opgave 1Opgave 1
De ondernemende broers Ton en Huib hebben een vers groente- en
fruitsap ontwikkeld. Op 1 januari 2022 hebben ze het bedrijf “Sap&Bro”
ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en zijn ze gestart in de
garage van het ouderlijk huis.
Het sap wordt bereid met zoveel mogelijk verse producten van lokale
groente- en fruittelers. Elk flesje sap bestaat voor 70% uit groente en voor
30% uit fruit. Het sap wordt gemaakt met behulp van een slowjuicer van
hun ouders. Zo blijven alle voedingsstoffen en vitamines behouden. Het
groente- en fruitsap wordt na het ‘slowjuicen’ meteen ingevroren. Met
deze verse sappen spelen de broers in op de trend dat er steeds meer
aandacht is voor een gezonde levensstijl.
Verder is van belang:
− Er is sprake van kleinschalige productie bij Sap&Bro.
− Bij afwezigheid van één van de broers komt de productie in gevaar.
− Sap&Bro verkoopt haar verse sappen via de eigen webwinkel en via
20 verkooppunten van groente en fruit in Noord-Holland.
12pLeg met behulp van twee gegevens uit de bovenstaande tekst uit dat het
ondernemerschap van Ton en Huib kenmerken heeft van effectuation.
De broers zijn ontevreden over de verkopen in het eerste jaar. Het aantal
concurrenten is toegenomen en zij bieden groente- en fruitsap tegen een
lagere prijs aan dan Sap&Bro. Daarnaast heeft de overheid plannen voor
een suikertaks1) waarbij een fles groente- en fruitsap net zo zwaar wordt
belast als een fles suikerhoudende frisdrank.
noot 1 extra heffing op suikerhoudende producten, met als doel om de verkoop van deze
producten te verminderen in verband met het risico op overgewicht
Vanwege de tegenvallende verkopen en de toegenomen concurrentie
hebben de broers op basis van bovenstaande informatie een SWOT-
analyse gemaakt.
22pGeef een voorbeeld van een Threat en een voorbeeld van een Weakness
aan de hand van de gegeven informatie over Sap&Bro. Leg beide
voorbeelden uit.
De broers willen graag met hun bedrijf groeien en analyseren de uitkomst
van de SWOT-analyse. Op basis van de SWOT-analyse formuleren ze
hun strategische doelen. Om deze doelen te realiseren, formuleren de
broers de volgende kritische succesfactoren voor Sap&Bro:
a Sap&Bro heeft toegang tot de kapitaalmarkt (banken).
b De groente-en fruitsappen sluiten aan bij een gezonde levensstijl.
c De groente- en fruitsappen zijn gemakkelijk verkrijgbaar.
32pGeef bij twee van deze kritische succesfactoren een prestatie-indicator.
opgave 2Opgave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.
Fenix bv is een innovatieve start-up met ambitieuze plannen voor
duurzaam en gedeeld stadsvervoer. Bij Fenix kan de klant tegen betaling
gebruikmaken van een elektrische deelscooter. Fenix ziet de e-scooter als
een duurzaam alternatief voor reizen in de stad. In de Fenix-app kan de
klant zien waar zich een deelscooter bevindt, deze reserveren en
vervolgens activeren.
Meestal verleent het gemeentebestuur van een stad een vergunning voor
slechts een deel van de stad en worden andere delen van de stad
toegewezen aan andere aanbieders. Fenix krijgt van de gemeente een
uitbreiding van de vergunning, waardoor zij toegang krijgt tot meerdere
delen van de stad. Dit betekent een uitbreiding van het servicegebied.
42pLeg het begrip klantwaardepropositie uit en verklaar waarom door de
uitbreiding van het gebied de klantwaardepropositie van Fenix verandert.
Voor Fenix is het vinden van voldoende kapitaal en de juiste mensen van
belang om de startupfase door te komen.
Vermogen
Bij de start van Fenix op 1 januari 2020 hebben de vier oprichters ieder
voor € 44.000 deelgenomen in het aandelenkapitaal. Fenix heeft op die
datum bij kredietinstellingen ook leningen afgesloten. In daaropvolgende
financieringsrondes in de jaren 2021 tot en met 2023 heeft Fenix extra
vermogen aangetrokken om te kunnen groeien.
De laatste financieringsronde is op 1 januari 2023 geweest. Toen werd
zowel eigen vermogen als vreemd vermogen aangetrokken (zie
informatiebron 1).
52pBereken het bedrag dat bij de financieringsronde op 1 januari 2023 is
opgehaald door een aandelenemissie.
De aandelenemissie van 1 januari 2023 was voor verschaffers van
vreemd vermogen een voorwaarde om ook mee te doen aan de
financieringsronde op deze datum.
62pLeg uit dat verschaffers van vreemd vermogen de aandelenemissie als
voorwaarde stellen.
Personeel
“De grootste uitdaging voor Fenix is om in de start-up-fase talentvol
personeel aan te trekken én te behouden”, aldus een van de oprichters in
een interview. Een manier daarvoor is een goede financiële beloning,
maar ook het zorgen voor veilig en gezond werken.
72pGeef twee voorbeelden van andere manieren die Fenix kan gebruiken om
werknemers aan te trekken én te behouden.
Eind 2023 ontbreekt het Fenix aan voldoende liquide middelen om haar
talentvolle personeel een substantiële, jaarlijkse loonsverhoging te
bieden.
Fenix onderzoekt twee mogelijkheden om talentvol personeel aan zich te
binden:
− uitgifte van aandelen aan personeel
− uitgifte van Stock Appreciation Rights (SARs) aan personeel (zie
informatiebron 2).
82pNoem voor de aandeelhouders van Fenix twee verschillende nadelen van
het uitgeven van aandelen aan het personeel.
Een van de oprichters van Fenix geeft aan dat de inzet van SARs ook kan
leiden tot een beter resultaat van Fenix.
91pLeg uit dat de uitgifte van SARs kan leiden tot een beter resultaat van
Fenix.
De vier oprichters van Fenix kiezen voor SARs als extra beloningsvorm en
dit zal worden vermeld in personeelsadvertenties. De voorwaarden staan
vermeld in informatiebron 3.
Voor de hoogte van de SAR-uitkering aan talentvolle werknemers moet de
waarde van het aandeel Fenix worden vastgesteld. Fenix stelt de waarde
van 1 aandeel Fenix gelijk aan 5.000 (x EBIT per aandeel), waarbij de
EBIT die van het jaar 2023 is en het aantal aandelen dat van
31 december 2023.
102pBereken de waarde van het aandeel Fenix op het moment van afsluiten
van de SAR-overeenkomst (het vesting-event) op 31 december 2023
(zie informatiebron 1, 2 en 3).
Fenix sluit op 31 december 2023 met 30% van de werknemers een
SAR-overeenkomst af. In de overeenkomst staat vermeld dat de
betreffende werknemers ieder 20 SARs krijgen. Nieuwe medewerkers en
nieuwe afspraken worden buiten beschouwing gelaten
(zie informatiebron 3).
De algemene vergadering van aandeelhouders besluit dat het
trigger-event 31 december 2026 is. Voor het inschatten van de verwachte
SAR-uitkering op 31 december 2026, drie jaar na het vesting-event, gaat
Fenix ervan uit dat:
− de waardestijging van het aandeel Fenix gemiddeld 12,5% per jaar is
in 2024 tot en met 2026;
− er geen aandelenemissie plaatsvindt in de jaren 2024 tot en met 2026;
− de arbeidsovereenkomst van het personeel met een
SAR-overeenkomst niet voor 31 december 2026 wordt beëindigd.
− Er geen andere SAR toekenningen zullen zijn vanaf
31 december 2023.
112pBereken de verwachte totale SAR-uitkering op 31 december 2026
(zie informatiebron 1 en 3).
Fenix vormt voor deze SAR-uitkering op 31 december 2026 een
voorziening. Vanaf januari 2024 wordt maandelijks een bedrag aan deze
voorziening toegevoegd, waardoor het resultaat vermindert.
Een van de aandeelhouders twijfelt over de SARs en de te vormen
voorziening. Hij stelt: “Met de SARs als beloningsvorm wordt weliswaar
voorkomen dat er in de opstartfase een verslechtering van de liquiditeit
ontstaat, maar ze hebben effect op de solvabiliteit in de jaren 2024 tot en
met 2026.”
121pLeg uit dat door gebruik te maken van SARs een verslechtering van de
liquiditeit in de opstartfase bij Fenix kan worden voorkomen.
132pWelk effect heeft een toevoeging aan een voorziening voor de SAR-
uitkeringen op de solvabiliteit (EV/VV)? Betrek in het antwoord zowel de
verandering van de teller als de verandering van de noemer.
opgave 3Opgave 3
In januari 2024 heeft Thom Ponte een brief van de notaris ontvangen dat
hij samen met anderen recht heeft op een deel van de erfenis van zijn op
6 december 2023 overleden neef Rob Berends. In de brief staat ook dat
Rob geen testament heeft opgesteld en dat Thom binnen vier weken
schriftelijk aan de notaris bekend moet maken welke keuze hij maakt
inzake het aanvaarden van de erfenis. Thom zal de erfenis zuiver
aanvaarden.
142pNoem de twee andere keuzemogelijkheden die Thom heeft op basis van
het erfrecht.
Op basis van het erfrecht heeft Thom recht op 1/30e deel van de erfenis.
Hij wil het bedrag uitrekenen dat hij zal erven. De notaris verstrekt hem
een inventarisatielijst van de bezittingen en schulden van Rob Berends op
het moment van overlijden.
Inventarisatielijst Bezittingen en schulden van de eenmanszaak van Rob Berends Het bedrijfspand heeft een waarde van € 350.000 waarop nog een hypotheekschuld van € 180.000 rust. Op het bedrijfspand is op het moment van overlijden € 2.000 aan zakelijke lasten en verzekeringspremies vooruitbetaald. Overige vaste activa zijn € 25.000. Het ontvangen afnemerskrediet is € 2.500. Het verstrekte leverancierskrediet bedraagt € 10.000. Het ontvangen leverancierskrediet bedraagt € 6.000. De voorraden bedragen € 12.000. Met de huisbankier van de eenmanszaak was een rekening-courantkrediet afgesloten waarbij een kredietplafond van € 50.000 was afgesproken. De opnameruimte blijkt nog € 25.500 te zijn. Privébezittingen en privéschulden van Rob Berends een effectenportefeuille met een waarde van € 25.000 een schuld aan een creditcardmaatschappij van € 4.000 een positief saldo op zijn bankrekening van € 3.000 een inboedel met een waarde van € 60.000
Gebruik bij vraag 15 en 16 de inventarisatielijst.
154puitwerkbijlageStel de volledige balans van de eenmanszaak op het moment van
overlijden van Rob Berends samen.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
De eenmanszaak van Rob zal worden geliquideerd. Alle bezittingen
worden verkocht, vorderingen worden geïnd en schulden worden betaald
tegen balanswaarde.
162puitwerkbijlageBereken het bedrag voor belasting in euro’s dat Thom zal erven.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Overzicht vrijstellingen en tarieven erf- en schenkbelasting
Vrijstellingen
Tarieven erf- en schenkbelasting
172pBereken het bedrag dat Thom na aftrek van de erfbelasting van zijn
erfenis overhoudt.
opgave 4Opgave 4
De btw in deze opgave bedraagt 21%.
Van Bella Cucina bv, een pizzarestaurant met drie vestigingen, is
onderstaande grafiek gegeven voor de maand december 2023.
Overige gegevens:
− Bella Cucina verkoopt alleen pizza’s.
− Bella Cucina verkoopt alle pizza’s tegen dezelfde verkoopprijs.
− De variabele kosten per pizza zijn bij alle soorten pizza’s gelijk.
In december 2023 zijn er 9.200 pizza’s verkocht.
182pBereken de dekkingsbijdrage per pizza in de maand december 2023.
191pBereken het resultaat in de maand december 2023. Geef aan of er sprake
is van een positief of een negatief resultaat.
noot 1 inclusief liquide middelen
Om de omzet en het resultaat te verbeteren, investeert Bella Cucina per
1 januari 2024 in drie extra ovens model K, zodat iedere vestiging over
een extra oven beschikt.
De ovens worden direct betaald en in gebruik genomen.
Investering en financiering ovens per 1 januari 2024
Per oven model K is gegeven:
− aanschafprijs: € 12.000 exclusief installatiekosten en
btw
− bijkomende kosten van installatie: € 800, exclusief
btw
− levensduur: 24 maanden
− restwaarde: € 920
Voor de financiering van de ovens (inclusief installatie en btw) heeft
Bella Cucina op 1 januari 2024 € 10.000 aan liquide middelen
beschikbaar. Voor het ontbrekende bedrag neemt Bella Cucina een
zakelijke banklening per 1 januari 2024.
De bank stelt hierbij als eis dat de solvabiliteit (eigen vermogen/totaal
vermogen x 100%) van Bella Cucina op 1 januari 2024, na investering en
financiering, minimaal 30% moet zijn. De bank zal daarom maar een deel
van het ontbrekende financieringsbedrag financieren en eist dat de
aandeelhouders zelf ook nieuw kapitaal inbrengen.
204pBereken het bedrag dat de aandeelhouders aan nieuw kapitaal moeten
inbrengen voor de financiering van de nieuwe ovens, gelet op de
solvabiliteitseis van de bank.
De investering en financiering van de ovens zijn van invloed op activa die
op de balans zijn opgenomen onder de “vlottende activa”.
212pBereken het bedrag waarmee de vlottende activa inclusief liquide
middelen op de balans van 1 januari 2024 veranderen door de investering
en financiering.
De aandeelhouders komen met de bank uiteindelijk tot een akkoord
waarbij de bank € 26.000 aan zakelijk krediet verstrekt. Op deze lening
wordt maandelijks € 2.000 afgelost, voor het eerst op 31 januari 2024.
De interest is 0,5% per maand.
Voor de maand januari 2024 is verder gegeven:
− Resultaatdoelstelling: er moet een minimaal € 1.500 hoger resultaat
dan in december 2023 worden behaald.
− De dekkingsbijdrage per pizza bedraagt inmiddels € 5.
− De constante kosten zullen in januari 2024 alleen vanwege de
investering en financiering wijzigen ten opzichte van die in
december 2023.
223pBereken hoeveel pizza’s er in januari 2024 moeten worden verkocht om
de resultaatdoelstelling van januari 2024 te behalen.
opgave 5Opgave 5
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 en 5.
bron: www.stroopwafelkraam.com
Onder de naam “Gouda’s Roem bv” exploiteren de zussen Leontine en
Petra in Gouda een handelsonderneming in brood en banket. In de
zomermaanden wordt de stad veel door (buitenlandse) toeristen bezocht.
Hierdoor zijn de zussen op het idee gekomen om in 2023 stroopwafels
verpakt in een aardewerken pot op de Markt te verkopen.
231pTot welk instrument van de marketingmix wordt de verpakking van
stroopwafels gerekend?
De kant en klare stroopwafels worden ingekocht en ter plekke afgebakken
door een wafelbakker. Gegevens voor het bepalen van de kostprijs en de
verkoopprijs van een aardewerken pot met 12 stroopwafels staan in
informatiebron 4. Voor het bepalen van de kostprijs wordt er onderscheid
gemaakt tussen constante en variabele kosten.
241pNoem het verschil tussen constante en variabele kosten. Betrek beide
begrippen in je antwoord.
254pBereken de verkoopprijs exclusief btw van een aardewerken pot met
12 stroopwafels.
Door het afbakken en verkopen van de stroopwafels verandert naar
verwachting het resultaat van Gouda’s Roem in 2023.
262pBereken het verwachte resultaat van het afbakken en verkopen van de
stroopwafels in 2023 met behulp van het verkoopresultaat en het
bezettingsresultaat. Geef telkens aan of er sprake is van een positief of
negatief resultaat (zie informatiebron 4).
In januari 2024 blijkt dat het resultaat over 2023 van het afbakken en
verkopen van de stroopwafels op de Markt lager is dan was verwacht (zie
informatiebron 5). De zussen vragen zich af wat de oorzaken zijn van het
lagere resultaat. Om deze vraag te beantwoorden moet er een
verschillenanalyse van 2023 worden opgesteld.
In de uitwerkbijlage bij vraag 27 is deze al gedeeltelijk ingevuld.
275puitwerkbijlageMaak de verschillenanalyse van 2023 af door de uitwerkbijlage bij deze
vraag volledig in te vullen (zie informatiebron 4 tot en 5 en formuleblad).
opgave 6Opgave 6
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Alin zit in 6 vwo. Hij werkt daarnaast zes tot acht uur per week in een
supermarkt en bouwt af en toe websites voor kleine ondernemingen. Voor
zijn werkzaamheden bij de supermarkt heeft hij een individuele
arbeidsovereenkomst, voor zijn werkzaamheden als websitebouwer niet.
282pNoem drie voorwaarden waaraan een individuele arbeidsovereenkomst
moet voldoen.
Het saldo op de spaarrekening van Alin bedraagt op 31 december 2021
€ 652,75. Dit spaarsaldo groeit in 2022 doordat:
− Alin in 2022 elke eerste dag van de maand € 440 loon ontvangt van de
supermarkt. De helft van dit bedrag stort hij steeds op dezelfde dag op
zijn spaarrekening, voor het eerst op 1 januari 2022.
− Alin als bouwer van websites af en toe een incidentele klus heeft.
Hiervoor ontvangt hij de volgende vergoedingen die hij op dezelfde
dag op zijn spaarrekening stort.
− Alin op de spaarrekening een interestvergoeding van 0,15%
samengestelde interest per maand ontvangt. De interest wordt
maandelijks op de laatste dag van de maand bijgeschreven.
− Alin tussentijds geen geld van de spaarrekening opneemt.
294pBereken het saldo van de spaarrekening van Alin op 31 december 2022
Aanbieding Strandberg gitaar Strandberg gitaar normaal € 3.800 bij betaling in een keer. Nu: tegen een aanbetaling van € 1.500 en in 2023 gevolgd door 12 maandelijkse termijnen van € 199. Deze aanbieding is geldig tot en met 31 december 2022.
Op de website van De Gitaargrossier ziet Alin de bovenstaande
aanbieding. Hij chat met de eigenaar van De Gitaargrossier over de
aanbieding. De eigenaar meldt in de chat dat hij bijna gratis financiering
verstrekt.
Volgens Alin valt dit enigszins tegen. Hij heeft berekend dat er wel
degelijk interestkosten in rekening worden gebracht.
301pBereken de totale interestkosten wanneer Alin gebruikmaakt van de
aanbieding voor financiering.
311pGeef een reden, behalve het maken van winst, waarom De Gitaargrossier
een hoger interestpercentage in rekening brengt dan het
interestpercentage dat De Gitaargrossier op zijn spaarrekening ontvangt.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
