bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Latte macchiato
Karin maakt latte macchiato. Dit kopje koffie bestaat uit drie lagen: warme
melk, warme koffie en melkschuim (melk met luchtbelletjes). Karin maakt
de warme melk en het melkschuim met een melkopschuimer.
latte macchiato
11puitwerkbijlageAls de melk met melkschuim in een glas wordt gegoten en daarna de
koffie, ontstaan de drie lagen.
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de lagen van de latte
macchiato.
• Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
In de melkopschuimer zitten een verwarmingselement en een
elektromotor. Het verwarmingselement warmt de melk op. De
elektromotor laat de melk draaien om de melk op te schuimen. Als de
melk voldoende is opgewarmd schakelt de melkopschuimer automatisch
uit.
22puitwerkbijlageJe ziet op de uitwerkbijlage het energiestroomdiagram van de
melkopschuimer bij het inschakelen.
• Noteer de juiste energiesoorten bij 1 en bij 2.
Het opgenomen vermogen van de melkopschuimer is 450 W.
33pDe melkopschuimer is 2,5 minuut ingeschakeld.
• Bereken de opgenomen energie.
43puitwerkbijlageBereken het nuttig vermogen van de melkopschuimer. Gebruik de
gegevens in het energiestroomdiagram op de uitwerkbijlage bij opgave 2.
Je ziet een deel van het vereenvoudigde schakelschema van de
melkopschuimer. Het linker gedeelte van de schakeling regelt het
uitschakelen van de motor en van het verwarmingselement als de melk
warm genoeg is.
52puitwerkbijlageIn het rechter gedeelte zijn een elektromotor en een verwarmingselement
aangesloten op netspanning. De spanning over de elektromotor is 230 V.
De spanning over het verwarmingselement is ook 230 V.
• Maak op de uitwerkbijlage het rechter gedeelte van het
schakelschema compleet met een elektromotor.
62puitwerkbijlageAls de melk warm genoeg is, schakelt de melkopschuimer automatisch
uit. Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen over het automatisch
uitschakelen van de melkopschuimer.
• Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
71pHet glas met de warme latte macchiato is enkelwandig. De buitenkant van
het glas wordt daardoor ook warm.
Wat is de belangrijkste vorm van warmtetransport van de binnenkant naar
de buitenkant van het glas?
A geleiding
B straling
C stroming
opgave 2Led practicum
Tijdens de natuurkundeles maakt Ayoup een schakeling met leds.
Je ziet een afbeelding van zijn opstelling en het schakelschema.
De spanning over elke led is 2,7 V. De spanning over de weerstand
is 1,8 V.
81pWat is de spanning van één batterij?
A 0,6 V
B 0,9 V
C 1,5 V
D 1,8 V
E 2,4 V
F 2,7 V
91pAyoup wil de stroomsterkte door en de spanning over de weerstand
meten.
Welk schakelschema is juist voor deze meting?
De stroomsterkte door de weerstand is 50 mA.
103pDe spanning over de weerstand is 1,8 V.
• Bereken de grootte van deze weerstand.
112pDe leds kunnen een tijd van 48 uur branden op deze batterijen.
• Bereken de totale capaciteit die daarvoor nodig is. Ga ervan uit dat
hierbij geen energieverlies optreedt.
121pAyoup vervangt de weerstand door een weerstand met een grotere
waarde.
Wat is dan juist over de spanning over de leds?
A die blijft gelijk
B die neemt af
C die neemt toe
opgave 3Autosnelweg
Het profielwerkstuk van Sophie gaat over verkeersgeluid.
Ze meet op verschillende afstanden van een autosnelweg de
geluidssterkte met een decibelmeter.
Je ziet een tabel met haar meetresultaten.
| afstand (m) | 20 | 30 | 40 | 60 | 80 | 100 | 120 |
| geluidssterkte (dB) | 75,0 | 71,5 | 69,0 | 65,5 | 63,0 | 70,0* | 60,0 |
* Bij de meting op 100 m afstand kwam er net een groep motoren langs
waardoor de gemeten geluidssterkte veel hoger was dan verwacht.
Er is een verband tussen de afstand en de geluidssterkte.
131pWelk verband tussen de afstand en de geluidssterkte past het best bij de
meetresultaten?
Bij verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte
A met 3 dB af.
B met 3 dB toe.
C met 4,5 dB af.
D met 4,5 dB toe.
E met 6 dB af.
F met 6 dB toe.
144puitwerkbijlageZet in het diagram op de uitwerkbijlage alle meetpunten uit en teken de
grafiek die bij dit verband hoort.
152pJe ziet een afbeelding van de decibelmeter van Sophie tijdens een
meting. De decibelmeter is met de keuzeschakelaar ingesteld op
medium (‘Med’).
Op de uitwerkbijlage staat een tabel over deze geluidssterkte.
• Noteer in beide kolommen het juiste antwoord.
162pBij de meting op een afstand van 120 m is het geluid een tijd van 0,353 s
onderweg.
• Bereken de geluidssnelheid.
171pEen maatregel om de geluidsoverlast voor de bewoners langs de snelweg
te verminderen, is het verlagen van de maximumsnelheid van de
voertuigen op de snelweg.
Op welke plaats wordt de geluidssterkte door deze maatregel verlaagd?
A bij de bron
B bij de tussenstof
C bij de ontvanger
opgave 4Op vakantie
Marja gaat op vakantie.
Zij heeft op haar auto
dakdragers en de dakkoffer met inhoud is 750 N.
182pHet totale contactoppervlak van de dakdragers met de auto is 84 cm2 .
• Bereken de druk op het contactoppervlak.
Je ziet een schematische afbeelding van de auto zonder dakkoffer.
Punt Z is het zwaartepunt.
191pHet plaatsen van de dakkoffer met bagage heeft invloed op de ligging van
het zwaartepunt.
In welke afbeelding is het zwaartepunt van de auto met gevulde dakkoffer
het best weergegeven?
201pVergelijk het rijden met en zonder dakkoffer bij dezelfde snelheid.
Door het rijden met dakkoffer
A neemt alleen de luchtweerstand toe.
B neemt alleen de rolweerstand toe.
C nemen de luchtweerstand en de rolweerstand toe.
opgave 5Practicum telefoon
Milan bepaalt tijdens een practicum de massa van zijn telefoon.
Hij doet dit met massablokjes van 50,0 gram en een hefboom.
213pHet volume van een massablokje is 5,9 cm3 .
• Bereken de dichtheid en noteer van welk materiaal het massablokje
gemaakt kan zijn.
Milan hangt de hefboom in een statief. Je ziet een afbeelding van de
hefboom met rechts de telefoon en links de massablokjes.
Punt D is het draaipunt. De hefboom is in evenwicht.
Het moment van de massablokjes is 0,40 Nm.
223pToon dit moment met een berekening aan.
232pBereken de massa van de telefoon van Milan.
242puitwerkbijlageMilan verplaatst de massablokjes in de richting van draaipunt D.
Het verplaatsen van de massablokjes kan invloed hebben op het
evenwicht.
Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen over het gevolg van de
verplaatsing.
• Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
opgave 6Citroenaccu
Een monteur probeert met 1000 halve citroenen de motor van een auto te
starten.
Door citroenen met metalen plaatjes en draden te verbinden ontstaat er
een citroenaccu als spanningsbron.
251pDe citroenaccu is te vergelijken met een accu van een auto.
• Noteer de energiesoort die is opgeslagen in een accu.
Je ziet een schematische afbeelding van de schakeling met citroenen.
Er zijn in totaal 50 rijen met 20 halve citroenen.
261pWat is juist over de citroenen in de schakeling?
| De citroenen in één rij zijn | De rijen met citroenen zijn |
| in serie geschakeld. | in serie geschakeld. |
| in serie geschakeld. | parallel geschakeld. |
| parallel geschakeld. | in serie geschakeld. |
| parallel geschakeld. | parallel geschakeld. |
De stroomsterkte die de citroenaccu met 50 rijen halve citroenen levert
is 1,50 A.
272pDe monteur meet de spanning over de citroenaccu.
Je ziet een afbeelding van de spanningsmeter met de gemeten spanning.
• Bereken het vermogen dat de citroenaccu levert.
281pOm de motor op te kunnen starten is een stroomsterkte van 90 A nodig.
• Noteer het aantal rijen met halve citroenen dat daarvoor nodig is. Het
aantal halve citroenen in elke rij blijft gelijk.
291pDe monteur ruimt na afloop de citroenen op.
• Noteer bij welk soort afval de citroenen horen. Gebruik de tabel ‘Klein
chemisch afval, groente-, fruit- en tuinafval en recycling’ in BINAS.
opgave 7Drone
Een drone is een onbemand luchtvaartuig dat op afstand bestuurbaar is.
Er staat een drone stil op de grond. De motoren worden gestart en de
drone stijgt op. De drone versnelt eenparig met 8,0 m/s2 .
302pDe snelheid van de drone neemt toe van 0 m/s naar 6,0 m/s.
• Bereken de tijd die de drone versnelt.
De massa van de drone is 1,6 kg.
312pBereken de nettokracht die voor deze versnelling nodig is.
321pNa het versnellen stijgt de drone verder met een constante snelheid
van 6,0 m/s. Je ziet drie afbeeldingen met de krachten op de drone.
Welke afbeelding hoort bij het stijgen met een constante snelheid?
A B C
333pOp een bepaalde hoogte heeft de drone een zwaarte-energie van 1,40 kJ.
• Bereken deze hoogte.
De bestuurder verandert de vliegrichting van de drone.
Op de uitwerkbijlage zie je een afbeelding van de krachten op de drone
in punt Z tijdens een bepaald moment van de vlucht.
De zwaartekracht op de drone is 16 N.
De krachtenschaal is 1 cm ≙ 4,0 N.
341pToon deze krachtenschaal met een berekening aan.
353puitwerkbijlageConstrueer op de uitwerkbijlage de resulterende kracht van Fz en Fdrone .
Noteer de grootte van deze kracht naast de afbeelding.
opgave 8Petroleum
Daan vult een petroleumlamp met petroleum.
361pVoordat Daan de lamp met petroleum vult, leest hij de veiligheidskaart.
Op de veiligheidskaart staat dat petroleum irritatie veroorzaakt.
Welk veiligheidspictogram hoort bij deze beschrijving?
A B C
Daan schenkt een volume van 350 cm3 petroleum in de petroleumlamp.
372pBereken de energie die vrijkomt bij verbranding van deze hoeveelheid
petroleum. Gebruik de tabel ‘Verbrandingswarmte van enkele stoffen’ in
BINAS.
Daan steekt de lont van de lamp aan.
De petroleum verdampt voordat het verbrandt.
381pWat is juist over verdampen en verbranden?
| verdampen is een | verbranden is een |
| chemische reactie | natuurkundig proces |
| chemische reactie | chemische reactie |
| natuurkundig proces | natuurkundig proces |
| natuurkundig proces | chemische reactie |
392puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staat een zin over het verdampen van petroleum.
• Maak deze zin compleet.
402puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staat een zin over petroleum.
• Noteer in deze zin het kookpunt van petroleum in K en in °C.
Bronvermelding Bronvermelding
Een Een opsomming opsomming van van de de in in dit dit examen examen gebruikte gebruikte bronnen, bronnen, zoals zoals teksten teksten en en afbeeldingen, afbeeldingen, is is te te vinden vinden in in het het bij bij dit dit examen examen
behorende behorende correctievoorschrift. correctievoorschrift.
