bronnen

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2010, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Staatsinrichting van Nederland

11p
In de nieuwe grondwet van 1848 zijn de ideeën van één groep duidelijk
herkenbaar.
Van welke groep zijn de ideeën herkenbaar?
A feministen
B koningsgezinden
C liberalen
D socialisten
Gebruik bron 1.
21p
In de grondwet van 1848 stonden verschillende grondrechten, zoals de vrijheid
van vereniging en vergadering.
Op basis van welk ander grondrecht kon de katholieke kerk in Nederland
bisschoppen benoemen in 1853?
Gebruik nogmaals bron 1.
31p
Het plan werd ook echt uitgevoerd. De benoeming van bisschoppen door de
paus is een voorbeeld van het begin van …………… van de katholieken in
Nederland.
Welk woord moet op de stippellijn worden ingevuld om bovenstaande zinnen
juist te maken?
A discriminatie
B emancipatie
C ontzuiling
D pacificatie
42p
Hieronder staan de standpunten van twee verschillende groeperingen over het
wetsvoorstel uit 1900 om de leerplicht in te voeren:
1 Het is goed dat de leerplicht wordt ingevoerd, want door onderwijs krijgt ook
onze klasse een betere toekomst.
2 Het is goed dat de leerplicht wordt ingevoerd, want zo wordt er geen verschil
meer gemaakt tussen jongens en meisjes.
Geef per standpunt aan welke groepering rond 1900 erbij hoort.
Doe het zo:
standpunt 1: … (noem groepering)
standpunt 2: … (noem een andere groepering)
Gebruik bron 2.
51p
De protestanten hadden in 1880 hun eigen universiteit gesticht: de Vrije
Universiteit (VU). In 1923 kregen ook de katholieken hun eigen universiteit.
Noem een reden waarom beide groepen toen een eigen universiteit wilden
hebben.
Gebruik bron 3.
61p
Geef een historisch argument waarom de beschreven situatie ná 1848 heeft
plaatsgevonden.
71p
Een burgemeester liet in zijn gemeente een foto verwijderen van een
tentoonstelling. Hij vond de foto aanstootgevend, omdat daarop blote badgasten
te zien waren. De samenstellers van de tentoonstelling waren boos. Zij vonden
dat de burgemeester een grondrecht had aangetast.
Welk grondrecht had de burgemeester aangetast, volgens de samenstellers
van de tentoonstelling?
Gebruik bron 4.
81p
In vijf grote Nederlandse steden staat een gebouw zoals op de foto te zien is.
Wie doen hun dagelijks werk in dit gebouw?
A de commissaris van politie en de minister van Justitie
B de minister van Justitie en de officier van justitie
C de officier van justitie en de rechter
D de rechter en de commissaris van politie
Gebruik bron 5.
91p
Op alle vier de kwartetkaarten staat telkens dezelfde fout.
Welke fout staat in dit kwartet over directe verkiezingen? Verklaar je
antwoord.
Gebruik bron 6.
101p
Met elk affiche willen de makers ervan een bepaald doel bereiken.
Op welke twee affiches heeft dat doel met een sociaal grondrecht te maken?
A affiche 1 en 2
B affiche 1 en 3
C affiche 1 en 4
D affiche 2 en 3
E affiche 2 en 4
F affiche 3 en 4
Gebruik bron 7 en 8.
111p
Hieronder staan enkele steden:
a Amsterdam
b Brussel
c Den Haag
d Parijs
Geef per bron aan in welke stad deze organisatie is gevestigd. Vul alleen
een letter in. Let op! Er blijven twee steden over.
Doe het zo:
bron 7: … (vul letter in).
bron 8: … (vul letter in).
Gebruik bron 9.
121p
Bij welke maatschappelijke ontwikkeling hoort het initiatief van de beide
raadsleden?
A democratisering
B emancipatie
C ontzuiling
D secularisatie
E verstedelijking
Gebruik bron 10.
133p
Geef per grondwetsartikel aan in welk jaar dit artikel voor het eerst in de
grondwet werd opgenomen. Maak telkens een keuze uit 1848, 1917 of 1983.
Doe het zo:
Bij artikel 1 hoort … (kies uit 1848, 1917 of 1983).
(enz. tot en met artikel 5)

opgave 2Historisch overzicht vanaf 1900

Gebruik bron 11.
142p
Vier perioden:
1 1900 - 1914
2 1919 - 1937
3 1945 - 1989
4 1989 - 2010
Geef per kaart aan welke periode daarbij hoort. Let op! Er blijven twee
perioden over.
Doe het zo:
Kaart A: … (schrijf nummer op)
Kaart B: … (schrijf nummer op)
Gebruik bron 12.
152p
In de bron staan vijf afbeeldingen die gemaakt zijn vóór of tijdens de Eerste
Wereldoorlog.
Welke twee afbeeldingen geven informatie over de oorzaken van de Eerste
Wereldoorlog? Geef ook aan welke informatie dat is.
Doe het zo:
Afbeelding … (schrijf nummer op) verwijst naar … (geef informatie uit de
afbeelding).
(enz. voor de tweede afbeelding)
Gebruik bron 13.
161p
Iemand beweert op basis van de gegevens uit deze bron dat de Eerste
Wereldoorlog geen wereldoorlog is.
Ben jij het eens of oneens met deze bewering? Geef een argument voor je
keuze met behulp van de bron.
Doe het zo:
Ik vind het wel/geen wereldoorlog (maak een keuze), omdat …. (geef een
argument met behulp van de bron).
Gebruik nogmaals bron 13.
171p
Geef een reden voor het naar verhouding kleine aantal Amerikaanse slachtoffers
tijdens de Eerste Wereldoorlog.
182p
Hieronder staan tien begrippen:
1 demilitarisatie
2 diaspora
3 indoctrinatie
4 kolonialisme
5 neutraliteit
6 persoonsverheerlijking
7 propaganda
8 rassenleer
9 strafkampen
10 totalitair
Welke vijf begrippen zijn kenmerkend voor het stalinisme? Schrijf alleen de
nummers op.
192p
In 2008 kreeg Stalin veel stemmen tijdens een verkiezing wie de belangrijkste
Rus aller tijden is geweest. Na de verkiezing ontstond er discussie over de
uitslag. Sommigen vonden dat Stalin op de eerste plaats had moeten eindigen.
Anderen vonden dat hij veel te hoog was geëindigd.
Geef één historische reden waarom Russen wél op Stalin hebben gestemd.
Geef ook één historische reden waarom Russen niet op hem hebben
gestemd.
Doe het zo:
Wél op Stalin gestemd: … (geef een historische reden).
Niet op Stalin gestemd: … (geef een historische reden).
Gebruik bron 14.
202p
In de bron zijn kenmerken van het nationaal-socialisme te herkennen.
Noem er twee.
Gebruik bron 15.
212p
Enkele mannen op de voorgrond zijn leden van de brandweer. Zij krijgen geen
toestemming om de brand in de synagoge in Duitsland te blussen.
Welke politieke groepering gaf geen toestemming om de brand te blussen?
Geef ook een reden waarom deze politieke groepering geen toestemming
gaf.
Doe het zo:
De brandweer kreeg geen toestemming van … (noem politieke groepering),
omdat … (geef een reden).
Gebruik bron 16.
222p
De bron toont aan op welke manier het Duitse leger aan het begin van de
Tweede Wereldoorlog oorlog voerde.
Onder welke naam staat deze manier van oorlogvoeren bekend? Geef met
behulp van de bron een voorbeeld van deze manier van oorlogvoeren.
Doe het zo:
naam van de manier van oorlogvoeren: …
een voorbeeld uit de bron van deze manier van oorlogvoeren: …
Gebruik bron 17.
232p
Dit affiche wordt door de Duitsers gebruikt als propaganda onder de
Nederlandse bevolking.
Welke propagandaboodschap wordt verkondigd? Leg je antwoord uit met
behulp van een onderdeel uit de bron.
Doe het zo:
propagandaboodschap: …
onderdeel uit de bron: …
Gebruik bron 18.
242p
Deze tekst beschrijft een gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog. Deze
gebeurtenis wordt gezien als een keerpunt in de Tweede Wereldoorlog.
Welke gebeurtenis wordt in de bron beschreven? Geef ook aan waarom
deze gebeurtenis gezien wordt als een keerpunt.
Doe het zo:
gebeurtenis: …
een keerpunt, omdat …
Gebruik bron 19.
251p
Op welke vraag geeft de bron een antwoord?
A Heeft de Tweede Wereldoorlog invloed gehad op het ontstaan van de
consumptiemaatschappij?
B Heeft elke politieke stroming zich tijdens de Tweede Wereldoorlog even
sterk verzet tegen de Duitsers?
C Kwam na de Tweede Wereldoorlog de verzuilde samenleving terug?
D Ontstond er in de jaren na de Tweede Wereldoorlog een verzorgingsstaat?
E Werd Nederland na de Tweede Wereldoorlog een geseculariseerd land?
F Zorgde de Nederlandse regering na de Tweede Wereldoorlog voor de
verspreiding van kranten?
261p
Stel, je wilt de geschiedenis van Duitsland in de periode 1945-1949 in een
praktische opdracht onderzoeken.
Welke titel zou je dan boven je praktische opdracht plaatsen?
A de eenwording van twee Duitslanden
B de militaire ondergang
C de opkomst van het nationaal-socialisme
D de Republiek van Weimar
E een arm en bezet land
F het lidmaatschap van de Volkenbond
Gebruik bron 20.
272p
Twee perioden:
a 1942 tot en met 1945
b 1946 tot en met 1949
Geef per foto aan bij welke periode deze hoort.
Doe het zo:
Foto 1 hoort bij periode … (kies a of b).
(enz. tot en met foto 5)
Gebruik bron 21.
282p
De tekenaar geeft met deze tekening aan wat hij vindt van de Republiek
Indonesië en haar machthebbers.
Leg met behulp van een onderdeel van de tekening uit wat de mening van
de tekenaar is over de nieuwe Republiek Indonesië.
Doe het zo:
De tekenaar maakt duidelijk dat … (geef de mening van de tekenaar)
Dat doet hij met behulp van … (noem een onderdeel van de tekening)
Gebruik bron 22.
291p
Op welke kaart is het verdelingsplan van de Verenigde Naties voor Palestina
(1947) te herkennen?
A kaart 1
B kaart 2
C kaart 3
D kaart 4
301p
Al-Nakba betekent in het Arabisch 'ramp' of 'catastrofe'. Een deel van de
Arabische bevolking van Palestina gebruikt dit woord voor de afloop van de
Arabisch-Israëlische oorlog van 1948. Het gaat daarbij niet alleen om de vele
slachtoffers die toen gevallen zijn.
Welke andere reden kan de Arabische bevolking van Palestina hebben om
van een ramp of catastrofe te spreken?
311p
Vijf veranderingen in Afrika:
1957: Brits Ghana wordt Ghana
1960: Brits Nigeria wordt Nigeria
1960: Belgisch Kongo wordt Congo
1960: Frans Kameroen wordt Kameroen
1962: Frans Algerije wordt Algerije
Welk historisch begrip past bij deze gebeurtenissen?
322p
De buitenlandse politiek van de Verenigde Staten kenmerkte zich tijdens de
Koude Oorlog door een politiek van containment.
Wat wordt bedoeld met de politiek van containment? Noem ook een
maatregel die bij deze politiek past.
Doe het zo:
Met containmentpolitiek wordt bedoeld: …
Een maatregel die bij deze politiek past is: …
Gebruik bron 23.
331p
Drie onderwerpen:
a echtscheidingen
b emigratie
c geboortecijfer
Welke grafiek past bij welk onderwerp? Let op! Er blijft één onderwerp over.
Doe het zo:
Bij grafiek 1 past onderwerp … (vul letter in).
Bij grafiek 2 past onderwerp … (vul letter in).
Gebruik bron 24 en 25.
342p
De twee spotprenten gaan over het politieke beleid van de Sovjetunie onder
leiding van Gorbatsjov. De eerste bron gaat over de gevolgen van zijn beleid
voor het binnenland, de tweede bron over de gevolgen voor het buitenland.
Geef per spotprent aan welk gevolg de politiek van Gorbatsjov volgens de
tekenaar had.
Doe het zo:
bron 24, gevolg voor binnenland: …
bron 25, gevolg voor buitenland: …
352p
Na de val van de Berlijnse Muur in 1989 werd er gesproken over een hereniging
van Oost- en West-Duitsland. Twee jaar later was de eenwording een feit.
Sommige Europeanen waren blij met de hereniging, anderen niet.
Geef voor beide groepen een politieke reden voor hun standpunt.
Doe het zo:
blij met de eenwording: … (noem politieke reden)
niet blij met de eenwording: … (noem politieke reden)
Gebruik bron 26.
361p
Bij welke organisatie hoort de bron?
A de Europese Gemeenschap
B de Europese Unie
C de NAVO
D de Veiligheidsraad
E de Volkenbond
F het Warschaupact
Gebruik bron 27.
372p
Drie van de genoemde Zomerspelen hebben nooit plaatsgevonden.
Welke drie zijn dat? Geef ook aan welke internationale politieke
omstandigheden ervoor gezorgd hebben dat die Zomerspelen nooit hebben
plaatsgevonden.
Doe het zo:
jaar: … (noem het jaartal), vanwege … (geef een reden)
(doe dit voor drie Zomerspelen)
Gebruik bron 28.
382p
In de maand mei wordt jaarlijks in heel Nederland tijdens twee dagen
stilgestaan bij gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog.
Welke twee dagen zijn dat? Geef ook per dag aan bij welke gebeurtenis
wordt stilgestaan.
Doe het zo:
Op... mei (noem de dag) wordt stilgestaan bij... (noem de gebeurtenis).
(ook zo voor de tweede dag)
Gebruik bron 29.
391p
Geef een reden waarom Kamp Westerbork een voorbeeld is van cultureel-
historisch erfgoed.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.