bij dit examen
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
opgave 1Levende penselen
De Franse kunstenaar Yves Klein bedacht in 1960 de performance
Antropometrieën. In deze performance laat Klein modellen afdrukken
maken met hun lichaam vol verf. Er speelt een orkest en het publiek kijkt
toe.
Op afbeelding 1 en 2 zie je Klein – in pak – staan tijdens de performance
in een museum.
Op afbeelding 3 zie je hoe de modellen als penselen gebruikt worden.
Op afbeelding 4 zie je een model waarvan nét een afdruk is gemaakt.
13pBekijk afbeelding 1 t/m 4.
De performance lijkt op een theatervoorstelling.
Geef hiervoor drie argumenten.
22pBekijk afbeelding 1 t/m 4.
Noem twee kenmerken waaraan je kunt zien dat Klein zijn modellen
als penselen gebruikt.
32pBekijk afbeelding 1 t/m 4.
Tijdens de performance zijn er contrasten tussen de aanwezigen.
Vul onderstaande woorden in op de juiste plek in de tekst.
actieve - beschouwende - revolutionaire
De performance van Klein is een voorbeeld van …(I)… kunst.
Klein en zijn modellen hebben een …(II)… rol in de performance. Dit
contrasteert met de …(III)… rol van het publiek.
Tijdens de performances zijn kunstwerken ontstaan.
Op afbeelding 5 zie je het kunstwerk dat ontstond na de actie die
zichtbaar is op afbeelding 3.
Op afbeelding 1, 2 en 4 zie je hoe Klein werkt aan het kunstwerk op
afbeelding 6.
41pBekijk afbeelding 5.
De compositie van afbeelding 5 versterkt het dynamische karakter van
het kunstwerk.
Leg dit uit.
51pBekijk afbeelding 5 en 6.
De afdrukken van de acties hebben een abstract karakter.
Leg dit uit.
61pBekijk afbeelding 1 t/m 6.
De afdrukken op afbeelding 5 en 6 verschillen van elkaar.
Leg dit verschil uit aan de hand van de hanteringswijze.
73pBekijk afbeelding 1 t/m 6.
De Antropometrieën kunnen performance genoemd worden, maar ook
schilderkunst en conceptuele kunst.
Geef van elk een voorbeeld.
De Britse modeontwerpster Phoebe Philo werkte voor het modehuis
Céline. Voor enkele ontwerpen uit de voorjaarscollectie van 2017
verwerkte zij afdrukken van Kleins performance.
Op afbeelding 7 en 8 worden twee van Philo's jurken geshowd.
83pBekijk afbeelding 6 t/m 8.
De afdrukken van Klein worden op ware grootte gebruikt in de jurken van
Philo.
Noem drie effecten van het gebruik van de afbeeldingen op ware
grootte.
92pBekijk afbeelding 6 t/m 8.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn.
I De werken van Klein zijn een voorbeeld van toegepaste kunst.
II Philo geeft de afdrukken van Kleins performance een decoratieve
functie.
III Philo maakt van de afdrukken van Kleins performance een kinetisch
object.
101pBekijk afbeelding 1 t/m 8.
Een belangrijk onderdeel van deze kunstwerken is dat Klein en zijn
modellen in actie zijn.
Vind je dat Philo met haar jurken recht doet aan deze werken waarin
Klein in actie is? Geef een argument voor je antwoord.
opgave 2Het Diner
De Amerikaanse kunstenaar Judy Chicago maakte in 1979 de installatie
The Dinner Party (Het diner).
De installatie bestaat uit een tafel die op een symbolische manier plaats
biedt aan 39 belangrijke vrouwen uit de geschiedenis. Op de vloer van de
installatie staan 999 namen van andere belangrijke vrouwen vermeld.
Op afbeelding 9 zie je de installatie opgesteld in het museum.
Op afbeelding 10 zie je een deel van de installatie.
113pBekijk afbeelding 9 en 10.
Noem drie aspecten van de installatie die verwijzen naar een feestelijk
diner.
122pBekijk afbeelding 9 en 10.
Chicago wil duidelijk maken dat behalve mannen, ook alle genoemde
vrouwen belangrijk zijn voor de geschiedenis.
Noem twee voorbeelden op welke manier zij dat in de installatie laat
zien.
131pBekijk afbeelding 9 en 10.
Welke van onderstaande stellingen is juist?
Chicago wil de beschouwer laten nadenken over de positie van de
vrouw in de geschiedenis.
Chicago maakt een happening met belangrijke vrouwen uit de
geschiedenis.
Chicago maakt met deze installatie een letterlijke weergave van de
geschiedenis.
Als reactie op de installatie van Chicago maakte de Nederlands-
Surinaamse kunstenaar Patricia Kaersenhout Guess Who’s Coming to
Dinner Too? (Raad eens wie er nog meer komt dineren?). Tussen 2017
en 2021 werd deze installatie meerdere keren tentoongesteld.
Kaersenhout biedt in haar installatie ruimte aan belangrijke zwarte
vrouwen en vrouwen van kleur.
Op afbeelding 11 zie je de installatie opgesteld in kunstcentrum De Appel.
Op afbeelding 12 zie je het speciale servies voor de installatie: de bekers
zijn aan elkaar verbonden en uit de schalen kun je van twee kanten eten
en drinken.
143pBekijk afbeelding 9 t/m 12.
Noem drie overeenkomsten tussen de installatie van Chicago en de
installatie van Kaersenhout.
151pBekijk afbeelding 9 t/m 12.
Het werk van Kaersenhout kun je beschouwen als een reactie op het werk
van Chicago.
Leg dit uit.
162pBekijk afbeelding 11 en 12.
Kaersenhout vindt onderlinge verbondenheid tussen de vrouwen die aan
tafel uitgenodigd zijn belangrijk.
Leg aan de hand van een kenmerk van het servies uit hoe
Kaersenhout dit verbeeldt en leg daarna uit op welke manier de
plaatsing van het servies hierbij een rol speelt.
Op afbeelding 13 zie je een detail van de installatie. Kaersenhout maakte dit werk niet in haar eentje. Vrouwen die nog niet zo lang in Nederland wonen en voor het sociale en duurzame kledingmerk Sûr Atelier werken, hielpen mee met borduren. Op figuur 1 zie je hoe deze vrouwen werken aan de tafellopers. figuur 1
172pBekijk figuur 1.
Geef twee mogelijke redenen waarom Kaersenhout voor deze
installatie samenwerkt met vrouwen die nog niet lang in Nederland
wonen.
181pBekijk afbeelding 13.
Kaersenhout laat de borduurnaalden zichtbaar in de installatie zitten.
Leg uit wat Kaersenhout hiermee zou kunnen willen zeggen.
opgave 3Op de barricade!
De Franse schilder Eugène Delacroix maakte in 1830 het schilderij La
liberté guidant le peuple (De vrijheid die het volk leidt), dat je ziet op
afbeelding 14.
Delacroix maakte het schilderij nadat het volk in 1830 in opstand kwam
tegen de koning.
De vrouw in het midden verbeeldt Marianne. Zij bestond niet echt, maar
staat symbool voor het Franse volk dat strijdt voor vrijheid, gelijkheid en
broederschap.
193pBekijk afbeelding 14.
Er wordt een opstand verbeeld.
Noem drie aspecten van de
voorstelling waaraan je kunt zien dat er
een opstand gaande is.
202pBekijk afbeelding 14.
Delacroix heeft Marianne opvallend weergegeven.
Noem twee aspecten van de
vormgeving waardoor Marianne opvalt.
Leg je antwoorden uit.
213pBekijk afbeelding 14.
Delacroix schilderde het schilderij naar aanleiding van een gebeurtenis in
de maatschappij waarin hij leefde.
Geef drie argumenten waaraan je kunt zien dat het schilderij geen
feitelijke weergave is van de gebeurtenis.
Behalve deze revolutie vonden er in die periode meer opstanden plaats.
Het schilderij van Delacroix werd kort na de opstand van 1830 gekocht
door de Franse regering, die het echter niet vaak tentoonstelde.
222pBekijk afbeelding 14.
Geef een mogelijke reden voor de regering om het schilderij wel
tentoon te stellen en een mogelijke reden om het schilderij niet
tentoon te stellen.
De Zuid-Koreaanse kunstenares Chae Eun Rhee schildert ook over
gebeurtenissen in de maatschappij waarin zij leeft. In 2019 schilderde
Chae Eun A Song for the Unseen II (Een lied voor degenen die niet
gezien worden). Hiervoor liet ze zich inspireren door klassieke
schilderijen, beelden van het internet en nieuwsfoto’s.
Op afbeelding 15 zie je A Song for the Unseen II.
232pBekijk afbeelding 15.
A Song for the Unseen II is geschilderd, maar lijkt op een collage.
Noem twee kenmerken van het schilderij waaraan je ziet dat het op
een collage lijkt.
241pBekijk afbeelding 15.
A Song for the Unseen II lijkt
dramatisch en vervreemdend.
eentonig en agressief.
futuristisch en klassiek.
In haar schilderij wil Chae Eun duidelijk maken dat het voor mensen
moeilijk is om onderscheid te maken tussen hun eigen werkelijkheid en de
realiteit, tussen de informatie die mensen lezen op hun mobiele telefoon
en de werkelijke gebeurtenissen.
251pBekijk afbeelding 15.
De persoon met de rode rugzak, links op de voorgrond, lijkt te verbeelden
wat Chae Eun de beschouwer duidelijk wil maken.
Leg deze opmerking uit.
261pBekijk afbeelding 15.
Chae Eun staat op een symbolische manier op de barricade en wil met dit
schilderij de toeschouwer iets vertellen.
Leg uit wat Chae Eun met dit schilderij wil vertellen.
opgave 4Draagbare oplossing
De Nederlandse kunstenaar, onderzoeker en biodesigner Charlotte van
Alem is in 2015 gestart met het project Medusea. Hierin onderzoekt ze of
het mogelijk is om van aangespoelde kwallen een bruikbaar materiaal te
maken.
Kwallen bestaan voornamelijk uit water en collageen. Een eigenschap van
collageen is dat het zeer sterk en rekbaar is.
Op afbeelding 16 zie je een aangespoelde kwal.
Op afbeelding 17 zie je tekeningen van het Medusea-project die van Alem
liet maken door de Italiaanse kunstenaar Valentina Bongiovanni.
Op afbeelding 18 t/m 20 zie je verschillende materiaalproeven die Van
Alem maakte voor het project.
271pBekijk afbeelding 17.
Deze tekeningen zijn
illustratief.
mythologisch.
wervend.
Samen met de Nederlandse schoenontwerper Aurélia Diemer maakte Van
Alem in 2017 een prototype voor een schoen. De bovenkant van de
schoen is gemaakt van het kwallenmateriaal.
Op afbeelding 21 zie je deze schoen.
282pBekijk afbeelding 16 en 18 t/m 21.
Noem twee kenmerken van de materiaalproeven die ook zichtbaar zijn
in een kwal.
293pBekijk afbeelding 16 en 18 t/m 21.
Van Alem doet veel onderzoek en zij maakte meerdere materiaalproeven.
Noem drie materiaalkenmerken die Van Alem met haar
materiaalproeven mogelijk onderzocht heeft.
301pVoor het Medusea-project heeft Van Alem met wetenschappers van
verschillende universiteiten samengewerkt.
Leg uit waarom het voor Van Alem en wetenschappers interessant is
om samen te werken.
312pBekijk afbeelding 21.
Geef twee mogelijke redenen voor Van Alem om een prototype te
322pBekijk afbeelding 21 en figuur 2.
De schoen van Van Alem en Diemer is geïnspireerd op een plastic
waterschoen.
Geef twee argumenten waarom het toepasselijk is dat Van Alem en
Diemer zich door een waterschoen lieten inspireren.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
332pBekijk afbeelding 16 en 18 t/m 21.
Voordat ze kwallen op grote schaal als materiaal zou kunnen inzetten,
moet Van Alem nog meer onderzoek doen.
Geef twee voorbeelden van zaken die daarvoor onderzocht moeten
worden.
341pBekijk afbeelding 21.
Je kunt stellen dat Van Alem in actie is gekomen.
Maak onderstaande stelling af.
Van Alem kwam in actie voor een oplossing doordat zij …..
352pBekijk afbeelding 16 t/m 21.
Je kunt Van Alem zowel een onderzoeker als een kunstenaar noemen.
Geef een argument om haar een
onderzoeker te noemen en geef
vervolgens een argument om haar een kunstenaar te noemen.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
