bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2024, tijdvak 2

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Barricades

De Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo maakte in 2009 het kunstwerk Barricade voor een park in Utrecht. Sánchez Castillo groeide op in Spanje toen daar nog een dictator aan de macht was. Hierdoor gaat veel…

De Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo maakte in 2009 het kunstwerk Barricade voor een park in Utrecht. Sánchez Castillo groeide op in Spanje toen daar nog een dictator aan de macht was. Hierdoor gaat veel van zijn werk over protest en verzet. Hij ziet Barricade als een monument voor de democratie, voor iedereen die ooit ergens tegen in opstand kwam. Op afbeelding 1 en 2 zie je Barricade.

13p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
Noem drie aspecten van de voorstelling die verwijzen naar een
protest.
21p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
Barricade ziet er somber uit.
Leg aan de hand van het aspect kleur uit waardoor deze indruk
ontstaat.
31p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
Er is nagedacht over de plek van het kunstwerk, namelijk op de
toegangsweg van het park.
Leg uit dat de plaatsing midden op deze weg de betekenis van het
kunstwerk vergroot.
43p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
Barricade is gemaakt van brons.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn.
1 Het kunstwerk bestaat uit afgietsels.
2 Het kunstwerk is een ready-made.
3 Het kunstwerk is gebeeldhouwd.
In 1849 had de filosoof Mikhail Bakunin (1814-1878) het idee om kostbare schilderijen op barricades te plaatsen. Hij dacht dat mensen de barricades dan minder snel zouden aanvallen. Zijn idee is toen niet uitgevoerd.…

In 1849 had de filosoof Mikhail Bakunin (1814-1878) het idee om kostbare schilderijen op barricades te plaatsen. Hij dacht dat mensen de barricades dan minder snel zouden aanvallen. Zijn idee is toen niet uitgevoerd. De Turkse kunstenaar Ahmet Öğüt liet zich inspireren door Mikhail Bakunin en maakte in 2015 het kunstwerk Bakunin's Barricade. Het werk bestaat uit een barricade waar kunstwerken een onderdeel van zijn. Op afbeelding 3 zie je Bakunin's Barricade zoals het in 2020 is getoond in het Stedelijk Museum Amsterdam. Öğüt gebruikte voor deze barricade kunstwerken uit de collectie van dit museum.

53p
Bekijk afbeelding 3.
Noem drie kenmerken van Bakunin's Barricade waaraan je kunt zien
dat Öğüt het werk zorgvuldig heeft samengesteld.
61p
Bekijk afbeelding 3.
Bakunin's Barricade is een
A installatie.
B happening.
C kinetisch object.
Een onderdeel van Bakunin's Barricade is een contract dat is geschreven door Öğüt en een jurist. In het contract staat dat mensen tijdens een toekomstige opstand deze barricade mogen gebruiken, dus ook de kunstwerken…

Een onderdeel van Bakunin's Barricade is een contract dat is geschreven door Öğüt en een jurist. In het contract staat dat mensen tijdens een toekomstige opstand deze barricade mogen gebruiken, dus ook de kunstwerken uit de collectie van het museum die erin verwerkt zijn.

71p
Bekijk afbeelding 3.
Als het contract ondertekend wordt, kan het betekenen dat Bakunin's
Barricade ooit wordt ingezet.
Geef een argument waarom jij Bakunin's Barricade tijdens een
toekomstige opstand niet zou inzetten.
81p
Geef een argument waarom je Bakunin's Barricade tijdens een
toekomstige opstand wel zou inzetten.

opgave 2Natuurlijk protest

De Nederlandse kunstenaar Claudy Jongstra maakte in 2018 de installatie Woven Skin (Geweven huid). Het bestaat uit 60 doeken van verschillende soorten textiel die zijn opgehangen in stalen frames. De doeken zijn met…

De Nederlandse kunstenaar Claudy Jongstra maakte in 2018 de installatie Woven Skin (Geweven huid). Het bestaat uit 60 doeken van verschillende soorten textiel die zijn opgehangen in stalen frames. De doeken zijn met natuurlijke kleurstoffen geverfd. Op afbeelding 4 en 5 zie je Woven Skin. Op afbeelding 6 zie je een detail.

92p
Bekijk afbeelding 4 en 5.
Woven Skin is een installatie.
Noem twee kenmerken van het kunstwerk die het tot een installatie
maken.
103p
Bekijk afbeelding 4, 5 en 6.
Jongstra behandelde de doeken op verschillende manieren.
Noem drie manieren waarop Jongstra de doeken heeft behandeld.
111p
Bekijk afbeelding 4, 5 en 6.
In de zinnen I en II ontbreken de woorden structuur en textuur.
Vul in elke zin het juiste woord in.
I De....................... van de doeken lijkt zacht.
II De....................... van het textiel wordt bepaald door de verwerking
Woven Skin bestaat uit verschillende soorten textiel, maar voornamelijk uit wol van Jongstra's eigen schapen. Ze werkt op een ambachtelijke manier en verwerkt en verft de wol met kleurstoffen uit planten die ze zelf…
121p
Bekijk afbeelding 4 t/m 8.
Plaats de stappen uit het maakproces in de juiste volgorde. Begin bij
de eerste stap in het proces.
1 wol verven
2 schapen scheren
3 doeken maken van wol en textiel
4 doeken in stalen rekken hangen
133p
Bekijk afbeelding 4 t/m 9.
Jongstra kleurt het textiel zelf. Daarom doet ze onderzoek naar manieren
om met natuurlijke materialen textiel te kleuren.
Noem drie voorbeelden van mogelijk onderzoek dat Jongstra hiervoor
doet.
142p
Bekijk afbeelding 4 t/m 9.
Jongstra vindt het belangrijk om haar kennis van recepten en ambachten
vast te leggen.
Noem twee mogelijke redenen waarom Jongstra dit doet.
152p
Bekijk afbeelding 4 t/m 9.
De opgespannen doeken in de rekken doen denken aan bloederige
huiden.
Noem twee kenmerken van Woven Skin die bijdragen aan deze
indruk.
162p
Bekijk afbeelding 4 t/m 9.
Jongstra noemt zichzelf behalve kunstenaar ook activist en zegt over
Woven Skin: "Woven Skin is mijn protestbord".
Geef een argument waarom Jongstra zichzelf activist noemt en
waarom je haar werk ook kunst kunt noemen.

opgave 3De kunstenaar als kunstwerk

De Servische kunstenaar Marina Abramović hield zich als een van de eersten bezig met performance kunst. Samen met haar partner Ulay maakte ze tussen 1976 en 1981 diverse performances onder de naam Relation Works. Op…

De Servische kunstenaar Marina Abramović hield zich als een van de eersten bezig met performance kunst. Samen met haar partner Ulay maakte ze tussen 1976 en 1981 diverse performances onder de naam Relation Works. Op afbeelding 10 zie je een foto uit 1981 van Abramović en Ulay tijdens de 4:12 minuut durende performance Rest Energy (Rest Energie). Onder hun kleding dragen de kunstenaars een microfoon die ervoor zorgt dat hun hartslag live via geluidsboxen te horen is.

171p
Bekijk afbeelding 10.
Het is spannend om naar de performance Rest Energy te kijken.
Leg uit waarom dit spannend is.
Van Rest Energy is behalve een foto ook een videoregistratie gemaakt. Op figuur 1 zie je mensen in een museum deze videoregistratie bekijken. figuur 1
183p
Bekijk afbeelding 10 en figuur 1.
Het is een andere ervaring om bij de performance aanwezig te zijn dan
om later de videoregistratie ervan in een museum te bekijken.
Beschrijf drie verschillen.
In 1988 voerden Abramović en Ulay de performance The Lovers (De geliefden) uit. Hiervoor liepen ze gedurende drie maanden over een groot deel van de Chinese Muur. Ze vertrokken elk vanuit één kant van de muur. Op de…

In 1988 voerden Abramović en Ulay de performance The Lovers (De geliefden) uit. Hiervoor liepen ze gedurende drie maanden over een groot deel van de Chinese Muur. Ze vertrokken elk vanuit één kant van de muur. Op de plek waar ze elkaar weer zouden ontmoeten, zouden ze met elkaar trouwen. Op afbeelding 11 zie je Ulay tijdens de tocht. Op afbeelding 12 zie je Abramović tijdens de tocht. Op afbeelding 13 zie je de ontmoeting tussen Abramović en Ulay. The Lovers was het laatste werk dat Abramović en Ulay samen maakten. De performance eindigde niet in een huwelijk, maar in de beëindiging van hun relatie.

193p
Bekijk afbeelding 11, 12 en 13.
Van The Lovers bleef slechts de registratie in film en foto's over. Toch
werd deze performance zeer bekend.
Noem drie redenen waarom The Lovers zo beroemd werd. Leg alle
antwoorden uit.
203p
Bekijk afbeelding 11, 12 en 13.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn.
1 The Lovers is onderdeel van het oeuvre van Abramović en Ulay.
2 De kleuren van de kleding vormen samen een complementair contrast.
3 The Lovers is een conceptueel kunstwerk.
211p
Bekijk afbeelding 11, 12 en 13.
Leg uit waarom The Lovers fysiek én mentaal zwaar is om uit te
voeren.
221p
Bekijk afbeelding 10.
Leg uit waarom Rest Energy fysiek én mentaal zwaar is om uit te
voeren.
Op afbeelding 14 zie je Abramović in 2010 tijdens de performance The Artist is Present (De kunstenaar is aanwezig). Abramović zit op een stoel aan een tafel. Dit doet ze gedurende drie maanden, tijdens de…

Op afbeelding 14 zie je Abramović in 2010 tijdens de performance The Artist is Present (De kunstenaar is aanwezig). Abramović zit op een stoel aan een tafel. Dit doet ze gedurende drie maanden, tijdens de openingstijden van het museum. Op afbeelding 15 zie je de performance van bovenaf. Op de stoel tegenover Abramović kunnen bezoekers een voor een plaatsnemen en haar in de ogen kijken. Ze mogen zo lang blijven zitten als ze willen. Tijdens de performance spreekt Abramović niet en maakt ze geen lichamelijk contact met de bezoekers.

233p
Bekijk afbeelding 14 en 15.
Noem drie kenmerken die bijdragen aan het theatrale karakter van
The Artist is Present.
243p
Bekijk afbeelding 14 en 15.
Over The Artist is Present wordt gezegd: "Voor de meeste kunstwerken
blijven mensen niet langer dan dertig seconden staan. Hier blijven ze het
liefst de hele dag zitten".
Noem drie redenen waarom het interessant is om tegenover
Tijdens de performance neemt Ulay onverwachts plaats op de lege stoel. Abramović en Ulay hebben elkaar sinds The Lovers niet meer gezien of gesproken. Op afbeelding 16 zie je het moment dat ze elkaar aankijken. Beide…
252p
Bekijk afbeelding 16.
Noem twee redenen waarom dit moment in de performance zo
bijzonder is.
261p
Bekijk afbeelding 14, 15 en 16.
The Artist is Present werd uitgevoerd op een moment dat mensen meer
en meer communiceren via beeldschermen.
Leg uit waarom dit werk gezien kan worden als een reactie hierop.

opgave 4Vrouwen in actie!

De Franse schilder Ingres maakte in 1814 het schilderij La Grande Odalisque (De Grote Odalisk). In de kunstgeschiedenis was in die tijd het vrouwelijk naakt een onderwerp dat vaak geschilderd werd. Op afbeelding 17…

De Franse schilder Ingres maakte in 1814 het schilderij La Grande Odalisque (De Grote Odalisk). In de kunstgeschiedenis was in die tijd het vrouwelijk naakt een onderwerp dat vaak geschilderd werd. Op afbeelding 17 zie je het schilderij.

272p
Bekijk afbeelding 17.
De vrouw op het schilderij poseert.
Noem twee aspecten van de voorstelling waaraan je kunt zien dat de
vrouw poseert.
282p
Bekijk afbeelding 17.
In het schilderij gaat alle aandacht naar de vrouw.
Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor de vrouw opvalt
In 1985 ontstaat in New York de actiegroep Guerrilla Girls. Het woord guerrilla betekent kleine oorlog. De Guerrilla Girls strijden op een verrassende manier voor meer zichtbaarheid van vrouwelijke kunstenaars in de…
293p
Bekijk afbeelding 18.
De Guerrilla Girls dragen altijd een gorilla-masker tijdens hun acties.
Noem drie redenen voor het dragen van een (gorilla-)masker.
302p
Bekijk afbeelding 18, 19 en 20.
De affiches van de Guerrilla Girls hangen niet in een museum, maar
worden meestal illegaal in de stad geplakt.
Noem twee voordelen van het illegaal plaatsen van de affiches in de
stad.
311p
Bekijk afbeelding 17, 19 en 20.
De Guerrilla Girls hebben de naakte vrouw van het schilderij van Ingres
gebruikt om hun boodschap duidelijk te maken.
Leg uit waarom deze naakte vrouw bijdraagt aan de boodschap die de
Guerilla Girls willen uitdragen.
figuur 2
figuur 3
figuur 3
De Guerrilla Girls brachten in 2004 het Activity Book (Activiteiten-boek)
uit. Het boek heeft als doel om mensen te activeren om zelf in actie te
komen.
Op afbeelding 21 zie je de voorkant van het boek.
Op figuur 2 en 3 zie je twee pagina's uit het boek.
figuur 2 "Activiteit nummer 3: Verbind-de-stippen museumplattegrond."
figuur 3 "Activiteit nummer 6: Leuke dingen die je kunt doen in musea."
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
322p
Bekijk afbeelding 18 t/m 21 en figuur 2 en 3.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn.
1 De acties van de Guerrilla Girls zijn tegendraads.
2 De functie van het Activity Book is praktisch.
3 Het masker dat gedragen wordt is een attribuut.
331p
Bekijk afbeelding 18 t/m 21 en figuur 2 en 3.
Geef een reden waarom het Activity Book aansluit bij de manier van
werken van de Guerrilla Girls.
341p
Bekijk afbeelding 18 t/m 21 en figuur 2 en 3.
Het boek is te koop in museumwinkels.
Leg uit waarom je niet zou verwachten dat dit boek juist daar, in een
museumwinkel te koop is.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.