opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat

1671 mensen opgepakt na anonieme tips in 2016 Zo’n 16.900 meldingen die in 2016 zijn gedaan bij Meld Misdaad Anoniem, zijn doorgespeeld naar de politie. Dankzij deze anonieme tips konden 1671 verdachten worden aangehouden en ruim 1100 misdrijven worden opgelost.

Deventer stelt noodverordening in rond wedstrijd … heeft een noodverordening afgekondigd rond de voetbalwedstrijd Go Ahead Eagles - Ajax, die zondag wordt gespeeld. Er zijn volgens de gemeente signalen dat een groot aantal supporters van Ajax zonder kaartjes naar de wedstrijd komt, of al eerder dan zondagmiddag naar Deventer afreist. De politie heeft aangegeven dat zij daardoor de veiligheid in de stad niet kan garanderen.
Leg uit met een voorbeeld van een HALT-afdoening waarom een
Geef van elk strafbaar feit aan in welke wet of wetboek het strafbare
In steden meer risico om slachtoffer te worden van criminaliteit Over het algemeen vindt er op het platteland veel minder criminaliteit plaats dan in stedelijke regio’s. Mensen in steden lopen meer risico slachtoffer te worden van criminaliteit. Een reden die gegeven wordt, is dat het in de stad voor criminelen makkelijker is om zich te verbergen.
Leg uit welke andere maatschappelijke verklaring op basis van tekst 3
Boeven vangen per verkeerscontrole? Een verkeerscontrole houden als je criminaliteit vermoedt? Het gerechtshof zei nee, de hoogste rechter oordeelt anders. De politie mag doorgaan met de opsporing van criminelen door middel van de ‘dynamische verkeerscontrole’. Dat heeft … dinsdag bepaald. Het gerechtshof had in december 2015 de bestuurder van een auto met daarin één kilo wiet1) vrijgesproken, omdat de aanhouding bij deze verkeerscontrole volgens het hof niet terecht was. noot 1 wiet = een soort softdrug

Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
Strengere regels voor drones1) De overheid stelt een aantal strengere regels in voor drone-eigenaren die hun toestel professioneel gebruiken: drones mogen minder hoog en minder ver van de bestuurder af, en moeten ver van vliegzones als Schiphol blijven. De regels komen na een incident bij Schiphol, waar een drone vlak langs een landend vliegtuig vloog. De voorzitter van de vereniging van professionele dronevliegers betwijfelt of strenge regels de gevaren van drones zullen wegnemen. noot 1 drone = op afstand bestuurd, onbemand vliegtuig
Uit welke waarde komen de strengere regels in tekst 6 voort? Let op:
Boete voor weigeren homoseksuele stagiair De eigenaar van een tuincentrum die vorig jaar een stagiair weigerde omdat hij homo is, is door de rechtbank in Leeuwarden veroordeeld tot een boete van 1.600 euro, waarvan 800 euro voorwaardelijk. De rechtbank acht bewezen dat de christelijke eigenaar de stagiair weigerde vanwege zijn geaardheid. “Wij hebben iets gezien op je Facebookpagina, en dat is je seksuele geaardheid en vooral het uitleven van die geaardheid (je hebt een vriend). Dat je die geaardheid hebt is niet het punt, maar het uitleven daarvan wel. Wij zijn een christelijk bedrijf en voor ons is dit een punt waar we ons niet mee mogen verenigen”, schreef de eigenaar van het tuincentrum aan de geweigerde stagiair.
Leg uit welke twee grondrechten in deze zaak met elkaar botsen.
Geef zo precies mogelijk aan wat deze straf betekent.opgave 2Politiek en beleid




Afbeelding 1 tot en met 4 zijn afbeeldingen van politici. In juli 2017 hadden deze politici de functies die onder de afbeeldingen staan. Op een van de afbeeldingen staat een voorzitter van een dagelijks bestuur van een overheidsorgaan. Welke afbeelding is dit? A afbeelding 1 B afbeelding 2 C afbeelding 3 D afbeelding 4



Op welke wijze kan Nederland invloed uitoefenen op het Europese klimaatbeleid? A De Nederlandse minister van Infrastructuur en Milieu overlegt en beslist samen met de milieu-ministers van andere lidstaten over voorstellen van de Europese Commissie. B De Nederlandse regering kan een Europees referendum indienen over het Europese klimaatbeleid. C De Nederlandse regering kan gebruikmaken van het recht om een pleidooi te houden in de Europese Commissie. D De verschillende Nederlandse ministers in de Europese Raad kunnen invloed uitoefenen op het klimaatbeleid van de Europese Commissie.


Stelling: Ouderen die vinden dat hun leven voltooid is, moeten hulp kunnen krijgen om een einde aan hun leven te maken. Van welke politieke stroming zullen de partijen het oneens zijn met bovenstaande stelling? A de christendemocratische stroming B de liberale stroming C de sociaaldemocratische stroming

Er zijn bijna verkiezingen in Nederland en twee vriendinnen hebben een gesprek hierover. Maaike zegt: “Als partijen in de regering zitten, doen de partijen nooit precies wat ze voor de verkiezingen zeiden te willen gaan doen.” Romy zegt: “Dat is logisch, want om te regeren moeten partijen compromissen sluiten.” • Geef een uitleg die de bewering van Romy ondersteunt. Gebruik in je uitleg de volgende begrippen: − meerderheidskabinet − regeerakkoord − compromissen Let op : Maak in je uitleg ook duidelijk wat met deze begrippen bedoeld wordt. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Als partijen in de regering zitten, kunnen ze niet precies doen wat ze voor de verkiezingen zeiden te willen doen, want … (Gebruik in je uitleg de begrippen meerderheidskabinet, regeerakkoord en compromissen.)


In september 2012 en maart 2017 zijn er verkiezingen gehouden. In tabel 1 staan de samenstellingen van de Tweede Kamer na deze twee verkiezingen. Welke bewering naar aanleiding van tabel 1 is waar? A De partijen die tot de liberale stroming behoren, hebben bij de verkiezingen in 2017 samen 61 zetels behaald. B De sociaaldemocratische partijen hebben in 2017 samen meer zetels in de Tweede Kamer dan in 2012. C Na de verkiezingen in 2017 is de ecologische stroming beter vertegenwoordigd in de Tweede Kamer dan na de verkiezingen in 2012. D Uit tabel 1 blijkt dat de meeste zwevende kiezers in 2017 op GroenLinks hebben gestemd.




Welke vier verschillende partijen moeten op de puntjes bij (1), (2), (3) en (4) worden ingevuld? Kies uit: CDA, D66, GroenLinks, PvdA, VVD, SGP. Let op : er blijven twee partijen over. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. bij (1): … bij (2): … bij (3): … bij (4): … tekst 12



tekst 13 Een deel van een brief aan de gemeenteraad van Den Haag Geachte dames en heren van de gemeenteraad van Den Haag, Hierbij maken wij namens de omwonenden bezwaar tegen de gang van zaken rond de plaatsing van de windturbine in de Vlietzone. De omwonenden zijn ernstig gedupeerd door de enorme invloed van de windturbine op hun leefomgeving. Het uitzicht en woongenot zijn sterk verminderd en de waarde (en eventuele verkoopbaarheid) van hun woning is sterk gedaald. De omwonenden ondervinden hinder en schade van de windturbine. Daarom willen de omwonenden dat de gemeenteraad zo snel mogelijk actie onderneemt om deze windturbine naar elders te verplaatsen. Met vriendelijke groeten, Bewonersgroep Windturbine Vlietzone naar: windturbinevlietzone.nl Lees tekst 13.

De Bewonersgroep Windturbine Vlietzone is een belangengroep. Een kenmerk van belangengroepen is dat ze bepaalde belangen nastreven. • Noem een ander kenmerk van belangengroepen en geef aan waarom uit tekst 13 blijkt dat de bewonersgroep daaraan voldoet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … De bewonersgroep voldoet daaraan, want uit tekst 13 blijkt …

Elke gemeente heeft een college van burgemeester en wethouders (B en W). Hieronder staan vier beweringen over het college van B en W. • Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. 1 De leden van het college van B en W houden zich bezig met de voorbereiding van plannen waarover de gemeenteraad een besluit moet nemen. 2 De leden van het college van B en W zijn ook lid van de gemeenteraad. 3 Het college van B en W controleert de gemeenteraad. 4 Het college van B en W voert de besluiten van de gemeenteraad uit. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1 = … 2 = … 3 = … 4 = …

Nederland is een constitutionele monarchie. Dat betekent onder andere dat Nederland een koning als staatshoofd heeft. Welk van de onderstaande uitspraken over de koning in Nederland is juist? A De koning heeft samen met de ministers de ministeriële verantwoordelijkheid voor het overheidsbeleid. B De koning is lid van de regering, maar de ministers zijn verantwoordelijk voor zijn daden en uitspraken. C De koning mag de grondwet overtreden, want hij is onschendbaar. D Volgens de grondwet benoemt de koning de ministers en deze zijn hem daarom verantwoording schuldig.
opgave 3Analyse maatschappelijk vraagstuk: cybercrime
Noem twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk en
Leg uit welke andere functie Alert Online volgens tekst 4 nog meer
Bij welke theorie past de eerste manier van beïnvloeding (a) en bij
Leg uit dat in tekst 5 aan dit criterium is voldaan.
Noem nog twee andere criteria waaraan zo objectief mogelijke
Welk dilemma is dit? Leg je antwoord uit met twee voorbeelden uit
Wat is na 20 december de volgende stap in het proces van ditDe bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.







Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
C
21p
D
31p
A
43p

52p

62p

71p

81p
C
92p

101p

112p

121p

131p
B
141p
C
151p
A
161p
C
171p
A
181p
A
193p

201p
C
211p
C
222p

231p
A
242p

252p

262p

271p
B
281p
C
294p

301p
D
311p
B
321p
C
331p

342p

351p
B
361p
C
373p

381p
B
391p
B
403p

411p
