Æ Geef met behulp van bron 33 het effect dat de stedelijke milieuzones sinds 2008 hebben gehad op de luchtkwaliteit van Duitsland als geheel.




Bekijk bron 35. In bron 35 staan de bevolkingsdiagrammen van China, Duitsland en Nederland in 2021. Naar aanleiding van bron 35 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in Duitsland is het aandeel jongeren 0-19 jaar groter dan 20% van de bevolking, in China en Nederland is dat aandeel kleiner. Uitspraak 2: in China is de verhouding tussen jongens en meisjes van 0-19 jaar schever dan in Nederland en Duitsland. Uitspraak 3: in alle drie de landen zal het sterftecijfer de komende 30 jaar toenemen. Æ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Shanghai en andere grote steden in China geven sommige migranten na verloop van tijd een tijdelijke stadshukou. Die migranten krijgen dan toegang tot bepaalde voorzieningen in de stad. Æ Geef een reden waarom grote steden aan sommige migranten een tijdelijke stadshukou geven. bron 36 Tekst met keuzemogelijkheden Sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw kent China een sterke trek naar de stad, dat heet … 1 … (suburbanisatie / urbanisatie). Plattelandsbewoners trokken naar de steden op zoek naar beter betaald werk. In veel gevallen bleven de kinderen achter op het platteland, omdat ze … 2 … (geen / wel) recht hadden op onderwijs en gezondheidszorg in de stad. Tegenwoordig is er een migratiebeweging terug naar het platteland. Sommige migranten zijn het stadsleven beu, maar een grotere groep migranten keert terug … 3 …. (vanwege studie / vanwege werkloosheid).


Bekijk bron 37. De Chinese overheid wil dat de welvaart op het Chinese platteland groeit. Daarom worden veel snelwegen aangelegd. De welvaart van Chinese provincies groeit, maar de welvaart in kleine dorpen zoals in bron 37, groeit nauwelijks. Æ Geef een reden waarom de welvaart in veel kleine dorpen nauwelijks groeit door de komst van een snelweg.



Bekijk bron 38. China investeert veel in de aanleg van hogesnelheidslijnen. Het gebruik van hogesnelheidstreinen kan de leefbaarheid in Shanghai verbeteren. Æ Geef een reden waarom de komst van hogesnelheidstreinen de leefbaarheid van Shanghai verbetert. Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.


Bekijk bron 39. Treinreizigers in Shanghai worden aangemoedigd om na hun treinreis verder te reizen met het openbaar vervoer. Zo heeft Shanghai een uitgebreid metronetwerk dat deels boven de grond ligt, terwijl de meeste metronetwerken onder de grond liggen. Æ Geef een voordeel om een metrolijn bovengronds aan te leggen. Æ Geef een bezwaar dat de bewoners in de buurt van de bovengrondse metrolijn zullen hebben tegen de aanleg. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
D
21p

32p

41p

52p

61p
E
72p

81p

92p

101p

111p
C
121p

132p

141p

151p

162p

171p

182p

191p

202p

211p
A
221p

231p

242p

251p
B
261p

272p

281p

292p

302p

311p

322p

332p

341p

351p

362p

371p

381p

391p

402p

412p

421p

432p

441p

451p

461p

472p
